# verses

text:
І павярнуўся фараон і пайшоў у дом свой; і сэрца ягонае не пранялося і гэтым. </p><i> Ì pavârnuǔsâ faraon ì pajšoǔ u dom svoj; ì sèrca âgonae ne pranâlosâ ì gètym. </i>


text:
І пачалі капаць усе Егіпцяне каля ракі, каб знайсьці ваду на піцьцё, бо не маглі піць вады з ракі. </p><i> Ì pačalì kapac′ use Egìpcâne kalâ rakì, kab znajs′cì vadu na pìc′cë, bo ne maglì pìc′ vady z rakì. </i>


text:
І споўнілася сем дзён пасьля таго, як Гасподзь ударыў раку. </p><i> Ì spoǔnìlasâ sem dzën pas′lâ tago, âk Gaspodz′ udaryǔ raku. </i>


text:
І сказаў Гасподзь Майсею: ідзі да фараона і скажы яму: так кажа Гасподзь: адпусьці народ Мой, каб ён учыніў Мне служэньне; </p><i> Ì skazaǔ Gaspodz′ Majseû: ìdzì da faraona ì skažy âmu: tak kaža Gaspodz′: adpus′cì narod Moj, kab ën učynìǔ Mne služèn′ne; </i>


text:
калі ж ты ня згодзішся адпусьціць, дык вось, Я пакараю ўвесь край твой жабамі: </p><i> kalì ž ty nâ zgodzìšsâ adpus′cìc′, dyk vos′, Â pakaraû ǔves′ kraj tvoj žabamì: </i>


text:
і закішыць рака жабамі, і яны выйдуць і ўвойдуць у дом твой, і ў спальню тваю, і на пасьцель тваю, і ў дамы рабоў тваіх і народу твайго, і ў печы твае, і ў дзежы твае. </p><i> ì zakìšyc′ raka žabamì, ì âny vyjduc′ ì ǔvojduc′ u dom tvoj, ì ǔ spal′nû tvaû, ì na pas′cel′ tvaû, ì ǔ damy raboǔ tvaìh ì narodu tvajgo, ì ǔ pečy tvae, ì ǔ dzežy tvae. </i>


text:
і на цябе, і на народ твой, і на ўсіх рабоў тваіх узыдуць жабы. </p><i> ì na câbe, ì na narod tvoj, ì na ǔsìh raboǔ tvaìh uzyduc′ žaby. </i>


text:
<pb/>І сказаў Гасподзь Майсею: скажы Аарону: працягні руку тваю з посахам тваім на рэкі, на патокі і на азёры, і навядзі жаб на зямлю Егіпецкую. </p><i> Ì skazaǔ Gaspodz′ Majseû: skažy Aaronu: pracâgnì ruku tvaû z posaham tvaìm na rèkì, na patokì ì na azëry, ì navâdzì žab na zâmlû Egìpeckuû. </i>


text:
Аарон працягнуў руку сваю на воды Егіпецкія; і выйшлі жабы і пакрылі зямлю Егіпецкую. </p><i> Aaron pracâgnuǔ ruku svaû na vody Egìpeckìâ; ì vyjšlì žaby ì pakrylì zâmlû Egìpeckuû. </i>


text:
<pb/>Тое самае зрабілі і магі чарамі сваімі і навялі жаб на зямлю Егіпецкую. </p><i> Toe samae zrabìlì ì magì čaramì svaìmì ì navâlì žab na zâmlû Egìpeckuû. </i>


text:
<pb/>І паклікаў фараон Майсея і Аарона і сказаў: памалецеся Госпаду, каб Ён вывеў жаб ад мяне і ад народу майго, і я адпушчу народ Ізраільскі прынесьці ахвяру Госпаду. </p><i> Ì paklìkaǔ faraon Majseâ ì Aarona ì skazaǔ: pamalecesâ Gospadu, kab Ën vyveǔ žab ad mâne ì ad narodu majgo, ì â adpušču narod Ìzraìl′skì prynes′cì ahvâru Gospadu. </i>


text:
Майсей сказаў фараону: назнач мне сам, калі памаліцца за цябе, за рабоў тваіх і за народ твой, каб жабы зьніклі ў цябе, у дамах тваіх, і засталіся толькі ў рацэ. </p><i> Majsej skazaǔ faraonu: naznač mne sam, kalì pamalìcca za câbe, za raboǔ tvaìh ì za narod tvoj, kab žaby z′nìklì ǔ câbe, u damah tvaìh, ì zastalìsâ tol′kì ǔ racè. </i>


text:
Ён сказаў: заўтра. Майсей адказваў: будзе паводле слова твайго, каб ты ўведаў, што няма нікога, як Гасподзь Бог наш; </p><i> Ën skazaǔ: zaǔtra. Majsej adkazvaǔ: budze pavodle slova tvajgo, kab ty ǔvedaǔ, što nâma nìkoga, âk Gaspodz′ Bog naš; </i>


text:
і сыдуць жабы ад цябе, ад дамоў тваіх, і ад рабоў тваіх і ад твайго народу; толькі ў рацэ яны застануцца. </p><i> ì syduc′ žaby ad câbe, ad damoǔ tvaìh, ì ad raboǔ tvaìh ì ad tvajgo narodu; tol′kì ǔ racè âny zastanucca. </i>


text:
<pb/>Майсей і Аарон выйшлі ад фараона, і Майсей заклікаў Бога пра жаб, якіх ён навёў на фараона. </p><i> Majsej ì Aaron vyjšlì ad faraona, ì Majsej zaklìkaǔ Boga pra žab, âkìh ën navëǔ na faraona. </i>


text:
І зрабіў Гасподзь паводле слова Майсеевага: жабы вымерлі ў дамах, на дварах і ў палях; </p><i> Ì zrabìǔ Gaspodz′ pavodle slova Majseevaga: žaby vymerlì ǔ damah, na dvarah ì ǔ palâh; </i>


text:
І ўбачыў фараон, што зрабілася палёгка, і зацяў сэрца сваё, і не паслухаўся іх, як і казаў Гасподзь. </p><i> Ì ǔbačyǔ faraon, što zrabìlasâ palëgka, ì zacâǔ sèrca svaë, ì ne pasluhaǔsâ ìh, âk ì kazaǔ Gaspodz′. </i>


text:
І сказаў Гасподзь Майсею: скажы Аарону: працягні посах твой і ўдар у грудзі зямныя, і зробіцца заедзь па ўсёй зямлі Егіпецкай. </p><i> Ì skazaǔ Gaspodz′ Majseû: skažy Aaronu: pracâgnì posah tvoj ì ǔdar u grudzì zâmnyâ, ì zrobìcca zaedz′ pa ǔsëj zâmlì Egìpeckaj. </i>


text:
Так яны і зрабілі: Аарон працягнуў руку сваю з посахам сваім, ударыў у грудзі зямныя, і зьявілася заедзь на людзях і на быдле. Усе грудзі зямныя пакрыліся заедзьдзю па ўсёй замлі Егіпецкай. </p><i> Tak âny ì zrabìlì: Aaron pracâgnuǔ ruku svaû z posaham svaìm, udaryǔ u grudzì zâmnyâ, ì z′âvìlasâ zaedz′ na lûdzâh ì na bydle. Use grudzì zâmnyâ pakrylìsâ zaedz′dzû pa ǔsëj zamlì Egìpeckaj. </i>


text:
Стараліся таксама і магі чарамі сваімі ўтварыць заедзь, але не маглі. І была заедзь на людзях і на быдле. </p><i> Staralìsâ taksama ì magì čaramì svaìmì ǔtvaryc′ zaedz′, ale ne maglì. Ì byla zaedz′ na lûdzâh ì na bydle. </i>


text:
І сказалі магі фараону: гэта палец Божы. Але сэрца фараонава зацялося і ён не паслухаўся іх, як і казаў Гасподзь. </p><i> Ì skazalì magì faraonu: gèta palec Božy. Ale sèrca faraonava zacâlosâ ì ën ne pasluhaǔsâ ìh, âk ì kazaǔ Gaspodz′. </i>


text:
І сказаў Гасподзь Майсею: заўтра ўстань рана і зьявіся перад аблічча фараона. Вось, ён пойдзе да вады, і ты скажы яму: так кажа Гасподзь: адпусьці народ Мой, каб ён учыніў Мне служэньне. </p><i> Ì skazaǔ Gaspodz′ Majseû: zaǔtra ǔstan′ rana ì z′âvìsâ perad ablìčča faraona. Vos′, ën pojdze da vady, ì ty skažy âmu: tak kaža Gaspodz′: adpus′cì narod Moj, kab ën učynìǔ Mne služèn′ne. </i>


text:
а калі не адпусьціш нарорду Майго, дык вось, Я нашлю на цябе і на рабоў тваіх сабачых мух, і напоўняцца дамы Егіпцянаў сабачымі мухамі і самая зямля, на якой яны жывуць; </p><i> a kalì ne adpus′cìš narordu Majgo, dyk vos′, Â našlû na câbe ì na raboǔ tvaìh sabačyh muh, ì napoǔnâcca damy Egìpcânaǔ sabačymì muhamì ì samaâ zâmlâ, na âkoj âny žyvuc′; </i>


text:
і аддзялю таго ж дня зямлю Гесэм, на якой жыве народ Мой, і там ня будзе сабачых мух, каб ты ведаў, што Я Гасподзь сярод зямлі: </p><i> ì addzâlû tago ž dnâ zâmlû Gesèm, na âkoj žyve narod Moj, ì tam nâ budze sabačyh muh, kab ty vedaǔ, što Â Gaspodz′ sârod zâmlì: </i>


text:
Я зраблю падзел паміж народам Маім і паміж народам тваім. Заўтра будзе гэтая азнака. </p><i> Â zrablû padzel pamìž narodam Maìm ì pamìž narodam tvaìm. Zaǔtra budze gètaâ aznaka. </i>


text:
Так і зрабіў Гасподзь: наляцела мноства сабачых мух у дом фараонаў, і ў дамы рабоў ягоных, і на ўсю зямлю Егіпецкую: загінула зямля ад сабачых мух. </p><i> Tak ì zrabìǔ Gaspodz′: nalâcela mnostva sabačyh muh u dom faraonaǔ, ì ǔ damy raboǔ âgonyh, ì na ǔsû zâmlû Egìpeckuû: zagìnula zâmlâ ad sabačyh muh. </i>


text:
<pb/>І паклікаў фараон Майсея і Аарона і сказаў: ідзеце, прынясеце ахвяру Богу вашаму ў той зямлі. </p><i> Ì paklìkaǔ faraon Majseâ ì Aarona ì skazaǔ: ìdzece, prynâsece ahvâru Bogu vašamu ǔ toj zâmlì. </i>


text:
Але Майсей сказаў: нельга гэтага зрабіць, бо агіднае Егіпцянам ахвяраваньне наша Госпаду, Богу нашаму: калі мы агідную Егіпцянам ахвяру будзем прыносіць на вачах у іх, дык ці не пабэюць яны нас камянямі? </p><i> Ale Majsej skazaǔ: nel′ga gètaga zrabìc′, bo agìdnae Egìpcânam ahvâravan′ne naša Gospadu, Bogu našamu: kalì my agìdnuû Egìpcânam ahvâru budzem prynosìc′ na vačah u ìh, dyk cì ne pabèûc′ âny nas kamânâmì? </i>


text:
Мы пойдзем у пустыню, на тры дні дарогі, і прынясём ахвяру Госпаду, Богу нашаму, як скажа нам. </p><i> My pojdzem u pustynû, na try dnì darogì, ì prynâsëm ahvâru Gospadu, Bogu našamu, âk skaža nam. </i>


text:
<pb/>І сказаў фараон: я адпушчу вас прынесьці ахвяру Госпаду Богу вашаму ў пустыні, толькі не заходзьце далёка; памалецеся за мяне. </p><i> Ì skazaǔ faraon: â adpušču vas prynes′cì ahvâru Gospadu Bogu vašamu ǔ pustynì, tol′kì ne zahodz′ce dalëka; pamalecesâ za mâne. </i>


text:
<pb/>Майсей сказаў: вось, я выходжу ад цябе і памалюся Госпаду, і сыдуць сабачыя мухі ад фараона, і ад рабоў ягоных, і ад народу ягонага заўтра; толькі фараон няхай перастане ашукваць, не адпускаючы народ прынесьці ахвяру Госпаду. </p><i> Majsej skazaǔ: vos′, â vyhodžu ad câbe ì pamalûsâ Gospadu, ì syduc′ sabačyâ muhì ad faraona, ì ad raboǔ âgonyh, ì ad narodu âgonaga zaǔtra; tol′kì faraon nâhaj perastane ašukvac′, ne adpuskaûčy narod prynes′cì ahvâru Gospadu. </i>


text:
І выйшаў Майсей ад фараона і памаліўся Госпаду. </p><i> Ì vyjšaǔ Majsej ad faraona ì pamalìǔsâ Gospadu. </i>


text:
І зрабіў Гасподзь паводле слова Масеевага і зьвёў сабачых мух ад фараона, ад рабоў ягоных і ад народу ягонага: не засталося ніводнай. </p><i> Ì zrabìǔ Gaspodz′ pavodle slova Maseevaga ì z′vëǔ sabačyh muh ad faraona, ad raboǔ âgonyh ì ad narodu âgonaga: ne zastalosâ nìvodnaj. </i>


text:
Але фараон зацяў сэрца сваё і гэтым разам і не адпусьціў народу. </p><i> Ale faraon zacâǔ sèrca svaë ì gètym razam ì ne adpus′cìǔ narodu. </i>


text:
<pb/>І сказаў Гасподзь Майсею: ідзі да фараона і скажы яму: так кажа Гасподзь, Бог Габрэяў: адпусьці народ Мой, каб ён учыніў Мне служэньне; </p><i> Ì skazaǔ Gaspodz′ Majseû: ìdzì da faraona ì skažy âmu: tak kaža Gaspodz′, Bog Gabrèâǔ: adpus′cì narod Moj, kab ën učynìǔ Mne služèn′ne; </i>


text:
бо калі ты не захочаш адпусьціць і яшчэ будзеш трымаць яго, </p><i> bo kalì ty ne zahočaš adpus′cìc′ ì âščè budzeš trymac′ âgo, </i>


text:
дык вось, рука Гасподняя будзе на быдле тваім, якое ў полі, на конях, на аслах, на вярблюдах, на валах і авечках: будзе згубная пошасьць вельмі цяжкая; </p><i> dyk vos′, ruka Gaspodnââ budze na bydle tvaìm, âkoe ǔ polì, na konâh, na aslah, na vârblûdah, na valah ì avečkah: budze zgubnaâ pošas′c′ vel′mì câžkaâ; </i>


text:
і падзеліць Гасподзь паміж быдлам Ізраільскім і быдлам Егіпецкім, і з усяго сыноў Ізраілевых не памрэ нічога. </p><i> ì padzelìc′ Gaspodz′ pamìž bydlam Ìzraìl′skìm ì bydlam Egìpeckìm, ì z usâgo synoǔ Ìzraìlevyh ne pamrè nìčoga. </i>


text:
<pb/>І назначыў Гасподзь час, сказаўшы: заўтра зробіць гэта Гасподзь у зямлі гэтай. </p><i> Ì naznačyǔ Gaspodz′ čas, skazaǔšy: zaǔtra zrobìc′ gèta Gaspodz′ u zâmlì gètaj. </i>


text:
І зрабіў гэта Гасподзь на другі дзень, і паздыхала ўсё быдла Егіпецкае; а з быдла сыноў Ізраілевых не памерла нічога. </p><i> Ì zrabìǔ gèta Gaspodz′ na drugì dzen′, ì pazdyhala ǔsë bydla Egìpeckae; a z bydla synoǔ Ìzraìlevyh ne pamerla nìčoga. </i>


text:
Фараон паслаў даведацца, і вось з быдла сыноў Ізраілевых ня здохла нічога. Але сэрца фараонава жорстка зацялося, і ён не адпусьціў народу. </p><i> Faraon paslaǔ davedacca, ì vos′ z bydla synoǔ Ìzraìlevyh nâ zdohla nìčoga. Ale sèrca faraonava žorstka zacâlosâ, ì ën ne adpus′cìǔ narodu. </i>


text:
І сказаў Гасподзь Майсею і Аарону: вазьмеце па поўнай жмені попелу зь печы, і хай кіне яго Майсей пад неба на вачах у фараона; </p><i> Ì skazaǔ Gaspodz′ Majseû ì Aaronu: vaz′mece pa poǔnaj žmenì popelu z′ pečy, ì haj kìne âgo Majsej pad neba na vačah u faraona; </i>


text:
і падымецца пыл па ўсёй зямлі Егіпецкай, і будзе на людзях і на быдле запаленьне з нарывамі, ва ўсёй зямлі Егіпецкай. </p><i> ì padymecca pyl pa ǔsëj zâmlì Egìpeckaj, ì budze na lûdzâh ì na bydle zapalen′ne z naryvamì, va ǔsëj zâmlì Egìpeckaj. </i>


text:
Яны ўзялі попелу зь печы і сталі перад абліччам фараона. Майсей кінуў яго пад неба, і зрабілася запаленьне з нарывамі на людзях і на быдле. </p><i> Âny ǔzâlì popelu z′ pečy ì stalì perad ablìččam faraona. Majsej kìnuǔ âgo pad neba, ì zrabìlasâ zapalen′ne z naryvamì na lûdzâh ì na bydle. </i>


text:
<pb/>І не маглі магі ўстояць перад Майсеем з прычыны запаленьня, бо запаленьне было на магах і на ўсіх Егіпцянах. </p><i> Ì ne maglì magì ǔstoâc′ perad Majseem z pryčyny zapalen′nâ, bo zapalen′ne bylo na magah ì na ǔsìh Egìpcânah. </i>


text:
Але Гасподзь ачэрсьцьвіў сэрца фараона, і ён не паслухаўся іх, як і казаў Гасподзь Майсею. </p><i> Ale Gaspodz′ ačèrs′c′vìǔ sèrca faraona, ì ën ne pasluhaǔsâ ìh, âk ì kazaǔ Gaspodz′ Majseû. </i>


text:
І сказаў Гасподзь Майсею: заўтра ўстань рана і зьявіся перад аблічча фараона і скажы яму: так кажа Гасподзь, Бог Габрэяў: адпусьці народ Мой, каб ён учыніў Мне служэньне; </p><i> Ì skazaǔ Gaspodz′ Majseû: zaǔtra ǔstan′ rana ì z′âvìsâ perad ablìčča faraona ì skažy âmu: tak kaža Gaspodz′, Bog Gabrèâǔ: adpus′cì narod Moj, kab ën učynìǔ Mne služèn′ne; </i>


text:
бо гэтым разам Я пашлю ўсе пошасьці Мае ў сэрца тваё, і на рабоў тваіх, і на народ твой, каб ты ўведаў, што няма падобнага на Мяне на ўсёй зямлі; </p><i> bo gètym razam Â pašlû ǔse pošas′cì Mae ǔ sèrca tvaë, ì na raboǔ tvaìh, ì na narod tvoj, kab ty ǔvedaǔ, što nâma padobnaga na Mâne na ǔsëj zâmlì; </i>


text:
як бо Я працягнуў руку Маю, дык пакараў бы цябе і народ твой пошасьцю, і ты зьнішчаны быў бы зь зямлі: </p><i> âk bo Â pracâgnuǔ ruku Maû, dyk pakaraǔ by câbe ì narod tvoj pošas′cû, ì ty z′nìščany byǔ by z′ zâmlì: </i>


text:
але на тое Я захаваў цябе, каб паказаць на табе сілу Маю, і каб вернута было імя Маё па ўсёй зямлі; </p><i> ale na toe Â zahavaǔ câbe, kab pakazac′ na tabe sìlu Maû, ì kab vernuta bylo ìmâ Maë pa ǔsëj zâmlì; </i>


text:
ты яшчэ супрацьстаіш народу Майму, каб не адпускаць яго, - </p><i> ty âščè suprac′staìš narodu Majmu, kab ne adpuskac′ âgo, - </i>


text:
вось, Я пашлю заўтра, у гэты самы час, град вельмі моцны, падобнага на які ня было ў Егіпце з дня заснаваньня яго да сёньня: </p><i> vos′, Â pašlû zaǔtra, u gèty samy čas, grad vel′mì mocny, padobnaga na âkì nâ bylo ǔ Egìpce z dnâ zasnavan′nâ âgo da sën′nâ: </i>


text:
дык вось, пашлі сабраць статкі твае і ўсё, што ёсьць у цябе ў полі: на ўсіх людзей і быдла, якія застануцца ў полі і не зьбяруцца ў дамы, упадзе град і яны памруць. </p><i> dyk vos′, pašlì sabrac′ statkì tvae ì ǔsë, što ës′c′ u câbe ǔ polì: na ǔsìh lûdzej ì bydla, âkìâ zastanucca ǔ polì ì ne z′bârucca ǔ damy, upadze grad ì âny pamruc′. </i>


text:
<pb/>Тыя з рабоў фараонавых, якія баяцца слова Гасподняга, сьпешна сабралі рабоў сваіх і статкі свае ў дамы; </p><i> Tyâ z raboǔ faraonavyh, âkìâ baâcca slova Gaspodnâga, s′pešna sabralì raboǔ svaìh ì statkì svae ǔ damy; </i>


text:
а хто не павярнуў сэрца свайго да слова Гасподняга, той пакінуў рабоў сваіх і статкі свае ў полі. </p><i> a hto ne pavârnuǔ sèrca svajgo da slova Gaspodnâga, toj pakìnuǔ raboǔ svaìh ì statkì svae ǔ polì. </i>


text:
<pb/>І сказаў Гасподзь Майсею: працягні руку тваю да неба, і ўпадзе град на ўсю зямлю Егіпецкую, на людзей, на быдла і на ўсю траву польную ў зямлі Егіпецкай. </p><i> Ì skazaǔ Gaspodz′ Majseû: pracâgnì ruku tvaû da neba, ì ǔpadze grad na ǔsû zâmlû Egìpeckuû, na lûdzej, na bydla ì na ǔsû travu pol′nuû ǔ zâmlì Egìpeckaj. </i>


text:
І працягнуў Майсей посах свой да неба, і Гасподзь утварыў гром і град, і агонь разьліваўся па зямлі; і паслаў Гасподзь град на зямлю Егіпецкую; </p><i> Ì pracâgnuǔ Majsej posah svoj da neba, ì Gaspodz′ utvaryǔ grom ì grad, ì agon′ raz′lìvaǔsâ pa zâmlì; ì paslaǔ Gaspodz′ grad na zâmlû Egìpeckuû; </i>


text:
і быў град і агонь паміж градам, вельмі моцны, якога ня было ва ўсёй зямлі Егіпецкай з часу засяленьня яе. </p><i> ì byǔ grad ì agon′ pamìž gradam, vel′mì mocny, âkoga nâ bylo va ǔsëj zâmlì Egìpeckaj z času zasâlen′nâ âe. </i>


text:
І пабіў град па ўсёй зямлі Егіпецкай усё, што было ў полі, ад чалавека да быдла, і ўсю траву польную пабіў град, і ўсе дрэвы ў полі паламаў; </p><i> Ì pabìǔ grad pa ǔsëj zâmlì Egìpeckaj usë, što bylo ǔ polì, ad čalaveka da bydla, ì ǔsû travu pol′nuû pabìǔ grad, ì ǔse drèvy ǔ polì palamaǔ; </i>


text:
толькі ў зямлі Гесэм, дзе жылі сыны Ізраілевыя, ня было граду. </p><i> tol′kì ǔ zâmlì Gesèm, dze žylì syny Ìzraìlevyâ, nâ bylo gradu. </i>


text:
<pb/>І паслаў фараон, і паклікаў Майсея і Аарона, і сказаў ім: гэтым разам я зграшыў; Гасподзь справядлівы, а я і народ мой вінаватыя; </p><i> Ì paslaǔ faraon, ì paklìkaǔ Majseâ ì Aarona, ì skazaǔ ìm: gètym razam â zgrašyǔ; Gaspodz′ spravâdlìvy, a â ì narod moj vìnavatyâ; </i>


text:
памалецеся Госпаду; хай перастануць грамы Божыя і град, і адпушчу вас і ня буду больш трымаць. </p><i> pamalecesâ Gospadu; haj perastanuc′ gramy Božyâ ì grad, ì adpušču vas ì nâ budu bol′š trymac′. </i>


text:
<pb/>Майсей сказаў яму: як толькі я выйду з горада, і граду больш ня будзе, каб ты ўведаў, што Гасподняя зямля; </p><i> Majsej skazaǔ âmu: âk tol′kì â vyjdu z gorada, ì gradu bol′š nâ budze, kab ty ǔvedaǔ, što Gaspodnââ zâmlâ; </i>


text:
але я ведаю, што ты і рабы твае яшчэ не ўбаіцеся Госпада Бога. </p><i> ale â vedaû, što ty ì raby tvae âščè ne ǔbaìcesâ Gospada Boga. </i>


text:
<pb/>Лён і ячмень былі пабітыя, таму што ячмень выкаласаваў і лён абнасеньніўся, </p><i> Lën ì âčmen′ bylì pabìtyâ, tamu što âčmen′ vykalasavaǔ ì lën abnasen′nìǔsâ, </i>


text:
а пшаніца і жыта не пабітыя, бо яны былі позьнія. </p><i> a pšanìca ì žyta ne pabìtyâ, bo âny bylì poz′nìâ. </i>


text:
<pb/>І выйшаў Майсей ад фараона з горада і працягнуў рукі свае да Госпада, і спыніліся гром і град, і дождж перастаў ліцца на зямлю. </p><i> Ì vyjšaǔ Majsej ad faraona z gorada ì pracâgnuǔ rukì svae da Gospada, ì spynìlìsâ grom ì grad, ì doždž perastaǔ lìcca na zâmlû. </i>


text:
І ўбачыў фараон, што перастаў дождж і град і гром, і грашыў далей, і абцяжарыў сэрца сваё ён і рабы ягоныя. </p><i> Ì ǔbačyǔ faraon, što perastaǔ doždž ì grad ì grom, ì grašyǔ dalej, ì abcâžaryǔ sèrca svaë ën ì raby âgonyâ. </i>


text:
І ачэрсьцьвіў сэрца фараонавае, і ён не адпусьціў сыноў Ізраілевых, як і казаў Гасподзь пра Майсея. </p><i> Ì ačèrs′c′vìǔ sèrca faraonavae, ì ën ne adpus′cìǔ synoǔ Ìzraìlevyh, âk ì kazaǔ Gaspodz′ pra Majseâ. </i>


text:
<pb/>І сказаў Гасподзь Майсею: увайдзі да фараона, бо я абцяжарыў сэрца ягонае і сэрца рабоў ягоных, каб рабіць сярод іх гэтыя азнакі Мае, </p><i> Ì skazaǔ Gaspodz′ Majseû: uvajdzì da faraona, bo â abcâžaryǔ sèrca âgonae ì sèrca raboǔ âgonyh, kab rabìc′ sârod ìh gètyâ aznakì Mae, </i>


text:
і каб ты расказаў сыну твайму і сыну сына твайго пра тое, што Я зрабіў у Егіпце, і пра азнакі Мае, якія Я паказаў у ім, і каб вы ведалі, што Я Гасподзь. </p><i> ì kab ty raskazaǔ synu tvajmu ì synu syna tvajgo pra toe, što Â zrabìǔ u Egìpce, ì pra aznakì Mae, âkìâ Â pakazaǔ u ìm, ì kab vy vedalì, što Â Gaspodz′. </i>


text:
<pb/>Майсей і Аарон прыйшлі да фараона і сказалі яму: так кажа Гасподзь, Бог Габрэяў: ці доўга ты не ўпакорышся перад Мною? адпусьці народ Мой, каб ён учыніў Мне служэньне; </p><i> Majsej ì Aaron pryjšlì da faraona ì skazalì âmu: tak kaža Gaspodz′, Bog Gabrèâǔ: cì doǔga ty ne ǔpakoryšsâ perad Mnoû? adpus′cì narod Moj, kab ën učynìǔ Mne služèn′ne; </i>


text:
а калі ты не адпусьціш народу Майго, дык вось, заўтра Я навяду саранчу на твой край: </p><i> a kalì ty ne adpus′cìš narodu Majgo, dyk vos′, zaǔtra Â navâdu saranču na tvoj kraj: </i>


text:
яна пакрые ўлоньне зямлі так, што нельга будзе бачыць зямлі, і паесьць у вас, што засталося, ацалела ад граду; абэесьць таксама ўсе дрэвы, якія растуць у вас у полі, </p><i> âna pakrye ǔlon′ne zâmlì tak, što nel′ga budze bačyc′ zâmlì, ì paes′c′ u vas, što zastalosâ, acalela ad gradu; abèes′c′ taksama ǔse drèvy, âkìâ rastuc′ u vas u polì, </i>


text:
і напоўніць дамы твае, дамы ўсіх рабоў тваіх і дамы ўсіх Егіпцянаў, чаго ня бачылі бацькі твае, ні бацькі бацькоў тваіх з дня, як жывуць на зямлі, нават да гэтага дня. Майсей павярнуўся і выйшаў ад фараона. </p><i> ì napoǔnìc′ damy tvae, damy ǔsìh raboǔ tvaìh ì damy ǔsìh Egìpcânaǔ, čago nâ bačylì bac′kì tvae, nì bac′kì bac′koǔ tvaìh z dnâ, âk žyvuc′ na zâmlì, navat da gètaga dnâ. Majsej pavârnuǔsâ ì vyjšaǔ ad faraona. </i>


text:
<pb/>Тады рабы фараонавыя сказалі яму: ці доўга ён будзе мучыць нас? адпусьці гэтых людзей, хай яны ўчыняць служэньне Госпаду, Богу свайму; няўжо ты яшчэ ня бачыш, што Егіпет гіне? </p><i> Tady raby faraonavyâ skazalì âmu: cì doǔga ën budze mučyc′ nas? adpus′cì gètyh lûdzej, haj âny ǔčynâc′ služèn′ne Gospadu, Bogu svajmu; nâǔžo ty âščè nâ bačyš, što Egìpet gìne? </i>


text:
<pb/>І вярнулі Майсея і Аарона да фараона, і сказаў ім: ідзеце, учынеце служэньне Госпаду, Богу вашаму; хто ж і хто пойдзе? </p><i> Ì vârnulì Majseâ ì Aarona da faraona, ì skazaǔ ìm: ìdzece, učynece služèn′ne Gospadu, Bogu vašamu; hto ž ì hto pojdze? </i>


text:
І сказаў Майсей: пойдзем з малалеткамі нашымі і старымі нашымі, з сынамі і дочкамі нашымі, і з авечкамі нашымі і з валамі нашымі пойдзем, бо ў нас сьвята Госпаду. </p><i> Ì skazaǔ Majsej: pojdzem z malaletkamì našymì ì starymì našymì, z synamì ì dočkamì našymì, ì z avečkamì našymì ì z valamì našymì pojdzem, bo ǔ nas s′vâta Gospadu. </i>


text:
<pb/>Сказаў ім: хай будзе так, Гасподзь з вамі! я гатовы адпусьціць вас: але навошта зь дзецьмі? бо ліха перад вамі! </p><i> Skazaǔ ìm: haj budze tak, Gaspodz′ z vamì! â gatovy adpus′cìc′ vas: ale navošta z′ dzec′mì? bo lìha perad vamì! </i>


text:
не: ідзеце адны мужчыны і ўчынеце служэньне Госпаду, бо вы гэтага прасілі. І выгналі іх ад фараона. </p><i> ne: ìdzece adny mužčyny ì ǔčynece služèn′ne Gospadu, bo vy gètaga prasìlì. Ì vygnalì ìh ad faraona. </i>


text:
<pb/>Тады Гасподзь сказаў Майсею: працягні руку тваю на зямлю Егіпецкую, і хай нападзе саранча на зямлю Егіпецкую і паесьць усю траву зямную, усё, што ацалела ад граду. </p><i> Tady Gaspodz′ skazaǔ Majseû: pracâgnì ruku tvaû na zâmlû Egìpeckuû, ì haj napadze saranča na zâmlû Egìpeckuû ì paes′c′ usû travu zâmnuû, usë, što acalela ad gradu. </i>


text:
І працягнуў Майсей посах свой на зямлю Егіпецкую, і Гасподзь навёў на гэтую зямлю ўсходні вецер, які трываў увесь той дзень і ўсю ноч. Настала раніца, і ўсходні вецер нанёс саранчу. </p><i> Ì pracâgnuǔ Majsej posah svoj na zâmlû Egìpeckuû, ì Gaspodz′ navëǔ na gètuû zâmlû ǔshodnì vecer, âkì tryvaǔ uves′ toj dzen′ ì ǔsû noč. Nastala ranìca, ì ǔshodnì vecer nanës saranču. </i>


text:
І напала саранча на ўсю зямлю Егіпецкую і легла па ўсёй краіне Егіпецкай у вялікім мностве: раней не бывала такой саранчы, і пасьля гэтага ня будзе такой; </p><i> Ì napala saranča na ǔsû zâmlû Egìpeckuû ì legla pa ǔsëj kraìne Egìpeckaj u vâlìkìm mnostve: ranej ne byvala takoj sarančy, ì pas′lâ gètaga nâ budze takoj; </i>


text:
яна пакрыла ўлоньне ўсёй зямлі, так што зямлі ня было відаць, і паела ўсю траву зямную і ўсе плады дрэўныя, што ацалелі ад граду, і не засталося ніякай зеляніны ні на дрэвах, ні на траве польнай ва ўсёй зямлі Егіпецкай. </p><i> âna pakryla ǔlon′ne ǔsëj zâmlì, tak što zâmlì nâ bylo vìdac′, ì paela ǔsû travu zâmnuû ì ǔse plady drèǔnyâ, što acalelì ad gradu, ì ne zastalosâ nìâkaj zelânìny nì na drèvah, nì na trave pol′naj va ǔsëj zâmlì Egìpeckaj. </i>


text:
<pb/>Фараон сьпешна паклікаў Майсея і Аарона і сказаў: зграшыў я перад Госпадам, Богам вашым, і перад вамі; </p><i> Faraon s′pešna paklìkaǔ Majseâ ì Aarona ì skazaǔ: zgrašyǔ â perad Gospadam, Bogam vašym, ì perad vamì; </i>


text:
цяпер даруйце грэх мой яшчэ раз і памалецеся Госпаду Богу вашаму, каб Ён толькі адвёў ад мяне гэтую сьмерць. </p><i> câper darujce grèh moj âščè raz ì pamalecesâ Gospadu Bogu vašamu, kab Ën tol′kì advëǔ ad mâne gètuû s′merc′. </i>


text:
Майсей выйшаў ад фараона і памаліўся Госпаду. </p><i> Majsej vyjšaǔ ad faraona ì pamalìǔsâ Gospadu. </i>


text:
І падняў Гасподзь з другога боку заходні вельмі моцны вецер, і ён панёс саранчу і ўкінуў яе ў Чэрмнае мора: не засталося ніводнай саранчыны ва ўсёй зямлі Егіпецкай. </p><i> Ì padnâǔ Gaspodz′ z drugoga boku zahodnì vel′mì mocny vecer, ì ën panës saranču ì ǔkìnuǔ âe ǔ Čèrmnae mora: ne zastalosâ nìvodnaj sarančyny va ǔsëj zâmlì Egìpeckaj. </i>


text:
Але Гасподзь ачэрсьцьвіў сэрца фараона, і ён не адпусьціў сыноў Ізраілевых. </p><i> Ale Gaspodz′ ačèrs′c′vìǔ sèrca faraona, ì ën ne adpus′cìǔ synoǔ Ìzraìlevyh. </i>


text:
І сказаў Гасподзь Майсею: працягні руку тваю да неба, і будзе цемра на зямлі Егіпецкай, адчувальная цемра. </p><i> Ì skazaǔ Gaspodz′ Majseû: pracâgnì ruku tvaû da neba, ì budze cemra na zâmlì Egìpeckaj, adčuval′naâ cemra. </i>


text:
<pb/>Майсей працягнуў руку сваю да неба, і была густая цемра па ўсёй зямлі Егіпецкай тры дні; </p><i> Majsej pracâgnuǔ ruku svaû da neba, ì byla gustaâ cemra pa ǔsëj zâmlì Egìpeckaj try dnì; </i>


text:
ня бачылі адзін аднога, і ніхто не ўставаў зь месца свайго тры дні; а ва ўсіх сыноў Ізраілевых было сьвятло ў селішчах іхніх. </p><i> nâ bačylì adzìn adnoga, ì nìhto ne ǔstavaǔ z′ mesca svajgo try dnì; a va ǔsìh synoǔ Ìzraìlevyh bylo s′vâtlo ǔ selìščah ìhnìh. </i>


text:
<pb/>Фараон паклікаў Майсея і сказаў: ідзеце, учынеце служэньне Госпаду, няхай толькі застанецца дробнае і буйное быдла ваша, і дзеці вашыя хай ідуць з вамі. </p><i> Faraon paklìkaǔ Majseâ ì skazaǔ: ìdzece, učynece služèn′ne Gospadu, nâhaj tol′kì zastanecca drobnae ì bujnoe bydla vaša, ì dzecì vašyâ haj ìduc′ z vamì. </i>


text:
<pb/>Але Майсей сказаў: дай таксама ў рукі нашыя ахвяры і цэласпаленьні, каб прынесьці Госпаду, Богу нашаму; </p><i> Ale Majsej skazaǔ: daj taksama ǔ rukì našyâ ahvâry ì cèlaspalen′nì, kab prynes′cì Gospadu, Bogu našamu; </i>


text:
хай пойдуць і статкі нашыя з намі, не застанецца ні капыта: бо зь іх мы возьмем на ахвяру Госпаду, Богу нашаму; але пакуль ня прыйдзем туды, мы ня ведаем, што прынесьці ў ахвяру Госпаду. </p><i> haj pojduc′ ì statkì našyâ z namì, ne zastanecca nì kapyta: bo z′ ìh my voz′mem na ahvâru Gospadu, Bogu našamu; ale pakul′ nâ pryjdzem tudy, my nâ vedaem, što prynes′cì ǔ ahvâru Gospadu. </i>


text:
<pb/>І ачэрсьцьвіў Гасподзь сэрца фараона, і ён не захацеў адпусьціць іх. </p><i> Ì ačèrs′c′vìǔ Gaspodz′ sèrca faraona, ì ën ne zahaceǔ adpus′cìc′ ìh. </i>


text:
І сказаў яму фараон: ідзі ад мяне; сьцеражыся, не зьяўляйся болей перад аблічча маё; таго дня, як ты ўбачыш аблічча маё, памрэш. </p><i> Ì skazaǔ âmu faraon: ìdzì ad mâne; s′ceražysâ, ne z′âǔlâjsâ bolej perad ablìčča maë; tago dnâ, âk ty ǔbačyš ablìčča maë, pamrèš. </i>


text:
І сказаў Майсей: як сказаў ты, так і будзе; я ня ўбачу болей аблічча твайго. </p><i> Ì skazaǔ Majsej: âk skazaǔ ty, tak ì budze; â nâ ǔbaču bolej ablìčča tvajgo. </i>


text:
<pb/>І сказаў Гасподзь Майсею: яшчэ адну кару Я навяду на фараона і на Егіпцянаў; пасьля таго ён пусьціць вас адгэтуль; а калі ён будзе адпускаць, пасьпешліва будзе гнаць вас адгэтуль; </p><i> Ì skazaǔ Gaspodz′ Majseû: âščè adnu karu Â navâdu na faraona ì na Egìpcânaǔ; pas′lâ tago ën pus′cìc′ vas adgètul′; a kalì ën budze adpuskac′, pas′pešlìva budze gnac′ vas adgètul′; </i>


text:
скажы ў вушы народу, каб кожны ў блізкага свайго і кожная жанчына ў блізкай сваёй выпрасілі рэчаў срэбраных і рэчаў залатых. </p><i> skažy ǔ vušy narodu, kab kožny ǔ blìzkaga svajgo ì kožnaâ žančyna ǔ blìzkaj svaëj vyprasìlì rèčaǔ srèbranyh ì rèčaǔ zalatyh. </i>


text:
<pb/>І даў Гасподзь ласку народу ў вачах Егіпцянаў; ды і Майсей быў вельмі вялікі ў зямлі Егіпецкай, у вачах рабоў фараонавых і ў вачах народу. </p><i> Ì daǔ Gaspodz′ lasku narodu ǔ vačah Egìpcânaǔ; dy ì Majsej byǔ vel′mì vâlìkì ǔ zâmlì Egìpeckaj, u vačah raboǔ faraonavyh ì ǔ vačah narodu. </i>


text:
<pb/>І сказаў Майсей: так кажа Гасподзь: апоўначы Я прайду сярод Егіпта, </p><i> Ì skazaǔ Majsej: tak kaža Gaspodz′: apoǔnačy Â prajdu sârod Egìpta, </i>


text:
і памрэ кожны першынец у зямлі Егіпецкай ад першынца фараона, які сядзіць на троне сваім, да першынца рабыні, якая каля жорнаў, і ўсё першароднае з быдла; </p><i> ì pamrè kožny peršynec u zâmlì Egìpeckaj ad peršynca faraona, âkì sâdzìc′ na trone svaìm, da peršynca rabynì, âkaâ kalâ žornaǔ, ì ǔsë peršarodnae z bydla; </i>


text:
і будзе енк вялікі па ўсёй зямлі Егіпецкай, якога ня бывала і якога ня будзе болей; </p><i> ì budze enk vâlìkì pa ǔsëj zâmlì Egìpeckaj, âkoga nâ byvala ì âkoga nâ budze bolej; </i>


text:
а ва ўсіх сыноў Ізраілевых ні на чалавека, ні на быдла не варухне сабака языком сваім, каб вы ведалі, якую розьніцу робіць Гасподзь паміж Егіпцянамі і паміж Ізраільцянамі. </p><i> a va ǔsìh synoǔ Ìzraìlevyh nì na čalaveka, nì na bydla ne varuhne sabaka âzykom svaìm, kab vy vedalì, âkuû roz′nìcu robìc′ Gaspodz′ pamìž Egìpcânamì ì pamìž Ìzraìl′cânamì. </i>


text:
І прыйдуць усе рабы гэтыя твае да мяне і паклоняцца мне, кажучы: выйдзі ты і ўвесь народ, які ты ўзначальваеш. Пасьля гэтага я і выйду. І выйшаў ад фараона з гневам. </p><i> Ì pryjduc′ use raby gètyâ tvae da mâne ì paklonâcca mne, kažučy: vyjdzì ty ì ǔves′ narod, âkì ty ǔznačal′vaeš. Pas′lâ gètaga â ì vyjdu. Ì vyjšaǔ ad faraona z gnevam. </i>


text:
<pb/>І сказаў Гасподзь Майсею: не паслухаўся вас фараон, каб памножыліся і цуды Мае ў зямлі Егіпецкай. </p><i> Ì skazaǔ Gaspodz′ Majseû: ne pasluhaǔsâ vas faraon, kab pamnožylìsâ ì cudy Mae ǔ zâmlì Egìpeckaj. </i>


text:
<pb/>Майсей і Аарон зрабілі ўсе гэтыя цуды перад фараонам; але Гасподзь ачэрсьцьвіў сэрца фараона, і ён не адпусьціў сыноў Ізраілевых зь зямлі сваёй. </p><i> Majsej ì Aaron zrabìlì ǔse gètyâ cudy perad faraonam; ale Gaspodz′ ačèrs′c′vìǔ sèrca faraona, ì ën ne adpus′cìǔ synoǔ Ìzraìlevyh z′ zâmlì svaëj. </i>


text:
<pb/>І сказаў Гасподзь Майсею і Аарону ў зямлі Егіпецкай, кажучы: </p><i> Ì skazaǔ Gaspodz′ Majseû ì Aaronu ǔ zâmlì Egìpeckaj, kažučy: </i>


text:
месяц гэты хай будзе ў вас пачаткам месяцаў, першым хай будзе ён у вас паміж месяцамі года. </p><i> mesâc gèty haj budze ǔ vas pačatkam mesâcaǔ, peršym haj budze ën u vas pamìž mesâcamì goda. </i>


text:
Скажэце ўсяму супольству Ізраілеваму: у дзясяты дзень гэтага месяца няхай возьме кожны адно ягня па семэях, па ягняці на сямейства; </p><i> Skažèce ǔsâmu supol′stvu Ìzraìlevamu: u dzâsâty dzen′ gètaga mesâca nâhaj voz′me kožny adno âgnâ pa semèâh, pa âgnâcì na sâmejstva; </i>


text:
а калі сямэя такая малая, што ня зьесьць ягняці, дык няхай возьме з суседам сваім, бліжэйшым да дома свайго, па ліку душ: паводле той меры, колькі кожны зьесьць, палічэцеся на ягня. </p><i> a kalì sâmèâ takaâ malaâ, što nâ z′es′c′ âgnâcì, dyk nâhaj voz′me z susedam svaìm, blìžèjšym da doma svajgo, pa lìku duš: pavodle toj mery, kol′kì kožny z′es′c′, palìčècesâ na âgnâ. </i>


text:
Ягня ў вас павінна быць бяз хібы, мужчынскага полу, аднагодак; вазьмеце яго ад авечак альбо ад коз, </p><i> Âgnâ ǔ vas pavìnna byc′ bâz hìby, mužčynskaga polu, adnagodak; vaz′mece âgo ad avečak al′bo ad koz, </i>


text:
і няхай яно захоўваецца ў вас да чатырнаццатага дня гэтага месяца: тады хай заколе яго ўвесь сход грамады Ізраільскай увечары, </p><i> ì nâhaj âno zahoǔvaecca ǔ vas da čatyrnaccataga dnâ gètaga mesâca: tady haj zakole âgo ǔves′ shod gramady Ìzraìl′skaj uvečary, </i>


text:
і хай возьмуць ад крыві і памажуць на абодвух вушаках і на папярэчыне дзьвярэй у дамах, дзе будуць есьці яго; </p><i> ì haj voz′muc′ ad kryvì ì pamažuc′ na abodvuh vušakah ì na papârèčyne dz′vârèj u damah, dze buduc′ es′cì âgo; </i>


text:
няхай зьядуць мяса зь яго ў гэтую самую ноч, сьпечанае на агні, - з прэсным хлебам і з горкімі травамі няхай зьядуць яго; </p><i> nâhaj z′âduc′ mâsa z′ âgo ǔ gètuû samuû noč, s′pečanae na agnì, - z prèsnym hlebam ì z gorkìmì travamì nâhaj z′âduc′ âgo; </i>


text:
ня ежце ад яго недапечанага, альбо гатаванага ў вадзе, а ежце сьпечанае на агні, галаву з нагамі і вантробамі; </p><i> nâ ežce ad âgo nedapečanaga, al′bo gatavanaga ǔ vadze, a ežce s′pečanae na agnì, galavu z nagamì ì vantrobamì; </i>


text:
не пакідайце ад яго да раніцы; а астатак яго да раніцы спалеце на агні. </p><i> ne pakìdajce ad âgo da ranìcy; a astatak âgo da ranìcy spalece na agnì. </i>


text:
А ежце яго так: хай будзе паясьніца ваша перапяразана, абутак ваш на нагах вашых і кіі вашыя ў руках вашых, і ежце яго пасьпешліва: гэта - Пасха Гасподняя. </p><i> A ežce âgo tak: haj budze paâs′nìca vaša perapârazana, abutak vaš na nagah vašyh ì kìì vašyâ ǔ rukah vašyh, ì ežce âgo pas′pešlìva: gèta - Pasha Gaspodnââ. </i>


text:
<pb/>А Я гэтай самай ночы прайду па зямлі Егіпецкай, і пабэю кожнага першынца ў зямлі Егіпецкай, ад чалавека да быдла, і над усімі божышчамі Егіпецкімі ўчыню суд. Я Гасподзь. </p><i> A Â gètaj samaj nočy prajdu pa zâmlì Egìpeckaj, ì pabèû kožnaga peršynca ǔ zâmlì Egìpeckaj, ad čalaveka da bydla, ì nad usìmì božyščamì Egìpeckìmì ǔčynû sud. Â Gaspodz′. </i>


text:
І будзе ў вас кроў знакам на дамах, дзе вы знаходзіцеся, і ўбачу кроў і прайду міма вас, і ня будзе сярод вас пошасьці згубнае, калі буду караць зямлю Егіпецкую. </p><i> Ì budze ǔ vas kroǔ znakam na damah, dze vy znahodzìcesâ, ì ǔbaču kroǔ ì prajdu mìma vas, ì nâ budze sârod vas pošas′cì zgubnae, kalì budu karac′ zâmlû Egìpeckuû. </i>


text:
<pb/>І хай будзе вам дзень гэты незабыўны, і сьвяткуйце яго як сьвята Госпаду ва ўсе роды вашыя; як устанаўленьне вечнае свьяткуйце яго. </p><i> Ì haj budze vam dzen′ gèty nezabyǔny, ì s′vâtkujce âgo âk s′vâta Gospadu va ǔse rody vašyâ; âk ustanaǔlen′ne večnae sv′âtkujce âgo. </i>


text:
Сем дзён ежце прэсны хлеб; з самага першага дня зьнішчыце квашанае ў дамах вашых, бо хто будзе есьці квашанае зь першага дня да сёмага дня, душа тая зьнішчана будзе з асяродзьдзя Ізраіля. </p><i> Sem dzën ežce prèsny hleb; z samaga peršaga dnâ z′nìščyce kvašanae ǔ damah vašyh, bo hto budze es′cì kvašanae z′ peršaga dnâ da sëmaga dnâ, duša taâ z′nìščana budze z asârodz′dzâ Ìzraìlâ. </i>


text:
<pb/>І ў першы дзень хай будзе ў вас сьвяты сход, і ў сёмы дзень сьвяты сход: ніякай працы нельга рабіць у гэтыя дні; толькі што есьці кожнаму, адно тое можна рабіць вам. </p><i> Ì ǔ peršy dzen′ haj budze ǔ vas s′vâty shod, ì ǔ sëmy dzen′ s′vâty shod: nìâkaj pracy nel′ga rabìc′ u gètyâ dnì; tol′kì što es′cì kožnamu, adno toe možna rabìc′ vam. </i>


text:
пільнуйцеся праснакоў, бо ў гэты самы дзень Я вывеў рушэньне вашае зь зямлі Егіпецкай, і пільнуйцеся дня гэтага ў роды вашыя, як устанаўленьня вечнага. </p><i> pìl′nujcesâ prasnakoǔ, bo ǔ gèty samy dzen′ Â vyveǔ rušèn′ne vašae z′ zâmlì Egìpeckaj, ì pìl′nujcesâ dnâ gètaga ǔ rody vašyâ, âk ustanaǔlen′nâ večnaga. </i>


text:
З чатырнаццатага дня першага месяца, зь вечара ежце прэсны хлеб да вечара дваццаць першага дня таго самага месяца; </p><i> Z čatyrnaccataga dnâ peršaga mesâca, z′ večara ežce prèsny hleb da večara dvaccac′ peršaga dnâ tago samaga mesâca; </i>


text:
сем дзён не павінна быць закваскі ў дамах вашых, бо хто будзе есьці квашанае, душа тая вынішчана будзе з грамады Ізраілевай, прыхадзень гэта альбо прыродны жыхар зямлі той. </p><i> sem dzën ne pavìnna byc′ zakvaskì ǔ damah vašyh, bo hto budze es′cì kvašanae, duša taâ vynìščana budze z gramady Ìzraìlevaj, pryhadzen′ gèta al′bo pryrodny žyhar zâmlì toj. </i>


text:
Нічога квашанага ня ежце: усюды, дзе будзеце, ежце прэсны хлеб. </p><i> Nìčoga kvašanaga nâ ežce: usûdy, dze budzece, ežce prèsny hleb. </i>


text:
<pb/>І склікаў Майсей усіх старэйшынаў Ізраілевых і казаў ім: выберыце і вазьмеце сабе ягнят па семэях вашых і закалеце паску; </p><i> Ì sklìkaǔ Majsej usìh starèjšynaǔ Ìzraìlevyh ì kazaǔ ìm: vyberyce ì vaz′mece sabe âgnât pa semèâh vašyh ì zakalece pasku; </i>


text:
і вазьмеце пучок ізопу, і абмачэце ў кроў, якая ў посудзе, і памажце папярэчыну і абодва вушакі дзьвярэй крывёю, якая ў посудзе: а вы ніхто ня выходзьце за дзьверы дома свайго да раніцы. </p><i> ì vaz′mece pučok ìzopu, ì abmačèce ǔ kroǔ, âkaâ ǔ posudze, ì pamažce papârèčynu ì abodva vušakì dz′vârèj kryvëû, âkaâ ǔ posudze: a vy nìhto nâ vyhodz′ce za dz′very doma svajgo da ranìcy. </i>


text:
І пойдзе Гасподзь караць Егіпет, і ўбачыць кроў на папярэчыне і на абодвух вушаках, і пройдзе Гасподзь міма дзьвярэй, і не дапусьціць згубцу ўвайсьці ў дамы вашыя дзеля кары. </p><i> Ì pojdze Gaspodz′ karac′ Egìpet, ì ǔbačyc′ kroǔ na papârèčyne ì na abodvuh vušakah, ì projdze Gaspodz′ mìma dz′vârèj, ì ne dapus′cìc′ zgubcu ǔvajs′cì ǔ damy vašyâ dzelâ kary. </i>


text:
Трымайцеся гэтага, як закону сабе і сынам вашым вечна. </p><i> Trymajcesâ gètaga, âk zakonu sabe ì synam vašym večna. </i>


text:
Калі ўвойдзеце ў зямлю, якую Гасподзь дасьць вам, як Ён казаў, захоўвайце гэта служэньне. </p><i> Kalì ǔvojdzece ǔ zâmlû, âkuû Gaspodz′ das′c′ vam, âk Ën kazaǔ, zahoǔvajce gèta služèn′ne. </i>


text:
І калі скажуць вам дзеці вашыя: што гэта за служэньне? </p><i> Ì kalì skažuc′ vam dzecì vašyâ: što gèta za služèn′ne? </i>


text:
скажэце: гэта пасхальная ахвяра Госпаду, Які прайшоў міма дамоў сыноў Ізраілевых у Егіпце, калі караў Егіпцянаў, і дамы нашыя выбавіў. І схіліўся народ і пакланіўся. </p><i> skažèce: gèta pashal′naâ ahvâra Gospadu, Âkì prajšoǔ mìma damoǔ synoǔ Ìzraìlevyh u Egìpce, kalì karaǔ Egìpcânaǔ, ì damy našyâ vybavìǔ. Ì shìlìǔsâ narod ì paklanìǔsâ. </i>


text:
І пайшлі сыны Ізраілевыя і зрабілі: як сказаў Гасподзь Майсею і Аарону, так і зрабілі. </p><i> Ì pajšlì syny Ìzraìlevyâ ì zrabìlì: âk skazaǔ Gaspodz′ Majseû ì Aaronu, tak ì zrabìlì. </i>


text:
Апоўначы Гасподзь пабіў усіх першынцаў у зямлі Егіпецкай, ад першынца фараона, які сядзеў на троне сваім, да першынца вязьня, які быў у цямніцы, і ўсё першароднае з жывёлы. </p><i> Apoǔnačy Gaspodz′ pabìǔ usìh peršyncaǔ u zâmlì Egìpeckaj, ad peršynca faraona, âkì sâdzeǔ na trone svaìm, da peršynca vâz′nâ, âkì byǔ u câmnìcy, ì ǔsë peršarodnae z žyvëly. </i>


text:
І ўстаў фараон уначы сам і ўсе рабы ягоныя і ўвесь Егіпет; і пачаўся вялікі енк у зямлі Егіпецкай, бо ня было дома, дзе ня было б мёртвага. </p><i> Ì ǔstaǔ faraon unačy sam ì ǔse raby âgonyâ ì ǔves′ Egìpet; ì pačaǔsâ vâlìkì enk u zâmlì Egìpeckaj, bo nâ bylo doma, dze nâ bylo b mërtvaga. </i>


text:
І паклікаў Майсея і Аарона ўначы і сказаў: устаньце, выйдзіце з асяродзьдзя народу майго, як вы, так і сыны Ізраілевыя, і ідзеце, учынеце служэньне Госпаду, як казалі вы; </p><i> Ì paklìkaǔ Majseâ ì Aarona ǔnačy ì skazaǔ: ustan′ce, vyjdzìce z asârodz′dzâ narodu majgo, âk vy, tak ì syny Ìzraìlevyâ, ì ìdzece, učynece služèn′ne Gospadu, âk kazalì vy; </i>


text:
і дробнае і буйное быдла ваша вазьмеце, як вы казалі; і ідзеце і дабраславеце мяне. </p><i> ì drobnae ì bujnoe bydla vaša vaz′mece, âk vy kazalì; ì ìdzece ì dabraslavece mâne. </i>


text:
<pb/>і пануквалі Егіпцяне народ, каб хутчэй выслаць яго зь зямлі той; бо казалі яны: мы ўсе памрэм. </p><i> ì panukvalì Egìpcâne narod, kab hutčèj vyslac′ âgo z′ zâmlì toj; bo kazalì âny: my ǔse pamrèm. </i>


text:
І панёс народ цеста сваё, перш чым яно закісла; рошчына іхняя, завязаная ў вопратцы іхняй, была на плячах іхніх. </p><i> Ì panës narod cesta svaë, perš čym âno zakìsla; roščyna ìhnââ, zavâzanaâ ǔ vopratcy ìhnâj, byla na plâčah ìhnìh. </i>


text:
І зрабілі сыны Ізраілевыя паводле слова Майсеевага і прасілі ў Егіпцянаў рэчаў срэбраных і рэчаў залатых і вопраткі. </p><i> Ì zrabìlì syny Ìzraìlevyâ pavodle slova Majseevaga ì prasìlì ǔ Egìpcânaǔ rèčaǔ srèbranyh ì rèčaǔ zalatyh ì vopratkì. </i>


text:
А Гасподзь даў ласку народу ў вачах Егіпцянаў: і яны давалі яму, і абабраў ён Егіпцянаў. </p><i> A Gaspodz′ daǔ lasku narodu ǔ vačah Egìpcânaǔ: ì âny davalì âmu, ì ababraǔ ën Egìpcânaǔ. </i>


text:
<pb/>І выправіліся сыны Ізраілевыя з Раамсэса ў Сакхот да шасьцісот тысяч пешых мужчын, апрача дзяцей; </p><i> Ì vypravìlìsâ syny Ìzraìlevyâ z Raamsèsa ǔ Sakhot da šas′cìsot tysâč pešyh mužčyn, aprača dzâcej; </i>


text:
і мноства рознапляменных людзей выйшлі зь імі, і дробнае і буйное быдла, статак вельмі вялікі. </p><i> ì mnostva roznaplâmennyh lûdzej vyjšlì z′ ìmì, ì drobnae ì bujnoe bydla, statak vel′mì vâlìkì. </i>


text:
І сьпяклі яны зь цеста, якое вынесьлі зь Егіпта, праснакі, бо яно яшчэ ня скісла, таму што яны выгнаныя былі зь Егіпта і не маглі марудзіць і нават ежы не прыгатавалі сабе на дарогу. </p><i> Ì s′pâklì âny z′ cesta, âkoe vynes′lì z′ Egìpta, prasnakì, bo âno âščè nâ skìsla, tamu što âny vygnanyâ bylì z′ Egìpta ì ne maglì marudzìc′ ì navat ežy ne prygatavalì sabe na darogu. </i>


text:
<pb/>А часу, які сыны Ізраілевыя жылі ў Егіпце, было чатырыста трыццаць гадоў. </p><i> A času, âkì syny Ìzraìlevyâ žylì ǔ Egìpce, bylo čatyrysta tryccac′ gadoǔ. </i>


text:
Як прайшло чатырыста трыццаць гадоў, у гэты самы дзень выйшла ўсё рушэньне Гасподняе зь зямлі Егіпецкай уначы. </p><i> Âk prajšlo čatyrysta tryccac′ gadoǔ, u gèty samy dzen′ vyjšla ǔsë rušèn′ne Gaspodnâe z′ zâmlì Egìpeckaj unačy. </i>


text:
Гэта - ноч чуваньня Госпаду за вывад іх зь зямлі Егіпецкай; гэта самая ноч - чуваньне Госпаду ва ўсіх сыноў Ізраілевых у роды іхнія. </p><i> Gèta - noč čuvan′nâ Gospadu za vyvad ìh z′ zâmlì Egìpeckaj; gèta samaâ noč - čuvan′ne Gospadu va ǔsìh synoǔ Ìzraìlevyh u rody ìhnìâ. </i>


text:
І сказаў Гасподзь Майсею і Аарону: вось статут Пасхі: ніякі іншапляменец не павінен есьці яе; </p><i> Ì skazaǔ Gaspodz′ Majseû ì Aaronu: vos′ statut Pashì: nìâkì ìnšaplâmenec ne pavìnen es′cì âe; </i>


text:
а кожны раб, куплены за срэбра, калі абрэжаш яго, можа есьці яе; </p><i> a kožny rab, kupleny za srèbra, kalì abrèžaš âgo, moža es′cì âe; </i>


text:
У адным доме трэба есьці яе, ня выносьце мяса прэч з дому і костак яе ня крышэце. </p><i> U adnym dome trèba es′cì âe, nâ vynos′ce mâsa prèč z domu ì kostak âe nâ kryšèce. </i>


text:
<pb/>А калі паселіцца ў цябе прыхадзень і захоча ўчыніць Пасху Госпаду, дык абрэж у яго ўсіх мужчынскага полу, і тады няхай ён пачне рабіць яе, і будзе як прыродны жыхар зямлі; а ніякі неабрэзаны не павінен есьці яе; </p><i> A kalì paselìcca ǔ câbe pryhadzen′ ì zahoča ǔčynìc′ Pashu Gospadu, dyk abrèž u âgo ǔsìh mužčynskaga polu, ì tady nâhaj ën pačne rabìc′ âe, ì budze âk pryrodny žyhar zâmlì; a nìâkì neabrèzany ne pavìnen es′cì âe; </i>


text:
адзін закон хай будзе і прыроднаму жыхару і прыхадню, які пасяліўся сярод вас. </p><i> adzìn zakon haj budze ì pryrodnamu žyharu ì pryhadnû, âkì pasâlìǔsâ sârod vas. </i>


text:
<pb/>і зрабілі ўсё сыны Ізраілевыя: як загадаў Гасподзь Майсею і Аарону, так і зрабілі. </p><i> ì zrabìlì ǔsë syny Ìzraìlevyâ: âk zagadaǔ Gaspodz′ Majseû ì Aaronu, tak ì zrabìlì. </i>


text:
У гэты самы дзень Гасподзь вывеў сыноў Ізраілевых зь зямлі Егіпецкай па рушэньнях іхніх. </p><i> U gèty samy dzen′ Gaspodz′ vyveǔ synoǔ Ìzraìlevyh z′ zâmlì Egìpeckaj pa rušèn′nâh ìhnìh. </i>


text:
высьвяці мне кожнага першынца, які раскрывае ўлоньне сярод сыноў Ізраілевых, ад чалавека да быдла, Мае яны. </p><i> vys′vâcì mne kožnaga peršynca, âkì raskryvae ǔlon′ne sârod synoǔ Ìzraìlevyh, ad čalaveka da bydla, Mae âny. </i>


text:
<pb/>І сказаў Майсей народу: памятайце гэты дзень, у які выйшлі вы зь Егіпта, з дому рабства, бо рукою моцнаю вывеў вас Гасподзь адтуль, і ня ежце квашанага: </p><i> Ì skazaǔ Majsej narodu: pamâtajce gèty dzen′, u âkì vyjšlì vy z′ Egìpta, z domu rabstva, bo rukoû mocnaû vyveǔ vas Gaspodz′ adtul′, ì nâ ežce kvašanaga: </i>


text:
<pb/>І калі ўвядзе цябе Гасподзь у зямлю Хананэяў і Хэтэяў, і Амораў і Эвэяў і Евусэяў, якою запрысягнуўся Ён бацькам тваім, што дасьць табе зямлю, дзе цячэ малако і мёд, - дык учыняй гэта служэньне ў гэтым месяцы; </p><i> Ì kalì ǔvâdze câbe Gaspodz′ u zâmlû Hananèâǔ ì Hètèâǔ, ì Amoraǔ ì Èvèâǔ ì Evusèâǔ, âkoû zaprysâgnuǔsâ Ën bac′kam tvaìm, što das′c′ tabe zâmlû, dze câčè malako ì mëd, - dyk učynâj gèta služèn′ne ǔ gètym mesâcy; </i>


text:
сем дзён еж прэсны хлеб, і ў сёмы дзень сьвята Госпаду: </p><i> sem dzën ež prèsny hleb, ì ǔ sëmy dzen′ s′vâta Gospadu: </i>


text:
прэсны хлеб трэба есьці сем дзён, і не павінен быць у цябе квашаны хлеб, і не павінна быць у цябе квашанага ва ўсіх межах тваіх. </p><i> prèsny hleb trèba es′cì sem dzën, ì ne pavìnen byc′ u câbe kvašany hleb, ì ne pavìnna byc′ u câbe kvašanaga va ǔsìh mežah tvaìh. </i>


text:
<pb/>І абвясьці ў дзень той сыну твайму, кажучы: гэта дзеля таго, што Гасподзь зрабіў са мною, калі я выйшаў зь Егіпта. </p><i> Ì abvâs′cì ǔ dzen′ toj synu tvajmu, kažučy: gèta dzelâ tago, što Gaspodz′ zrabìǔ sa mnoû, kalì â vyjšaǔ z′ Egìpta. </i>


text:
І хай будзе табе гэта знакам на руцэ тваёй і помнікам перад вачыма тваімі, каб закон Гасподні быў у вуснах тваіх; бо рукою моцнаю вывеў Гасподзь зь Егіпта. </p><i> Ì haj budze tabe gèta znakam na rucè tvaëj ì pomnìkam perad vačyma tvaìmì, kab zakon Gaspodnì byǔ u vusnah tvaìh; bo rukoû mocnaû vyveǔ Gaspodz′ z′ Egìpta. </i>


text:
<pb/>Выконвай жа статут гэты ў прызначаны час, год у год. </p><i> Vykonvaj ža statut gèty ǔ pryznačany čas, god u god. </i>


text:
<pb/>І калі выведзе цябе Гасподзь у зямлю Ханаанскую, як ён запрысягаўся табе і бацькам тваім, і дасьць яе табе, - </p><i> Ì kalì vyvedze câbe Gaspodz′ u zâmlû Hanaanskuû, âk ën zaprysâgaǔsâ tabe ì bac′kam tvaìm, ì das′c′ âe tabe, - </i>


text:
аддзяляй Госпаду ўсё, што расхіляе сьцёгны; і ўсё першароднае з жывёлы, якое ў цябе будзе, мужчынскага полу, Госпаду; </p><i> addzâlâj Gospadu ǔsë, što rashìlâe s′cëgny; ì ǔsë peršarodnae z žyvëly, âkoe ǔ câbe budze, mužčynskaga polu, Gospadu; </i>


text:
а кожнага асла, які расхіляе, замяняй ягнём; а калі не заменіш; выкупі яго; і кожнага першынца чалавечага з сыноў тваіх выкупай. </p><i> a kožnaga asla, âkì rashìlâe, zamânâj âgnëm; a kalì ne zamenìš; vykupì âgo; ì kožnaga peršynca čalavečaga z synoǔ tvaìh vykupaj. </i>


text:
<pb/>І калі пасьля спытаецца ў цябе сын твой, кажучы: што гэта? дык скажы яму: рукою моцнаю вывеў нас Гасподзь зь Егіпта, з дому рабства; </p><i> Ì kalì pas′lâ spytaecca ǔ câbe syn tvoj, kažučy: što gèta? dyk skažy âmu: rukoû mocnaû vyveǔ nas Gaspodz′ z′ Egìpta, z domu rabstva; </i>


text:
бо калі фараон упарціўся адпусьціць нас, Гасподзь усьмерціў усіх першынцаў у зямлі Егіпецкай, ад першынца чалавечага да першынца з жывёлы, - таму я прыношу ў ахвяру Госпаду ўсё, што расхіляе сьцёгны, мужчынскага полу, а кожнага першынца з сыноў маіх выкупляю; </p><i> bo kalì faraon uparcìǔsâ adpus′cìc′ nas, Gaspodz′ us′mercìǔ usìh peršyncaǔ u zâmlì Egìpeckaj, ad peršynca čalavečaga da peršynca z žyvëly, - tamu â prynošu ǔ ahvâru Gospadu ǔsë, što rashìlâe s′cëgny, mužčynskaga polu, a kožnaga peršynca z synoǔ maìh vykuplâû; </i>


text:
і хай будзе гэта знакам на руцэ тваёй і замест павязкі над вачыма тваімі; бо рукою моцнаю Гасподзь вывеў нас зь Егіпта. </p><i> ì haj budze gèta znakam na rucè tvaëj ì zamest pavâzkì nad vačyma tvaìmì; bo rukoû mocnaû Gaspodz′ vyveǔ nas z′ Egìpta. </i>


text:
Калі ж фараон адпусьціў народ, Бог не павёў яго па дарозе зямлі Філістымскай, бо яна блізкая; бо сказаў Бог: каб не раскаяўся народ, убачыўшы вайну, і не вярнуўся ў Егіпет. </p><i> Kalì ž faraon adpus′cìǔ narod, Bog ne pavëǔ âgo pa daroze zâmlì Fìlìstymskaj, bo âna blìzkaâ; bo skazaǔ Bog: kab ne raskaâǔsâ narod, ubačyǔšy vajnu, ì ne vârnuǔsâ ǔ Egìpet. </i>


text:
І абвёў Бог народ дарогаю пустэльнаю да Чэрмнага мора. І выйшлі сыны Ізраілевыя ўзброеныя зь зямлі Егіпецкай. </p><i> Ì abvëǔ Bog narod darogaû pustèl′naû da Čèrmnaga mora. Ì vyjšlì syny Ìzraìlevyâ ǔzbroenyâ z′ zâmlì Egìpeckaj. </i>


text:
<pb/>І ўзяў Майсей з сабою косьці Язэпа, бо прысягаю запрысягнуў сыноў Ізраілевых, сказаўшы: наведае вас Бог, і вы з сабою вынесіце косьці мае адгэтуль. </p><i> Ì ǔzâǔ Majsej z saboû kos′cì Âzèpa, bo prysâgaû zaprysâgnuǔ synoǔ Ìzraìlevyh, skazaǔšy: navedae vas Bog, ì vy z saboû vynesìce kos′cì mae adgètul′. </i>


text:
<pb/>І рушылі з Сакхота і разьмясьціліся табарам у Этаме, на краі пустыні. </p><i> Ì rušylì z Sakhota ì raz′mâs′cìlìsâ tabaram u Ètame, na kraì pustynì. </i>


text:
А Гасподзь ішоў перад імі ўдзень у слупе воблачным, паказваючы ім дарогу, а ўначы ў слупе вогненным, сьвецячы ім, каб ішлі яны і ўдзень і ўначы. </p><i> A Gaspodz′ ìšoǔ perad ìmì ǔdzen′ u slupe voblačnym, pakazvaûčy ìm darogu, a ǔnačy ǔ slupe vognennym, s′vecâčy ìm, kab ìšlì âny ì ǔdzen′ ì ǔnačy. </i>


text:
Ня ўхіляўся слуп воблачны ўдзень і слуп вогненны ўначы з вачэй народа. </p><i> Nâ ǔhìlâǔsâ slup voblačny ǔdzen′ ì slup vognenny ǔnačy z vačèj naroda. </i>


text:
скажы сынам Ізраілевым, каб яны павярнуліся і сталі табарам перад Пі-Гахіротам, паміж Мігдолам і морам, перад Ваал-Цафонам; насупраць яго атабарцеся каля мора. </p><i> skažy synam Ìzraìlevym, kab âny pavârnulìsâ ì stalì tabaram perad Pì-Gahìrotam, pamìž Mìgdolam ì moram, perad Vaal-Cafonam; nasuprac′ âgo atabarcesâ kalâ mora. </i>


text:
І скажа фараон пра сыноў Ізраілевых: яны заблудзіліся ў зямлі гэтай, замкнула іх пустыня. </p><i> Ì skaža faraon pra synoǔ Ìzraìlevyh: âny zabludzìlìsâ ǔ zâmlì gètaj, zamknula ìh pustynâ. </i>


text:
А Я напоўню чэрствасьцю сэрца фараону, і ён пагоніцца за імі, і пакажу славу Маю на фараоне і на ўсім войску ягоным; і ўведаюць Егіпцяне, што Я Гасподзь. І зрабілі так. </p><i> A Â napoǔnû čèrstvas′cû sèrca faraonu, ì ën pagonìcca za ìmì, ì pakažu slavu Maû na faraone ì na ǔsìm vojsku âgonym; ì ǔvedaûc′ Egìpcâne, što Â Gaspodz′. Ì zrabìlì tak. </i>


text:
<pb/>І абвешчана было цару Егіпецкаму, што народ уцёк; і абярнулася сэрца фараонава і рабоў ягоных супроць народу гэтага, і яны сказалі: што гэта мы зрабілі? навошта мы адпусьцілі Ізраільцянаў, каб яны не працавалі на нас? </p><i> Ì abveščana bylo caru Egìpeckamu, što narod ucëk; ì abârnulasâ sèrca faraonava ì raboǔ âgonyh suproc′ narodu gètaga, ì âny skazalì: što gèta my zrabìlì? navošta my adpus′cìlì Ìzraìl′cânaǔ, kab âny ne pracavalì na nas? </i>


text:
Фараон запрог калясьніцу сваю і народ свой узяў з сабою; </p><i> Faraon zaprog kalâs′nìcu svaû ì narod svoj uzâǔ z saboû; </i>


text:
і ўзяў шасьцьсот калясьніц адборных, і ўсе калясьніцы Егіпецкія, і правадыроў над усімі імі. </p><i> ì ǔzâǔ šas′c′sot kalâs′nìc adbornyh, ì ǔse kalâs′nìcy Egìpeckìâ, ì pravadyroǔ nad usìmì ìmì. </i>


text:
<pb/>І ачарсьцьвіў Гасподзь сэрца фараону, цару Егіпецкаму, і ён пагнаўся за сынамі Ізраілевымі; а сыны Ізраілевыя ішлі пад рукою высокаю. </p><i> Ì ačars′c′vìǔ Gaspodz′ sèrca faraonu, caru Egìpeckamu, ì ën pagnaǔsâ za synamì Ìzraìlevymì; a syny Ìzraìlevyâ ìšlì pad rukoû vysokaû. </i>


text:
І пагналіся за імі Егіпцяне, і ўсе коні з калясьніцамі фараонавымі, і верхаўцы, і ўсё войска ягонае, і дагналі іх атабараных каля мора, пры Пі-Гахіроце, перад Ваал-Цафонам. </p><i> Ì pagnalìsâ za ìmì Egìpcâne, ì ǔse konì z kalâs′nìcamì faraonavymì, ì verhaǔcy, ì ǔsë vojska âgonae, ì dagnalì ìh atabaranyh kalâ mora, pry Pì-Gahìroce, perad Vaal-Cafonam. </i>


text:
Фараон наблізіўся, і сыны Ізраілевыя азірнуліся, і вось, Егіпцяне ідуць за імі: і вельмі спалохаліся і закрычалі сыны Ізраілевыя да Госпада, </p><i> Faraon nablìzìǔsâ, ì syny Ìzraìlevyâ azìrnulìsâ, ì vos′, Egìpcâne ìduc′ za ìmì: ì vel′mì spalohalìsâ ì zakryčalì syny Ìzraìlevyâ da Gospada, </i>


text:
і сказалі Майсею: хіба няма магілаў у Егіпце, што ты прывёў нас паміраць у пустыні? што гэта ты зрабіў з намі, вывеўшы нас зь Егіпта? </p><i> ì skazalì Majseû: hìba nâma magìlaǔ u Egìpce, što ty pryvëǔ nas pamìrac′ u pustynì? što gèta ty zrabìǔ z namì, vyveǔšy nas z′ Egìpta? </i>


text:
Ці ж ня гэта самае казалі мы табе ў Егіпце, сказаўшы: пакінь нас, няхай мы будзем працаваць на Егіпцянаў. Бо лепш нам быць у рабстве ў Егіпцянаў, чым памерці ў пустыні. </p><i> Cì ž nâ gèta samae kazalì my tabe ǔ Egìpce, skazaǔšy: pakìn′ nas, nâhaj my budzem pracavac′ na Egìpcânaǔ. Bo lepš nam byc′ u rabstve ǔ Egìpcânaǔ, čym pamercì ǔ pustynì. </i>


text:
<pb/>Але Майсей сказаў народу: ня бойцеся, стойце - і ўбачыце выратаваньне ад Госпада, якое Ён дасьць вам і сёньня, бо Егіпцянаў, якіх вы бачыце сёньня, больш ня ўбачыце вавек; </p><i> Ale Majsej skazaǔ narodu: nâ bojcesâ, stojce - ì ǔbačyce vyratavan′ne ad Gospada, âkoe Ën das′c′ vam ì sën′nâ, bo Egìpcânaǔ, âkìh vy bačyce sën′nâ, bol′š nâ ǔbačyce vavek; </i>


text:
Гасподзь будзе змагацца за вас, і вы будзьце спакойныя. </p><i> Gaspodz′ budze zmagacca za vas, ì vy budz′ce spakojnyâ. </i>


text:
<pb/>І сказаў Гасподзь Майсею: чаго ты крычыш да Мяне? скажы сынам Ізраілевым, каб яны ішлі; </p><i> Ì skazaǔ Gaspodz′ Majseû: čago ty kryčyš da Mâne? skažy synam Ìzraìlevym, kab âny ìšlì; </i>


text:
а ты падымі посах твой, і працягні руку тваю на мора, і падзялі яго, і пройдуць сыны Ізраілевыя сярод мора па сухім; </p><i> a ty padymì posah tvoj, ì pracâgnì ruku tvaû na mora, ì padzâlì âgo, ì projduc′ syny Ìzraìlevyâ sârod mora pa suhìm; </i>


text:
А Я зраблю чэрствым сэрца Егіпцянам, і яны пойдуць сьледам за імі; і пакажу славу Маю на фараоне і на ўсім войску ягоным і на верхаўцах ягоных: </p><i> A Â zrablû čèrstvym sèrca Egìpcânam, ì âny pojduc′ s′ledam za ìmì; ì pakažu slavu Maû na faraone ì na ǔsìm vojsku âgonym ì na verhaǔcah âgonyh: </i>


text:
І спазнаюць Егіпцяне, што Я Гасподзь, калі пакажу славу Маю на фараоне, на калясьніцах ягоных і на вераўцах ягоных. </p><i> Ì spaznaûc′ Egìpcâne, što Â Gaspodz′, kalì pakažu slavu Maû na faraone, na kalâs′nìcah âgonyh ì na veraǔcah âgonyh. </i>


text:
<pb/>І рушыўся анёл Божы, які ішоў за імі; рушыўся і слуп воблачны ад аблічча іхняга, і стаў па-за імі. </p><i> Ì rušyǔsâ anël Božy, âkì ìšoǔ za ìmì; rušyǔsâ ì slup voblačny ad ablìčča ìhnâga, ì staǔ pa-za ìmì. </i>


text:
і ўвайшоў усярэдзіну паміж табарам Егіпецкім і табарам Ізраілевым, і быў воблакам і змрокам адным і асьвятляў ноч другім, і ня зьблізіліся яны адны з аднымі праз усю ноч. </p><i> ì ǔvajšoǔ usârèdzìnu pamìž tabaram Egìpeckìm ì tabaram Ìzraìlevym, ì byǔ voblakam ì zmrokam adnym ì as′vâtlâǔ noč drugìm, ì nâ z′blìzìlìsâ âny adny z adnymì praz usû noč. </i>


text:
І прасьцёр Майсей руку сваю на мора, і гнаў Гасподзь мора моцным усходнім ветрам усю ноч і зрабіў мора сушаю; і расступіліся воды. </p><i> Ì pras′cër Majsej ruku svaû na mora, ì gnaǔ Gaspodz′ mora mocnym ushodnìm vetram usû noč ì zrabìǔ mora sušaû; ì rasstupìlìsâ vody. </i>


text:
І пайшлі сыны Ізраілевыя сярод мора па сухім: а воды былі ім сьцяною з правага і зь левага боку. </p><i> Ì pajšlì syny Ìzraìlevyâ sârod mora pa suhìm: a vody bylì ìm s′cânoû z pravaga ì z′ levaga boku. </i>


text:
<pb/>Пагналіся Егіпцяне, і ўвайшлі за імі ўсярэдзіну мора ўсе коні фараонавыя, калясьніцы ягоныя і верхаўцы ягоныя. </p><i> Pagnalìsâ Egìpcâne, ì ǔvajšlì za ìmì ǔsârèdzìnu mora ǔse konì faraonavyâ, kalâs′nìcy âgonyâ ì verhaǔcy âgonyâ. </i>


text:
І ў ранішнюю варту паглядзеў Гасподзь на табар Егіпцянаў з слупа вогненнага і воблачнага і прывёў у замяшаньне табар Егіпцянаў; </p><i> Ì ǔ ranìšnûû vartu paglâdzeǔ Gaspodz′ na tabar Egìpcânaǔ z slupa vognennaga ì voblačnaga ì pryvëǔ u zamâšan′ne tabar Egìpcânaǔ; </i>


text:
і зьнярухоміў колы ў калясьніцах іхніх, так што яны валаклі іх зь цяжкасьцю. І сказалі Егіпцяне: пабяжым ад Ізраільцянаў, бо Гасподзь змагаецца за іх супроць Егіпцянаў. </p><i> ì z′nâruhomìǔ koly ǔ kalâs′nìcah ìhnìh, tak što âny valaklì ìh z′ câžkas′cû. Ì skazalì Egìpcâne: pabâžym ad Ìzraìl′cânaǔ, bo Gaspodz′ zmagaecca za ìh suproc′ Egìpcânaǔ. </i>


text:
<pb/>І сказаў Гасподзь Майсею: працягні руку тваю на мора, і хай павернуцца воды на Егіпцянаў, на калясьніцы іхнія і на верхаўцоў іхніх. </p><i> Ì skazaǔ Gaspodz′ Majseû: pracâgnì ruku tvaû na mora, ì haj pavernucca vody na Egìpcânaǔ, na kalâs′nìcy ìhnìâ ì na verhaǔcoǔ ìhnìh. </i>


text:
І прасьцёр Майсей руку сваю на мора, і пад раніцу вада вярнулася ў сваё месца; а Егіпцяне беглі насустрач. Так патапіў Гасподзь Егіпцянаў сярод мора. </p><i> Ì pras′cër Majsej ruku svaû na mora, ì pad ranìcu vada vârnulasâ ǔ svaë mesca; a Egìpcâne beglì nasustrač. Tak patapìǔ Gaspodz′ Egìpcânaǔ sârod mora. </i>


text:
І вада вярнулася і пакрыла калясьніцы і верхаўцоў усяго войска фараонавага, якія ўвайшлі за імі ў мора; не засталося ніводнага зь іх. </p><i> Ì vada vârnulasâ ì pakryla kalâs′nìcy ì verhaǔcoǔ usâgo vojska faraonavaga, âkìâ ǔvajšlì za ìmì ǔ mora; ne zastalosâ nìvodnaga z′ ìh. </i>


text:
А сыны Ізраілевыя прайшлі па сушы сярод мора: воды былі ім сьцяною па правы і па левы бок. </p><i> A syny Ìzraìlevyâ prajšlì pa sušy sârod mora: vody bylì ìm s′cânoû pa pravy ì pa levy bok. </i>


text:
І выбавіў Гасподзь у дзень той Ізраільцянаў з рук Егіпцянаў, і ўбачылі сыны Ізраілевыя Егіпцянаў мёртвых на беразе мора. </p><i> Ì vybavìǔ Gaspodz′ u dzen′ toj Ìzraìl′cânaǔ z ruk Egìpcânaǔ, ì ǔbačylì syny Ìzraìlevyâ Egìpcânaǔ mërtvyh na beraze mora. </i>


text:
І ўбачылі Ізраільцяне руку вялікую, якую прасьцёр Гасподзь над Егіпцянамі, і спалохаўся народ Госпада і паверыў Госпаду і Майсею, рабу Ягонаму. </p><i> Ì ǔbačylì Ìzraìl′câne ruku vâlìkuû, âkuû pras′cër Gaspodz′ nad Egìpcânamì, ì spalohaǔsâ narod Gospada ì paveryǔ Gospadu ì Majseû, rabu Âgonamu. </i>


text:
<pb/>Тады Майсей і сыны Ізраілевыя засьпявалі Госпаду песьню гэтую і казалі: <t>пяю Госпаду, бо ён высока ўзьнёсься: каня і верхаўца яго ўкінуў у мора.</t> </p><i> Tady Majsej ì syny Ìzraìlevyâ zas′pâvalì Gospadu pes′nû gètuû ì kazalì: <t>pâû Gospadu, bo ën vysoka ǔz′nës′sâ: kanâ ì verhaǔca âgo ǔkìnuǔ u mora.</t> </i>


text:
<pb/><t>Гасподзь цьвярдыня мая і слава мая, Ён стаў мне ратункам. Ён Бог мой, і праслаўлю Яго; Бог бацькі майго, і ўсхвалю Яго.</t> </p><i> <t>Gaspodz′ c′vârdynâ maâ ì slava maâ, Ën staǔ mne ratunkam. Ën Bog moj, ì praslaǔlû Âgo; Bog bac′kì majgo, ì ǔshvalû Âgo.</t> </i>


text:
<pb/><t>Гасподзь муж бітвы, Ягова імя Яму.</t> </p><i> <t>Gaspodz′ muž bìtvy, Âgova ìmâ Âmu.</t> </i>


text:
<pb/><t>Калясьніцы фараонавыя і войска ягонае ўкінуў Ён у мора, і выбраныя ваеначальнікі Ягоныя патанулі ў Чэрмным моры.</t> </p><i> <t>Kalâs′nìcy faraonavyâ ì vojska âgonae ǔkìnuǔ Ën u mora, ì vybranyâ vaenačal′nìkì Âgonyâ patanulì ǔ Čèrmnym mory.</t> </i>


text:
<pb/><t>Багны пакрылі іх: яны пайшлі ў глыбіню, як камень.</t> </p><i> <t>Bagny pakrylì ìh: âny pajšlì ǔ glybìnû, âk kamen′.</t> </i>


text:
<pb/><t>Правіца Твая, Госпадзе, праславілася сілаю; правіца Твая, Госпадзе, пабіла ворага.</t> </p><i> <t>Pravìca Tvaâ, Gospadze, praslavìlasâ sìlaû; pravìca Tvaâ, Gospadze, pabìla voraga.</t> </i>


text:
<pb/><t>Велічнасьцю славы Тваёй Ты скінуў тых, што паўсталі супроць Цябе. Ты паслаў гнеў Твой, і ён папаліў іх, як салому.</t> </p><i> <t>Velìčnas′cû slavy Tvaëj Ty skìnuǔ tyh, što paǔstalì suproc′ Câbe. Ty paslaǔ gneǔ Tvoj, ì ën papalìǔ ìh, âk salomu.</t> </i>


text:
<pb/><t>Ад дыханьня Твайго цякучыя воды спыніліся сьцяною, застылі глыбіні ўсэрцы мора.</t> </p><i> <t>Ad dyhan′nâ Tvajgo câkučyâ vody spynìlìsâ s′cânoû, zastylì glybìnì ǔsèrcy mora.</t> </i>


text:
<pb/><t>Вораг сказаў: паганю, даганю, падзялю здабычу; насыціцца імі душа мая, агалю меч мой, зьнішчыць іх рука мая.</t> </p><i> <t>Vorag skazaǔ: paganû, daganû, padzâlû zdabyču; nasycìcca ìmì duša maâ, agalû meč moj, z′nìščyc′ ìh ruka maâ.</t> </i>


text:
<pb/><t>Ты дыхнуў духам Тваім, і накрыла іх мора: яны апусьціліся, як волава, у вялікіх водах.</t> </p><i> <t>Ty dyhnuǔ duham Tvaìm, ì nakryla ìh mora: âny apus′cìlìsâ, âk volava, u vâlìkìh vodah.</t> </i>


text:
<pb/><t>Хто, як Ты, Госпадзе, паміж багамі? Хто, як Ты, велічны сьвятасьцю, срашны пахваламі, творца цудаў?</t> </p><i> <t>Hto, âk Ty, Gospadze, pamìž bagamì? Hto, âk Ty, velìčny s′vâtas′cû, srašny pahvalamì, tvorca cudaǔ?</t> </i>


text:
<pb/><t>Ты прасьцёр правіцу Тваю: паглынула іх зямля.</t> </p><i> <t>Ty pras′cër pravìcu Tvaû: paglynula ìh zâmlâ.</t> </i>


text:
<pb/><t>Ты вёў міласьцю Тваёю народ гэты, які Ты выбавіў, - павёў сілаю Тваёю да сьвятой сялібы Тваёй.</t> </p><i> <t>Ty vëǔ mìlas′cû Tvaëû narod gèty, âkì Ty vybavìǔ, - pavëǔ sìlaû Tvaëû da s′vâtoj sâlìby Tvaëj.</t> </i>


text:
<pb/><t>Пачулі народы і дрыжаць: жудасьць ахапіла жыхароў Філістымскіх;</t> </p><i> <t>Pačulì narody ì dryžac′: žudas′c′ ahapìla žyharoǔ Fìlìstymskìh;</t> </i>


text:
<pb/><t>тады сумеліся князі Эдэмавыя, дрыжаньне апанавала правадыроў Маавіцкіх, замаркоціліся ўсе жыхары Ханаана.</t> </p><i> <t>tady sumelìsâ knâzì Èdèmavyâ, dryžan′ne apanavala pravadyroǔ Maavìckìh, zamarkocìlìsâ ǔse žyhary Hanaana.</t> </i>


text:
<pb/><t>Хай апануе іх страх і жудасьць; ад велічы мышцы Тваёй хай анямеюць яны, як камень, пакуль праходзіць народ Твой, Госпадзе, пакуль праходзіць гэты народ, які Ты прыдбаў.</t> </p><i> <t>Haj apanue ìh strah ì žudas′c′; ad velìčy myšcy Tvaëj haj anâmeûc′ âny, âk kamen′, pakul′ prahodzìc′ narod Tvoj, Gospadze, pakul′ prahodzìc′ gèty narod, âkì Ty prydbaǔ.</t> </i>


text:
<pb/><t>Увядзі яго і пасадзі яго на гары здабытку Твайго, на месцы, якое Ты зрабіў жытлом Сабе, Госпадзе, у сьвятыню, якую стварылі рукі Твае, Уладыка?</t> </p><i> <t>Uvâdzì âgo ì pasadzì âgo na gary zdabytku Tvajgo, na mescy, âkoe Ty zrabìǔ žytlom Sabe, Gospadze, u s′vâtynû, âkuû stvarylì rukì Tvae, Uladyka?</t> </i>


text:
<pb/><t>Гасподзь будзе панаваць вавекі і ў вечнасьць.</t> </p><i> <t>Gaspodz′ budze panavac′ vavekì ì ǔ večnas′c′.</t> </i>


text:
<pb/><t>Калі ўвайшлі коні фараонавыя і зь верхаўцамі ягонымі ў мора, дык Гасподзь абярнуў на іх воды марскія, а сыны Ізраілевыя прайшлі па сушы сярод мора.</t> </p><i> <t>Kalì ǔvajšlì konì faraonavyâ ì z′ verhaǔcamì âgonymì ǔ mora, dyk Gaspodz′ abârnuǔ na ìh vody marskìâ, a syny Ìzraìlevyâ prajšlì pa sušy sârod mora.</t> </i>


text:
І ўзяла Марыям прарочыца, сястра Ааронавая, у руку сваю бубен, і выйшлі за ёю ўсе жанчыны з бубнамі і радасьцю. </p><i> Ì ǔzâla Maryâm praročyca, sâstra Aaronavaâ, u ruku svaû buben, ì vyjšlì za ëû ǔse žančyny z bubnamì ì radas′cû. </i>


text:
І засьпявала Марыям перад імі: сьпявайце Госпаду, бо высока ўзьнёсься Ён, каня і верхаўца ягонага ўкінуў у мора. </p><i> Ì zas′pâvala Maryâm perad ìmì: s′pâvajce Gospadu, bo vysoka ǔz′nës′sâ Ën, kanâ ì verhaǔca âgonaga ǔkìnuǔ u mora. </i>


text:
І павёў Майсей Ізраільцянаў ад Чэрмнага мора, і яны ўступілі ў пустыню Сур; і ішлі яны тры дні па пустыні і не знаходзілі вады. </p><i> Ì pavëǔ Majsej Ìzraìl′cânaǔ ad Čèrmnaga mora, ì âny ǔstupìlì ǔ pustynû Sur; ì ìšlì âny try dnì pa pustynì ì ne znahodzìlì vady. </i>


text:
Прыйшлі ў Мэру - і не маглі піць вады ў Мэры, бо яна была горкая, чаму і дадзена таму месцу назва: Мэра. </p><i> Pryjšlì ǔ Mèru - ì ne maglì pìc′ vady ǔ Mèry, bo âna byla gorkaâ, čamu ì dadzena tamu mescu nazva: Mèra. </i>


text:
<pb/>І наракаў народ на Майсея, кажучы: што нам піць? </p><i> Ì narakaǔ narod na Majseâ, kažučy: što nam pìc′? </i>


text:
Майсей загаласіў да Госпада, і Гасподзь паказаў яму дрэва, і ён кінуў яго ў ваду, і вада зрабілася салодкая. Таму Бог даў народу статут і закон і там выпрабоўваў яго. </p><i> Majsej zagalasìǔ da Gospada, ì Gaspodz′ pakazaǔ âmu drèva, ì ën kìnuǔ âgo ǔ vadu, ì vada zrabìlasâ salodkaâ. Tamu Bog daǔ narodu statut ì zakon ì tam vypraboǔvaǔ âgo. </i>


text:
І сказаў: калі ты будзеш слухацца голасу Госпада, Бога твайго, і рабіць вартаснае перад вачамі Яго, і слухацца запаведзяў Ягоных, і шанаваць усе статуты Ягоныя, дык не навяду на цябе ніякай хваробы, якія навёў Я на Егіпет: бо Я Гасподзь, Які ацаляе цябе. </p><i> Ì skazaǔ: kalì ty budzeš sluhacca golasu Gospada, Boga tvajgo, ì rabìc′ vartasnae perad vačamì Âgo, ì sluhacca zapavedzâǔ Âgonyh, ì šanavac′ use statuty Âgonyâ, dyk ne navâdu na câbe nìâkaj hvaroby, âkìâ navëǔ Â na Egìpet: bo Â Gaspodz′, Âkì acalâe câbe. </i>


text:
<pb/>І прыйшлі ў Элім: там было дванаццаць крыніц вады і семдзесят пальмавых дрэў, і разьмясьціліся там табарам каля водаў. </p><i> Ì pryjšlì ǔ Èlìm: tam bylo dvanaccac′ krynìc vady ì semdzesât pal′mavyh drèǔ, ì raz′mâs′cìlìsâ tam tabaram kalâ vodaǔ. </i>


text:
<pb/>І рушылі з Эліма, і прыйшло ўсё супольства сыноў Ізраілевых у пустыню Сін, што паміж Элімам і Сінаем, на пятнаццаты дзень другога месяца пасьля выхаду іх зь зямлі Егіпецкай. </p><i> Ì rušylì z Èlìma, ì pryjšlo ǔsë supol′stva synoǔ Ìzraìlevyh u pustynû Sìn, što pamìž Èlìmam ì Sìnaem, na pâtnaccaty dzen′ drugoga mesâca pas′lâ vyhadu ìh z′ zâmlì Egìpeckaj. </i>


text:
І пачало наракаць усё супольства сыноў Ізраілевых на Майсея і Аарона ў пустыні. </p><i> Ì pačalo narakac′ usë supol′stva synoǔ Ìzraìlevyh na Majseâ ì Aarona ǔ pustynì. </i>


text:
і сказалі ім сыны Ізраілевыя: о, калі б мы сканалі ад рукі Гасподняй у зямлі Егіпецкай, як мы сядзелі каля катлоў зь мясам, як мы елі хлеба ўдосыць! бо вы нас вывелі ў пустыню гэтую, каб усё супольства замарыць голадам. </p><i> ì skazalì ìm syny Ìzraìlevyâ: o, kalì b my skanalì ad rukì Gaspodnâj u zâmlì Egìpeckaj, âk my sâdzelì kalâ katloǔ z′ mâsam, âk my elì hleba ǔdosyc′! bo vy nas vyvelì ǔ pustynû gètuû, kab usë supol′stva zamaryc′ goladam. </i>


text:
<pb/>І сказаў Гасподзь Майсею: вось, Я пашлю вам хлеб зь неба, і хай люд выходзіць і зьбірае штодзённа, колькі трэба на дзень, каб Я выпрабаваў яго, ці будзе ён рабіць паводле закона Майго, ці не; </p><i> Ì skazaǔ Gaspodz′ Majseû: vos′, Â pašlû vam hleb z′ neba, ì haj lûd vyhodzìc′ ì z′bìrae štodzënna, kol′kì trèba na dzen′, kab Â vyprabavaǔ âgo, cì budze ën rabìc′ pavodle zakona Majgo, cì ne; </i>


text:
а ў шосты дзень хай гатуюць, што прынясуць, і будзе ўдвая болей за тое, што зьбіраюць у іншыя дні. </p><i> a ǔ šosty dzen′ haj gatuûc′, što prynâsuc′, ì budze ǔdvaâ bolej za toe, što z′bìraûc′ u ìnšyâ dnì. </i>


text:
<pb/>І сказалі Майсей і Аарон усяму супольству сыноў Ізраілевых: увечары даведаецеся вы, што Гасподзь вывеў вас зь зямлі Егіпецкай, </p><i> Ì skazalì Majsej ì Aaron usâmu supol′stvu synoǔ Ìzraìlevyh: uvečary davedaecesâ vy, što Gaspodz′ vyveǔ vas z′ zâmlì Egìpeckaj, </i>


text:
і раніцай убачыце славу Гасподнюю, бо пачуў Ён нараканьні вашыя на Госпада: а мы што такое, што наракаеце на нас? </p><i> ì ranìcaj ubačyce slavu Gaspodnûû, bo pačuǔ Ën narakan′nì vašyâ na Gospada: a my što takoe, što narakaece na nas? </i>


text:
<pb/>І сказаў Майсей: даведаецеся, калі Гасподзь увечары дасьць вам мяса на ежу, а раніцай хлеба ўдосыць; бо Гасподзь пачуў нараканьні вашыя, якія вы ўзьвялі супроць Яго: а мы што? не на нас нараканьні вашыя, а на Госпада. </p><i> Ì skazaǔ Majsej: davedaecesâ, kalì Gaspodz′ uvečary das′c′ vam mâsa na ežu, a ranìcaj hleba ǔdosyc′; bo Gaspodz′ pačuǔ narakan′nì vašyâ, âkìâ vy ǔz′vâlì suproc′ Âgo: a my što? ne na nas narakan′nì vašyâ, a na Gospada. </i>


text:
<pb/>І сказаў Майсей Аарону: скажы ўсяму супольству сыноў Ізраілевых: станьце прад абліччам Госпада, бо Ён пачуў нараканьні вашыя. </p><i> Ì skazaǔ Majsej Aaronu: skažy ǔsâmu supol′stvu synoǔ Ìzraìlevyh: stan′ce prad ablìččam Gospada, bo Ën pačuǔ narakan′nì vašyâ. </i>


text:
<pb/>І калі прамаўляў Аарон да ўсяго супольства сыноў Ізраілевых, дык яны азірнуліся на пустыню, і вось, слава Гасподняя зьявілася ў воблаку. </p><i> Ì kalì pramaǔlâǔ Aaron da ǔsâgo supol′stva synoǔ Ìzraìlevyh, dyk âny azìrnulìsâ na pustynû, ì vos′, slava Gaspodnââ z′âvìlasâ ǔ voblaku. </i>


text:
Я пачуў нараканьні сыноў Ізраілевых; скажы ім: увечары будзеце есьці мяса, а раніцай насыціцеся хлебам - і ўведаеце, што Я Гасподзь, Бог ваш. </p><i> Â pačuǔ narakan′nì synoǔ Ìzraìlevyh; skažy ìm: uvečary budzece es′cì mâsa, a ranìcaj nasycìcesâ hlebam - ì ǔvedaece, što Â Gaspodz′, Bog vaš. </i>


text:
<pb/>Увечары наляцелі перапёлкі і пакрылі табар, а раніцай ляжала раса наўкола табара; </p><i> Uvečary nalâcelì perapëlkì ì pakrylì tabar, a ranìcaj lâžala rasa naǔkola tabara; </i>


text:
раса паднялася, і вось, на паверхні пустыні нешта дробнае, падобнае на крупы, дробнае, як іней на зямлі. </p><i> rasa padnâlasâ, ì vos′, na paverhnì pustynì nešta drobnae, padobnae na krupy, drobnae, âk ìnej na zâmlì. </i>


text:
І ўбачылі сыны Ізраілевыя і казалі адзін аднаму: што гэта? Бо ня ведалі, што гэта. І Майсей сказаў ім: гэта хлеб, які Гасподзь даў вам на ежу: </p><i> Ì ǔbačylì syny Ìzraìlevyâ ì kazalì adzìn adnamu: što gèta? Bo nâ vedalì, što gèta. Ì Majsej skazaǔ ìm: gèta hleb, âkì Gaspodz′ daǔ vam na ežu: </i>


text:
<pb/>вось, што загадаў Гасподзь: зьбірайце яго кожны па столькі, колькі яму зьесьці; па гаморы на чалавека, па колькасьці душ, колькі ў каго ў намёце, зьбірайце. </p><i> vos′, što zagadaǔ Gaspodz′: z′bìrajce âgo kožny pa stol′kì, kol′kì âmu z′es′cì; pa gamory na čalaveka, pa kol′kas′cì duš, kol′kì ǔ kago ǔ namëce, z′bìrajce. </i>


text:
І зрабілі так сыны Ізраілевыя і сабралі, хто многа, хто мала; </p><i> Ì zrabìlì tak syny Ìzraìlevyâ ì sabralì, hto mnoga, hto mala; </i>


text:
і мералі гаморам, і ў таго, хто сабраў многа, ня было лішняга, і ў таго, хто мала, ня было нястачы: кожны сабраў, колькі яму зьесьці. </p><i> ì meralì gamoram, ì ǔ tago, hto sabraǔ mnoga, nâ bylo lìšnâga, ì ǔ tago, hto mala, nâ bylo nâstačy: kožny sabraǔ, kol′kì âmu z′es′cì. </i>


text:
<pb/>І сказаў ім Майсей: ніхто не пакідай гэтага да раніцы. </p><i> Ì skazaǔ ìm Majsej: nìhto ne pakìdaj gètaga da ranìcy. </i>


text:
Але не паслухаліся яны Майсея, і пакінулі ад гэтага некаторыя да раніцы, - і завяліся чэрві, і яно прасьмердла. І ўгневаўся на іх Майсей. </p><i> Ale ne pasluhalìsâ âny Majseâ, ì pakìnulì ad gètaga nekatoryâ da ranìcy, - ì zavâlìsâ čèrvì, ì âno pras′merdla. Ì ǔgnevaǔsâ na ìh Majsej. </i>


text:
І зьбіралі яны рана раніцай, кожны колькі яму зьесьці; калі ж сагравала сонца, яно раставала. </p><i> Ì z′bìralì âny rana ranìcaj, kožny kol′kì âmu z′es′cì; kalì ž sagravala sonca, âno rastavala. </i>


text:
А на шосты дзень сабралі хлеба ўдвая, па два гаморы на кожнага. І прыйшлі ўсе правадыры супольства і данесьлі Майсею. </p><i> A na šosty dzen′ sabralì hleba ǔdvaâ, pa dva gamory na kožnaga. Ì pryjšlì ǔse pravadyry supol′stva ì danes′lì Majseû. </i>


text:
І сказаў ім: вось, што сказаў Майсей: заўтра спакой, сьвятая субота Гасподняя, што трэба пячы, пячэце, і што трэба гатаваць, гатуйце сёньня, і што застанецца, адкладзеце і зьберажэце да раніцы. </p><i> Ì skazaǔ ìm: vos′, što skazaǔ Majsej: zaǔtra spakoj, s′vâtaâ subota Gaspodnââ, što trèba pâčy, pâčèce, ì što trèba gatavac′, gatujce sën′nâ, ì što zastanecca, adkladzece ì z′beražèce da ranìcy. </i>


text:
<pb/>І адклалі тое да раніцы, як загадаў Майсей, і яно не прасьмердла, і чарвей ня было ў ім. </p><i> Ì adklalì toe da ranìcy, âk zagadaǔ Majsej, ì âno ne pras′merdla, ì čarvej nâ bylo ǔ ìm. </i>


text:
І сказаў Майсей: ежце яго сёньня, бо сёньня субота Гасподняя: сёньня ня знойдзеце яго на полі; </p><i> Ì skazaǔ Majsej: ežce âgo sën′nâ, bo sën′nâ subota Gaspodnââ: sën′nâ nâ znojdzece âgo na polì; </i>


text:
шэсьць дзён зьбірайце яго, а ў сёмы дзень субота: ня будзе яго ў гэты дзень. </p><i> šès′c′ dzën z′bìrajce âgo, a ǔ sëmy dzen′ subota: nâ budze âgo ǔ gèty dzen′. </i>


text:
<pb/>Але некаторыя зь людзей выйшлі ў сёмы дзень зьбіраць - і не знайшлі. </p><i> Ale nekatoryâ z′ lûdzej vyjšlì ǔ sëmy dzen′ z′bìrac′ - ì ne znajšlì. </i>


text:
І сказаў Гасподзь Майсею: ці доўга вы будзеце ўхіляцца ад выкананьня загадаў Маіх і законаў Маіх? </p><i> Ì skazaǔ Gaspodz′ Majseû: cì doǔga vy budzece ǔhìlâcca ad vykanan′nâ zagadaǔ Maìh ì zakonaǔ Maìh? </i>


text:
глядзеце, Гасподзь даў вам суботу, таму Ён і дае ў шосты дзень хлеба на два дні: заставайцеся кожны ў сябе, ніхто ня выходзь зь мясьціны сваёй у сёмы дзень. </p><i> glâdzece, Gaspodz′ daǔ vam subotu, tamu Ën ì dae ǔ šosty dzen′ hleba na dva dnì: zastavajcesâ kožny ǔ sâbe, nìhto nâ vyhodz′ z′ mâs′cìny svaëj u sëmy dzen′. </i>


text:
<pb/>І назваў дом Ізраілеў хлеб той: манна. Яна была, як каляндравае насеньне, белая, а смакам як ляпёшка зь мёдам. </p><i> Ì nazvaǔ dom Ìzraìleǔ hleb toj: manna. Âna byla, âk kalândravae nasen′ne, belaâ, a smakam âk lâpëška z′ mëdam. </i>


text:
<pb/>І сказаў Майсей: вось, што загадаў Гасподзь: напоўніце гамор на захаваньне ў роды вашыя, каб вы бачылі хлеб, якім Я карміў вас у пустыні, калі вывеў вас зь зямлі Егіпецкай. </p><i> Ì skazaǔ Majsej: vos′, što zagadaǔ Gaspodz′: napoǔnìce gamor na zahavan′ne ǔ rody vašyâ, kab vy bačylì hleb, âkìm Â karmìǔ vas u pustynì, kalì vyveǔ vas z′ zâmlì Egìpeckaj. </i>


text:
І сказаў Майсей Аарону: вазьмі адзін посуд, і пакладзі ў яго поўны гамор манны, і пастаў яго перад Госпадам, на захаваньне ў роды вашыя. </p><i> Ì skazaǔ Majsej Aaronu: vaz′mì adzìn posud, ì pakladzì ǔ âgo poǔny gamor manny, ì pastaǔ âgo perad Gospadam, na zahavan′ne ǔ rody vašyâ. </i>


text:
І паставіў яго Аарон перад каўчэгам сьведчаньня на захаваньне, як загадаў Гасподзь Майсею. </p><i> Ì pastavìǔ âgo Aaron perad kaǔčègam s′vedčan′nâ na zahavan′ne, âk zagadaǔ Gaspodz′ Majseû. </i>


text:
<pb/>Сыны Ізраілевыя елі манну сорак гадоў, пакуль ня прыйшлі ў зямлю абжытую: манну елі яны, пакуль ня прыйшлі да межаў зямлі Ханаанскай. </p><i> Syny Ìzraìlevyâ elì mannu sorak gadoǔ, pakul′ nâ pryjšlì ǔ zâmlû abžytuû: mannu elì âny, pakul′ nâ pryjšlì da mežaǔ zâmlì Hanaanskaj. </i>


text:
<pb/>І рушыла ўсё супольства сыноў Ізраілевых з пустыні Сін у дарогу сваю, паводле загаду Гасподняга, і разьмясьцілася табарам у Рэфідыме; і ня было вады піць людзям. </p><i> Ì rušyla ǔsë supol′stva synoǔ Ìzraìlevyh z pustynì Sìn u darogu svaû, pavodle zagadu Gaspodnâga, ì raz′mâs′cìlasâ tabaram u Rèfìdyme; ì nâ bylo vady pìc′ lûdzâm. </i>


text:
І дакаралі людзі Майсея, і казалі: дайце нам вады піць. І сказаў ім Майсей: што вы дакараеце мяне? што спакушаеце Госпада? </p><i> Ì dakaralì lûdzì Majseâ, ì kazalì: dajce nam vady pìc′. Ì skazaǔ ìm Majsej: što vy dakaraece mâne? što spakušaece Gospada? </i>


text:
І прагнуў там люд вады, і наракаў люд на Майсея, кажучы: навошта ты вывеў нас зь Егіпта, замарыў смагаю нас і дзяцей нашых і статкі нашыя? </p><i> Ì pragnuǔ tam lûd vady, ì narakaǔ lûd na Majseâ, kažučy: navošta ty vyveǔ nas z′ Egìpta, zamaryǔ smagaû nas ì dzâcej našyh ì statkì našyâ? </i>


text:
<pb/>Майсей заенчыў да Госпада і сказаў: што мне рабіць з народам гэтым? яшчэ крыху, і пабэюць мяне камянямі. </p><i> Majsej zaenčyǔ da Gospada ì skazaǔ: što mne rabìc′ z narodam gètym? âščè kryhu, ì pabèûc′ mâne kamânâmì. </i>


text:
І сказаў Гасподзь Майсею: прайдзі перад людзьмі, і вазьмі з сабою некаторых старэйшынаў Ізраільскіх, і посах твой, якім ты ўдарыў па вадзе, вазьмі ў руку тваю, і ідзі; </p><i> Ì skazaǔ Gaspodz′ Majseû: prajdzì perad lûdz′mì, ì vaz′mì z saboû nekatoryh starèjšynaǔ Ìzraìl′skìh, ì posah tvoj, âkìm ty ǔdaryǔ pa vadze, vaz′mì ǔ ruku tvaû, ì ìdzì; </i>


text:
вось, Я стану перад табою там на скале ў Харыве, і ты ўдарыш у скалу, і пойдзе зь яе вада, і будзе піць народ. І зрабіў так Майсей на вачах у старэйшынаў Ізраільскіх. </p><i> vos′, Â stanu perad taboû tam na skale ǔ Haryve, ì ty ǔdaryš u skalu, ì pojdze z′ âe vada, ì budze pìc′ narod. Ì zrabìǔ tak Majsej na vačah u starèjšynaǔ Ìzraìl′skìh. </i>


text:
<pb/>І даў мясьціне той назву: Маса і Мэрыва, з прычыны дакараньня сыноў Ізраілевых, і таму, што яны спакушалі Госпада, кажучы: ці ёсьць Гасподзь сярод нас, ці няма? </p><i> Ì daǔ mâs′cìne toj nazvu: Masa ì Mèryva, z pryčyny dakaran′nâ synoǔ Ìzraìlevyh, ì tamu, što âny spakušalì Gospada, kažučy: cì ës′c′ Gaspodz′ sârod nas, cì nâma? </i>


text:
І прыйшлі Амалікіцяне і ваявалі зь Ізраільцянамі ў Рэфідыме. </p><i> Ì pryjšlì Amalìkìcâne ì vaâvalì z′ Ìzraìl′cânamì ǔ Rèfìdyme. </i>


text:
Майсей сказаў Ісусу: выберы нам мужоў і ідзі біцца з Амалікіцянамі: заўтра я стану на вяршыні пагорка, і жазло Божае будзе ў руцэ маёй. </p><i> Majsej skazaǔ Ìsusu: vybery nam mužoǔ ì ìdzì bìcca z Amalìkìcânamì: zaǔtra â stanu na vâršynì pagorka, ì žazlo Božae budze ǔ rucè maëj. </i>


text:
<pb/>І зрабіў Ісус, як сказаў яму Майсей, і пайшоў біцца з Амалікіцянамі; а Майсей і Аарон і Ор узышлі на верх пагорка. </p><i> Ì zrabìǔ Ìsus, âk skazaǔ âmu Majsej, ì pajšoǔ bìcca z Amalìkìcânamì; a Majsej ì Aaron ì Or uzyšlì na verh pagorka. </i>


text:
І калі Майсей падымаў рукі свае, адольваў Ізраіль, а калі апускаў рукі свае, адольваў Амалік; </p><i> Ì kalì Majsej padymaǔ rukì svae, adol′vaǔ Ìzraìl′, a kalì apuskaǔ rukì svae, adol′vaǔ Amalìk; </i>


text:
але рукі Майсеевыя ацяжэлі, і тады ўзялі камень і падклалі пад яго, і ён сеў на ім, а Аарон і Ор падтрымлівалі рукі ягоныя, адзін з аднаго, а другі з другога боку. І былі рукі яго паднятыя аж да захаду сонца. </p><i> ale rukì Majseevyâ acâžèlì, ì tady ǔzâlì kamen′ ì padklalì pad âgo, ì ën seǔ na ìm, a Aaron ì Or padtrymlìvalì rukì âgonyâ, adzìn z adnago, a drugì z drugoga boku. Ì bylì rukì âgo padnâtyâ až da zahadu sonca. </i>


text:
І скінуў Ісус Амаліка і народ ягоны лязом мяча. </p><i> Ì skìnuǔ Ìsus Amalìka ì narod âgony lâzom mâča. </i>


text:
<pb/>І сказаў Гасподзь Майсею: напішы гэта на памяць у кнігу і давядзі Ісусу, што Я цалкам згладжу памяць пра Амалікіцянаў з паднябеснай. </p><i> Ì skazaǔ Gaspodz′ Majseû: napìšy gèta na pamâc′ u knìgu ì davâdzì Ìsusu, što Â calkam zgladžu pamâc′ pra Amalìkìcânaǔ z padnâbesnaj. </i>


text:
І зладзіў Майсей ахвярнік і даў яму назву: Ягова Нісі, </p><i> Ì zladzìǔ Majsej ahvârnìk ì daǔ âmu nazvu: Âgova Nìsì, </i>


text:
бо, сказаў ён, рука на троне Госпада: бітва ў Госпада супроць Амаліка з роду ў род. </p><i> bo, skazaǔ ën, ruka na trone Gospada: bìtva ǔ Gospada suproc′ Amalìka z rodu ǔ rod. </i>


text:
<pb/>І пачуў Ётор, сьвятар Мадыямскі, цесьць Майсееў, пра ўсё, што зрабіў Бог Майсею і Ізраілю, народу Свайму, калі вывеў Гасподзь Ізраіля зь Егіпта, </p><i> Ì pačuǔ Ëtor, s′vâtar Madyâmskì, ces′c′ Majseeǔ, pra ǔsë, što zrabìǔ Bog Majseû ì Ìzraìlû, narodu Svajmu, kalì vyveǔ Gaspodz′ Ìzraìlâ z′ Egìpta, </i>


text:
<pb/>і ўзяў Ётор, цесьць Майсееў, Сэпфору, жонку Майсеевую, якая перад тым была вернутая, </p><i> ì ǔzâǔ Ëtor, ces′c′ Majseeǔ, Sèpforu, žonku Majseevuû, âkaâ perad tym byla vernutaâ, </i>


text:
і двух сыноў яе, аднаму зь якіх імя Гірсам, бо казаў Майсей: я прыхадзень у зямлі чужой; </p><i> ì dvuh synoǔ âe, adnamu z′ âkìh ìmâ Gìrsam, bo kazaǔ Majsej: â pryhadzen′ u zâmlì čužoj; </i>


text:
а другому імя Эліезэр, бо Бог бацькі майго быў за памочніка і выбавіў мяне ад меча фараонавага </p><i> a drugomu ìmâ Èlìezèr, bo Bog bac′kì majgo byǔ za pamočnìka ì vybavìǔ mâne ad meča faraonavaga </i>


text:
<pb/>І прыйшоў Ётор, цесьць Майсееў, з сынамі ягонымі і жонкаю ягонаю да Майсея ў пустыню, дзе ён стаў табарам каля гары Божай, </p><i> Ì pryjšoǔ Ëtor, ces′c′ Majseeǔ, z synamì âgonymì ì žonkaû âgonaû da Majseâ ǔ pustynû, dze ën staǔ tabaram kalâ gary Božaj, </i>


text:
і даў знак Майсею: я цесьць твой Ётор, іду да цябе, і жонка твая, і два сыны яе зь ёю. </p><i> ì daǔ znak Majseû: â ces′c′ tvoj Ëtor, ìdu da câbe, ì žonka tvaâ, ì dva syny âe z′ ëû. </i>


text:
Майсей выйшаў насустрач цесьцю свайму, і пакланіўся, і цалаваў яго, і пасьля ўзаемнага прывітаньня яны ўвайшлі ў намёт. </p><i> Majsej vyjšaǔ nasustrač ces′cû svajmu, ì paklanìǔsâ, ì calavaǔ âgo, ì pas′lâ ǔzaemnaga pryvìtan′nâ âny ǔvajšlì ǔ namët. </i>


text:
І расказаў Майсей цесьцю свайму пра ўсё, што зрабіў Гасподзь з фараонам і зь Егіпцянамі за Ізраіля, і пра ўсе цяжкасьці, якія спаткаліся ім на дарозе, і як уратаваў іх Гасподзь. </p><i> Ì raskazaǔ Majsej ces′cû svajmu pra ǔsë, što zrabìǔ Gaspodz′ z faraonam ì z′ Egìpcânamì za Ìzraìlâ, ì pra ǔse câžkas′cì, âkìâ spatkalìsâ ìm na daroze, ì âk uratavaǔ ìh Gaspodz′. </i>


text:
<pb/>Ётор радаваўся за ўсе дабрачынствы, якія Гасподзь учыніў Ізраілю, калі выратаваў яго з рукі Егіпцянаў, </p><i> Ëtor radavaǔsâ za ǔse dabračynstvy, âkìâ Gaspodz′ učynìǔ Ìzraìlû, kalì vyratavaǔ âgo z rukì Egìpcânaǔ, </i>


text:
і сказаў Ётор: дабраславёны Гасподзь, Які выратаваў вас з рукі Егіпцянаў і з рукі фараонавай, Які выратаваў народ гэты з-пад улады Егіпцянаў, </p><i> ì skazaǔ Ëtor: dabraslavëny Gaspodz′, Âkì vyratavaǔ vas z rukì Egìpcânaǔ ì z rukì faraonavaj, Âkì vyratavaǔ narod gèty z-pad ulady Egìpcânaǔ, </i>


text:
сёньня даведаўся я, што Гасподзь вялікі большы за ўсіх багоў, у тым самым, чым яны ўзносіліся над Егіпцянамі. </p><i> sën′nâ davedaǔsâ â, što Gaspodz′ vâlìkì bol′šy za ǔsìh bagoǔ, u tym samym, čym âny ǔznosìlìsâ nad Egìpcânamì. </i>


text:
І прынёс Ётор, цесьць Майсееў, цэласпаленьне і ахвяры Богу; і прыйшоў Аарон і ўсе старэйшыны Ізраілевыя есьці хлеб зь цесьцем Майсеевым перад Богам. </p><i> Ì prynës Ëtor, ces′c′ Majseeǔ, cèlaspalen′ne ì ahvâry Bogu; ì pryjšoǔ Aaron ì ǔse starèjšyny Ìzraìlevyâ es′cì hleb z′ ces′cem Majseevym perad Bogam. </i>


text:
<pb/>На другі дзень сеў Майсей судзіць людзей, і стаялі людзі перад Майсеем з раніцы да вечара. </p><i> Na drugì dzen′ seǔ Majsej sudzìc′ lûdzej, ì staâlì lûdzì perad Majseem z ranìcy da večara. </i>


text:
І бачыў цесьць Майсееў усё, што ён робіць зь людзьмі, і сказаў: што гэта такое робіш ты зь людам? навошта ты сядзіш адзін, а ўсе людзі стаяць перад табою з раніцы да вечара? </p><i> Ì bačyǔ ces′c′ Majseeǔ usë, što ën robìc′ z′ lûdz′mì, ì skazaǔ: što gèta takoe robìš ty z′ lûdam? navošta ty sâdzìš adzìn, a ǔse lûdzì staâc′ perad taboû z ranìcy da večara? </i>


text:
<pb/>І сказаў Майсей цесьцю свайму: народ прыходзіць да мяне прасіць суду ў Бога: </p><i> Ì skazaǔ Majsej ces′cû svajmu: narod pryhodzìc′ da mâne prasìc′ sudu ǔ Boga: </i>


text:
калі здараецца ў іх якая справа, яны прыходзяць да мяне, і я суджу між тым і другім і абвяшчаю статуты Божыя і законы Ягоныя. </p><i> kalì zdaraecca ǔ ìh âkaâ sprava, âny pryhodzâc′ da mâne, ì â sudžu mìž tym ì drugìm ì abvâščaû statuty Božyâ ì zakony Âgonyâ. </i>


text:
<pb/>Але цесьць Майсееў сказаў яму: нядобра ты гэта робіш: </p><i> Ale ces′c′ Majseeǔ skazaǔ âmu: nâdobra ty gèta robìš: </i>


text:
ты змучыш і сябе і народ гэты, які з табою, бо надта цяжкая табе гэтая справа: ты адзін ня можаш выпраўляць яе; </p><i> ty zmučyš ì sâbe ì narod gèty, âkì z taboû, bo nadta câžkaâ tabe gètaâ sprava: ty adzìn nâ možaš vypraǔlâc′ âe; </i>


text:
дык вось, паслухай слоў маіх: я дам табе раду, і будзе Бог з табою: будзь ты народу пасярэднікам перад Богам і прадстаўляй Богу дзеі; </p><i> dyk vos′, pasluhaj sloǔ maìh: â dam tabe radu, ì budze Bog z taboû: budz′ ty narodu pasârèdnìkam perad Bogam ì pradstaǔlâj Bogu dzeì; </i>


text:
вучы іх пастановам і законам, паказвай ім дарогу, па якой яны павінны ісьці, і справы, якія яны павінны рабіць; </p><i> vučy ìh pastanovam ì zakonam, pakazvaj ìm darogu, pa âkoj âny pavìnny ìs′cì, ì spravy, âkìâ âny pavìnny rabìc′; </i>


text:
а ты нагледзь з усяго народу людзей здольных, якія баяцца Бога, людзей праўдзівых, якія ненавідзяць карысьлівасьць, і пастаў над ім тысячнікамі, сотнікамі, пяцідзясяцкімі; </p><i> a ty nagledz′ z usâgo narodu lûdzej zdol′nyh, âkìâ baâcca Boga, lûdzej praǔdzìvyh, âkìâ nenavìdzâc′ karys′lìvas′c′, ì pastaǔ nad ìm tysâčnìkamì, sotnìkamì, pâcìdzâsâckìmì; </i>


text:
хай яны судзяць народ у любы час і пра ўсякую важную справу даносяць табе, а ўсе малыя справы судзяць самыя: і будзе табе лягчэй, і яны панясуць з табою цяжар: </p><i> haj âny sudzâc′ narod u lûby čas ì pra ǔsâkuû važnuû spravu danosâc′ tabe, a ǔse malyâ spravy sudzâc′ samyâ: ì budze tabe lâgčèj, ì âny panâsuc′ z taboû câžar: </i>


text:
калі ты зробіш гэта, і Бог скажа табе, дык ты можаш устояць, і ўвесь народ гэты будзе адыходзіць у сваю мясьціну зь мірам. </p><i> kalì ty zrobìš gèta, ì Bog skaža tabe, dyk ty možaš ustoâc′, ì ǔves′ narod gèty budze adyhodzìc′ u svaû mâs′cìnu z′ mìram. </i>


text:
<pb/>І паслухаўся Майсей цесьцевых слоў і зрабіў усё, што той казаў: </p><i> Ì pasluhaǔsâ Majsej ces′cevyh sloǔ ì zrabìǔ usë, što toj kazaǔ: </i>


text:
і выбраў Майсей з усяго Ізраіля здольных людзей і паставіў іх начальнікамі народу, тысячнікамі, сотнікамі, пяцідзясяцкімі і дзясяцкімі, </p><i> ì vybraǔ Majsej z usâgo Ìzraìlâ zdol′nyh lûdzej ì pastavìǔ ìh načal′nìkamì narodu, tysâčnìkamì, sotnìkamì, pâcìdzâsâckìmì ì dzâsâckìmì, </i>


text:
і судзілі яны народ у любы час; пра справы важныя даносілі Майсею, а ўсе малыя справы судзілі самыя. </p><i> ì sudzìlì âny narod u lûby čas; pra spravy važnyâ danosìlì Majseû, a ǔse malyâ spravy sudzìlì samyâ. </i>


text:
<pb/>і адпусьціў Майсей цесьця свайго, і ён пайшоў у зямлю сваю. </p><i> ì adpus′cìǔ Majsej ces′câ svajgo, ì ën pajšoǔ u zâmlû svaû. </i>


text:
<pb/>На трэцім месяцы пасьля выхаду сыноў Ізраіля зь зямлі Егіпецкай, у самы дзень маладзіка, прыйшлі яны ў пустыню Сінайскую. </p><i> Na trècìm mesâcy pas′lâ vyhadu synoǔ Ìzraìlâ z′ zâmlì Egìpeckaj, u samy dzen′ maladzìka, pryjšlì âny ǔ pustynû Sìnajskuû. </i>


text:
І рушылі яны з Рэфідыма, і прыйшлі ў пустыню Сінайскую, і сталі там табарам у пустыні: і стаў там Ізраіль табарам насупраць гары. </p><i> Ì rušylì âny z Rèfìdyma, ì pryjšlì ǔ pustynû Sìnajskuû, ì stalì tam tabaram u pustynì: ì staǔ tam Ìzraìl′ tabaram nasuprac′ gary. </i>


text:
<pb/>Майсей узышоў да Бога, і заклікаў яго Гасподзь з гары, кажучы: так скажы дому Якава і абвясьці сынам Ізраіля: </p><i> Majsej uzyšoǔ da Boga, ì zaklìkaǔ âgo Gaspodz′ z gary, kažučy: tak skažy domu Âkava ì abvâs′cì synam Ìzraìlâ: </i>


text:
вы бачылі, што Я зрабіў Егіпцянам, і як Я насіў вас на арліных крылах, і прынёс вас да Сябе; </p><i> vy bačylì, što Â zrabìǔ Egìpcânam, ì âk Â nasìǔ vas na arlìnyh krylah, ì prynës vas da Sâbe; </i>


text:
дык вось, калі вы будзеце слухацца голасу Майго і шанаваць запавет Мой, дык будзеце Маім скарбам з усіх народаў, бо Мая ўся зямля, </p><i> dyk vos′, kalì vy budzece sluhacca golasu Majgo ì šanavac′ zapavet Moj, dyk budzece Maìm skarbam z usìh narodaǔ, bo Maâ ǔsâ zâmlâ, </i>


text:
а вы будзеце ў Мяне царствам сьвятароў і народам сьвятым; вось словы, якія ты скажаш сынам Ізраілевым. </p><i> a vy budzece ǔ Mâne carstvam s′vâtaroǔ ì narodam s′vâtym; vos′ slovy, âkìâ ty skažaš synam Ìzraìlevym. </i>


text:
<pb/>І прыйшоў Майсей і склікаў старэйшынаў народу і прапанаваў ім усе гэтыя словы, якія наказаў яму Гасподзь. </p><i> Ì pryjšoǔ Majsej ì sklìkaǔ starèjšynaǔ narodu ì prapanavaǔ ìm use gètyâ slovy, âkìâ nakazaǔ âmu Gaspodz′. </i>


text:
І ўвесь народ адказаў у адзін голас, кажучы: усё, што сказаў Гасподзь, выканаем. І данёс Майсей словы народу да Госпада. </p><i> Ì ǔves′ narod adkazaǔ u adzìn golas, kažučy: usë, što skazaǔ Gaspodz′, vykanaem. Ì danës Majsej slovy narodu da Gospada. </i>


text:
<pb/>І сказаў Гасподзь Майсею: вось, Я прыйду да цябе ў густым воблаку, каб чуў народ, як Я буду гаварыць з табою, і паверыў табе назаўсёды. І Майсей абвясьціў словы народу да Госпада. </p><i> Ì skazaǔ Gaspodz′ Majseû: vos′, Â pryjdu da câbe ǔ gustym voblaku, kab čuǔ narod, âk Â budu gavaryc′ z taboû, ì paveryǔ tabe nazaǔsëdy. Ì Majsej abvâs′cìǔ slovy narodu da Gospada. </i>


text:
<pb/>І сказаў Гасподзь Майсею: ідзі да народу, і асьвяці яго сёньня і заўтра; хай вымыюць вопратку сваю, </p><i> Ì skazaǔ Gaspodz′ Majseû: ìdzì da narodu, ì as′vâcì âgo sën′nâ ì zaǔtra; haj vymyûc′ vopratku svaû, </i>


text:
каб быць гатовымі да трэцяга дня: бо на трэці дзень сыйдзе Гасподзь на вачах ва ўсяго народу на гару Сінай; </p><i> kab byc′ gatovymì da trècâga dnâ: bo na trècì dzen′ syjdze Gaspodz′ na vačah va ǔsâgo narodu na garu Sìnaj; </i>


text:
і правядзі народу рысу з усіх бакоў і скажы: сьцеражэцеся ўзыходзіць на гару і дакранацца да падножжа яе: кожны, хто дакранецца да гары, аддадзены будзе сьмерці; </p><i> ì pravâdzì narodu rysu z usìh bakoǔ ì skažy: s′ceražècesâ ǔzyhodzìc′ na garu ì dakranacca da padnožža âe: kožny, hto dakranecca da gary, addadzeny budze s′mercì; </i>


text:
хай рука не дакранецца да яго, а хай пабэюць яго камянямі, альбо застрэляць стралою; хай то быдла, хай чалавек, а хай не застанецца жывы; у час працяглага трубнага гуку, могуць яны ўзысьці на гару. </p><i> haj ruka ne dakranecca da âgo, a haj pabèûc′ âgo kamânâmì, al′bo zastrèlâc′ straloû; haj to bydla, haj čalavek, a haj ne zastanecca žyvy; u čas pracâglaga trubnaga guku, moguc′ âny ǔzys′cì na garu. </i>


text:
<pb/>І сышоў Майсей з гары да людзей і асьвяціў людзей, і яны вымылі вопратку сваю. </p><i> Ì syšoǔ Majsej z gary da lûdzej ì as′vâcìǔ lûdzej, ì âny vymylì vopratku svaû. </i>


text:
І сказаў народу: будзьце гатовыя да трэцяга дня; не дакранайцеся да жонак. </p><i> Ì skazaǔ narodu: budz′ce gatovyâ da trècâga dnâ; ne dakranajcesâ da žonak. </i>


text:
<pb/>На трэці дзень, як занялася раніца, былі грымоты і маланкі, і густая хмара над гарою і трубны гук даволі моцны: і затрымцеў увесь народ, які быў у табары. </p><i> Na trècì dzen′, âk zanâlasâ ranìca, bylì grymoty ì malankì, ì gustaâ hmara nad garoû ì trubny guk davolì mocny: ì zatrymceǔ uves′ narod, âkì byǔ u tabary. </i>


text:
І вывеў Майсей людзей з табара насустрач Богу, і сталі каля падножжа гары. </p><i> Ì vyveǔ Majsej lûdzej z tabara nasustrač Bogu, ì stalì kalâ padnožža gary. </i>


text:
А гара Сінай уся дымілася ад таго, што Гасподзь сышоў на яе ў агні; і падымаўся ад яе дым, як дым зь печы, і ўся гара моцна хісталася: </p><i> A gara Sìnaj usâ dymìlasâ ad tago, što Gaspodz′ syšoǔ na âe ǔ agnì; ì padymaǔsâ ad âe dym, âk dym z′ pečy, ì ǔsâ gara mocna hìstalasâ: </i>


text:
і гук трубны рабіўся мацнейшы і мацнейшы. Майсей гаварыў, і Бог адказваў яму голасам. </p><i> ì guk trubny rabìǔsâ macnejšy ì macnejšy. Majsej gavaryǔ, ì Bog adkazvaǔ âmu golasam. </i>


text:
<pb/>І сышоў Гасподзь на гару Сінай, на вяршыню гары, і заклікаў Гасподзь Майсея на вяршыню гары, і ўзышоў Майсей. </p><i> Ì syšoǔ Gaspodz′ na garu Sìnaj, na vâršynû gary, ì zaklìkaǔ Gaspodz′ Majseâ na vâršynû gary, ì ǔzyšoǔ Majsej. </i>


text:
І сказаў Гасподзь Майсею: сыйдзі і пацьвердзі народу, каб ён не парываўся да Госпада ўбачыць Яго, і каб не загінулі многія зь яго: </p><i> Ì skazaǔ Gaspodz′ Majseû: syjdzì ì pac′verdzì narodu, kab ën ne paryvaǔsâ da Gospada ǔbačyc′ Âgo, ì kab ne zagìnulì mnogìâ z′ âgo: </i>


text:
а сьвятары, якія набліжаюцца да Госпада, павінны асьвяціць сябе, каб ня ўразіў іх Гасподзь. </p><i> a s′vâtary, âkìâ nablìžaûcca da Gospada, pavìnny as′vâcìc′ sâbe, kab nâ ǔrazìǔ ìh Gaspodz′. </i>


text:
<pb/>І сказаў Майсей Госпаду: ня можа народ узысьці на гару Сінай: бо Ты папярэдзіў нас, сказаўшы: правядзі мяжу вакол гары і асьвяці яе. </p><i> Ì skazaǔ Majsej Gospadu: nâ moža narod uzys′cì na garu Sìnaj: bo Ty papârèdzìǔ nas, skazaǔšy: pravâdzì mâžu vakol gary ì as′vâcì âe. </i>


text:
І Гасподзь сказаў яму: ідзі, сыйдзі, потым узыйдзі ты і з табою Аарон: а сьвятары і народ няхай не парываюцца ўзыходзіць да Госпада, каб Гасподзь ня ўразіў іх. </p><i> Ì Gaspodz′ skazaǔ âmu: ìdzì, syjdzì, potym uzyjdzì ty ì z taboû Aaron: a s′vâtary ì narod nâhaj ne paryvaûcca ǔzyhodzìc′ da Gospada, kab Gaspodz′ nâ ǔrazìǔ ìh. </i>


text:
<pb/>Я Гасподзь, Бог твой, Які вывеў цябе зь зямлі Егіпецкай, з дома рабства; </p><i> Â Gaspodz′, Bog tvoj, Âkì vyveǔ câbe z′ zâmlì Egìpeckaj, z doma rabstva; </i>


text:
<pb/>хай ня будзе ў цябе іншых багоў перад абліччам Маім. </p><i> haj nâ budze ǔ câbe ìnšyh bagoǔ perad ablìččam Maìm. </i>


text:
<pb/>Не рабі сабе куміра і ніякай выявы таго, што на небе ўгары, і што на зямлі ўнізе і што ў вадзе ніжэй зямлі; </p><i> Ne rabì sabe kumìra ì nìâkaj vyâvy tago, što na nebe ǔgary, ì što na zâmlì ǔnìze ì što ǔ vadze nìžèj zâmlì; </i>


text:
не пакланяйся ім і ня служы ім, бо Я Гасподзь, Бог твой, Бог руплівец, Які карае дзяцей за віну бацькоў да трэцяга і чацьвёртага роду, што ненавідзяць мяне, </p><i> ne paklanâjsâ ìm ì nâ služy ìm, bo Â Gaspodz′, Bog tvoj, Bog ruplìvec, Âkì karae dzâcej za vìnu bac′koǔ da trècâga ì čac′vërtaga rodu, što nenavìdzâc′ mâne, </i>


text:
і Які чыніць мілату тысячам родаў, што любяць Мяне і шануюць запаведзі Мае. </p><i> ì Âkì čynìc′ mìlatu tysâčam rodaǔ, što lûbâc′ Mâne ì šanuûc′ zapavedzì Mae. </i>


text:
<pb/>Не вымаўляй імя Госпада, Бога твайго, марна, бо Гасподзь не пакіне без пакараньня таго, хто вымаўляе імя Яго марна. </p><i> Ne vymaǔlâj ìmâ Gospada, Boga tvajgo, marna, bo Gaspodz′ ne pakìne bez pakaran′nâ tago, hto vymaǔlâe ìmâ Âgo marna. </i>


text:
<pb/>Але памятай дзень суботні, каб сьвяціць яго; </p><i> Ale pamâtaj dzen′ subotnì, kab s′vâcìc′ âgo; </i>


text:
шэсьць дзён працуй і рабі ўсякія дзеі твае, </p><i> šès′c′ dzën pracuj ì rabì ǔsâkìâ dzeì tvae, </i>


text:
а дзень сёмы - субота Госпаду, Богу твайму: не рабі ў гэты ніякай працы ні ты, ні сын твой, ні дачка твая, ні раб твой, ні рабыня твая, ні быдла тваё, ні прыхадзень, які ў брамах тваіх; </p><i> a dzen′ sëmy - subota Gospadu, Bogu tvajmu: ne rabì ǔ gèty nìâkaj pracy nì ty, nì syn tvoj, nì dačka tvaâ, nì rab tvoj, nì rabynâ tvaâ, nì bydla tvaë, nì pryhadzen′, âkì ǔ bramah tvaìh; </i>


text:
бо за шэсьць дзён стварыў Гасподзь неба і зямлю, мора і ўсё, што ў іх, а ў дзень сёмы спачыў; таму дабраславіў Гасподзь дзень суботні і асьвяціў яго. </p><i> bo za šès′c′ dzën stvaryǔ Gaspodz′ neba ì zâmlû, mora ì ǔsë, što ǔ ìh, a ǔ dzen′ sëmy spačyǔ; tamu dabraslavìǔ Gaspodz′ dzen′ subotnì ì as′vâcìǔ âgo. </i>


text:
<pb/>Шануй бацьку твайго і маці тваю, каб падоўжыліся дні твае на зямлі, якую Гасподзь, Бог твой, дае табе. </p><i> Šanuj bac′ku tvajgo ì macì tvaû, kab padoǔžylìsâ dnì tvae na zâmlì, âkuû Gaspodz′, Bog tvoj, dae tabe. </i>


text:
<pb/>Не кажы ілжывага сьведчаньня на блізкага твайго. </p><i> Ne kažy ìlžyvaga s′vedčan′nâ na blìzkaga tvajgo. </i>


text:
<pb/>Ня прагні дому блізкага твайго; ня прагні жонкі блізкага твайго, ні раба ягонага, ні рабыні ягонай, ні вала ягонага, ні асла ягонага, нічога, што ў блізкага твайго. </p><i> Nâ pragnì domu blìzkaga tvajgo; nâ pragnì žonkì blìzkaga tvajgo, nì raba âgonaga, nì rabynì âgonaj, nì vala âgonaga, nì asla âgonaga, nìčoga, što ǔ blìzkaga tvajgo. </i>


text:
<pb/>Увесь народ бачыў грымоты і полымя, і гук трубны і гару, што дымілася; і ўбачыўшы тое, народ адступіў і спыніўся спадалёк. </p><i> Uves′ narod bačyǔ grymoty ì polymâ, ì guk trubny ì garu, što dymìlasâ; ì ǔbačyǔšy toe, narod adstupìǔ ì spynìǔsâ spadalëk. </i>


text:
І сказалі Майсею: гавары ты з намі, і мы будзем слухаць, але каб не гаварыў з намі Бог, каб нам не памерці. </p><i> Ì skazalì Majseû: gavary ty z namì, ì my budzem sluhac′, ale kab ne gavaryǔ z namì Bog, kab nam ne pamercì. </i>


text:
І сказаў Майсей народу: ня бойцеся; Бог прыйшоў, каб выпрабаваць вас і каб страх Ягоны быў перад абліччам вашым, каб вы не грашылі. </p><i> Ì skazaǔ Majsej narodu: nâ bojcesâ; Bog pryjšoǔ, kab vyprabavac′ vas ì kab strah Âgony byǔ perad ablìččam vašym, kab vy ne grašylì. </i>


text:
І стаяў народ спадалёк, а Майсей уступіў у змрок, дзе Бог. </p><i> Ì staâǔ narod spadalëk, a Majsej ustupìǔ u zmrok, dze Bog. </i>


text:
І сказаў Гасподзь Майсею: так скажы сынам Ізраілевым: вы бачылі, як Я зь неба казаў вам; </p><i> Ì skazaǔ Gaspodz′ Majseû: tak skažy synam Ìzraìlevym: vy bačylì, âk Â z′ neba kazaǔ vam; </i>


text:
не рабеце перад Мною багоў срэбраных, альбо багоў залатых не рабеце сабе: </p><i> ne rabece perad Mnoû bagoǔ srèbranyh, al′bo bagoǔ zalatyh ne rabece sabe: </i>


text:
<pb/>зрабі мне ахвярнік зь зямлі і прынясі на ім цэласпаленьні твае і мірныя ахвяры твае, авечак тваіх і валоў тваіх; на кожным месцы, дзе Я ўчыню памяць імя Майго, Я прыйду да цябе і дабраслаўлю цябе; </p><i> zrabì mne ahvârnìk z′ zâmlì ì prynâsì na ìm cèlaspalen′nì tvae ì mìrnyâ ahvâry tvae, avečak tvaìh ì valoǔ tvaìh; na kožnym mescy, dze Â ǔčynû pamâc′ ìmâ Majgo, Â pryjdu da câbe ì dabraslaǔlû câbe; </i>


text:
калі ж будзеш рабіць Мне ахвярнік з камянёў, дык не кладзі яго з часовых, бо як толькі накладзеш на іх разец твой, дык апаганіш іх; </p><i> kalì ž budzeš rabìc′ Mne ahvârnìk z kamânëǔ, dyk ne kladzì âgo z časovyh, bo âk tol′kì nakladzeš na ìh razec tvoj, dyk apaganìš ìh; </i>


text:
і ня ўзыходзь па прыступках да ахвярніка Майго, каб не адкрылася пры ім сарамата твая. </p><i> ì nâ ǔzyhodz′ pa prystupkah da ahvârnìka Majgo, kab ne adkrylasâ pry ìm saramata tvaâ. </i>


text:
Калі купіш раба Габрэя, няхай ён працуе шэсьць гадоў, а на сёмы няхай выйдзе на волю задарам; </p><i> Kalì kupìš raba Gabrèâ, nâhaj ën pracue šès′c′ gadoǔ, a na sëmy nâhaj vyjdze na volû zadaram; </i>


text:
калі ён прыйшоў адзін, няхай адзін і выйдзе; а калі ён жанаты, няхай выйдзе зь ім і жонка ягоная; </p><i> kalì ën pryjšoǔ adzìn, nâhaj adzìn ì vyjdze; a kalì ën žanaty, nâhaj vyjdze z′ ìm ì žonka âgonaâ; </i>


text:
а калі гаспадар ягоны даў яму жонку і яна нарадзіла яму сыноў, альбо дочак, дык жонка і дзеці яе няхай застануцца ў гаспадара яе, а ён выйдзе адзін; </p><i> a kalì gaspadar âgony daǔ âmu žonku ì âna naradzìla âmu synoǔ, al′bo dočak, dyk žonka ì dzecì âe nâhaj zastanucca ǔ gaspadara âe, a ën vyjdze adzìn; </i>


text:
але калі раб скажа: люблю гаспадара майго, жонку маю і дзяцей маіх, не пайду на волю, - </p><i> ale kalì rab skaža: lûblû gaspadara majgo, žonku maû ì dzâcej maìh, ne pajdu na volû, - </i>


text:
дык няхай гаспадар ягоны прывядзе яго да багоў і паставіць яго да дзьвярэй, альбо да вушака, і праколе яму гаспадар ягоны вуха шылам, і ён застанецца рабом ягоным вечна. </p><i> dyk nâhaj gaspadar âgony pryvâdze âgo da bagoǔ ì pastavìc′ âgo da dz′vârèj, al′bo da vušaka, ì prakole âmu gaspadar âgony vuha šylam, ì ën zastanecca rabom âgonym večna. </i>


text:
<pb/>Калі хто прадасьць дачку сваю ў рабыні, дык яна ня можа выйсьці, як выходзяць рабы; </p><i> Kalì hto pradas′c′ dačku svaû ǔ rabynì, dyk âna nâ moža vyjs′cì, âk vyhodzâc′ raby; </i>


text:
калі яна не да спадобы гаспадару свайму і ён не заручыць яе, няхай дазволіць выкупіць яе; а чужому народу прадаць яе ня мае ўлады, калі сам пагардзіў ёю; </p><i> kalì âna ne da spadoby gaspadaru svajmu ì ën ne zaručyc′ âe, nâhaj dazvolìc′ vykupìc′ âe; a čužomu narodu pradac′ âe nâ mae ǔlady, kalì sam pagardzìǔ ëû; </i>


text:
калі ён заручыць яе з сынам сваім, няхай зробіць зь ёю паводле права дочак; </p><i> kalì ën zaručyc′ âe z synam svaìm, nâhaj zrobìc′ z′ ëû pavodle prava dočak; </i>


text:
калі ж другую возьме за яго, дык яна не павінна пазбаўляцца ежы, вопраткі і шлюбнага сужыцьця; </p><i> kalì ž druguû voz′me za âgo, dyk âna ne pavìnna pazbaǔlâcca ežy, vopratkì ì šlûbnaga sužyc′câ; </i>


text:
а калі ён гэтых трох рэчаў ня зробіць дзеля яе, няхай яна выйдзе задарам, бяз выкупу. </p><i> a kalì ën gètyh troh rèčaǔ nâ zrobìc′ dzelâ âe, nâhaj âna vyjdze zadaram, bâz vykupu. </i>


text:
Хто ўдарыць чалавека так, што той памрэ, хай будзе аддадзены сьмерці; </p><i> Hto ǔdaryc′ čalaveka tak, što toj pamrè, haj budze addadzeny s′mercì; </i>


text:
але калі хто не намышляў ліхога, а Бог дапусьціў яму трапіць пад рукі ягоныя, дык Я назначу ў цябе мясьціну, куды ўцячы; </p><i> ale kalì hto ne namyšlâǔ lìhoga, a Bog dapus′cìǔ âmu trapìc′ pad rukì âgonyâ, dyk Â naznaču ǔ câbe mâs′cìnu, kudy ǔcâčy; </i>


text:
а калі хто з намерам забэе блізкага падступна, дык і ад ахвярніка Майго бяры яго на сьмерць. </p><i> a kalì hto z nameram zabèe blìzkaga padstupna, dyk ì ad ahvârnìka Majgo bâry âgo na s′merc′. </i>


text:
<pb/>Хто ўдарыць бацьку свайго, альбо сваю маці, таго трэба аддаць сьмерці. </p><i> Hto ǔdaryc′ bac′ku svajgo, al′bo svaû macì, tago trèba addac′ s′mercì. </i>


text:
<pb/>Хто ўкрадзе чалавека і прадасьць яго, альбо знойдзецца ён у руках у яго, дык трэба аддаць яго сьмерці. </p><i> Hto ǔkradze čalaveka ì pradas′c′ âgo, al′bo znojdzecca ën u rukah u âgo, dyk trèba addac′ âgo s′mercì. </i>


text:
<pb/>Хто ліхасловіць бацьку свайго, альбо маці сваю, таго трэба аддаваць сьмерці. </p><i> Hto lìhaslovìc′ bac′ku svajgo, al′bo macì svaû, tago trèba addavac′ s′mercì. </i>


text:
<pb/>Калі сварацца, і адзін чалавек ударыць другога каменем, альбо кулаком, і той не памрэ, а ляжа ў пасьцель, </p><i> Kalì svaracca, ì adzìn čalavek udaryc′ drugoga kamenem, al′bo kulakom, ì toj ne pamrè, a lâža ǔ pas′cel′, </i>


text:
дык, калі ён падымецца і будзе выходзіць з дому з дапамогаю кія, той, хто ўдарыў, ня будзе варты сьмерці; толькі няхай сплаціць перапынак у яго працы і дасьць на лекаваньне яго. </p><i> dyk, kalì ën padymecca ì budze vyhodzìc′ z domu z dapamogaû kìâ, toj, hto ǔdaryǔ, nâ budze varty s′mercì; tol′kì nâhaj splacìc′ perapynak u âgo pracy ì das′c′ na lekavan′ne âgo. </i>


text:
<pb/>А калі хто ўдарыць раба свайго, альбо служанку сваю палкаю, і яны памруць пад рукой ягонай, дык ён павінен быць пакараны; </p><i> A kalì hto ǔdaryc′ raba svajgo, al′bo služanku svaû palkaû, ì âny pamruc′ pad rukoj âgonaj, dyk ën pavìnen byc′ pakarany; </i>


text:
але калі яны дзень альбо два дні перажывуць, дык ня трэба караць яго, бо гэта яго срэбра. </p><i> ale kalì âny dzen′ al′bo dva dnì peražyvuc′, dyk nâ trèba karac′ âgo, bo gèta âgo srèbra. </i>


text:
<pb/>Калі бэюцца людзі, і ўдараць цяжарную жанчыну, і яна выкіне, але ня будзе іншае шкоды, дык узяць зь вінаватага збор грашмі, які накладзе на яго муж тае жанчыны, і ён павінен заплаціць яму пры судзьдзях; </p><i> Kalì bèûcca lûdzì, ì ǔdarac′ câžarnuû žančynu, ì âna vykìne, ale nâ budze ìnšae škody, dyk uzâc′ z′ vìnavataga zbor grašmì, âkì nakladze na âgo muž tae žančyny, ì ën pavìnen zaplacìc′ âmu pry sudz′dzâh; </i>


text:
а калі будзе шкода, дык аддай душу за душу, </p><i> a kalì budze škoda, dyk addaj dušu za dušu, </i>


text:
вока за вока, зуб за зуб, руку за руку, нагу за нагу, </p><i> voka za voka, zub za zub, ruku za ruku, nagu za nagu, </i>


text:
апёк за апёк, рану за рану, сіняк за сіняк. </p><i> apëk za apëk, ranu za ranu, sìnâk za sìnâk. </i>


text:
<pb/>Калі хто раба свайго ўдарыць у вока, альбо служанку сваю ў вока, і пашкодзіць яго, хай пусьціць іх на волю за вока; </p><i> Kalì hto raba svajgo ǔdaryc′ u voka, al′bo služanku svaû ǔ voka, ì paškodzìc′ âgo, haj pus′cìc′ ìh na volû za voka; </i>


text:
і калі выбэе зуб рабу свайму, альбо рабыні сваёй, хай пусьціць іх на волю за зуб. </p><i> ì kalì vybèe zub rabu svajmu, al′bo rabynì svaëj, haj pus′cìc′ ìh na volû za zub. </i>


text:
Альбо вол забадае мужчыну, альбо жанчыну да сьмерці, дык вала пабіць камянямі і мяса яго ня есьці; а гаспадар вала не вінаваты; </p><i> Al′bo vol zabadae mužčynu, al′bo žančynu da s′mercì, dyk vala pabìc′ kamânâmì ì mâsa âgo nâ es′cì; a gaspadar vala ne vìnavaty; </i>


text:
але калі вол бадлівы быў і ўчора і заўчора, і гаспадар ягоны, папярэджаны пра гэта, не вартаваў яго, а ён забіў мужчыну, альбо жанчыну, дык вала пабіць камянямі і гаспадара яго аддаць сьмерці; </p><i> ale kalì vol badlìvy byǔ ì ǔčora ì zaǔčora, ì gaspadar âgony, papârèdžany pra gèta, ne vartavaǔ âgo, a ën zabìǔ mužčynu, al′bo žančynu, dyk vala pabìc′ kamânâmì ì gaspadara âgo addac′ s′mercì; </i>


text:
калі на яго накладзены будзе выкуп, няхай дасьць выкуп за душу сваю, які накладзены будзе на яго. </p><i> kalì na âgo nakladzeny budze vykup, nâhaj das′c′ vykup za dušu svaû, âkì nakladzeny budze na âgo. </i>


text:
Ці сына забадае, ці дачку забора, - паводле гэтага закона рабіць зь ім. </p><i> Cì syna zabadae, cì dačku zabora, - pavodle gètaga zakona rabìc′ z′ ìm. </i>


text:
Калі вол забадае раба альбо рабыню, дык гаспадару іх заплаціць трыццаць сікляў срэбра, а вала пабіць камянямі. </p><i> Kalì vol zabadae raba al′bo rabynû, dyk gaspadaru ìh zaplacìc′ tryccac′ sìklâǔ srèbra, a vala pabìc′ kamânâmì. </i>


text:
<pb/>Калі хто адкрые яму, альбо калі выкапае яму і не накрые яе, і ўпадзе ў яе вол, альбо асёл, </p><i> Kalì hto adkrye âmu, al′bo kalì vykapae âmu ì ne nakrye âe, ì ǔpadze ǔ âe vol, al′bo asël, </i>


text:
дык гаспадар ямы павінен заплаціць, аддаць срэбра гаспадару іхняму, а туша будзе ягоная. </p><i> dyk gaspadar âmy pavìnen zaplacìc′, addac′ srèbra gaspadaru ìhnâmu, a tuša budze âgonaâ. </i>


text:
Калі чый-небудзь вол забадае да сьмерці вала ў суседа яго, няхай прададуць жывога вала і падзеляць папалам цану яго; забітага таксама няхай падзеляць папалам; </p><i> Kalì čyj-nebudz′ vol zabadae da s′mercì vala ǔ suseda âgo, nâhaj pradaduc′ žyvoga vala ì padzelâc′ papalam canu âgo; zabìtaga taksama nâhaj padzelâc′ papalam; </i>


text:
а калі вядома было, што вол бадлівы быў і ўчора і заўчора, а гаспадар ягоны не вартаваў яго, дык павінен ён заплаціць вала за вала, а забіты будзе ягоны. </p><i> a kalì vâdoma bylo, što vol badlìvy byǔ ì ǔčora ì zaǔčora, a gaspadar âgony ne vartavaǔ âgo, dyk pavìnen ën zaplacìc′ vala za vala, a zabìty budze âgony. </i>


text:
<pb/>Калі хто ўкрадзе вала, альбо прадасьць, дык пяць валоў заплаціць за вала і чатыры авечкі за авечку. </p><i> Kalì hto ǔkradze vala, al′bo pradas′c′, dyk pâc′ valoǔ zaplacìc′ za vala ì čatyry avečkì za avečku. </i>


text:
<pb/>Калі хто застане злодзея, які падкопваецца, і ўдарыць яго так, што той памрэ, дык кроў не залічыцца на яго; </p><i> Kalì hto zastane zlodzeâ, âkì padkopvaecca, ì ǔdaryc′ âgo tak, što toj pamrè, dyk kroǔ ne zalìčycca na âgo; </i>


text:
але калі ўзышло над ім сонца, дык залічыцца на ім кроў. Хто ўкраў, павінен заплаціць; а калі няма чым, дык няхай прададуць яго на плату за ўкрадзенае ім; </p><i> ale kalì ǔzyšlo nad ìm sonca, dyk zalìčycca na ìm kroǔ. Hto ǔkraǔ, pavìnen zaplacìc′; a kalì nâma čym, dyk nâhaj pradaduc′ âgo na platu za ǔkradzenae ìm; </i>


text:
калі ўкрадзенае знойдзецца ў яго ў руках жывым, ці то вол, ці асёл, ці авечка, хай заплаціць удвая. </p><i> kalì ǔkradzenae znojdzecca ǔ âgo ǔ rukah žyvym, cì to vol, cì asël, cì avečka, haj zaplacìc′ udvaâ. </i>


text:
<pb/>Калі хто паглуміць поле, альбо вінаграднік, пусьціўшы быдла сваё глуміць чужое поле, няхай адшкадуе лепшым з поля свайго і лепшым зь вінаградніка свайго. </p><i> Kalì hto paglumìc′ pole, al′bo vìnagradnìk, pus′cìǔšy bydla svaë glumìc′ čužoe pole, nâhaj adškadue lepšym z polâ svajgo ì lepšym z′ vìnagradnìka svajgo. </i>


text:
<pb/>Калі зьявіцца агонь і ахопіць пожню і выпаліць капіцы, альбо жніво, альбо поле, дык павінен заплаціць, хто ўчыніў гэты пажар, удвая; </p><i> Kalì z′âvìcca agon′ ì ahopìc′ požnû ì vypalìc′ kapìcy, al′bo žnìvo, al′bo pole, dyk pavìnen zaplacìc′, hto ǔčynìǔ gèty pažar, udvaâ; </i>


text:
<pb/>Калі хто аддасьць блізкаму на захаваньне срэбра, альбо рэчы, і яны ўкрадзены будуць з дому ягонага, дык, калі знойдзецца злодзей, няхай ён заплаціць удвая; </p><i> Kalì hto addas′c′ blìzkamu na zahavan′ne srèbra, al′bo rèčy, ì âny ǔkradzeny buduc′ z domu âgonaga, dyk, kalì znojdzecca zlodzej, nâhaj ën zaplacìc′ udvaâ; </i>


text:
а калі ня знойдзецца злодзей, няхай гаспадар дома прыйдзе да судзьдзяў і прысягне, што не прасьцёр рукі сваёй на ўласнасьць блізкага свайго. </p><i> a kalì nâ znojdzecca zlodzej, nâhaj gaspadar doma pryjdze da sudz′dzâǔ ì prysâgne, što ne pras′cër rukì svaëj na ǔlasnas′c′ blìzkaga svajgo. </i>


text:
Пра ўсякую спрэчную рэч, пра вала, пра асла, пра авечку, пра вопратку, пра ўсякую згубленую рэч, пра якую хто-небудзь скажа, што яна ягоная, справа абодвух павінна быць даведзена да судзьдзяў: каго зьвінавацяць судзьдзі, той заплаціць блізкаму свайму ўдвая. </p><i> Pra ǔsâkuû sprèčnuû rèč, pra vala, pra asla, pra avečku, pra vopratku, pra ǔsâkuû zgublenuû rèč, pra âkuû hto-nebudz′ skaža, što âna âgonaâ, sprava abodvuh pavìnna byc′ davedzena da sudz′dzâǔ: kago z′vìnavacâc′ sudz′dzì, toj zaplacìc′ blìzkamu svajmu ǔdvaâ. </i>


text:
Калі хто аддасьць блізкаму свайму асла, альбо вала, альбо авечку, альбо якое-небудзь іншае быдла на захаваньне, а ён памрэ, альбо будзе пашкоджаны, альбо зьведзены, так што ніхто гэтага ня ўбачыць, - </p><i> Kalì hto addas′c′ blìzkamu svajmu asla, al′bo vala, al′bo avečku, al′bo âkoe-nebudz′ ìnšae bydla na zahavan′ne, a ën pamrè, al′bo budze paškodžany, al′bo z′vedzeny, tak što nìhto gètaga nâ ǔbačyc′, - </i>


text:
прысяга перад Госпадам хай будзе паміж абодвума пра тое, што той, хто ўзяў, не працягне рукі сваёй на ўласнасьць блізкага свайго; і гаспадар павінен прыняць, а той ня будзе плаціць; </p><i> prysâga perad Gospadam haj budze pamìž abodvuma pra toe, što toj, hto ǔzâǔ, ne pracâgne rukì svaëj na ǔlasnas′c′ blìzkaga svajgo; ì gaspadar pavìnen prynâc′, a toj nâ budze placìc′; </i>


text:
а калі ўкрадзены будзе ў яго, дык павінен заплаціць гаспадару ягонаму; </p><i> a kalì ǔkradzeny budze ǔ âgo, dyk pavìnen zaplacìc′ gaspadaru âgonamu; </i>


text:
калі ж будзе зьверам разадраны, дык няхай за доказ пакажа разадранае: за разадранае ён ня плаціць. </p><i> kalì ž budze z′veram razadrany, dyk nâhaj za dokaz pakaža razadranae: za razadranae ën nâ placìc′. </i>


text:
<pb/>Калі хто пазычыць у блізкага свайго быдла, і яно будзе пашкоджана, альбо памрэ, а гаспадара яго ня было пры ім, дык павінен заплаціць; </p><i> Kalì hto pazyčyc′ u blìzkaga svajgo bydla, ì âno budze paškodžana, al′bo pamrè, a gaspadara âgo nâ bylo pry ìm, dyk pavìnen zaplacìc′; </i>


text:
а калі гаспадар ягоны быў пры ім, дык не павінен плаціць; калі ён узяты быў у наймы за грошы, дык няхай і пойдзе за тую цану. </p><i> a kalì gaspadar âgony byǔ pry ìm, dyk ne pavìnen placìc′; kalì ën uzâty byǔ u najmy za grošy, dyk nâhaj ì pojdze za tuû canu. </i>


text:
Калі спакусіць хто дзяўчыну заручаную і перасьпіць зь ёю, няхай дасьць ёй вена і возьме сабе за жонку; </p><i> Kalì spakusìc′ hto dzâǔčynu zaručanuû ì peras′pìc′ z′ ëû, nâhaj das′c′ ëj vena ì voz′me sabe za žonku; </i>


text:
а калі бацька ня згодзіцца выдаць яе за яго, няхай заплаціць срэбрам, колькі належыць на вена дзяўчатам. </p><i> a kalì bac′ka nâ zgodzìcca vydac′ âe za âgo, nâhaj zaplacìc′ srèbram, kol′kì naležyc′ na vena dzâǔčatam. </i>


text:
<pb/>Кожны скаталожнік хай будзе аддадзены сьмерці. </p><i> Kožny skataložnìk haj budze addadzeny s′mercì. </i>


text:
<pb/>Той, хто прыносіць ахвяру божышчам, акрамя аднаго Госпада, хай будзе зьнішчаны. </p><i> Toj, hto prynosìc′ ahvâru božyščam, akramâ adnago Gospada, haj budze z′nìščany. </i>


text:
<pb/>Прыхадня ня ўціскай і не прыгнятай яго, бо вы самыя былі прыхадні ў зямлі Егіпецкай. </p><i> Pryhadnâ nâ ǔcìskaj ì ne prygnâtaj âgo, bo vy samyâ bylì pryhadnì ǔ zâmlì Egìpeckaj. </i>


text:
калі ж ты ўцісьнеш іх, дык, калі яны залямантуюць да Мяне, Я пачую лямант іхні, </p><i> kalì ž ty ǔcìs′neš ìh, dyk, kalì âny zalâmantuûc′ da Mâne, Â pačuû lâmant ìhnì, </i>


text:
і запалае гнеў Мой, і забэю вас мечам, і будуць жонкі вашыя ўдовамі і дзеці вашыя сіротамі. </p><i> ì zapalae gneǔ Moj, ì zabèû vas mečam, ì buduc′ žonkì vašyâ ǔdovamì ì dzecì vašyâ sìrotamì. </i>


text:
<pb/>Калі пазычыш грошы беднаму з народу Майго, дык ня ўціскай яго і не накладвай на яго ліхвы. </p><i> Kalì pazyčyš grošy bednamu z narodu Majgo, dyk nâ ǔcìskaj âgo ì ne nakladvaj na âgo lìhvy. </i>


text:
Калі возьмеш у заклад вопратку блізкага твайго, да захаду сонца аддай яе, </p><i> Kalì voz′meš u zaklad vopratku blìzkaga tvajgo, da zahadu sonca addaj âe, </i>


text:
бо яна адзінае покрыва ў яго, яна - адзеньне цела ягонага, у чым будзе ён спаць? дык вось, калі ён залямантуе да Мяне, Я пачую, бо Я міласэрны. </p><i> bo âna adzìnae pokryva ǔ âgo, âna - adzen′ne cela âgonaga, u čym budze ën spac′? dyk vos′, kalì ën zalâmantue da Mâne, Â pačuû, bo Â mìlasèrny. </i>


text:
<pb/>Судзьдзяў не ліхаслові і правадыра ў народзе тваім ня ганьбі. </p><i> Sudz′dzâǔ ne lìhaslovì ì pravadyra ǔ narodze tvaìm nâ gan′bì. </i>


text:
<pb/>Не марудзь прыносіць пачаткі з гумна твайго і з чавільні тваёй; аддавай Мне першынца з сыноў тваіх; </p><i> Ne marudz′ prynosìc′ pačatkì z gumna tvajgo ì z čavìl′nì tvaëj; addavaj Mne peršynca z synoǔ tvaìh; </i>


text:
тое самае рабі з валом тваім і з авечкаю тваёю: сем дзён няхай яны будуць пры маці сваёй, а восьмага дня аддавай іх Мне. </p><i> toe samae rabì z valom tvaìm ì z avečkaû tvaëû: sem dzën nâhaj âny buduc′ pry macì svaëj, a vos′maga dnâ addavaj ìh Mne. </i>


text:
<pb/>І будзеце ў Мяне людзьмі сьвятымі; і мяса, разадранага зьверам у полі, ня ежце, сабакам выкідайце яго. </p><i> Ì budzece ǔ Mâne lûdz′mì s′vâtymì; ì mâsa, razadranaga z′veram u polì, nâ ežce, sabakam vykìdajce âgo. </i>


text:
<pb/>Не зважай на пустыя чуткі, не давай рукі тваёй бязбожніку, каб ня быць сьведкам няпраўды. </p><i> Ne zvažaj na pustyâ čutkì, ne davaj rukì tvaëj bâzbožnìku, kab nâ byc′ s′vedkam nâpraǔdy. </i>


text:
<pb/>Ня йдзі за большасьцю на благое і не вырашай цяжбіны, адступаючы з большасьцю ад праўды; </p><i> Nâ jdzì za bol′šas′cû na blagoe ì ne vyrašaj câžbìny, adstupaûčy z bol′šas′cû ad praǔdy; </i>


text:
<pb/>Калі знойдзеш вала ворага твайго, альбо асла ягонага, які заблудзіўся, прывядзі яго да яго; </p><i> Kalì znojdzeš vala voraga tvajgo, al′bo asla âgonaga, âkì zabludzìǔsâ, pryvâdzì âgo da âgo; </i>


text:
калі ўбачыш асла ворага твайго, што ўпаў пад ношкаю сваёю, дык не пакідай яго: разгрузі яго і заставайся разам зь ім. </p><i> kalì ǔbačyš asla voraga tvajgo, što ǔpaǔ pad noškaû svaëû, dyk ne pakìdaj âgo: razgruzì âgo ì zastavajsâ razam z′ ìm. </i>


text:
<pb/>Ня судзі навыварат цяжбіны беднага твайго. </p><i> Nâ sudzì navyvarat câžbìny bednaga tvajgo. </i>


text:
Адыходзь далей ад няпраўды і не забівай невінаватага і справядлівага, бо я не апраўдаю благога. </p><i> Adyhodz′ dalej ad nâpraǔdy ì ne zabìvaj nevìnavataga ì spravâdlìvaga, bo â ne apraǔdaû blagoga. </i>


text:
<pb/>Дарункаў ня прымай, бо дарункі сьляпымі робяць відушчых і перакручваюць словы справядлівых. </p><i> Darunkaǔ nâ prymaj, bo darunkì s′lâpymì robâc′ vìduščyh ì perakručvaûc′ slovy spravâdlìvyh. </i>


text:
<pb/>Прыхадня ня крыўдзі: вы ведаеце душу прыхадня, бо самыя былі прыхаднямі ў зямлі Егіпецкай. </p><i> Pryhadnâ nâ kryǔdzì: vy vedaece dušu pryhadnâ, bo samyâ bylì pryhadnâmì ǔ zâmlì Egìpeckaj. </i>


text:
Шэсьць гадоў засявай зямлю тваю і зьбірай плён яе, </p><i> Šès′c′ gadoǔ zasâvaj zâmlû tvaû ì z′bìraj plën âe, </i>


text:
а ў сёмы пакідай яе ў спакоі, каб карміліся гаротныя з народу твайго, а рэштаю пасьля іх карміліся зьвяры польныя; гэтак сама рабі зь вінаграднікам тваім і з аліўнікам тваім. </p><i> a ǔ sëmy pakìdaj âe ǔ spakoì, kab karmìlìsâ garotnyâ z narodu tvajgo, a rèštaû pas′lâ ìh karmìlìsâ z′vâry pol′nyâ; gètak sama rabì z′ vìnagradnìkam tvaìm ì z alìǔnìkam tvaìm. </i>


text:
Шэсьць дзён рабі справы твае, а ў сёмы дзень супакойся, каб адпачыў вол твой і асёл твой, і супакоіўся сын рабыні тваёй і прыхадзень. </p><i> Šès′c′ dzën rabì spravy tvae, a ǔ sëmy dzen′ supakojsâ, kab adpačyǔ vol tvoj ì asël tvoj, ì supakoìǔsâ syn rabynì tvaëj ì pryhadzen′. </i>


text:
<pb/>Шануйце ўсё, што Я сказаў вам, і імя іншых багоў не спамінайце; хай ня чуецца яно з вуснаў тваіх. </p><i> Šanujce ǔsë, što Â skazaǔ vam, ì ìmâ ìnšyh bagoǔ ne spamìnajce; haj nâ čuecca âno z vusnaǔ tvaìh. </i>


text:
сьвяткуй сьвята праснакоў: сем дзён еж прэсны хлеб, як Я загадаў табе, у прызначаны час месяца Авіва, бо ў той час ты выйшаў зь Егіпта; і хай не зьяўляюцца прад аблічча Маё з пустымі рукамі; </p><i> s′vâtkuj s′vâta prasnakoǔ: sem dzën ež prèsny hleb, âk Â zagadaǔ tabe, u pryznačany čas mesâca Avìva, bo ǔ toj čas ty vyjšaǔ z′ Egìpta; ì haj ne z′âǔlâûcca prad ablìčča Maë z pustymì rukamì; </i>


text:
<pb/>сьвяткуй і сьвята жніва першых пладоў працы тваёй, якія ты сеяў на полі, і сьвята збору пладоў у канцы года, калі зьбярэш з поля працу тваю. </p><i> s′vâtkuj ì s′vâta žnìva peršyh pladoǔ pracy tvaëj, âkìâ ty seâǔ na polì, ì s′vâta zboru pladoǔ u kancy goda, kalì z′bârèš z polâ pracu tvaû. </i>


text:
Тры разы на год павінен зьяўляцца ўвесь мужчынскі пол твой перад аблічча Ўладыкі, Госпада. </p><i> Try razy na god pavìnen z′âǔlâcca ǔves′ mužčynskì pol tvoj perad ablìčča Ǔladykì, Gospada. </i>


text:
<pb/>Не вылівай крыві ахвяры Маёй на квашанае, і тлушч ад сьвяточнай ахвяры Маёй не павінен заставацца да раніцы. </p><i> Ne vylìvaj kryvì ahvâry Maëj na kvašanae, ì tlušč ad s′vâtočnaj ahvâry Maëj ne pavìnen zastavacca da ranìcy. </i>


text:
Пачаткі пладоў зямлі тваёй прынось у дом Госпада, Бога твайго. Не гатуй казьляня ў малацэ маці ягонай. </p><i> Pačatkì pladoǔ zâmlì tvaëj prynos′ u dom Gospada, Boga tvajgo. Ne gatuj kaz′lânâ ǔ malacè macì âgonaj. </i>


text:
Вось, я пасылаю перад табою анёла ахоўваць цябе на дарозе і ўвесьці цябе ў тую мясьціну, якую Я падрыхтаваў; </p><i> Vos′, â pasylaû perad taboû anëla ahoǔvac′ câbe na daroze ì ǔves′cì câbe ǔ tuû mâs′cìnu, âkuû Â padryhtavaǔ; </i>


text:
пільнуй сябе перад абліччам ягоным, і слухай голасу ягонага; не паўставай супроць яго, бо ён не даруе грэху вашага, бо імя Маё ў ім. </p><i> pìl′nuj sâbe perad ablìččam âgonym, ì sluhaj golasu âgonaga; ne paǔstavaj suproc′ âgo, bo ën ne darue grèhu vašaga, bo ìmâ Maë ǔ ìm. </i>


text:
Калі ты будзеш слухацца голасу ягонага і выконваць усё, што скажу, дык буду ворагам ворагаў тваіх і супраціўцам супраціўцаў тваіх. </p><i> Kalì ty budzeš sluhacca golasu âgonaga ì vykonvac′ usë, što skažu, dyk budu voragam voragaǔ tvaìh ì supracìǔcam supracìǔcaǔ tvaìh. </i>


text:
Калі пойдзе перад табою анёл Мой і павядзе цябе да Амарэяў, Хэтэяў, Фэрэзэяў, Хананэяў, Эвэяў і Евусэяў, і зьнішчу іх, </p><i> Kalì pojdze perad taboû anël Moj ì pavâdze câbe da Amarèâǔ, Hètèâǔ, Fèrèzèâǔ, Hananèâǔ, Èvèâǔ ì Evusèâǔ, ì z′nìšču ìh, </i>


text:
<pb/>дык не пакланяйся багам іхнім, і ня служы ім, і не пераймайся дзеямі іхнімі, скрышы іх і разбуры помнікі іхнія: </p><i> dyk ne paklanâjsâ bagam ìhnìm, ì nâ služy ìm, ì ne perajmajsâ dzeâmì ìhnìmì, skryšy ìh ì razbury pomnìkì ìhnìâ: </i>


text:
служэце Госпаду, Богу вашаму, і ён дабраславіць хлеб твой і ваду тваю; і ўхілю ад вас хваробы. </p><i> služèce Gospadu, Bogu vašamu, ì ën dabraslavìc′ hleb tvoj ì vadu tvaû; ì ǔhìlû ad vas hvaroby. </i>


text:
Ня будзе ў зямлі тваёй такіх, што без пары родзяць, і няплодных; лік дзён тваіх зраблю поўным. </p><i> Nâ budze ǔ zâmlì tvaëj takìh, što bez pary rodzâc′, ì nâplodnyh; lìk dzën tvaìh zrablû poǔnym. </i>


text:
Жудасьць Маю пашлю перад табою, і зьбянтэжу кожны народ, да якога ты прыйдзеш і буду адварочваць ад цябе ўсіх ворагаў тваіх; </p><i> Žudas′c′ Maû pašlû perad taboû, ì z′bântèžu kožny narod, da âkoga ty pryjdzeš ì budu advaročvac′ ad câbe ǔsìh voragaǔ tvaìh; </i>


text:
пашлю перад табою шаршнёў, і яны пагоняць ад твару твайго Эвэяў, Хананэяў і Хэтэяў; </p><i> pašlû perad taboû šaršnëǔ, ì âny pagonâc′ ad tvaru tvajgo Èvèâǔ, Hananèâǔ ì Hètèâǔ; </i>


text:
не праганю іх ад твару твайго за адзін год, каб зямля не зрабілася пустая і не памножыліся супроць цябе зьвяры польныя: </p><i> ne praganû ìh ad tvaru tvajgo za adzìn god, kab zâmlâ ne zrabìlasâ pustaâ ì ne pamnožylìsâ suproc′ câbe z′vâry pol′nyâ: </i>


text:
спакваля буду праганяць іх ад цябе, пакуль не памножышся і ня возьмеш у валоданьне зямлі гэтай. </p><i> spakvalâ budu praganâc′ ìh ad câbe, pakul′ ne pamnožyšsâ ì nâ voz′meš u valodan′ne zâmlì gètaj. </i>


text:
Правяду межы твае ад мора Чэрмнага да мора Філістымскага і ад пустыні да ракі, бо перадам у рукі вашыя жыхароў гэтай зямлі, і прагоніш іх ад твару твайго; </p><i> Pravâdu mežy tvae ad mora Čèrmnaga da mora Fìlìstymskaga ì ad pustynì da rakì, bo peradam u rukì vašyâ žyharoǔ gètaj zâmlì, ì pragonìš ìh ad tvaru tvajgo; </i>


text:
<pb/>не рабі ўмовы ні зь імі, ні з багамі іхнімі; </p><i> ne rabì ǔmovy nì z′ ìmì, nì z bagamì ìhnìmì; </i>


text:
не павінны яны жыць у зямлі тваёй, каб яны не ўвялі цябе ў грэх супроць Мяне; бо калі ты будзеш служыць багам іхнім, дык гэта будзе табе сеткаю. </p><i> ne pavìnny âny žyc′ u zâmlì tvaëj, kab âny ne ǔvâlì câbe ǔ grèh suproc′ Mâne; bo kalì ty budzeš služyc′ bagam ìhnìm, dyk gèta budze tabe setkaû. </i>


text:
<pb/>І Майсею сказаў Ён: узыдзі да Госпада ты і Аарон, Надаў і Авіуд і семдзесят старэйшынаў Ізраілевых, і пакланецеся здалёк; </p><i> Ì Majseû skazaǔ Ën: uzydzì da Gospada ty ì Aaron, Nadaǔ ì Avìud ì semdzesât starèjšynaǔ Ìzraìlevyh, ì paklanecesâ zdalëk; </i>


text:
Майсей адзін няхай наблізіцца да Госпада, а яны няхай не набліжаюцца, і народ хай не падымаецца зь ім. </p><i> Majsej adzìn nâhaj nablìzìcca da Gospada, a âny nâhaj ne nablìžaûcca, ì narod haj ne padymaecca z′ ìm. </i>


text:
<pb/>І прыйшоў Майсей і пераказаў людзям усе словы Гасподнія і ўсе законы. І адказаў увесь люд у адзін голас і сказалі: усё, што сказаў Гасподзь, зробім. </p><i> Ì pryjšoǔ Majsej ì perakazaǔ lûdzâm use slovy Gaspodnìâ ì ǔse zakony. Ì adkazaǔ uves′ lûd u adzìn golas ì skazalì: usë, što skazaǔ Gaspodz′, zrobìm. </i>


text:
І напісаў Майсей усе словы Гасподнія, і ўстаўшы з самае раніцы, паставіў пад гарою ахвярнік і дванаццаць камянёў, паводле ліку дванаццаці плямёнаў Ізраілевых; </p><i> Ì napìsaǔ Majsej use slovy Gaspodnìâ, ì ǔstaǔšy z samae ranìcy, pastavìǔ pad garoû ahvârnìk ì dvanaccac′ kamânëǔ, pavodle lìku dvanaccacì plâmënaǔ Ìzraìlevyh; </i>


text:
і паслаў хлопцаў з сыноў Ізраілевых, і прынесьлі яны цэласпаленьні і закалолі цялят у мірную ахвяру Госпаду. </p><i> ì paslaǔ hlopcaǔ z synoǔ Ìzraìlevyh, ì prynes′lì âny cèlaspalen′nì ì zakalolì câlât u mìrnuû ahvâru Gospadu. </i>


text:
Майсей, узяўшы палавіну крыві, уліў у чары, а другою палавінаю акрапіў ахвярнік; </p><i> Majsej, uzâǔšy palavìnu kryvì, ulìǔ u čary, a drugoû palavìnaû akrapìǔ ahvârnìk; </i>


text:
і ўзяў кнігу запавету і прачытаў уголас люду, і сказалі яны: усё, што сказаў Гасподзь, зробім і будзем паслухмяныя. </p><i> ì ǔzâǔ knìgu zapavetu ì pračytaǔ ugolas lûdu, ì skazalì âny: usë, što skazaǔ Gaspodz′, zrobìm ì budzem pasluhmânyâ. </i>


text:
І ўзяў Майсей крыві і акрапіў народ, кажучы: вось кроў запавету, які Гасподзь склаў з вамі пра ўсе словы гэтыя. </p><i> Ì ǔzâǔ Majsej kryvì ì akrapìǔ narod, kažučy: vos′ kroǔ zapavetu, âkì Gaspodz′ sklaǔ z vamì pra ǔse slovy gètyâ. </i>


text:
<pb/>Потым узышоў Майсей і Аарон, Надаў і Авіуд і семдзесят старэйшынаў Ізраілевых, </p><i> Potym uzyšoǔ Majsej ì Aaron, Nadaǔ ì Avìud ì semdzesât starèjšynaǔ Ìzraìlevyh, </i>


text:
і бачылі Бога Ізраілевага; і пад нагамі ў Яго нешта падобнае на твор з чыстага сапфіру і, як самое неба, яснае. </p><i> ì bačylì Boga Ìzraìlevaga; ì pad nagamì ǔ Âgo nešta padobnae na tvor z čystaga sapfìru ì, âk samoe neba, âsnae. </i>


text:
<pb/>І Ён не прасьцёр рукі Сваёй на выбраных з сыноў Ізраілевых: яны бачылі Бога, і елі і пілі. </p><i> Ì Ën ne pras′cër rukì Svaëj na vybranyh z synoǔ Ìzraìlevyh: âny bačylì Boga, ì elì ì pìlì. </i>


text:
<pb/>І сказаў Гасподзь Майсею: узыдзі да Мяне на гару і будзь там; і дам табе скрыжалі каменныя, і закон і запаведзі, якія Я напісаў, каб навучыцца іх. </p><i> Ì skazaǔ Gaspodz′ Majseû: uzydzì da Mâne na garu ì budz′ tam; ì dam tabe skryžalì kamennyâ, ì zakon ì zapavedzì, âkìâ Â napìsaǔ, kab navučycca ìh. </i>


text:
І ўстаў Майсей зь Ісусам, службітам сваім, і пайшоў Майсей на гару Божую, </p><i> Ì ǔstaǔ Majsej z′ Ìsusam, službìtam svaìm, ì pajšoǔ Majsej na garu Božuû, </i>


text:
а старэйшынам сказаў: заставайцеся тут, пакуль мы ня вернемся да вас; вось Аарон і Ор з вамі; хто будзе мець клопат які, хай прыходзіць да іх. </p><i> a starèjšynam skazaǔ: zastavajcesâ tut, pakul′ my nâ vernemsâ da vas; vos′ Aaron ì Or z vamì; hto budze mec′ klopat âkì, haj pryhodzìc′ da ìh. </i>


text:
<pb/>І ўзышоў Майсей на гару, і пакрыла воблака гару, </p><i> Ì ǔzyšoǔ Majsej na garu, ì pakryla voblaka garu, </i>


text:
і слава Гасподняя асяніла гару Сінай; і пакрывала яе воблака шэсьць дзён, а ў сёмы дзень Гасподзь усклікнуў Майсею зь сярэдзіны воблака. </p><i> ì slava Gaspodnââ asânìla garu Sìnaj; ì pakryvala âe voblaka šès′c′ dzën, a ǔ sëmy dzen′ Gaspodz′ usklìknuǔ Majseû z′ sârèdzìny voblaka. </i>


text:
А выгляд славы Гасподняй на вяршыні гары быў перад вачыма сыноў Ізраілевых, як агонь паглынальны. </p><i> A vyglâd slavy Gaspodnâj na vâršynì gary byǔ perad vačyma synoǔ Ìzraìlevyh, âk agon′ paglynal′ny. </i>


text:
І ўвайшоў Майсей у сярэдзіну воблака, і ўзыйшоў нагару; і быў Майсей на гары сорак дзён і сорак ночаў. </p><i> Ì ǔvajšoǔ Majsej u sârèdzìnu voblaka, ì ǔzyjšoǔ nagaru; ì byǔ Majsej na gary sorak dzën ì sorak nočaǔ. </i>


text:
скажы сынам Ізраілевым, каб яны зрабілі Мне прынашэньне ад кожнага чалавека, у якога будзе руплівасьць, прымайце прынашэньне Мне. </p><i> skažy synam Ìzraìlevym, kab âny zrabìlì Mne prynašèn′ne ad kožnaga čalaveka, u âkoga budze ruplìvas′c′, prymajce prynašèn′ne Mne. </i>


text:
Вось прынашэньні, якія вы павінны прымаць ад іх: золата, і срэбра і медзь, </p><i> Vos′ prynašèn′nì, âkìâ vy pavìnny prymac′ ad ìh: zolata, ì srèbra ì medz′, </i>


text:
і воўну блакітную, пурпуровую і чырванёную, і вісон, і казіную поўсьць, </p><i> ì voǔnu blakìtnuû, purpurovuû ì čyrvanënuû, ì vìson, ì kazìnuû poǔs′c′, </i>


text:
і скуры барановыя чырвоныя, і скуры сінія, і дрэвы сітым, </p><i> ì skury baranovyâ čyrvonyâ, ì skury sìnìâ, ì drèvy sìtym, </i>


text:
алей у сьвяцільні, пахошчы ў алей памазаньня і дзеля пахучага каджэньня. </p><i> alej u s′vâcìl′nì, pahoščy ǔ alej pamazan′nâ ì dzelâ pahučaga kadžèn′nâ. </i>


text:
камень анікс і камяні на аздобу эфода і на нагруднік. </p><i> kamen′ anìks ì kamânì na azdobu èfoda ì na nagrudnìk. </i>


text:
І ўладзяць яны Мне сьвятыню, і буду жыць сярод іх; </p><i> Ì ǔladzâc′ âny Mne s′vâtynû, ì budu žyc′ sârod ìh; </i>


text:
усё зрабеце, як Я паказваю табе, і ўзор скініі і ўзор усяго посуду яе; так і зрабеце. </p><i> usë zrabece, âk Â pakazvaû tabe, ì ǔzor skìnìì ì ǔzor usâgo posudu âe; tak ì zrabece. </i>


text:
Зрабеце каўчэг з дрэва сітым; даўжыня яго два локці з палавінаю, і шырыня яго паўтара локця, і вышыня яго паўтара локця; </p><i> Zrabece kaǔčèg z drèva sìtym; daǔžynâ âgo dva lokcì z palavìnaû, ì šyrynâ âgo paǔtara lokcâ, ì vyšynâ âgo paǔtara lokcâ; </i>


text:
і абкладзі яго чыстым золатам, зь сярэдзіны і звонку пакрый яго; і зрабі зьверху вакол яго залаты вянок; </p><i> ì abkladzì âgo čystym zolatam, z′ sârèdzìny ì zvonku pakryj âgo; ì zrabì z′verhu vakol âgo zalaty vânok; </i>


text:
і вылі для яго чатыры колцы залатыя і ўмацуй на чатырох ніжніх вуглах яго: два колцы з аднаго боку яго, два з другога боку яго. </p><i> ì vylì dlâ âgo čatyry kolcy zalatyâ ì ǔmacuj na čatyroh nìžnìh vuglah âgo: dva kolcy z adnago boku âgo, dva z drugoga boku âgo. </i>


text:
Зрабі з дрэва сітым жэрдкі і абкладзі іх золатам; </p><i> Zrabì z drèva sìtym žèrdkì ì abkladzì ìh zolatam; </i>


text:
і ўкладзі жэрдкі ў колцы, з бакоў каўчэга, каб з дапамогаю іх несьці каўчэг; </p><i> ì ǔkladzì žèrdkì ǔ kolcy, z bakoǔ kaǔčèga, kab z dapamogaû ìh nes′cì kaǔčèg; </i>


text:
у колцах каўчэга павінны быць жэрдкі і не павінны адымацца ад яго. </p><i> u kolcah kaǔčèga pavìnny byc′ žèrdkì ì ne pavìnny adymacca ad âgo. </i>


text:
І пакладзі ў каўчэг адкрыцьцё, якое Я дам табе. </p><i> Ì pakladzì ǔ kaǔčèg adkryc′cë, âkoe Â dam tabe. </i>


text:
<pb/>Зрабі таксама вечка з чыстага золата: даўжыня яго два локці з палавінаю, а шырыня яго паўтара локця; </p><i> Zrabì taksama večka z čystaga zolata: daǔžynâ âgo dva lokcì z palavìnaû, a šyrynâ âgo paǔtara lokcâ; </i>


text:
і зрабі з золата двух херувімаў: чаканнага вырабу зрабі іх на абодвух канцах вечка; </p><i> ì zrabì z zolata dvuh heruvìmaǔ: čakannaga vyrabu zrabì ìh na abodvuh kancah večka; </i>


text:
зрабі аднаго херувіма з аднаго краю, а другога херувіма з другога краю; пукатымі зь вечка зрабеце херувімаў на абодвух краях яго; </p><i> zrabì adnago heruvìma z adnago kraû, a drugoga heruvìma z drugoga kraû; pukatymì z′ večka zrabece heruvìmaǔ na abodvuh kraâh âgo; </i>


text:
і будуць херувімы з паднятымі ўгору крыламі, пакрываючы сваімі крыламі вечка, а тварамі сваімі будуць адзін да аднаго; да вечка будуць твары херувімаў. </p><i> ì buduc′ heruvìmy z padnâtymì ǔgoru krylamì, pakryvaûčy svaìmì krylamì večka, a tvaramì svaìmì buduc′ adzìn da adnago; da večka buduc′ tvary heruvìmaǔ. </i>


text:
І пакладзі вечка на каўчэг згары, а ў каўчэг пакладзі адкрыцьцё, якое Я дам табе: </p><i> Ì pakladzì večka na kaǔčèg zgary, a ǔ kaǔčèg pakladzì adkryc′cë, âkoe Â dam tabe: </i>


text:
там Я буду адкрывацца табе і гутарыць з табою над вечкам, сярод двух херувімаў, якія над каўчэгам адкрыцьця, пра ўсё, што толькі буду наказваць празь цябе сынам Ізраілевым. </p><i> tam Â budu adkryvacca tabe ì gutaryc′ z taboû nad večkam, sârod dvuh heruvìmaǔ, âkìâ nad kaǔčègam adkryc′câ, pra ǔsë, što tol′kì budu nakazvac′ praz′ câbe synam Ìzraìlevym. </i>


text:
І зрабі стол з дрэва сітым, даўжынёю ў два локці, шырынёю ў локаць, а вышынёю ў паўтара локця, </p><i> Ì zrabì stol z drèva sìtym, daǔžynëû ǔ dva lokcì, šyrynëû ǔ lokac′, a vyšynëû ǔ paǔtara lokcâ, </i>


text:
і абкладзі яго золатам чыстым, і зрабі вакол яго залаты вянок; </p><i> ì abkladzì âgo zolatam čystym, ì zrabì vakol âgo zalaty vânok; </i>


text:
і зрабі вакол яго сьценкі ў далоню і каля сьценак яго зрабі залаты вянок вакол; </p><i> ì zrabì vakol âgo s′cenkì ǔ dalonû ì kalâ s′cenak âgo zrabì zalaty vânok vakol; </i>


text:
і зрабі для яго чатыры колцы залатыя і ўмацуй колцы на чатырох вуглах каля чатырох ножак яго; </p><i> ì zrabì dlâ âgo čatyry kolcy zalatyâ ì ǔmacuj kolcy na čatyroh vuglah kalâ čatyroh nožak âgo; </i>


text:
пры сьценках павінны быць колцы, каб укладваць жэрдкі, каб насіць на іх стол; </p><i> pry s′cenkah pavìnny byc′ kolcy, kab ukladvac′ žèrdkì, kab nasìc′ na ìh stol; </i>


text:
а жэрдкі зрабі з дрэва сітым і абкладзі іх золатам, і будуць насіць на іх гэты стол; </p><i> a žèrdkì zrabì z drèva sìtym ì abkladzì ìh zolatam, ì buduc′ nasìc′ na ìh gèty stol; </i>


text:
зрабі таксама для яго місы, кадзільніцы, чары і кубкі, каб паліваць зь іх: з золата чыстага зрабі іх; </p><i> zrabì taksama dlâ âgo mìsy, kadzìl′nìcy, čary ì kubkì, kab palìvac′ z′ ìh: z zolata čystaga zrabì ìh; </i>


text:
і кладзі на стол хлябы ахвярныя прад абліччам Маім увесь час. </p><i> ì kladzì na stol hlâby ahvârnyâ prad ablìččam Maìm uves′ čas. </i>


text:
І зрабі сьвяцільню з золата чыстага; чаканная павінна быць гэтая сьвяцільня; сьцябло яе, галіны яе, чарачкі яе, яблыкі яе і кветкі яе павінны выходзіць зь яе; </p><i> Ì zrabì s′vâcìl′nû z zolata čystaga; čakannaâ pavìnna byc′ gètaâ s′vâcìl′nâ; s′câblo âe, galìny âe, čaračkì âe, âblykì âe ì kvetkì âe pavìnny vyhodzìc′ z′ âe; </i>


text:
шэсьць галін павінны выходзіць з бакоў яе: тры галіны сьвяцільні з аднаго боку яе і тры галіны зь сьвяцільні з другога боку яе; </p><i> šès′c′ galìn pavìnny vyhodzìc′ z bakoǔ âe: try galìny s′vâcìl′nì z adnago boku âe ì try galìny z′ s′vâcìl′nì z drugoga boku âe; </i>


text:
тры чарачкі накшталт міндальнай кветкі, зь яблыкам і кветкамі, павінны быць на адной галіне, і тры чарачкі накшталт міндальнай кветкі, на другой галінцы, зь яблыкамі і кветкамі: так на ўсіх шасьці галінах, якія выходзяць са сьвяцільні; </p><i> try čaračkì nakštalt mìndal′naj kvetkì, z′ âblykam ì kvetkamì, pavìnny byc′ na adnoj galìne, ì try čaračkì nakštalt mìndal′naj kvetkì, na drugoj galìncy, z′ âblykamì ì kvetkamì: tak na ǔsìh šas′cì galìnah, âkìâ vyhodzâc′ sa s′vâcìl′nì; </i>


text:
а на сьцяблах сьвяцільні павінны быць чатыры чарачкі накшталт міндальнай кветкі зь яблыкамі і кветкамі; </p><i> a na s′câblah s′vâcìl′nì pavìnny byc′ čatyry čaračkì nakštalt mìndal′naj kvetkì z′ âblykamì ì kvetkamì; </i>


text:
у шасьці галін, што выходзяць са сьцябла сьвяцільні, яблык пад дзьвюма галінамі яе, і яблык пад другімі дзьвюма галінамі, і яблык пад трэцімі дзьвюма галінамі яе; </p><i> u šas′cì galìn, što vyhodzâc′ sa s′câbla s′vâcìl′nì, âblyk pad dz′vûma galìnamì âe, ì âblyk pad drugìmì dz′vûma galìnamì, ì âblyk pad trècìmì dz′vûma galìnamì âe; </i>


text:
яблыкі і галіны іх зь яе павінны выходзіць: уся павінна быць чаканная, цэльная, з чыстага золата. </p><i> âblykì ì galìny ìh z′ âe pavìnny vyhodzìc′: usâ pavìnna byc′ čakannaâ, cèl′naâ, z čystaga zolata. </i>


text:
<pb/>і зрабі да яе сем лампад, і пастаў на яе лампады яе, каб сьвяцілі на відавы бок яе; </p><i> ì zrabì da âe sem lampad, ì pastaǔ na âe lampady âe, kab s′vâcìlì na vìdavy bok âe; </i>


text:
і абцугі да яе і латкі да яе з чыстага золата; </p><i> ì abcugì da âe ì latkì da âe z čystaga zolata; </i>


text:
з таланту золата чыстага хай зробяць яе з усімі гэтымі прычындаламі. </p><i> z talantu zolata čystaga haj zrobâc′ âe z usìmì gètymì pryčyndalamì. </i>


text:
Глядзі, зрабі іх паводле таго ўзору, які паказаны табе на гары. </p><i> Glâdzì, zrabì ìh pavodle tago ǔzoru, âkì pakazany tabe na gary. </i>


text:
<pb/>А скінію зрабі зь дзесяці заслонаў з суканага вісону, і з блакітнай, пурпуровай і чырванёнай воўны, і херувімаў зрабі на іх майстэрскаю працаю; </p><i> A skìnìû zrabì z′ dzesâcì zaslonaǔ z sukanaga vìsonu, ì z blakìtnaj, purpurovaj ì čyrvanënaj voǔny, ì heruvìmaǔ zrabì na ìh majstèrskaû pracaû; </i>


text:
даўжыня кожнай заслоны дваццаць восем локцяў, а шырыня кожнага заслоны чатыры локці: мера адна ўсім заслонам. </p><i> daǔžynâ kožnaj zaslony dvaccac′ vosem lokcâǔ, a šyrynâ kožnaga zaslony čatyry lokcì: mera adna ǔsìm zaslonam. </i>


text:
Пяць заслонаў няхай будуць злучаны адна з адной, і іншыя пяць заслонаў злучаны адно з адным. </p><i> Pâc′ zaslonaǔ nâhaj buduc′ zlučany adna z adnoj, ì ìnšyâ pâc′ zaslonaǔ zlučany adno z adnym. </i>


text:
Зрабі петлі блакітнага колеру на краі першай заслоны ў канцы, які злучае абедзьве палавіны; так зрабі і на краі апошняй заслоны, якая злучае абедзьве палавіны; </p><i> Zrabì petlì blakìtnaga koleru na kraì peršaj zaslony ǔ kancy, âkì zlučae abedz′ve palavìny; tak zrabì ì na kraì apošnâj zaslony, âkaâ zlučae abedz′ve palavìny; </i>


text:
пяцьдзясят петляў зрабі ў адной заслоны і пяцьдзясят петляў зрабі на краі заслоны, якая злучаецца зь іншымі; петлі павінны адпавядаць адна адной; </p><i> pâc′dzâsât petlâǔ zrabì ǔ adnoj zaslony ì pâc′dzâsât petlâǔ zrabì na kraì zaslony, âkaâ zlučaecca z′ ìnšymì; petlì pavìnny adpavâdac′ adna adnoj; </i>


text:
і зрабі пяцьдзясят гачыкаў залатых і гачыкамі злучы заслону адну з адной, і будзе скінія адно цэлае. </p><i> ì zrabì pâc′dzâsât gačykaǔ zalatyh ì gačykamì zlučy zaslonu adnu z adnoj, ì budze skìnìâ adno cèlae. </i>


text:
<pb/>І зрабі заслоны з казінае воўны, каб пакрываць скінію; адзінаццаць пакрывалаў зрабі такіх; </p><i> Ì zrabì zaslony z kazìnae voǔny, kab pakryvac′ skìnìû; adzìnaccac′ pakryvalaǔ zrabì takìh; </i>


text:
даўжыня адной заслоны трыццаць локцяў, а шырыня чатыры локці; гэта адна заслона; у адзінаццаці заслонах адна мера. </p><i> daǔžynâ adnoj zaslony tryccac′ lokcâǔ, a šyrynâ čatyry lokcì; gèta adna zaslona; u adzìnaccacì zaslonah adna mera. </i>


text:
і злучы пяць заслонаў асобна і шэсьць заслонаў асобна; і шостую заслону зрабі падвойную зь відавога боку скініі. </p><i> ì zlučy pâc′ zaslonaǔ asobna ì šès′c′ zaslonaǔ asobna; ì šostuû zaslonu zrabì padvojnuû z′ vìdavoga boku skìnìì. </i>


text:
Зрабі пяцьдзясят петляў на краі крайняй заслоны, каб злучаць яе зь іншай, і пяцьдзясят петляў на краі другой заслоны, каб злучаць зь ім; </p><i> Zrabì pâc′dzâsât petlâǔ na kraì krajnâj zaslony, kab zlučac′ âe z′ ìnšaj, ì pâc′dzâsât petlâǔ na kraì drugoj zaslony, kab zlučac′ z′ ìm; </i>


text:
зрабі пяцьдзясят гачыкаў медных, і ўкладзі гачыкі ў петлі, і злучы заслону, каб яна складала адну. </p><i> zrabì pâc′dzâsât gačykaǔ mednyh, ì ǔkladzì gačykì ǔ petlì, ì zlučy zaslonu, kab âna skladala adnu. </i>


text:
А лішак, які застаецца ад заслонаў скініі, - палавіна лішняй заслоны хай будзе зьвешана на тыльным баку скініі; </p><i> A lìšak, âkì zastaecca ad zaslonaǔ skìnìì, - palavìna lìšnâj zaslony haj budze z′vešana na tyl′nym baku skìnìì; </i>


text:
а лішак ад заслоны скініі, на локаць з аднаго і на локаць з другога боку, хай будзе зьвешаны з бакоў скініі з таго і з другога боку, для пакрываньня яе. </p><i> a lìšak ad zaslony skìnìì, na lokac′ z adnago ì na lokac′ z drugoga boku, haj budze z′vešany z bakoǔ skìnìì z tago ì z drugoga boku, dlâ pakryvan′nâ âe. </i>


text:
<pb/>І зрабі века для пакрываньня са скур барановых чырвоных і яшчэ заслону верхнюю са скур сініх. </p><i> Ì zrabì veka dlâ pakryvan′nâ sa skur baranovyh čyrvonyh ì âščè zaslonu verhnûû sa skur sìnìh. </i>


text:
І зрабі брусы для скініі з дрэва сітым, каб яны стаялі: </p><i> Ì zrabì brusy dlâ skìnìì z drèva sìtym, kab âny staâlì: </i>


text:
даўжынёю ў дзесяць локцяў брус, і паўтара локця кожнаму брусу шырыня; </p><i> daǔžynëû ǔ dzesâc′ lokcâǔ brus, ì paǔtara lokcâ kožnamu brusu šyrynâ; </i>


text:
у кожным брусе па дзьве восьці, адну насупраць другое: так зрабі на ўсіх брусах скініі. </p><i> u kožnym bruse pa dz′ve vos′cì, adnu nasuprac′ drugoe: tak zrabì na ǔsìh brusah skìnìì. </i>


text:
Так зрабі брусы ў скінію: дваццаць брусоў на паўднёвы бок на поўдзень, </p><i> Tak zrabì brusy ǔ skìnìû: dvaccac′ brusoǔ na paǔdnëvy bok na poǔdzen′, </i>


text:
і пад дваццаць брусоў зрабі сорак срэбраных падножжаў: два падножжы пад адзін брус на дзьве восьці яго, і два падножжы пад другі брус на дзьве восьці яго; </p><i> ì pad dvaccac′ brusoǔ zrabì sorak srèbranyh padnožžaǔ: dva padnožžy pad adzìn brus na dz′ve vos′cì âgo, ì dva padnožžy pad drugì brus na dz′ve vos′cì âgo; </i>


text:
і на іх сорак падножжаў срэбраных: два падножжы пад адзін брус, і два падножжы пад другі брус; </p><i> ì na ìh sorak padnožžaǔ srèbranyh: dva padnožžy pad adzìn brus, ì dva padnožžy pad drugì brus; </i>


text:
а на тыльным баку скініі на захад зрабі шэсьць брусоў </p><i> a na tyl′nym baku skìnìì na zahad zrabì šès′c′ brusoǔ </i>


text:
і два брусы зрабі на вуглы скініі на заходні бок; </p><i> ì dva brusy zrabì na vugly skìnìì na zahodnì bok; </i>


text:
яны павінны быць злучаны ўнізе і злучаны ўгары да аднаго колца: так мае быць зь імі абодвума: на абодва вуглы хай яны будуць; </p><i> âny pavìnny byc′ zlučany ǔnìze ì zlučany ǔgary da adnago kolca: tak mae byc′ z′ ìmì abodvuma: na abodva vugly haj âny buduc′; </i>


text:
і так будзе восем брусоў, для іх срэбраных падножжаў шаснаццаць: два падножжы пад адзін брус, і два падножжы пад другі брус. </p><i> ì tak budze vosem brusoǔ, dlâ ìh srèbranyh padnožžaǔ šasnaccac′: dva padnožžy pad adzìn brus, ì dva padnožžy pad drugì brus. </i>


text:
<pb/>І зрабі жэрдзі з дрэва сітым, пяць жэрдак для брусоў аднаго боку скініі, </p><i> Ì zrabì žèrdzì z drèva sìtym, pâc′ žèrdak dlâ brusoǔ adnago boku skìnìì, </i>


text:
і пяць жэрдак для брусоў другога боку скініі, і пяць жэрдак для брусоў тыльнага боку за скініяй, на захад; </p><i> ì pâc′ žèrdak dlâ brusoǔ drugoga boku skìnìì, ì pâc′ žèrdak dlâ brusoǔ tyl′naga boku za skìnìâj, na zahad; </i>


text:
а ўнутраная жэрдка будзе праходзіць па сярэдзіне брусоў ад аднаго канца да другога: </p><i> a ǔnutranaâ žèrdka budze prahodzìc′ pa sârèdzìne brusoǔ ad adnago kanca da drugoga: </i>


text:
а брусы абкладзі золатам, і колцы, для ўкладваньня жэрдак, зрабі з золата, і жэрдкі абкладзі золатам. </p><i> a brusy abkladzì zolatam, ì kolcy, dlâ ǔkladvan′nâ žèrdak, zrabì z zolata, ì žèrdkì abkladzì zolatam. </i>


text:
І пастаў скінію паводле ўзору, які паказаў табе на гары. </p><i> Ì pastaǔ skìnìû pavodle ǔzoru, âkì pakazaǔ tabe na gary. </i>


text:
<pb/>І зрабі заслону з блакітнай, пурпуровай і чырванёнай воўны і суканага вісону; умелай працаю павінны быць зроблены на ёй херувімы; </p><i> Ì zrabì zaslonu z blakìtnaj, purpurovaj ì čyrvanënaj voǔny ì sukanaga vìsonu; umelaj pracaû pavìnny byc′ zrobleny na ëj heruvìmy; </i>


text:
і павесь яе на чатырох слупах зь сітыму, абкладзеных золатам, з залатымі гачыкамі, на чатырох падножжах срэбраных; </p><i> ì paves′ âe na čatyroh slupah z′ sìtymu, abkladzenyh zolatam, z zalatymì gačykamì, na čatyroh padnožžah srèbranyh; </i>


text:
і павесь заслону на гачыках і ўнясі туды за заслону каўчэг адкрыцьця; і будзе заслона аддзяляць вам сьвятыню ад Сьвятога сьвятых. </p><i> ì paves′ zaslonu na gačykah ì ǔnâsì tudy za zaslonu kaǔčèg adkryc′câ; ì budze zaslona addzâlâc′ vam s′vâtynû ad S′vâtoga s′vâtyh. </i>


text:
І пакладзі вечка на каўчэг адкрыцьця ў Сьвятым сьвятых. </p><i> Ì pakladzì večka na kaǔčèg adkryc′câ ǔ S′vâtym s′vâtyh. </i>


text:
І пастаў стол за заслонай і сьвяцільню насупраць стала на баку скініі на поўдзень; а стол пастаў на паўночным баку. </p><i> Ì pastaǔ stol za zaslonaj ì s′vâcìl′nû nasuprac′ stala na baku skìnìì na poǔdzen′; a stol pastaǔ na paǔnočnym baku. </i>


text:
І зрабі заслону для ўваходу ў скінію з блакітнай і пурпуровай і чырванёнай воўны, і з суканага вісону ўзорыстага вырабу; </p><i> Ì zrabì zaslonu dlâ ǔvahodu ǔ skìnìû z blakìtnaj ì purpurovaj ì čyrvanënaj voǔny, ì z sukanaga vìsonu ǔzorystaga vyrabu; </i>


text:
і зрабі для заслоны пяць слупоў зь сітыму і абкладзі іх золатам; гачыкі да іх залатыя; і вылі для іх пяць падножжаў медных. </p><i> ì zrabì dlâ zaslony pâc′ slupoǔ z′ sìtymu ì abkladzì ìh zolatam; gačykì da ìh zalatyâ; ì vylì dlâ ìh pâc′ padnožžaǔ mednyh. </i>


text:
<pb/>І зрабі ахвярнік з дрэва сітым даўжынёю ў пяць локцяў і шырынёю ў пяць локцяў, так каб ён быў чатырохкутны, і вышынёю ў тры локці. </p><i> Ì zrabì ahvârnìk z drèva sìtym daǔžynëû ǔ pâc′ lokcâǔ ì šyrynëû ǔ pâc′ lokcâǔ, tak kab ën byǔ čatyrohkutny, ì vyšynëû ǔ try lokcì. </i>


text:
І зрабі рогі на чатырох вуглах яго, так каб рогі выходзілі зь яго; і абкладзі яго медзьдзю. </p><i> Ì zrabì rogì na čatyroh vuglah âgo, tak kab rogì vyhodzìlì z′ âgo; ì abkladzì âgo medz′dzû. </i>


text:
Зрабі да яго горшчык, каб ссыпаць у яго попел, і лапаткі і чары, і відэльцы і вугольніцы; усе прылады зрабі зь медзі. </p><i> Zrabì da âgo gorščyk, kab ssypac′ u âgo popel, ì lapatkì ì čary, ì vìdèl′cy ì vugol′nìcy; use prylady zrabì z′ medzì. </i>


text:
Зрабі да яго крату, каб была як сетка, зь медзі, і зрабі на сетцы, на чатырох вуглах яе, чатыры колцы медныя; </p><i> Zrabì da âgo kratu, kab byla âk setka, z′ medzì, ì zrabì na setcy, na čatyroh vuglah âe, čatyry kolcy mednyâ; </i>


text:
і пакладзі яе на край ахвярніка ўнізе, так каб сетка была да палавіны ахвярніка. </p><i> ì pakladzì âe na kraj ahvârnìka ǔnìze, tak kab setka byla da palavìny ahvârnìka. </i>


text:
І зрабі жэрдкі да ахвярніка, жэрдкі з дрэва сітым, і абкладзі іх медзьдзю; </p><i> Ì zrabì žèrdkì da ahvârnìka, žèrdkì z drèva sìtym, ì abkladzì ìh medz′dzû; </i>


text:
<pb/>і ўкладвай жэрдкі яго ў колцы, так каб жэрдкі былі абапал ахвярніка, калі несьці яго. </p><i> ì ǔkladvaj žèrdkì âgo ǔ kolcy, tak kab žèrdkì bylì abapal ahvârnìka, kalì nes′cì âgo. </i>


text:
зрабі яго пустым усярэдзіне, дашчаны: як паказана табе на гары, так няхай зробяць. </p><i> zrabì âgo pustym usârèdzìne, daščany: âk pakazana tabe na gary, tak nâhaj zrobâc′. </i>


text:
Зрабі двор скініі: з паўднёвага боку на поўдзень заслоны для двара павінны быць з суканага вісону, даўжынёю ў сто локцяў з аднаго боку; </p><i> Zrabì dvor skìnìì: z paǔdnëvaga boku na poǔdzen′ zaslony dlâ dvara pavìnny byc′ z sukanaga vìsonu, daǔžynëû ǔ sto lokcâǔ z adnago boku; </i>


text:
слупоў для іх дваццаць, і падножжаў для іх дваццаць медных; гачыкі ў слупоў і повязі на іх з срэбра. </p><i> slupoǔ dlâ ìh dvaccac′, ì padnožžaǔ dlâ ìh dvaccac′ mednyh; gačykì ǔ slupoǔ ì povâzì na ìh z srèbra. </i>


text:
Таксама і ўдоўж на паўночным баку - заслоны ў сто локцяў даўжынёю; слупоў для іх дваццаць, і падножжаў для іх дваццаць медных, гачыкі ў слупоў і повязі на іх з срэбра. </p><i> Taksama ì ǔdoǔž na paǔnočnym baku - zaslony ǔ sto lokcâǔ daǔžynëû; slupoǔ dlâ ìh dvaccac′, ì padnožžaǔ dlâ ìh dvaccac′ mednyh, gačykì ǔ slupoǔ ì povâzì na ìh z srèbra. </i>


text:
А ў шырыню двара з заходняга боку - заслоны ў пяцьдзясят локцяў; слупоў для іх дзесяць, і падножжаў да іх дзесяць. </p><i> A ǔ šyrynû dvara z zahodnâga boku - zaslony ǔ pâc′dzâsât lokcâǔ; slupoǔ dlâ ìh dzesâc′, ì padnožžaǔ da ìh dzesâc′. </i>


text:
І ў шырыню двара зь відавога боку на ўсход - у пяцьдзясят локцяў; </p><i> Ì ǔ šyrynû dvara z′ vìdavoga boku na ǔshod - u pâc′dzâsât lokcâǔ; </i>


text:
Да аднаго боку - заслоны ў пятнаццаць локцяў, слупоў для іх тры, і падножжаў да іх тры. </p><i> Da adnago boku - zaslony ǔ pâtnaccac′ lokcâǔ, slupoǔ dlâ ìh try, ì padnožžaǔ da ìh try. </i>


text:
і да другога боку - заслоны ў пятнаццаць, слупоў для іх тры, і падножжаў для іх тры. </p><i> ì da drugoga boku - zaslony ǔ pâtnaccac′, slupoǔ dlâ ìh try, ì padnožžaǔ dlâ ìh try. </i>


text:
А для брамы двара заслона ў дваццаць локцяў з блакітнай і пурпуровай і чырванёнай воўны і з суканага вісону ўзорыстага вырабу; слупоў для яго чатыры, і падножжаў да іх чатыры. </p><i> A dlâ bramy dvara zaslona ǔ dvaccac′ lokcâǔ z blakìtnaj ì purpurovaj ì čyrvanënaj voǔny ì z sukanaga vìsonu ǔzorystaga vyrabu; slupoǔ dlâ âgo čatyry, ì padnožžaǔ da ìh čatyry. </i>


text:
Усе слупы вакол двара павінны быць злучаны повязямі з срэбра; гачыкі ў іх з срэбра, і падножжы да іх зь медзі. </p><i> Use slupy vakol dvara pavìnny byc′ zlučany povâzâmì z srèbra; gačykì ǔ ìh z srèbra, ì padnožžy da ìh z′ medzì. </i>


text:
Даўжыня двара сто локцяў, а шырыня па ўсёй працягласьці пяцьдзясят, вышыня пяць локцяў; заслоны з суканага вісону, а падножжы зь медзі. </p><i> Daǔžynâ dvara sto lokcâǔ, a šyrynâ pa ǔsëj pracâglas′cì pâc′dzâsât, vyšynâ pâc′ lokcâǔ; zaslony z sukanaga vìsonu, a padnožžy z′ medzì. </i>


text:
Усе прылады скініі дзеля ўсякага ўжытку ў ёй, і ўсе калы яе, усе калы двара - зь медзі. </p><i> Use prylady skìnìì dzelâ ǔsâkaga ǔžytku ǔ ëj, ì ǔse kaly âe, use kaly dvara - z′ medzì. </i>


text:
І загадай сынам Ізраілевым, каб яны прыносілі табе алей чысты, чаўлены з масьлінаў, дзеля асьвячэньня, каб гарэла сьвяцільня ўвесь час; </p><i> Ì zagadaj synam Ìzraìlevym, kab âny prynosìlì tabe alej čysty, čaǔleny z mas′lìnaǔ, dzelâ as′vâčèn′nâ, kab garèla s′vâcìl′nâ ǔves′ čas; </i>


text:
у скініі сходу за заслонай, якая перад каўчэгам адкрыцьця, будзе запальваць яго Аарон і сыны ягоныя, ад вечара да раніцы, перад абліччам Гасподнім. Гэта статут вечны пакаленьням іхнім ад сыноў Ізраілевых. </p><i> u skìnìì shodu za zaslonaj, âkaâ perad kaǔčègam adkryc′câ, budze zapal′vac′ âgo Aaron ì syny âgonyâ, ad večara da ranìcy, perad ablìččam Gaspodnìm. Gèta statut večny pakalen′nâm ìhnìm ad synoǔ Ìzraìlevyh. </i>


text:
<pb/>І вазьмі да сябе Аарона, брата твайго, і сыноў ягоных зь ім з асяродзьдзя сыноў Ізраілевых, каб ён быў сьвятаром Мне, Аарона і Надава, Авіуда, Элеазара і Ітамара, сыноў Ааронавых. </p><i> Ì vaz′mì da sâbe Aarona, brata tvajgo, ì synoǔ âgonyh z′ ìm z asârodz′dzâ synoǔ Ìzraìlevyh, kab ën byǔ s′vâtarom Mne, Aarona ì Nadava, Avìuda, Èleazara ì Ìtamara, synoǔ Aaronavyh. </i>


text:
І зрабі сьвяшчэнную вопратку Аарону, брату твайму, дзеля славы і аздобнасьці. </p><i> Ì zrabì s′vâščènnuû vopratku Aaronu, bratu tvajmu, dzelâ slavy ì azdobnas′cì. </i>


text:
І скажы ўсім, хто мудры сэрцам, каго Я напоўніў духам мудрасьці, каб яны зрабілі Аарону вопратку дзеля прысьвячэньня яго, каб ён быў сьвятаром Мне. </p><i> Ì skažy ǔsìm, hto mudry sèrcam, kago Â napoǔnìǔ duham mudras′cì, kab âny zrabìlì Aaronu vopratku dzelâ prys′vâčèn′nâ âgo, kab ën byǔ s′vâtarom Mne. </i>


text:
Вось вопратка, якую яны павінны справіць: нагруднік, эфод, верхняя рыза, хітон сьцяжны, кідар і пояс. Няхай справяць сьвяшчэннае адзеньне Аарону, брату твайму, і сынам ягоным, каб ён быў сьвятаром Мне. </p><i> Vos′ vopratka, âkuû âny pavìnny spravìc′: nagrudnìk, èfod, verhnââ ryza, hìton s′câžny, kìdar ì poâs. Nâhaj spravâc′ s′vâščènnae adzen′ne Aaronu, bratu tvajmu, ì synam âgonym, kab ën byǔ s′vâtarom Mne. </i>


text:
Хай яны возьмуць золата, блакітнай і пурпуровай і чырванёнай воўны і вісону, </p><i> Haj âny voz′muc′ zolata, blakìtnaj ì purpurovaj ì čyrvanënaj voǔny ì vìsonu, </i>


text:
<pb/>і зробяць эфод з золата, з блакітнай, пурпуровай і чырванёнай воўны, і з суканага вісону, адмысловага вырабу. </p><i> ì zrobâc′ èfod z zolata, z blakìtnaj, purpurovaj ì čyrvanënaj voǔny, ì z sukanaga vìsonu, admyslovaga vyrabu. </i>


text:
У ім павінны быць на абодвух канцах яго два нарамнікі дзеля павязваньня, каб ён быў павязаны. </p><i> U ìm pavìnny byc′ na abodvuh kancah âgo dva naramnìkì dzelâ pavâzvan′nâ, kab ën byǔ pavâzany. </i>


text:
І пояс эфода, які паверх яго, павінен быць аднолькавага зь ім вырабу, з золата, з блакітнай, пурпуровай і чырванёнай воўны і з суканага вісону. </p><i> Ì poâs èfoda, âkì paverh âgo, pavìnen byc′ adnol′kavaga z′ ìm vyrabu, z zolata, z blakìtnaj, purpurovaj ì čyrvanënaj voǔny ì z sukanaga vìsonu. </i>


text:
<pb/>І вазьмі два камені аніксу і выраж на іх імёны сыноў Ізраілевых: </p><i> Ì vaz′mì dva kamenì anìksu ì vyraž na ìh ìmëny synoǔ Ìzraìlevyh: </i>


text:
шэсьць імёнаў іхніх на адным камені і шэсьць імёнаў астатніх на другім камені, у парадку іх нараджэньня; </p><i> šès′c′ ìmënaǔ ìhnìh na adnym kamenì ì šès′c′ ìmënaǔ astatnìh na drugìm kamenì, u paradku ìh naradžèn′nâ; </i>


text:
разьбяр па камені, які выразае пячаткі, хай выража на двух камянях імёны сыноў Ізраілевых; і ўстаў іх у залатыя гнёзды </p><i> raz′bâr pa kamenì, âkì vyrazae pâčatkì, haj vyraža na dvuh kamânâh ìmëny synoǔ Ìzraìlevyh; ì ǔstaǔ ìh u zalatyâ gnëzdy </i>


text:
і пакладзі два камені гэтыя на нарамнікі эфода; гэта камяні на памяць сынам Ізраілевым; і будзе Аарон насіць імёны іх перад Госпадам на абодвух плячах сваіх дзеля памяці. </p><i> ì pakladzì dva kamenì gètyâ na naramnìkì èfoda; gèta kamânì na pamâc′ synam Ìzraìlevym; ì budze Aaron nasìc′ ìmëny ìh perad Gospadam na abodvuh plâčah svaìh dzelâ pamâcì. </i>


text:
і два ланцужкі з чыстага золата, вітымі зрабі іх вырабам плеценым; і прымацуй вітыя ланцужкі да гнёздаў. </p><i> ì dva lancužkì z čystaga zolata, vìtymì zrabì ìh vyrabam plecenym; ì prymacuj vìtyâ lancužkì da gnëzdaǔ. </i>


text:
<pb/>Зрабі нагруднік судны адмысловага вырабу; зрабі яго такім самым вырабам, як эфод: з золата, з блакітнай, пурпуровай і чырванёнай воўны і з суканага вісону зрабі яго; </p><i> Zrabì nagrudnìk sudny admyslovaga vyrabu; zrabì âgo takìm samym vyrabam, âk èfod: z zolata, z blakìtnaj, purpurovaj ì čyrvanënaj voǔny ì z sukanaga vìsonu zrabì âgo; </i>


text:
ён павінен быць чатырохкутны, падвойны, на пядзю ў даўжыню і на пядзю ў шырыню: </p><i> ën pavìnen byc′ čatyrohkutny, padvojny, na pâdzû ǔ daǔžynû ì na pâdzû ǔ šyrynû: </i>


text:
і ўстаў у яго апраўленыя камяні ў чатыры рады; побач рубін, тапаз, смарагд - гэта адзін рад; </p><i> ì ǔstaǔ u âgo apraǔlenyâ kamânì ǔ čatyry rady; pobač rubìn, tapaz, smaragd - gèta adzìn rad; </i>


text:
чацьвёрты рад: хрызаліт, анікс і ясьпіс; у залатыя гнёзды павінны быць устаўлены яны. </p><i> čac′vërty rad: hryzalìt, anìks ì âs′pìs; u zalatyâ gnëzdy pavìnny byc′ ustaǔleny âny. </i>


text:
Гэтых камянёў павінна быць дванаццаць, па колькасьці, паводле імёнаў іх; на кожным, як на пячатцы, павінна быць выразана па адным імю зь ліку дванаццаці плямёнаў. </p><i> Gètyh kamânëǔ pavìnna byc′ dvanaccac′, pa kol′kas′cì, pavodle ìmënaǔ ìh; na kožnym, âk na pâčatcy, pavìnna byc′ vyrazana pa adnym ìmû z′ lìku dvanaccacì plâmënaǔ. </i>


text:
<pb/>Да нагрудніка зрабі ланцужкі вітыя плеценага вырабу з чыстага золата; </p><i> Da nagrudnìka zrabì lancužkì vìtyâ plecenaga vyrabu z čystaga zolata; </i>


text:
і зрабі да нагрудніка два колцы з золата і прымацуй два колцы да двух канцоў нагрудніка; </p><i> ì zrabì da nagrudnìka dva kolcy z zolata ì prymacuj dva kolcy da dvuh kancoǔ nagrudnìka; </i>


text:
і ўкладзі два пляцёныя ланцужкі з золата ў абодва колцы на канцах нагрудніка, </p><i> ì ǔkladzì dva plâcënyâ lancužkì z zolata ǔ abodva kolcy na kancah nagrudnìka, </i>


text:
а два канцы двух ланцужкоў прымацуй да двух гнёздаў і прымацуй да нарамніка эфода зь відавога боку яго; </p><i> a dva kancy dvuh lancužkoǔ prymacuj da dvuh gnëzdaǔ ì prymacuj da naramnìka èfoda z′ vìdavoga boku âgo; </i>


text:
яшчэ зрабі два колцы залатыя і прымацуй іх да двух другіх канцоў нагрудніка на тым баку, які ляжыць да эфода ўсярэдзіну; </p><i> âščè zrabì dva kolcy zalatyâ ì prymacuj ìh da dvuh drugìh kancoǔ nagrudnìka na tym baku, âkì lâžyc′ da èfoda ǔsârèdzìnu; </i>


text:
таксама зрабі два колцы залатыя і прымацуй іх да двух нарамнікаў эфода зьнізу, зь відавога боку яго, каля злучэньня яго, над поясам эфода; </p><i> taksama zrabì dva kolcy zalatyâ ì prymacuj ìh da dvuh naramnìkaǔ èfoda z′nìzu, z′ vìdavoga boku âgo, kalâ zlučèn′nâ âgo, nad poâsam èfoda; </i>


text:
і прымацоўваць нагруднік колцамі яго да колцаў эфода шнурком з блакітнай воўны, каб ён быў над поясам эфода, і каб не спадаў нагруднік з эфода. </p><i> ì prymacoǔvac′ nagrudnìk kolcamì âgo da kolcaǔ èfoda šnurkom z blakìtnaj voǔny, kab ën byǔ nad poâsam èfoda, ì kab ne spadaǔ nagrudnìk z èfoda. </i>


text:
І будзе насіць Аарон імёны сыноў Ізраілевых на нагрудніку судным каля сэрца свайго, калі будзе ўваходзіць у сьвятыню, дзеля заўсёднай памяці перад Госпадам. </p><i> Ì budze nasìc′ Aaron ìmëny synoǔ Ìzraìlevyh na nagrudnìku sudnym kalâ sèrca svajgo, kalì budze ǔvahodzìc′ u s′vâtynû, dzelâ zaǔsëdnaj pamâcì perad Gospadam. </i>


text:
<pb/>На нагруднік судны пакладзі урым і тумім, і яны будуць каля сэрца Ааронавага, калі будзе ён уваходзіць перад аблічча Гасподняе; і будзе Аарон заўсёды насіць суд сыноў Ізраілевых каля сэрца свайго перад абліччам Гасподнім. </p><i> Na nagrudnìk sudny pakladzì urym ì tumìm, ì âny buduc′ kalâ sèrca Aaronavaga, kalì budze ën uvahodzìc′ perad ablìčča Gaspodnâe; ì budze Aaron zaǔsëdy nasìc′ sud synoǔ Ìzraìlevyh kalâ sèrca svajgo perad ablìččam Gaspodnìm. </i>


text:
<pb/>І зрабі верхнюю рызу да эфода ўсю блакітную; </p><i> Ì zrabì verhnûû ryzu da èfoda ǔsû blakìtnuû; </i>


text:
пасярэдзіне яе павінна быць прарэха для галавы; па краі прарэхі вакол павінна быць абшыўка тканая, як у адтуліне ў панцыры, каб ня дралася; </p><i> pasârèdzìne âe pavìnna byc′ prarèha dlâ galavy; pa kraì prarèhì vakol pavìnna byc′ abšyǔka tkanaâ, âk u adtulìne ǔ pancyry, kab nâ dralasâ; </i>


text:
на прыполе яе зрабі яблыкі зь нітак блакітнага, яхантавага, пурпуровага і чырванёнага колеру, вакол па прыполе яе; чашачкі залатыя пасярод іх вакол: </p><i> na prypole âe zrabì âblykì z′ nìtak blakìtnaga, âhantavaga, purpurovaga ì čyrvanënaga koleru, vakol pa prypole âe; čašačkì zalatyâ pasârod ìh vakol: </i>


text:
<pb/>залатая чашачка і яблык, залатая чашачка і яблык, па прыполе верхняй рызы наўкола; </p><i> zalataâ čašačka ì âblyk, zalataâ čašačka ì âblyk, pa prypole verhnâj ryzy naǔkola; </i>


text:
яна будзе на Аароне ў набажэнстве, каб чуцен быў ад яго гук, калі ён будзе ўваходзіць у сьвятыню перад аблічча Гасподняе і калі будзе выходзіць, каб яму не памерці. </p><i> âna budze na Aarone ǔ nabažènstve, kab čucen byǔ ad âgo guk, kalì ën budze ǔvahodzìc′ u s′vâtynû perad ablìčča Gaspodnâe ì kalì budze vyhodzìc′, kab âmu ne pamercì. </i>


text:
<pb/>І зрабі паліраваную дошчачку з чыстага золата, і выраж на ёй, як выразаюць на пячатцы: "Сьвятасьць Гасподняя", </p><i> Ì zrabì palìravanuû doščačku z čystaga zolata, ì vyraž na ëj, âk vyrazaûc′ na pâčatcy: "S′vâtas′c′ Gaspodnââ", </i>


text:
і прымацуй яе шнурком блакітнага колеру да кідара, так каб яна была зь відавога боку кідара; </p><i> ì prymacuj âe šnurkom blakìtnaga koleru da kìdara, tak kab âna byla z′ vìdavoga boku kìdara; </i>


text:
і будзе яна на лобе Ааронавым, і панясе на сабе Аарон недахопы прынашэньняў, прысьвячаных сынамі Ізраілевымі, і ўсіх дарункаў, што імі прыносяцца; і будзе яна ўвесь час на лобе ў яго, дзеля ўпадабаньня Гасподняга да іх. </p><i> ì budze âna na lobe Aaronavym, ì panâse na sabe Aaron nedahopy prynašèn′nâǔ, prys′vâčanyh synamì Ìzraìlevymì, ì ǔsìh darunkaǔ, što ìmì prynosâcca; ì budze âna ǔves′ čas na lobe ǔ âgo, dzelâ ǔpadaban′nâ Gaspodnâga da ìh. </i>


text:
І зрабі хітон зь вісону і кідар зь вісону і зрабі пояс узорыстага вырабу; </p><i> Ì zrabì hìton z′ vìsonu ì kìdar z′ vìsonu ì zrabì poâs uzorystaga vyrabu; </i>


text:
<pb/>зрабі і сынам Ааронавым хітоны, зрабі ім паясы, і павязкі на галаву зрабі ім дзеля славы і аздобнасьці, </p><i> zrabì ì synam Aaronavym hìtony, zrabì ìm paâsy, ì pavâzkì na galavu zrabì ìm dzelâ slavy ì azdobnas′cì, </i>


text:
<pb/>і апрані ў іх Аарона, брата твайго, і сыноў ягоных зь ім, і памаж іх, і напоўні рукі іхнія, і прысьвяці іх, і яны будуць сьвятарамі Мне. </p><i> ì apranì ǔ ìh Aarona, brata tvajgo, ì synoǔ âgonyh z′ ìm, ì pamaž ìh, ì napoǔnì rukì ìhnìâ, ì prys′vâcì ìh, ì âny buduc′ s′vâtaramì Mne. </i>


text:
І зрабі ім сподняе ільняное, каб прыкрываць цялесную галізну ад паясьніцы да галеняў, </p><i> Ì zrabì ìm spodnâe ìl′nânoe, kab prykryvac′ câlesnuû galìznu ad paâs′nìcy da galenâǔ, </i>


text:
і хай будзе яно на Аароне і на сынах ягоных, калі будуць яны ўваходзіць у скінію сходу, альбо прыступаць да ахвярніка, каб служыць у сьвятыні, каб ім не навесьці грэху і не памерці. Гэта статут вечны, яму і нашчадкам ягоным пасьля яго. </p><i> ì haj budze âno na Aarone ì na synah âgonyh, kalì buduc′ âny ǔvahodzìc′ u skìnìû shodu, al′bo prystupac′ da ahvârnìka, kab služyc′ u s′vâtynì, kab ìm ne naves′cì grèhu ì ne pamercì. Gèta statut večny, âmu ì naščadkam âgonym pas′lâ âgo. </i>


text:
<pb/>Вось, што павінен ты ўчыніць зь імі, каб прысьвяціць іх у сьвятары Мне; вазьмі адно цяля з валоў, і два бараны без пахібы, </p><i> Vos′, što pavìnen ty ǔčynìc′ z′ ìmì, kab prys′vâcìc′ ìh u s′vâtary Mne; vaz′mì adno câlâ z valoǔ, ì dva barany bez pahìby, </i>


text:
і хлябоў прэсных, і праснакоў, зьмешаных з алеем, і ляпёшак прэсных, памазаных алеем: з мукі пшанічнай сьпячы іх; </p><i> ì hlâboǔ prèsnyh, ì prasnakoǔ, z′mešanyh z aleem, ì lâpëšak prèsnyh, pamazanyh aleem: z mukì pšanìčnaj s′pâčy ìh; </i>


text:
і пакладзі іх у адзін кош, і прынясі іх у кашы, і разам цяля і двух бараноў. </p><i> ì pakladzì ìh u adzìn koš, ì prynâsì ìh u kašy, ì razam câlâ ì dvuh baranoǔ. </i>


text:
<pb/>А Аарона і сыноў ягоных прывядзі да ўваходу ў скінію сходу і абмый іх вадою. </p><i> A Aarona ì synoǔ âgonyh pryvâdzì da ǔvahodu ǔ skìnìû shodu ì abmyj ìh vadoû. </i>


text:
<pb/>І вазьмі вопратку, і апрані Аарона ў хітон і ў верхнюю рызу, у эфод і ў нагруднік, і аперажы яго па эфодзе; </p><i> Ì vaz′mì vopratku, ì apranì Aarona ǔ hìton ì ǔ verhnûû ryzu, u èfod ì ǔ nagrudnìk, ì aperažy âgo pa èfodze; </i>


text:
і надзень яму на галаву кідар і ўмацуй дыядэму сьвятыні на кідары; </p><i> ì nadzen′ âmu na galavu kìdar ì ǔmacuj dyâdèmu s′vâtynì na kìdary; </i>


text:
<pb/>і вазьмі алей памазаньня, і вылі яму на галаву, і памаж яго. </p><i> ì vaz′mì alej pamazan′nâ, ì vylì âmu na galavu, ì pamaž âgo. </i>


text:
<pb/>І прывядзі таксама сыноў ягоных і апрані іх у хітоны; </p><i> Ì pryvâdzì taksama synoǔ âgonyh ì apranì ìh u hìtony; </i>


text:
<pb/>і аперажы іх поясам, Аарона і сыноў ягоных, і накладзі на іх павязкі, і будзе ім належаць сьвятарства паводле статута навекі; і напоўні рукі Аарона і сыноў ягоных. </p><i> ì aperažy ìh poâsam, Aarona ì synoǔ âgonyh, ì nakladzì na ìh pavâzkì, ì budze ìm naležac′ s′vâtarstva pavodle statuta navekì; ì napoǔnì rukì Aarona ì synoǔ âgonyh. </i>


text:
<pb/>І прывядзі цяля да скініі сходу, і пакладуць Аарон і сыны ягоныя рукі свае на галаву цяляці; </p><i> Ì pryvâdzì câlâ da skìnìì shodu, ì pakladuc′ Aaron ì syny âgonyâ rukì svae na galavu câlâcì; </i>


text:
і закалі цяля перад абліччам Гасподнім каля ўваходу ў скінію сходу; </p><i> ì zakalì câlâ perad ablìččam Gaspodnìm kalâ ǔvahodu ǔ skìnìû shodu; </i>


text:
вазьмі крыві цяляці і накладзі пальцам тваім на рогі ахвярніка, а ўсю кроў вылі пад ахвярнік; </p><i> vaz′mì kryvì câlâcì ì nakladzì pal′cam tvaìm na rogì ahvârnìka, a ǔsû kroǔ vylì pad ahvârnìk; </i>


text:
вазьмі ўвесь лой, які пакрывае вантробы, і сальнік зь печані і абедзьве ныркі, і спалі на ахвярніку; </p><i> vaz′mì ǔves′ loj, âkì pakryvae vantroby, ì sal′nìk z′ pečanì ì abedz′ve nyrkì, ì spalì na ahvârnìku; </i>


text:
а мяса цяляці і скуру яго і бруд яго спалі на агні па-за табарам: гэта ахвяра за грэх. </p><i> a mâsa câlâcì ì skuru âgo ì brud âgo spalì na agnì pa-za tabaram: gèta ahvâra za grèh. </i>


text:
<pb/>І вазьмі аднаго барана, і пакладуць Аарон і сыны ягоныя рукі свае на галаву барана; </p><i> Ì vaz′mì adnago barana, ì pakladuc′ Aaron ì syny âgonyâ rukì svae na galavu barana; </i>


text:
і закалі барана, і вазьмі крыві ягонай, і пакрапі на ахвярнік з усіх бакоў; </p><i> ì zakalì barana, ì vaz′mì kryvì âgonaj, ì pakrapì na ahvârnìk z usìh bakoǔ; </i>


text:
разатні барана на часткі, вымый вантробы ягоныя і галені ягоныя, і пакладзі на расьсечаныя часткі яго і на галаву яго; </p><i> razatnì barana na častkì, vymyj vantroby âgonyâ ì galenì âgonyâ, ì pakladzì na ras′sečanyâ častkì âgo ì na galavu âgo; </i>


text:
і спалі ўсяго барана на ахвярніку: гэта цэласпаленьне Госпаду, духмянасьць прыемная, ахвяра Госпаду. </p><i> ì spalì ǔsâgo barana na ahvârnìku: gèta cèlaspalen′ne Gospadu, duhmânas′c′ pryemnaâ, ahvâra Gospadu. </i>


text:
<pb/>Вазьмі і другога барана, і хай пакладуць Аарон і сыны ягоныя рукі свае на галаву барана; </p><i> Vaz′mì ì drugoga barana, ì haj pakladuc′ Aaron ì syny âgonyâ rukì svae na galavu barana; </i>


text:
і закалі барана, і вазьмі крыві ягонай, і пакладзі на край вуха Ааронавага і на край правага вуха сыноў ягоных, і на вялікі палец правай нагі іхняй; і пакрапі крывёю ахвярнік з усіх бакоў; </p><i> ì zakalì barana, ì vaz′mì kryvì âgonaj, ì pakladzì na kraj vuha Aaronavaga ì na kraj pravaga vuha synoǔ âgonyh, ì na vâlìkì palec pravaj nagì ìhnâj; ì pakrapì kryvëû ahvârnìk z usìh bakoǔ; </i>


text:
і вазьмі крыві, якая на ахвярніку, і алею памазаньня, і пакрапі на Аарона і на вопратку ягоную, і на сыноў ягоных і на вопратку сыноў ягоных зь ім, - і будуць асьвечаныя, ён і вопратка ягоная, і сыны ягоныя і вопратка іхняя зь ім. </p><i> ì vaz′mì kryvì, âkaâ na ahvârnìku, ì aleû pamazan′nâ, ì pakrapì na Aarona ì na vopratku âgonuû, ì na synoǔ âgonyh ì na vopratku synoǔ âgonyh z′ ìm, - ì buduc′ as′večanyâ, ën ì vopratka âgonaâ, ì syny âgonyâ ì vopratka ìhnââ z′ ìm. </i>


text:
<pb/>І вазьмі з барана лой і курдзюк, і здор, які пакрывае вантробы, і сальнік зь печані, і абедзьве ныркі і лой, які на іх, правую лапатку, </p><i> Ì vaz′mì z barana loj ì kurdzûk, ì zdor, âkì pakryvae vantroby, ì sal′nìk z′ pečanì, ì abedz′ve nyrkì ì loj, âkì na ìh, pravuû lapatku, </i>


text:
і адзін круглы хлеб, адну ляпёшку на алеі і адзін праснак з каша, які перад Госпадам, </p><i> ì adzìn krugly hleb, adnu lâpëšku na aleì ì adzìn prasnak z kaša, âkì perad Gospadam, </i>


text:
і пакладзі ўсё на руку Аарону і на рукі сынам ягоным, і прынясі гэта, патрасаючы перад абліччам Гасподнім; </p><i> ì pakladzì ǔsë na ruku Aaronu ì na rukì synam âgonym, ì prynâsì gèta, patrasaûčy perad ablìččam Gaspodnìm; </i>


text:
і вазьмі гэта з рук іхніх і спалі на ахвярніку з цэласпаленьнем, дзеля духмянасьці перад Госпадам; гэта ахвяра Госпаду. </p><i> ì vaz′mì gèta z ruk ìhnìh ì spalì na ahvârnìku z cèlaspalen′nem, dzelâ duhmânas′cì perad Gospadam; gèta ahvâra Gospadu. </i>


text:
І вазьмі грудзіну барана ўручэньня, які для Аарона, і прынясі іх, патрасаючы перад абліччам Гасподнім, - і гэта будзе твая доля; </p><i> Ì vaz′mì grudzìnu barana ǔručèn′nâ, âkì dlâ Aarona, ì prynâsì ìh, patrasaûčy perad ablìččam Gaspodnìm, - ì gèta budze tvaâ dolâ; </i>


text:
і асьвяці грудзіну прынашэньня, якою патрасаў, і лапатку паднашэньня, які падносіў, з барана ўручэньня, які для Аарона і для сыноў ягоных, - </p><i> ì as′vâcì grudzìnu prynašèn′nâ, âkoû patrasaǔ, ì lapatku padnašèn′nâ, âkì padnosìǔ, z barana ǔručèn′nâ, âkì dlâ Aarona ì dlâ synoǔ âgonyh, - </i>


text:
і будзе гэта Аарону і сынам ягоным у надзел вечны ад сыноў Ізраілевых, бо гэта - паднашэньне; паднашэньне павінна быць ад сыноў Ізраілевых пры мірных ахвярах, паднашэньне іх Госпаду. </p><i> ì budze gèta Aaronu ì synam âgonym u nadzel večny ad synoǔ Ìzraìlevyh, bo gèta - padnašèn′ne; padnašèn′ne pavìnna byc′ ad synoǔ Ìzraìlevyh pry mìrnyh ahvârah, padnašèn′ne ìh Gospadu. </i>


text:
<pb/>А сьвяшчэнная вопратка, якая для Аарона, пяройдзе пасьля яго да сыноў ягоных, каб у ёй памазваць іх і ўручаць ім сьвятарства; </p><i> A s′vâščènnaâ vopratka, âkaâ dlâ Aarona, pârojdze pas′lâ âgo da synoǔ âgonyh, kab u ëj pamazvac′ ìh ì ǔručac′ ìm s′vâtarstva; </i>


text:
сем дзён павінен апранацца ў іх сьвятар з сыноў ягоных, які заступае яго месца, які будзе ўваходзіць у скінію сходу дзеля служэньня ў сьвятыні. </p><i> sem dzën pavìnen apranacca ǔ ìh s′vâtar z synoǔ âgonyh, âkì zastupae âgo mesca, âkì budze ǔvahodzìc′ u skìnìû shodu dzelâ služèn′nâ ǔ s′vâtynì. </i>


text:
<pb/>А барана ўручэньня вазьмі і згатуй мяса ягонае на месцы сьвятым; </p><i> A barana ǔručèn′nâ vaz′mì ì zgatuj mâsa âgonae na mescy s′vâtym; </i>


text:
і хай зьядуць Аарон і сыны ягоныя мяса барана гэтага з каша, каля дзьвярэй скініі сходу, </p><i> ì haj z′âduc′ Aaron ì syny âgonyâ mâsa barana gètaga z kaša, kalâ dz′vârèj skìnìì shodu, </i>


text:
бо праз гэта зьдзяйсьняецца ачышчэньне дзеля ўручэньня ім сьвятарства і дзеля прысьвячэньня іх; староньні не павінен есьці гэтага, бо гэта сьвятыня; </p><i> bo praz gèta z′dzâjs′nâecca ačyščèn′ne dzelâ ǔručèn′nâ ìm s′vâtarstva ì dzelâ prys′vâčèn′nâ ìh; staron′nì ne pavìnen es′cì gètaga, bo gèta s′vâtynâ; </i>


text:
калі застанецца ад мяса ўручэньня і ад хлеба да раніцы, дык спалі рэшту на агні: ня трэба есьці яго, бо гэта сьвятыня. </p><i> kalì zastanecca ad mâsa ǔručèn′nâ ì ad hleba da ranìcy, dyk spalì rèštu na agnì: nâ trèba es′cì âgo, bo gèta s′vâtynâ. </i>


text:
<pb/>І зрабі з Ааронам і з сынамі ягонымі ва ўсім так, як Я загадаў табе; сем дзён напаўняй рукі іхнія. </p><i> Ì zrabì z Aaronam ì z synamì âgonymì va ǔsìm tak, âk Â zagadaǔ tabe; sem dzën napaǔnâj rukì ìhnìâ. </i>


text:
І цяля за грэх прынось кожны дзень дзеля ачышчэньня, і ахвяру за грэх учыняй на ахвярніку дзеля ачышчэньня яго, і памаж яго дзеля ачышчэньня яго; </p><i> Ì câlâ za grèh prynos′ kožny dzen′ dzelâ ačyščèn′nâ, ì ahvâru za grèh učynâj na ahvârnìku dzelâ ačyščèn′nâ âgo, ì pamaž âgo dzelâ ačyščèn′nâ âgo; </i>


text:
сем дзён ачышчай ахвярнік, і асьвяці яго, і будзе ахвярнік сьвятыня вялікая: усё, што дакранаецца да ахвярніка, асьвеціцца. </p><i> sem dzën ačyščaj ahvârnìk, ì as′vâcì âgo, ì budze ahvârnìk s′vâtynâ vâlìkaâ: usë, što dakranaecca da ahvârnìka, as′vecìcca. </i>


text:
<pb/>Вось, што будзеш ты прыносіць на ахвярніку: двух ягнят аднагодкаў кожны дзень пастаянна: </p><i> Vos′, što budzeš ty prynosìc′ na ahvârnìku: dvuh âgnât adnagodkaǔ kožny dzen′ pastaânna: </i>


text:
адно ягня прынось раніцай, а другое ягня прынось увечары, </p><i> adno âgnâ prynos′ ranìcaj, a drugoe âgnâ prynos′ uvečary, </i>


text:
і дзясятую частку эфы пшанічнай мукі, зьмешанай з чвэрцю гіна чаўленага алею, а дзеля выліваньня чвэрць гіна віна, на адно ягня; </p><i> ì dzâsâtuû častku èfy pšanìčnaj mukì, z′mešanaj z čvèrcû gìna čaǔlenaga aleû, a dzelâ vylìvan′nâ čvèrc′ gìna vìna, na adno âgnâ; </i>


text:
другое ягня прынось увечары: з мучным дарам, падобным на ранішні, і з такім самым выліваньнем прынось яго дзеля духмянасьці прыемнай, у ахвяру Госпаду. </p><i> drugoe âgnâ prynos′ uvečary: z mučnym daram, padobnym na ranìšnì, ì z takìm samym vylìvan′nem prynos′ âgo dzelâ duhmânas′cì pryemnaj, u ahvâru Gospadu. </i>


text:
<pb/>Гэта цэласпаленьне заўсёднае ў роды вашыя перад дзьвярамі скініі сходу перад Госпадам, дзе буду адкрывацца вам, каб гаварыць з табою; </p><i> Gèta cèlaspalen′ne zaǔsëdnae ǔ rody vašyâ perad dz′vâramì skìnìì shodu perad Gospadam, dze budu adkryvacca vam, kab gavaryc′ z taboû; </i>


text:
там буду адкрывацца сынам Ізраілевым, і асьвеціцца месца гэтае славаю Маёю. </p><i> tam budu adkryvacca synam Ìzraìlevym, ì as′vecìcca mesca gètae slavaû Maëû. </i>


text:
<pb/>І асьвячу скінію сходу і ахвярнік; і Аарона і сыноў ягоных асьвячу, каб яны сьвятарылі Мне; </p><i> Ì as′vâču skìnìû shodu ì ahvârnìk; ì Aarona ì synoǔ âgonyh as′vâču, kab âny s′vâtarylì Mne; </i>


text:
і жыцьму сярод сыноў Ізраілевых і буду ім Богам, </p><i> ì žyc′mu sârod synoǔ Ìzraìlevyh ì budu ìm Bogam, </i>


text:
і ўведаюць, што Я Гасподзь, Бог іхні, Які вывеў іх зь зямлі Егіпецкай, каб Мне жыць сярод іх. Я Гасподзь Бог іхні. </p><i> ì ǔvedaûc′, što Â Gaspodz′, Bog ìhnì, Âkì vyveǔ ìh z′ zâmlì Egìpeckaj, kab Mne žyc′ sârod ìh. Â Gaspodz′ Bog ìhnì. </i>


text:
<pb/>І зрабі ахвярнік для прынашэньня дымленьня, з дрэва сітым зрабі яго: </p><i> Ì zrabì ahvârnìk dlâ prynašèn′nâ dymlen′nâ, z drèva sìtym zrabì âgo: </i>


text:
даўжыня яго локаць, і шырыня яго локаць: ён павінен быць чатырохкутны; а вышыня яго два локці; зь яго павінны выступаць рогі яго; </p><i> daǔžynâ âgo lokac′, ì šyrynâ âgo lokac′: ën pavìnen byc′ čatyrohkutny; a vyšynâ âgo dva lokcì; z′ âgo pavìnny vystupac′ rogì âgo; </i>


text:
абкладзі яго чыстым золатам, верх яго і бакі яго вакол і рогі яго; і зрабі да яго залаты вянок вакол; </p><i> abkladzì âgo čystym zolatam, verh âgo ì bakì âgo vakol ì rogì âgo; ì zrabì da âgo zalaty vânok vakol; </i>


text:
пад вянком яго на двух кутах яго зрабі два колцы з золата; зрабі іх абапал яго; і будуць яны ўлогваю пад жэрдкі, каб насіць яго на іх; </p><i> pad vânkom âgo na dvuh kutah âgo zrabì dva kolcy z zolata; zrabì ìh abapal âgo; ì buduc′ âny ǔlogvaû pad žèrdkì, kab nasìc′ âgo na ìh; </i>


text:
жэрдзі зрабі з дрэва сітым і абкладзі іх золатам. </p><i> žèrdzì zrabì z drèva sìtym ì abkladzì ìh zolatam. </i>


text:
<pb/>І пастаў яго перад заслонаю, якая перад каўчэгам адкрыцьця, насупраць вечка, якое на каўчэзе адкрыцьця, дзе Я буду адкрывацца табе. </p><i> Ì pastaǔ âgo perad zaslonaû, âkaâ perad kaǔčègam adkryc′câ, nasuprac′ večka, âkoe na kaǔčèze adkryc′câ, dze Â budu adkryvacca tabe. </i>


text:
<pb/>На ім Аарон будзе дыміць духмяным куродымам: кожнае раніцы, калі ён рыхтуе лампады, будзе дыміць ім; </p><i> Na ìm Aaron budze dymìc′ duhmânym kurodymam: kožnae ranìcy, kalì ën ryhtue lampady, budze dymìc′ ìm; </i>


text:
і калі Аарон запальвае лампады ўвечары, ён будзе дыміць ім: гэта - заўсёднае дымленьне перад Госпадам у роды вашыя. </p><i> ì kalì Aaron zapal′vae lampady ǔvečary, ën budze dymìc′ ìm: gèta - zaǔsëdnae dymlen′ne perad Gospadam u rody vašyâ. </i>


text:
Ня прыносьце на ім ніякага іншага дымленьня, ні цэласпаленьня, ні прынашэньня хлебнага, і выліваньня не вылівайце на яго. </p><i> Nâ prynos′ce na ìm nìâkaga ìnšaga dymlen′nâ, nì cèlaspalen′nâ, nì prynašèn′nâ hlebnaga, ì vylìvan′nâ ne vylìvajce na âgo. </i>


text:
І будзе зьдзяйсьняць Аарон ачышчэньне над рагамі яго адзін раз у год; крывёю ачышчальнай ахвяры за грэх ён будзе ачышчаць яго адзін раз у год у роды вашыя. Гэта сьвятыня вялікая ў Госпада. </p><i> Ì budze z′dzâjs′nâc′ Aaron ačyščèn′ne nad ragamì âgo adzìn raz u god; kryvëû ačyščal′naj ahvâry za grèh ën budze ačyščac′ âgo adzìn raz u god u rody vašyâ. Gèta s′vâtynâ vâlìkaâ ǔ Gospada. </i>


text:
калі будзеш лічыць сыноў Ізраілевых пры пераглядзе іх, дык хай кожны дасьць выкуп за душу сваю Госпаду пры падліку іх, і ня будзе паміж імі пошасьці згубнай пры падліку іх; </p><i> kalì budzeš lìčyc′ synoǔ Ìzraìlevyh pry peraglâdze ìh, dyk haj kožny das′c′ vykup za dušu svaû Gospadu pry padlìku ìh, ì nâ budze pamìž ìmì pošas′cì zgubnaj pry padlìku ìh; </i>


text:
кожны, хто паступае ў падлік, павінен даваць палавіну сікля, сікля сьвяшчэннага; у сіклі дваццаць гераў: паўсікля дар Госпаду; </p><i> kožny, hto pastupae ǔ padlìk, pavìnen davac′ palavìnu sìklâ, sìklâ s′vâščènnaga; u sìklì dvaccac′ geraǔ: paǔsìklâ dar Gospadu; </i>


text:
кожны, хто паступае ў падлік ад дваццаці гадоў і вышэй, павінен даваць прынашэньне Госпаду; </p><i> kožny, hto pastupae ǔ padlìk ad dvaccacì gadoǔ ì vyšèj, pavìnen davac′ prynašèn′ne Gospadu; </i>


text:
багаты ня больш, і бедны ня менш паўсікля павінны даваць у дар Госпаду, дзеля выкупу душ вашых: </p><i> bagaty nâ bol′š, ì bedny nâ menš paǔsìklâ pavìnny davac′ u dar Gospadu, dzelâ vykupu duš vašyh: </i>


text:
і вазьмі срэбра выкупу з сыноў Ізраілевых і ўжывай яго на служэньне скініі сходу: і будзе гэта сынам Ізраілевым у памяць перад Госпадам, дзеля адкупленьня душ вашых. </p><i> ì vaz′mì srèbra vykupu z synoǔ Ìzraìlevyh ì ǔžyvaj âgo na služèn′ne skìnìì shodu: ì budze gèta synam Ìzraìlevym u pamâc′ perad Gospadam, dzelâ adkuplen′nâ duš vašyh. </i>


text:
зрабі ўмывальнік медны для абмываньня і падножжа яго меднае, і пастаў яго паміж скініяй сходу і ахвярнікам, і налі ў яго вады; </p><i> zrabì ǔmyval′nìk medny dlâ abmyvan′nâ ì padnožža âgo mednae, ì pastaǔ âgo pamìž skìnìâj shodu ì ahvârnìkam, ì nalì ǔ âgo vady; </i>


text:
і хай Аарон і сыны ягоныя абмываюць у ім рукі свае і ногі свае; </p><i> ì haj Aaron ì syny âgonyâ abmyvaûc′ u ìm rukì svae ì nogì svae; </i>


text:
калі яны маюць уваходзіць у скінію сходу, хай яны абмываюцца вадою, каб ім не памерці; альбо калі павінны прыступаць да ахвярніка дзеля служэньня, дзеля прынясеньня ахвяры Госпаду, </p><i> kalì âny maûc′ uvahodzìc′ u skìnìû shodu, haj âny abmyvaûcca vadoû, kab ìm ne pamercì; al′bo kalì pavìnny prystupac′ da ahvârnìka dzelâ služèn′nâ, dzelâ prynâsen′nâ ahvâry Gospadu, </i>


text:
хай яны абмываюць рукі свае вадою, каб ім не памерці; і будзе ім гэта статутам вечным, яму і нашчадкам ягоным у роды іхнія. </p><i> haj âny abmyvaûc′ rukì svae vadoû, kab ìm ne pamercì; ì budze ìm gèta statutam večnym, âmu ì naščadkam âgonym u rody ìhnìâ. </i>


text:
вазьмі сабе самых лепшых пахошчаў: сьмірны самацечнай пяцьсот, карыцы пахучай палавіну ад таго, дзьвесьце пяцьдзесят, трысьнёгу пахучага дзьвесьце пяцьдзясят, </p><i> vaz′mì sabe samyh lepšyh pahoščaǔ: s′mìrny samacečnaj pâc′sot, karycy pahučaj palavìnu ad tago, dz′ves′ce pâc′dzesât, trys′nëgu pahučaga dz′ves′ce pâc′dzâsât, </i>


text:
касіі пяцьсот сікляў, па сіклі сьвяшчэнным, і алею аліўкавага гін; </p><i> kasìì pâc′sot sìklâǔ, pa sìklì s′vâščènnym, ì aleû alìǔkavaga gìn; </i>


text:
і зрабі з гэтага міра для сьвяшчэннага памазаньня, масьць складзеную майстрам, які складае масьці: гэта будзе міра для сьвяшчэннага памазаньня; </p><i> ì zrabì z gètaga mìra dlâ s′vâščènnaga pamazan′nâ, mas′c′ skladzenuû majstram, âkì skladae mas′cì: gèta budze mìra dlâ s′vâščènnaga pamazan′nâ; </i>


text:
<pb/>і памаж імі скінію сходу і каўчэг адкрыцьця, </p><i> ì pamaž ìmì skìnìû shodu ì kaǔčèg adkryc′câ, </i>


text:
і стол і ўсе прылады яго, і сьвяцільню і ўсе прылады яе, і ахвярнік дымленьня, </p><i> ì stol ì ǔse prylady âgo, ì s′vâcìl′nû ì ǔse prylady âe, ì ahvârnìk dymlen′nâ, </i>


text:
і ахвярнік цэласпаленьня і ўсе прылады яго, і ўмывальнік і падножжа яго; </p><i> ì ahvârnìk cèlaspalen′nâ ì ǔse prylady âgo, ì ǔmyval′nìk ì padnožža âgo; </i>


text:
і асьвяці іх, і будзе сьвятыня вялікая: усё, што дакранаецца да іх, асьвеціцца; </p><i> ì as′vâcì ìh, ì budze s′vâtynâ vâlìkaâ: usë, što dakranaecca da ìh, as′vecìcca; </i>


text:
<pb/>памаж і Аарона і сыноў ягоных і пасьвяці іх, каб яны былі сьвятарамі Мне. </p><i> pamaž ì Aarona ì synoǔ âgonyh ì pas′vâcì ìh, kab âny bylì s′vâtaramì Mne. </i>


text:
А сынам Ізраілевым скажы: гэта будзе ў Мяне міра сьвяшчэннага памазаньня ў роды вашыя; </p><i> A synam Ìzraìlevym skažy: gèta budze ǔ Mâne mìra s′vâščènnaga pamazan′nâ ǔ rody vašyâ; </i>


text:
целы астатніх людзей ня трэба памазваць ім, і складам яго не рабеце падобнага на яго; яно - сьвятыня: сьвятыняю павінна быць вам; </p><i> cely astatnìh lûdzej nâ trèba pamazvac′ ìm, ì skladam âgo ne rabece padobnaga na âgo; âno - s′vâtynâ: s′vâtynâû pavìnna byc′ vam; </i>


text:
хто складзе падобнае да яго, альбо хто памажа ім староньняга, той будзе вынішчаны з народу свайго. </p><i> hto skladze padobnae da âgo, al′bo hto pamaža ìm staron′nâga, toj budze vynìščany z narodu svajgo. </i>


text:
<pb/>І сказаў Гасподзь Майсею: вазьмі сабе пахошчаў: стакты, аніху, халвану духмянага і чыстага лівану, усяго пароўну, </p><i> Ì skazaǔ Gaspodz′ Majseû: vaz′mì sabe pahoščaǔ: stakty, anìhu, halvanu duhmânaga ì čystaga lìvanu, usâgo paroǔnu, </i>


text:
і зрабі зь іх умельствам таго, хто складае масьці, куродымны склад, сьцёрты, чысты, сьвяты, </p><i> ì zrabì z′ ìh umel′stvam tago, hto skladae mas′cì, kurodymny sklad, s′cërty, čysty, s′vâty, </i>


text:
і стаўчы яго дробна і кладзі яго перад каўчэгам адкрыцьця ў скініі сходу, дзе Я буду адкрывацца табе: гэта будзе сьвятыня вялікая вам; </p><i> ì staǔčy âgo drobna ì kladzì âgo perad kaǔčègam adkryc′câ ǔ skìnìì shodu, dze Â budu adkryvacca tabe: gèta budze s′vâtynâ vâlìkaâ vam; </i>


text:
дымленьня, зробленага паводле гэтага складу, не рабеце сабе: сьвятыняю хай будзе яно ў цябе для Госпада; </p><i> dymlen′nâ, zroblenaga pavodle gètaga skladu, ne rabece sabe: s′vâtynâû haj budze âno ǔ câbe dlâ Gospada; </i>


text:
хто зробіць падобнае, каб дыміць ім, будзе зьнішчаны з народу свайго. </p><i> hto zrobìc′ padobnae, kab dymìc′ ìm, budze z′nìščany z narodu svajgo. </i>


text:
глядзі, Я прызначаю менавіта Вэсэлііла, сына Урыевага, сына Оравага, з племя Юдавага; </p><i> glâdzì, Â pryznačaû menavìta Vèsèlììla, syna Uryevaga, syna Oravaga, z plemâ Ûdavaga; </i>


text:
і Я напоўніў яго Духам Божым, мудрасьцю, розумам, ведамі і ўсялякім умельствам </p><i> ì Â napoǔnìǔ âgo Duham Božym, mudras′cû, rozumam, vedamì ì ǔsâlâkìm umel′stvam </i>


text:
рэзаць камяні, каб устаноўліваць іх, і рэзаць дрэва дзеля ўсякай патрэбы; </p><i> rèzac′ kamânì, kab ustanoǔlìvac′ ìh, ì rèzac′ drèva dzelâ ǔsâkaj patrèby; </i>


text:
і вось, я даю яму памочнікам Агаліява, сына Ахісамахавага, з племя Данавага, і ў сэрца кожнаму мудраму ўкладу мудрасьць, каб яны зрабілі ўсё, што Я загадаў табе: </p><i> ì vos′, â daû âmu pamočnìkam Agalìâva, syna Ahìsamahavaga, z plemâ Danavaga, ì ǔ sèrca kožnamu mudramu ǔkladu mudras′c′, kab âny zrabìlì ǔsë, što Â zagadaǔ tabe: </i>


text:
скінію сходу і каўчэг адкрыцьця і века на яго, і ўсе прылады скініі, </p><i> skìnìû shodu ì kaǔčèg adkryc′câ ì veka na âgo, ì ǔse prylady skìnìì, </i>


text:
і стол і прылады яго, і сьвяцільню з чыстага золата і ўсе прылады яго, і ахвярнік дымленьня, </p><i> ì stol ì prylady âgo, ì s′vâcìl′nû z čystaga zolata ì ǔse prylady âgo, ì ahvârnìk dymlen′nâ, </i>


text:
і ахвярнік цэласпаленьня і ўсе прылады яго, і ўмывальнік і падножжа яго, </p><i> ì ahvârnìk cèlaspalen′nâ ì ǔse prylady âgo, ì ǔmyval′nìk ì padnožža âgo, </i>


text:
і вопратку службовую і вопратку сьвяшчэнную Аарону сьвятару і вопратку сынам ягоным для набажэнства, </p><i> ì vopratku službovuû ì vopratku s′vâščènnuû Aaronu s′vâtaru ì vopratku synam âgonym dlâ nabažènstva, </i>


text:
і алей памазаньня і дымленьне пахучае для сьвятыні: усё так, як Я загадаў табе, яны зробяць. </p><i> ì alej pamazan′nâ ì dymlen′ne pahučae dlâ s′vâtynì: usë tak, âk Â zagadaǔ tabe, âny zrobâc′. </i>


text:
скажы сынам Ізраілевым так: суботы Мае шануйце, бо гэта - азнака паміж Мною і вамі ў роды вашыя, каб вы ведалі, што Я Гасподзь, Які асьвячае вас; </p><i> skažy synam Ìzraìlevym tak: suboty Mae šanujce, bo gèta - aznaka pamìž Mnoû ì vamì ǔ rody vašyâ, kab vy vedalì, što Â Gaspodz′, Âkì as′vâčae vas; </i>


text:
і шануйце суботу, бо яна сьвятая для вас: хто апаганіць яе, той хай будзе аддадзены сьмерці; хто будзе ў суботу рабіць працу, тая душа павінна быць зьнішчана з асяродзьдзя народу свайго; </p><i> ì šanujce subotu, bo âna s′vâtaâ dlâ vas: hto apaganìc′ âe, toj haj budze addadzeny s′mercì; hto budze ǔ subotu rabìc′ pracu, taâ duša pavìnna byc′ z′nìščana z asârodz′dzâ narodu svajgo; </i>


text:
шэсьць дзён хай робіць працу, а ў сёмы субота спакою, прысьвечаная Госпаду: кожны, хто робіць працу ў дзень суботні, хай будзе аддадзены сьмерці; </p><i> šès′c′ dzën haj robìc′ pracu, a ǔ sëmy subota spakoû, prys′večanaâ Gospadu: kožny, hto robìc′ pracu ǔ dzen′ subotnì, haj budze addadzeny s′mercì; </i>


text:
і хай шануюць сыны Ізраілевыя суботу, сьвяткуючы суботу ў роды свае, як наказ вечны; </p><i> ì haj šanuûc′ syny Ìzraìlevyâ subotu, s′vâtkuûčy subotu ǔ rody svae, âk nakaz večny; </i>


text:
гэта - азнака паміж Мною і сынамі Ізраілевымі навечна, бо за шэсьць дзён стварыў Гасподзь неба і зямлю, а ў дзень сёмы спачыў і ўпакоіўся. </p><i> gèta - aznaka pamìž Mnoû ì synamì Ìzraìlevymì navečna, bo za šès′c′ dzën stvaryǔ Gaspodz′ neba ì zâmlû, a ǔ dzen′ sëmy spačyǔ ì ǔpakoìǔsâ. </i>


text:
<pb/>І калі перастаў гаварыць з Майсеем на гары Сінаі, даў яму дзьве скрыжалі адкрыцьця, скрыжалі каменныя, на якіх напісана было пальцам Божым. </p><i> Ì kalì perastaǔ gavaryc′ z Majseem na gary Sìnaì, daǔ âmu dz′ve skryžalì adkryc′câ, skryžalì kamennyâ, na âkìh napìsana bylo pal′cam Božym. </i>


text:
<pb/>Калі народ убачыў, што Майсей доўга ня сыходзіць з гары, дык сабраўся да Аарона і сказаў яму: устань і зрабі нам бога, які ішоў бы перад намі; бо з гэтым чалавекам, з Майсеем, які вывеў нас зь зямлі Егіпецкай, ня ведаем, што зрабілася. </p><i> Kalì narod ubačyǔ, što Majsej doǔga nâ syhodzìc′ z gary, dyk sabraǔsâ da Aarona ì skazaǔ âmu: ustan′ ì zrabì nam boga, âkì ìšoǔ by perad namì; bo z gètym čalavekam, z Majseem, âkì vyveǔ nas z′ zâmlì Egìpeckaj, nâ vedaem, što zrabìlasâ. </i>


text:
<pb/>І сказаў ім Аарон: здымеце залатыя завушніцы, якія ў вушах у вашых жонак, вашых сыноў і вашых дочак, і прынясеце мне. </p><i> Ì skazaǔ ìm Aaron: zdymece zalatyâ zavušnìcy, âkìâ ǔ vušah u vašyh žonak, vašyh synoǔ ì vašyh dočak, ì prynâsece mne. </i>


text:
І ўвесь народ зьняў залатыя завушніцы з вушэй сваіх і прынесьлі Аарону. </p><i> Ì ǔves′ narod z′nâǔ zalatyâ zavušnìcy z vušèj svaìh ì prynes′lì Aaronu. </i>


text:
Ён узяў іх з рук іхніх, і зрабіў зь іх літае цяля, і абрабіў яго разцом. І сказалі яны: вось бог твой, Ізраіле, які вывеў цябе зь зямлі Егіпецкай! </p><i> Ën uzâǔ ìh z ruk ìhnìh, ì zrabìǔ z′ ìh lìtae câlâ, ì abrabìǔ âgo razcom. Ì skazalì âny: vos′ bog tvoj, Ìzraìle, âkì vyveǔ câbe z′ zâmlì Egìpeckaj! </i>


text:
<pb/>Убачыўшы гэта, Аарон паставіў перад ім ахвярнік, і абвясьціў Аарон, кажучы: заўтра сьвята Госпаду. </p><i> Ubačyǔšy gèta, Aaron pastavìǔ perad ìm ahvârnìk, ì abvâs′cìǔ Aaron, kažučy: zaǔtra s′vâta Gospadu. </i>


text:
На другі дзень яны ўсталі рана і прынесьлі цэласпаленьні і прывялі ахвяры мірныя: і сеў народ есьці і піць, а пасьля ўстаў бавіцца. </p><i> Na drugì dzen′ âny ǔstalì rana ì prynes′lì cèlaspalen′nì ì pryvâlì ahvâry mìrnyâ: ì seǔ narod es′cì ì pìc′, a pas′lâ ǔstaǔ bavìcca. </i>


text:
<pb/>І сказаў Гасподзь Майсею: пасьпяшайся сысьці, бо разбэсьціўся народ твой, які ты вывеў зь зямлі Егіпецкай; </p><i> Ì skazaǔ Gaspodz′ Majseû: pas′pâšajsâ sys′cì, bo razbès′cìǔsâ narod tvoj, âkì ty vyveǔ z′ zâmlì Egìpeckaj; </i>


text:
хутка ўхіліліся яны ад шляху, які Я наказаў ім: зрабілі сабе літае цяля і пакланіліся яму, і прынесьлі яму ахвяры і сказалі: вось бог твой, Ізраіле, які вывеў цябе зь зямлі Егіпецкай! </p><i> hutka ǔhìlìlìsâ âny ad šlâhu, âkì Â nakazaǔ ìm: zrabìlì sabe lìtae câlâ ì paklanìlìsâ âmu, ì prynes′lì âmu ahvâry ì skazalì: vos′ bog tvoj, Ìzraìle, âkì vyveǔ câbe z′ zâmlì Egìpeckaj! </i>


text:
<pb/>І сказаў Гасподзь Майсею: Я бачыў народ гэты, і вось, народ ён - цьвёрдахрыбетны; </p><i> Ì skazaǔ Gaspodz′ Majseû: Â bačyǔ narod gèty, ì vos′, narod ën - c′vërdahrybetny; </i>


text:
дык вось, пакінь Мяне, хай запалымнее гнеў Мой на іх, і зьнішчу іх і выведу шматлікі народ ад цябе. </p><i> dyk vos′, pakìn′ Mâne, haj zapalymnee gneǔ Moj na ìh, ì z′nìšču ìh ì vyvedu šmatlìkì narod ad câbe. </i>


text:
<pb/>Але Майсей пачаў прасіць Госпада, Бога свайго, і сказаў: хай не ўспалымняецца, Госпадзе, гнеў Твой на народ Твой, які Ты вывеў зь зямлі Егіпецкай сілаю вялікаю і рукою моцнаю, </p><i> Ale Majsej pačaǔ prasìc′ Gospada, Boga svajgo, ì skazaǔ: haj ne ǔspalymnâecca, Gospadze, gneǔ Tvoj na narod Tvoj, âkì Ty vyveǔ z′ zâmlì Egìpeckaj sìlaû vâlìkaû ì rukoû mocnaû, </i>


text:
каб Егіпцяне не казалі: на пагібель Ён вывеў іх, каб забіць іх у горах і вынішчыць іх з улоньня зямлі; адхілі палымяны гнеў Твой і адмяні зьнішчэньне народу Твайго; </p><i> kab Egìpcâne ne kazalì: na pagìbel′ Ën vyveǔ ìh, kab zabìc′ ìh u gorah ì vynìščyc′ ìh z ulon′nâ zâmlì; adhìlì palymâny gneǔ Tvoj ì admânì z′nìščèn′ne narodu Tvajgo; </i>


text:
успомні Абрагама, Ісаака і Ізраіля, рабоў Тваіх, якім Ты прысягаў Сабою, кажучы: памнажаючы памножу семя ваша, як зоркі нябесныя, і ўсю зямлю гэтую, пра якую Я сказаў, дам семені вашаму, і будуць валодаць ёю вечна. </p><i> uspomnì Abragama, Ìsaaka ì Ìzraìlâ, raboǔ Tvaìh, âkìm Ty prysâgaǔ Saboû, kažučy: pamnažaûčy pamnožu semâ vaša, âk zorkì nâbesnyâ, ì ǔsû zâmlû gètuû, pra âkuû Â skazaǔ, dam semenì vašamu, ì buduc′ valodac′ ëû večna. </i>


text:
І адмяніў Гасподзь ліха, пра якое сказаў, што навядзе яго на народ Свой. </p><i> Ì admânìǔ Gaspodz′ lìha, pra âkoe skazaǔ, što navâdze âgo na narod Svoj. </i>


text:
<pb/>І павярнуўся і сышоў Майсей з гары; у руцэ ў яго былі дзьве скрыжалі адкрыцьця, на якіх напісана было з абодвух бакоў: і на тым і на другім баку напісана было; </p><i> Ì pavârnuǔsâ ì syšoǔ Majsej z gary; u rucè ǔ âgo bylì dz′ve skryžalì adkryc′câ, na âkìh napìsana bylo z abodvuh bakoǔ: ì na tym ì na drugìm baku napìsana bylo; </i>


text:
скрыжалі былі дзея Божая, і пісьмёны, накрэсьленыя на скрыжалях, былі пісьмёны Божыя. </p><i> skryžalì bylì dzeâ Božaâ, ì pìs′mëny, nakrès′lenyâ na skryžalâh, bylì pìs′mëny Božyâ. </i>


text:
І пачуў Ісус голас народу, які шумеў, і сказаў Майсею: ваяўнічы крык у табары. </p><i> Ì pačuǔ Ìsus golas narodu, âkì šumeǔ, ì skazaǔ Majseû: vaâǔnìčy kryk u tabary. </i>


text:
Але Майсей сказаў: гэта ня крык тых, што перамагаюць, і ня лямант тых, якіх пабіваюць; я чую голас тых, што сьпяваюць. </p><i> Ale Majsej skazaǔ: gèta nâ kryk tyh, što peramagaûc′, ì nâ lâmant tyh, âkìh pabìvaûc′; â čuû golas tyh, što s′pâvaûc′. </i>


text:
<pb/>Калі ж ён наблізіўся да табара і ўбачыў цяля і скокі, тады ён запаліўся гневам і кінуў з рук сваіх скрыжалі і разьбіў іх пад гарою; </p><i> Kalì ž ën nablìzìǔsâ da tabara ì ǔbačyǔ câlâ ì skokì, tady ën zapalìǔsâ gnevam ì kìnuǔ z ruk svaìh skryžalì ì raz′bìǔ ìh pad garoû; </i>


text:
і ўзяў цяля, якое яны зрабілі, і спаліў яго ў агні, і сьцёр на пыл, і рассыпаў па вадзе, і даў яе піць сынам Ізраілевым. </p><i> ì ǔzâǔ câlâ, âkoe âny zrabìlì, ì spalìǔ âgo ǔ agnì, ì s′cër na pyl, ì rassypaǔ pa vadze, ì daǔ âe pìc′ synam Ìzraìlevym. </i>


text:
<pb/>І сказаў Майсей Аарону: што зрабіў табе народ гэты, што ты ўвёў яго ў грэх вялікі? </p><i> Ì skazaǔ Majsej Aaronu: što zrabìǔ tabe narod gèty, što ty ǔvëǔ âgo ǔ grèh vâlìkì? </i>


text:
Але Аарон сказаў: хай не загараецца гнеў гаспадара майго; ты ведаеш гэты народ, што ён буяны. </p><i> Ale Aaron skazaǔ: haj ne zagaraecca gneǔ gaspadara majgo; ty vedaeš gèty narod, što ën buâny. </i>


text:
Яны сказалі мне: зрабі нам бога, які ішоў бы перад намі; бо з Майсеем, з гэтым чалавекам, які вывеў нас зь зямлі Егіпецкай, ня ведаем, што сталася. </p><i> Âny skazalì mne: zrabì nam boga, âkì ìšoǔ by perad namì; bo z Majseem, z gètym čalavekam, âkì vyveǔ nas z′ zâmlì Egìpeckaj, nâ vedaem, što stalasâ. </i>


text:
І я сказаў ім, у каго ёсьць золата, здымеце зь сябе. І аддалі мне; я кінуў яго ў агонь, і выйшла гэтае цяля. </p><i> Ì â skazaǔ ìm, u kago ës′c′ zolata, zdymece z′ sâbe. Ì addalì mne; â kìnuǔ âgo ǔ agon′, ì vyjšla gètae câlâ. </i>


text:
<pb/>Майсей убачыў, што гэта народ неакілзаны, бо Аарон дапусьціў яго да неакілзанасьці, да пасарамленьня перад ворагамі ягонымі. </p><i> Majsej ubačyǔ, što gèta narod neakìlzany, bo Aaron dapus′cìǔ âgo da neakìlzanas′cì, da pasaramlen′nâ perad voragamì âgonymì. </i>


text:
І стаў Майсей у браме табара і сказаў: хто Гасподні, да мяне! І сабраліся да яго ўсе сыны Лявія. </p><i> Ì staǔ Majsej u brame tabara ì skazaǔ: hto Gaspodnì, da mâne! Ì sabralìsâ da âgo ǔse syny Lâvìâ. </i>


text:
І ён сказаў ім: так кажа Гасподзь, Бог Ізраілеў: пакладзеце кожны свой меч на сьцягно сваё, прайдзеце па табары ад брамы да брамы і назад, і забівайце кожны брата свайго, кожны сябра свайго, кожны блізкага свайго. </p><i> Ì ën skazaǔ ìm: tak kaža Gaspodz′, Bog Ìzraìleǔ: pakladzece kožny svoj meč na s′câgno svaë, prajdzece pa tabary ad bramy da bramy ì nazad, ì zabìvajce kožny brata svajgo, kožny sâbra svajgo, kožny blìzkaga svajgo. </i>


text:
<pb/>І зрабілі сыны Лявііныя паводле слова Майсея; і загінула ў той дзень з народу каля трох тысяч чалавек. </p><i> Ì zrabìlì syny Lâvììnyâ pavodle slova Majseâ; ì zagìnula ǔ toj dzen′ z narodu kalâ troh tysâč čalavek. </i>


text:
І Майсей сказаў: сёньня прысьвяцеце рукі вашыя Госпаду, кожны ў сыне сваім і браце сваім, хай пашле Ён сёньня вам дабраславеньне. </p><i> Ì Majsej skazaǔ: sën′nâ prys′vâcece rukì vašyâ Gospadu, kožny ǔ syne svaìm ì brace svaìm, haj pašle Ën sën′nâ vam dabraslaven′ne. </i>


text:
<pb/>На другі дзень сказаў Майсей народу: вы зрабілі вялікі грэх; дык вось, я падымуся да Госпада, ці не загладжу грэху вашага. </p><i> Na drugì dzen′ skazaǔ Majsej narodu: vy zrabìlì vâlìkì grèh; dyk vos′, â padymusâ da Gospada, cì ne zagladžu grèhu vašaga. </i>


text:
<pb/>І вярнуўся Майсей да Госпада і сказаў: о, народ гэты зрабіў вялікі грэх, зрабіў сабе бога; </p><i> Ì vârnuǔsâ Majsej da Gospada ì skazaǔ: o, narod gèty zrabìǔ vâlìkì grèh, zrabìǔ sabe boga; </i>


text:
даруй ім грэх іхні; а калі не, дык сатры і мяне з кнігі Тваёй, у якую Ты ўпісаў. </p><i> daruj ìm grèh ìhnì; a kalì ne, dyk satry ì mâne z knìgì Tvaëj, u âkuû Ty ǔpìsaǔ. </i>


text:
Гасподзь сказаў Майсею: таго, хто зграшыў перад Мною, сатру з кнігі Маёй; </p><i> Gaspodz′ skazaǔ Majseû: tago, hto zgrašyǔ perad Mnoû, satru z knìgì Maëj; </i>


text:
дык вось ідзі, вядзі народ гэты, куды Я сказаў табе; вось анёл Мой пойдзе перад табою, і ў дзень наведваньня Майго Я наведаю іх за грахі іхнія. </p><i> dyk vos′ ìdzì, vâdzì narod gèty, kudy Â skazaǔ tabe; vos′ anël Moj pojdze perad taboû, ì ǔ dzen′ navedvan′nâ Majgo Â navedaû ìh za grahì ìhnìâ. </i>


text:
<pb/>І пакараў Гасподзь народ за зробленае цяля, якое зрабіў Аарон. </p><i> Ì pakaraǔ Gaspodz′ narod za zroblenae câlâ, âkoe zrabìǔ Aaron. </i>


text:
І сказаў Гасподзь Майсею: ідзі, ідзі адгэтуль ты і народ, які ты вывеў зь зямлі Егіпецкай, у зямлю, пра якую Я запрысягаўся Абрагаму, Ісааку і Якаву, кажучы: нашчадкам тваім дам яе; </p><i> Ì skazaǔ Gaspodz′ Majseû: ìdzì, ìdzì adgètul′ ty ì narod, âkì ty vyveǔ z′ zâmlì Egìpeckaj, u zâmlû, pra âkuû Â zaprysâgaǔsâ Abragamu, Ìsaaku ì Âkavu, kažučy: naščadkam tvaìm dam âe; </i>


text:
і пашлю перад табою анёла і праганю Хананэяў, Амарэяў, Хэтэяў, Фэрэзэяў, Габрэяў і Евусэяў, </p><i> ì pašlû perad taboû anëla ì praganû Hananèâǔ, Amarèâǔ, Hètèâǔ, Fèrèzèâǔ, Gabrèâǔ ì Evusèâǔ, </i>


text:
у зямлю, дзе цячэ малако і мёд; бо Сам не пайду сярод вас, каб не загубіць Мне вас у дарозе, бо вы народ цьвёрдахрыбетны. </p><i> u zâmlû, dze câčè malako ì mëd; bo Sam ne pajdu sârod vas, kab ne zagubìc′ Mne vas u daroze, bo vy narod c′vërdahrybetny. </i>


text:
<pb/>Народ, пачуўшы грознае слова гэтае, загаласіў, і ніхто не навесіў на сябе акрасаў сваіх. </p><i> Narod, pačuǔšy groznae slova gètae, zagalasìǔ, ì nìhto ne navesìǔ na sâbe akrasaǔ svaìh. </i>


text:
Бо Гасподзь сказаў Майсею: скажы сынам Ізраілевым: вы народ цьвёрдахрыбетны; калі Я пайду сярод вас, дык у адну хвіліну вынішчу вас; дык вось, здымеце зь сябе акрасы свае; Я пагляджу, што Мне рабіць з вамі. </p><i> Bo Gaspodz′ skazaǔ Majseû: skažy synam Ìzraìlevym: vy narod c′vërdahrybetny; kalì Â pajdu sârod vas, dyk u adnu hvìlìnu vynìšču vas; dyk vos′, zdymece z′ sâbe akrasy svae; Â paglâdžu, što Mne rabìc′ z vamì. </i>


text:
Сыны Ізраілевыя зьнялі зь сябе акрасы свае каля гары Харыва. </p><i> Syny Ìzraìlevyâ z′nâlì z′ sâbe akrasy svae kalâ gary Haryva. </i>


text:
А Майсей узяў і паставіў сабе намёт па-за табарам, здалёк ад табару, і назваў яго скініяй сходу; і кожны, хто шукаў Госпада, прыходзіў у скінію сходу, якая была па-за табарам. </p><i> A Majsej uzâǔ ì pastavìǔ sabe namët pa-za tabaram, zdalëk ad tabaru, ì nazvaǔ âgo skìnìâj shodu; ì kožny, hto šukaǔ Gospada, pryhodzìǔ u skìnìû shodu, âkaâ byla pa-za tabaram. </i>


text:
<pb/>І калі Майсей выходзіў да скініі, увесь народ уставаў, і станавіўся кожны каля ўваходу ў свой намёт і глядзеў усьлед Майсею, пакуль ён не ўваходзіў у скінію. </p><i> Ì kalì Majsej vyhodzìǔ da skìnìì, uves′ narod ustavaǔ, ì stanavìǔsâ kožny kalâ ǔvahodu ǔ svoj namët ì glâdzeǔ us′led Majseû, pakul′ ën ne ǔvahodzìǔ u skìnìû. </i>


text:
А калі Майсей уваходзіў у скінію, тады апускаўся слуп хмарны і станавіўся каля ўваходу ў скінію, і гаварыў з Майсеем. </p><i> A kalì Majsej uvahodzìǔ u skìnìû, tady apuskaǔsâ slup hmarny ì stanavìǔsâ kalâ ǔvahodu ǔ skìnìû, ì gavaryǔ z Majseem. </i>


text:
І бачыў увесь народ слуп хмарны, які стаяў каля ўваходу ў скінію; і ўставаў увесь народ, і кожны кланяўся каля ўваходу ў намёт свой. </p><i> Ì bačyǔ uves′ narod slup hmarny, âkì staâǔ kalâ ǔvahodu ǔ skìnìû; ì ǔstavaǔ uves′ narod, ì kožny klanâǔsâ kalâ ǔvahodu ǔ namët svoj. </i>


text:
І гаварыў Гасподзь з Майсеем вока на вока, як бы гаварыў хто зь сябрам сваім; і ён вяртаўся ў табар; а служка ягоны Ісус, сын Наваў, хлопец, не адлучаўся ад скініі. </p><i> Ì gavaryǔ Gaspodz′ z Majseem voka na voka, âk by gavaryǔ hto z′ sâbram svaìm; ì ën vârtaǔsâ ǔ tabar; a služka âgony Ìsus, syn Navaǔ, hlopec, ne adlučaǔsâ ad skìnìì. </i>


text:
<pb/>Майсей сказаў Госпаду: вось, Ты кажаш мне: вядзі народ гэты, а не адкрыў мне, каго пашлеш са мною, хоць ты сказаў: "Я ведаю цябе па імю, і ты набыў упадабаньне ў вачах Маіх"; </p><i> Majsej skazaǔ Gospadu: vos′, Ty kažaš mne: vâdzì narod gèty, a ne adkryǔ mne, kago pašleš sa mnoû, hoc′ ty skazaǔ: "Â vedaû câbe pa ìmû, ì ty nabyǔ upadaban′ne ǔ vačah Maìh"; </i>


text:
дык вось калі я набыў упадабаньне ў вачах Тваіх, дык прашу: адкрый мне шлях Твой, каб я спазнаў Цябе, каб набыў упадабаньне ў вачах Тваіх; і падумай, што гэтыя людзі народ Твой. </p><i> dyk vos′ kalì â nabyǔ upadaban′ne ǔ vačah Tvaìh, dyk prašu: adkryj mne šlâh Tvoj, kab â spaznaǔ Câbe, kab nabyǔ upadaban′ne ǔ vačah Tvaìh; ì padumaj, što gètyâ lûdzì narod Tvoj. </i>


text:
<pb/>А Ён сказаў: Сам Я пайду і ўвяду цябе ў спакой. </p><i> A Ën skazaǔ: Sam Â pajdu ì ǔvâdu câbe ǔ spakoj. </i>


text:
<pb/>сказаў Яму: калі ня пойдзеш Ты Сам, дык і ня выводзь нас адгэтуль: </p><i> skazaǔ Âmu: kalì nâ pojdzeš Ty Sam, dyk ì nâ vyvodz′ nas adgètul′: </i>


text:
бо з чаго даведацца, што я і народ Твой набылі ўпадабаньне ў вачах Тваіх? ці не з таго, што Ты пойдзеш з намі? тады я і народ Твой будзем слаўнейшыя за любы народ на зямлі. </p><i> bo z čago davedacca, što â ì narod Tvoj nabylì ǔpadaban′ne ǔ vačah Tvaìh? cì ne z tago, što Ty pojdzeš z namì? tady â ì narod Tvoj budzem slaǔnejšyâ za lûby narod na zâmlì. </i>


text:
<pb/>І сказаў Гасподзь Майсею: і тое, пра што ты казаў, Я зраблю, бо ты набыў упадабаньне ў вачах Маіх, і Я ведаю цябе па імю. </p><i> Ì skazaǔ Gaspodz′ Majseû: ì toe, pra što ty kazaǔ, Â zrablû, bo ty nabyǔ upadaban′ne ǔ vačah Maìh, ì Â vedaû câbe pa ìmû. </i>


text:
<pb/>І сказаў: Я правяду перад табою ўсю славу Маю і абвяшчу імя Яговы перад табою: і каго памілаваць - памілую, каго пашкадаваць - пашкадую. </p><i> Ì skazaǔ: Â pravâdu perad taboû ǔsû slavu Maû ì abvâšču ìmâ Âgovy perad taboû: ì kago pamìlavac′ - pamìluû, kago paškadavac′ - paškaduû. </i>


text:
І потым сказаў Ён: аблічча Майго табе нельга ўбачыць, бо чалавек ня можа ўбачыць Мяне і застацца жывым. </p><i> Ì potym skazaǔ Ën: ablìčča Majgo tabe nel′ga ǔbačyc′, bo čalavek nâ moža ǔbačyc′ Mâne ì zastacca žyvym. </i>


text:
І сказаў Гасподзь: вось месца ў Мяне: стань на гэтай скале; </p><i> Ì skazaǔ Gaspodz′: vos′ mesca ǔ Mâne: stan′ na gètaj skale; </i>


text:
а калі будзе праходзіць слава Мая, Я пастаўлю цябе ў расколіне скалы і накрыю цябе рукою Маёю, пакуль не прайду; </p><i> a kalì budze prahodzìc′ slava Maâ, Â pastaǔlû câbe ǔ raskolìne skaly ì nakryû câbe rukoû Maëû, pakul′ ne prajdu; </i>


text:
і калі прыму руку Маю, ты ўбачыш Мяне ззаду, а аблічча Маё ня будзе відно. </p><i> ì kalì prymu ruku Maû, ty ǔbačyš Mâne zzadu, a ablìčča Maë nâ budze vìdno. </i>


text:
<pb/>І сказаў Гасподзь Майсею: вычашы сабе дзьве скрыжалі каменныя, падобныя на ранейшыя, і Я напішу на гэтых скрыжалях словы, якія былі на ранейшых скрыжалях, якія ты разьбіў; </p><i> Ì skazaǔ Gaspodz′ Majseû: vyčašy sabe dz′ve skryžalì kamennyâ, padobnyâ na ranejšyâ, ì Â napìšu na gètyh skryžalâh slovy, âkìâ bylì na ranejšyh skryžalâh, âkìâ ty raz′bìǔ; </i>


text:
і будзь гатовы да раніцы; і падыміся раніцай на гару Сінай і стань перад Мною там на вяршыні гары; </p><i> ì budz′ gatovy da ranìcy; ì padymìsâ ranìcaj na garu Sìnaj ì stan′ perad Mnoû tam na vâršynì gary; </i>


text:
але ніхто не павінен падымацца з табою, і ніхто не павінен паказвацца на ўсёй гары; нават быдла, дробнае і буйное, не павінна пасьвіцца паблізу гары гэтай. </p><i> ale nìhto ne pavìnen padymacca z taboû, ì nìhto ne pavìnen pakazvacca na ǔsëj gary; navat bydla, drobnae ì bujnoe, ne pavìnna pas′vìcca pablìzu gary gètaj. </i>


text:
І вычасаў Майсей дзьве скрыжалі каменныя, падобныя да ранейшых, і ўстаўшы з самае раніцы, падняўся на гару Сінай, як загадаў яму Гасподзь; і ўзяў у рукі свае дзьве скрыжалі каменныя. </p><i> Ì vyčasaǔ Majsej dz′ve skryžalì kamennyâ, padobnyâ da ranejšyh, ì ǔstaǔšy z samae ranìcy, padnâǔsâ na garu Sìnaj, âk zagadaǔ âmu Gaspodz′; ì ǔzâǔ u rukì svae dz′ve skryžalì kamennyâ. </i>


text:
<pb/>І сышоў Гасподзь у воблаку, і спыніўся там паблізу яго, і ўзьвясьціў імя Яговы. </p><i> Ì syšoǔ Gaspodz′ u voblaku, ì spynìǔsâ tam pablìzu âgo, ì ǔz′vâs′cìǔ ìmâ Âgovy. </i>


text:
І прайшоў Гасподзь перад тварам ягоным і абвясьціў: Гасподзь, Гасподзь, Бог чалавекалюбны і мілажальны, доўгацярплівы і многаміласэрны і праўдзівы, </p><i> Ì prajšoǔ Gaspodz′ perad tvaram âgonym ì abvâs′cìǔ: Gaspodz′, Gaspodz′, Bog čalavekalûbny ì mìlažal′ny, doǔgacârplìvy ì mnogamìlasèrny ì praǔdzìvy, </i>


text:
Які захоўвае літасьць у тысячы родаў, даруе віну і злачынства і грэх, але не пакідае без пакараньня, карае віну бацькоў у дзецях і ў дзецях дзяцей да трэцяга і чацьвёртага роду. </p><i> Âkì zahoǔvae lìtas′c′ u tysâčy rodaǔ, darue vìnu ì zlačynstva ì grèh, ale ne pakìdae bez pakaran′nâ, karae vìnu bac′koǔ u dzecâh ì ǔ dzecâh dzâcej da trècâga ì čac′vërtaga rodu. </i>


text:
і сказаў: калі я здабыў упадабаньне ў вачах Тваіх, Уладару, дык хай пойдзе Ўладар сярод нас; бо народ гэты цьвёрдахрыбетны; даруй беззаконьні нашыя і грахі нашыя і зрабі нас спадчынай Тваёю. </p><i> ì skazaǔ: kalì â zdabyǔ upadaban′ne ǔ vačah Tvaìh, Uladaru, dyk haj pojdze Ǔladar sârod nas; bo narod gèty c′vërdahrybetny; daruj bezzakon′nì našyâ ì grahì našyâ ì zrabì nas spadčynaj Tvaëû. </i>


text:
<pb/>І сказаў: вось, Я заключаю запавет: перад усім народам Тваім учыню цуды, якіх ня было на ўсёй зямлі і ні ў якіх народаў, і ўбачыць увесь народ, сярод якога ты жывеш, дзею Госпада, бо страшна будзе тое, што Я зраблю дзеля цябе; </p><i> Ì skazaǔ: vos′, Â zaklûčaû zapavet: perad usìm narodam Tvaìm učynû cudy, âkìh nâ bylo na ǔsëj zâmlì ì nì ǔ âkìh narodaǔ, ì ǔbačyc′ uves′ narod, sârod âkoga ty žyveš, dzeû Gospada, bo strašna budze toe, što Â zrablû dzelâ câbe; </i>


text:
<pb/>захавай тое, што загадваю табе сёньня: вось, Я праганяю ад твару твайго Амарэяў, Хананэяў, Хэтэяў, Фэрэзэяў Габрэяў і Евусэяў; </p><i> zahavaj toe, što zagadvaû tabe sën′nâ: vos′, Â praganâû ad tvaru tvajgo Amarèâǔ, Hananèâǔ, Hètèâǔ, Fèrèzèâǔ Gabrèâǔ ì Evusèâǔ; </i>


text:
глядзі, ня ўступай у спрымірэнства з жыхарамі зямлі той, у якую ты ўвойдзеш, каб яны не зрабіліся сеткаю вам сярод вас. </p><i> glâdzì, nâ ǔstupaj u sprymìrènstva z žyharamì zâmlì toj, u âkuû ty ǔvojdzeš, kab âny ne zrabìlìsâ setkaû vam sârod vas. </i>


text:
Ахвярнікі іхнія разбурце, слупы іхнія паламайце, высечыце гаі іхнія, </p><i> Ahvârnìkì ìhnìâ razburce, slupy ìhnìâ palamajce, vysečyce gaì ìhnìâ, </i>


text:
бо ты не павінен пакланяцца богу іншаму, апрача Госпада, бо імя Яго "руплівец"; Ён Бог руплівец. </p><i> bo ty ne pavìnen paklanâcca bogu ìnšamu, aprača Gospada, bo ìmâ Âgo "ruplìvec"; Ën Bog ruplìvec. </i>


text:
Ня ўступай у спрымірэнства з жыхарамі зямлі той, каб, калі яны будуць блудадзеяць ідучы за багамі сваімі і прыносіць ахвяры багам сваім, не запрасілі і цябе, і ты не скаштаваў бы ахвяры іхняй; </p><i> Nâ ǔstupaj u sprymìrènstva z žyharamì zâmlì toj, kab, kalì âny buduc′ bludadzeâc′ ìdučy za bagamì svaìmì ì prynosìc′ ahvâry bagam svaìm, ne zaprasìlì ì câbe, ì ty ne skaštavaǔ by ahvâry ìhnâj; </i>


text:
і не бяры з дочак іхніх жонак сынам сваім, каб дочкі іхнія, блудадзеючы, ідучы за багамі сваімі, не ўвялі і сыноў тваіх у блуд за багамі сваімі. </p><i> ì ne bâry z dočak ìhnìh žonak synam svaìm, kab dočkì ìhnìâ, bludadzeûčy, ìdučy za bagamì svaìmì, ne ǔvâlì ì synoǔ tvaìh u blud za bagamì svaìmì. </i>


text:
<pb/>Сьвята праснакоў шануй: сем дзён еж прэсны хлеб, як Я загадаў табе, у прызначаны час месяца Авіва, бо ў месяцы Авіве выйшаў ты зь Егіпта. </p><i> S′vâta prasnakoǔ šanuj: sem dzën ež prèsny hleb, âk Â zagadaǔ tabe, u pryznačany čas mesâca Avìva, bo ǔ mesâcy Avìve vyjšaǔ ty z′ Egìpta. </i>


text:
<pb/>Усе, хто размыкае сьцёгны, Мне, як і ўсё быдла тваё мужчынскага полу, якое размыкае сьцёгны, з валоў і авечак; </p><i> Use, hto razmykae s′cëgny, Mne, âk ì ǔsë bydla tvaë mužčynskaga polu, âkoe razmykae s′cëgny, z valoǔ ì avečak; </i>


text:
першароднае з аслоў замяняй ягнём, а калі не заменіш, дык выкупі яго; усіх першынцаў з сыноў тваіх выкупляй; хай не зьяўляецца перад абліччам Маім з пустымі рукамі. </p><i> peršarodnae z asloǔ zamânâj âgnëm, a kalì ne zamenìš, dyk vykupì âgo; usìh peršyncaǔ z synoǔ tvaìh vykuplâj; haj ne z′âǔlâecca perad ablìččam Maìm z pustymì rukamì. </i>


text:
<pb/>Шэсьць дзён працуй, а ў сёмы дзень спачывай; спачывай і ў час сяўбы і жніва. </p><i> Šès′c′ dzën pracuj, a ǔ sëmy dzen′ spačyvaj; spačyvaj ì ǔ čas sâǔby ì žnìva. </i>


text:
<pb/>І сьвята сяміцаў спраўляй, сьвята зажынкаў пшаніцы і сьвята збору пладоў у канцы года; </p><i> Ì s′vâta sâmìcaǔ spraǔlâj, s′vâta zažynkaǔ pšanìcy ì s′vâta zboru pladoǔ u kancy goda; </i>


text:
тры разы на год павінен зьяўляцца ўвесь мужчынскі пол твой перад аблічча Ўладара, Госпада Бога Ізраілевага, </p><i> try razy na god pavìnen z′âǔlâcca ǔves′ mužčynskì pol tvoj perad ablìčča Ǔladara, Gospada Boga Ìzraìlevaga, </i>


text:
бо Я праганю народы ад твару твайго і пашыру межы твае, і ніхто не запрагне зямлі тваёй, калі ты будзеш зьяўляцца перад аблічча Госпада, Бога твайго, тры разы на год. </p><i> bo Â praganû narody ad tvaru tvajgo ì pašyru mežy tvae, ì nìhto ne zapragne zâmlì tvaëj, kalì ty budzeš z′âǔlâcca perad ablìčča Gospada, Boga tvajgo, try razy na god. </i>


text:
<pb/>Не вылівай крыві ахвяры Маёй на квашанае, і ахвяра сьвята Пасхі не павінна пераначаваць да раніцы. </p><i> Ne vylìvaj kryvì ahvâry Maëj na kvašanae, ì ahvâra s′vâta Pashì ne pavìnna peranačavac′ da ranìcy. </i>


text:
<pb/>Самыя першыя плады зямлі тваёй прынось у дом Госпада, Бога твайго. Не гатуй казьляня ў малацэ маці ягонай. </p><i> Samyâ peršyâ plady zâmlì tvaëj prynos′ u dom Gospada, Boga tvajgo. Ne gatuj kaz′lânâ ǔ malacè macì âgonaj. </i>


text:
<pb/>І сказаў Гасподзь Майсею: напішы сабе словы гэтыя, бо ў гэтых словах Я пастанаўляю запавет з табою і зь Ізраілем. </p><i> Ì skazaǔ Gaspodz′ Majseû: napìšy sabe slovy gètyâ, bo ǔ gètyh slovah Â pastanaǔlâû zapavet z taboû ì z′ Ìzraìlem. </i>


text:
І прабыў там у Госпада сорак дзён і сорак ночаў, хлеба ня еў і вады ня піў; і напісаў Майсей на скрыжалях словы запавету, дзесяціслоўе. </p><i> Ì prabyǔ tam u Gospada sorak dzën ì sorak nočaǔ, hleba nâ eǔ ì vady nâ pìǔ; ì napìsaǔ Majsej na skryžalâh slovy zapavetu, dzesâcìsloǔe. </i>


text:
Калі сыходзіў Майсей з гары Сінай, і дзьве скрыжалі адкрыцьця былі ў руцэ ў Майсея пры сыходзе яго з гары, дык Майсей ня ведаў, што аблічча яго пачало зьзяць прамянямі ад таго, што Бог гаварыў зь ім. </p><i> Kalì syhodzìǔ Majsej z gary Sìnaj, ì dz′ve skryžalì adkryc′câ bylì ǔ rucè ǔ Majseâ pry syhodze âgo z gary, dyk Majsej nâ vedaǔ, što ablìčča âgo pačalo z′zâc′ pramânâmì ad tago, što Bog gavaryǔ z′ ìm. </i>


text:
І ўбачыў Майсея Аарон і ўсе сыны Ізраілевыя, і вось, твар у яго зьзяе, і баяліся падысьці да яго. </p><i> Ì ǔbačyǔ Majseâ Aaron ì ǔse syny Ìzraìlevyâ, ì vos′, tvar u âgo z′zâe, ì baâlìsâ padys′cì da âgo. </i>


text:
І паклікаў іх Майсей, і прыйшлі да яго Аарон і ўсе правадыры супольства, і гутарыў Майсей зь імі. </p><i> Ì paklìkaǔ ìh Majsej, ì pryjšlì da âgo Aaron ì ǔse pravadyry supol′stva, ì gutaryǔ Majsej z′ ìmì. </i>


text:
Пасьля гэтага наблізіліся ўсе сыны Ізраілевыя, і ён наказаў ім усё, што казаў Яму Гасподзь на гары Сінаі. </p><i> Pas′lâ gètaga nablìzìlìsâ ǔse syny Ìzraìlevyâ, ì ën nakazaǔ ìm usë, što kazaǔ Âmu Gaspodz′ na gary Sìnaì. </i>


text:
І калі Майсей перастаў гутарыць зь імі, дык ахінуў твар свой покрывам. </p><i> Ì kalì Majsej perastaǔ gutaryc′ z′ ìmì, dyk ahìnuǔ tvar svoj pokryvam. </i>


text:
А калі ўваходзіў Майсей перад аблічча Госпада, каб гаварыць зь Ім, тады здымаў покрыва, пакуль ня выходзіў; а выйшаўшы пераказваў сынам Ізраілевым усё, што наказана было яму. </p><i> A kalì ǔvahodzìǔ Majsej perad ablìčča Gospada, kab gavaryc′ z′ Ìm, tady zdymaǔ pokryva, pakul′ nâ vyhodzìǔ; a vyjšaǔšy perakazvaǔ synam Ìzraìlevym usë, što nakazana bylo âmu. </i>


text:
І бачылі сыны Ізраілевыя, што зьзяе твар Майсееў, і Майсей зноў кладзе покрыва на твар свой, пакуль не ўваходзіць гаварыць зь Ім. </p><i> Ì bačylì syny Ìzraìlevyâ, što z′zâe tvar Majseeǔ, ì Majsej znoǔ kladze pokryva na tvar svoj, pakul′ ne ǔvahodzìc′ gavaryc′ z′ Ìm. </i>


text:
<pb/>І сабраў Майсей усё супольства сыноў Ізраілевых і сказаў ім: вось, што наказаў Гасподзь рабіць: </p><i> Ì sabraǔ Majsej usë supol′stva synoǔ Ìzraìlevyh ì skazaǔ ìm: vos′, što nakazaǔ Gaspodz′ rabìc′: </i>


text:
шэсьць дзён рабеце працу, а дзень сёмы павінен быць у вас сьвяты, субота спачыну Госпаду; кожны, хто будзе рабіць у яе працу, аддадзены будзе сьмерці; </p><i> šès′c′ dzën rabece pracu, a dzen′ sëmy pavìnen byc′ u vas s′vâty, subota spačynu Gospadu; kožny, hto budze rabìc′ u âe pracu, addadzeny budze s′mercì; </i>


text:
не запальвайце агню ва ўсіх селішчах вашых у дзень суботні. </p><i> ne zapal′vajce agnû va ǔsìh selìščah vašyh u dzen′ subotnì. </i>


text:
І сказаў Майсей усяму супольству сыноў Ізраілевых: вось тое слова, што наказаў Гасподзь, кажучы: </p><i> Ì skazaǔ Majsej usâmu supol′stvu synoǔ Ìzraìlevyh: vos′ toe slova, što nakazaǔ Gaspodz′, kažučy: </i>


text:
зрабеце ад сябе ахвяраваньні Госпаду: кожны паводле руплівасьці няхай прынясе ахвяраваньне Госпаду, золата, срэбра, медзь, </p><i> zrabece ad sâbe ahvâravan′nì Gospadu: kožny pavodle ruplìvas′cì nâhaj prynâse ahvâravan′ne Gospadu, zolata, srèbra, medz′, </i>


text:
воўну блакітнага, пурпуровага і чырванёнага колеру, і вісон, і казіную воўну, </p><i> voǔnu blakìtnaga, purpurovaga ì čyrvanënaga koleru, ì vìson, ì kazìnuû voǔnu, </i>


text:
Аўчыны барановыя чырвоныя і аўчыны сінія, і дрэва сітым, </p><i> Aǔčyny baranovyâ čyrvonyâ ì aǔčyny sìnìâ, ì drèva sìtym, </i>


text:
і алей у сьвяцільню, і пахошчы на алей памазаньня і на духмяныя дымленьні, </p><i> ì alej u s′vâcìl′nû, ì pahoščy na alej pamazan′nâ ì na duhmânyâ dymlen′nì, </i>


text:
камень анікс і камяні ўстаўныя на эфод і нагруднік. </p><i> kamen′ anìks ì kamânì ǔstaǔnyâ na èfod ì nagrudnìk. </i>


text:
І кожны з вас мудры сэрцам няхай прыйдзе і зробіць усё, што загадаў Гасподзь: </p><i> Ì kožny z vas mudry sèrcam nâhaj pryjdze ì zrobìc′ usë, što zagadaǔ Gaspodz′: </i>


text:
скінію і покрыва яе і века яе, гакі і брусы яе, жэрдкі яе, слупы яе і падножжы яе, </p><i> skìnìû ì pokryva âe ì veka âe, gakì ì brusy âe, žèrdkì âe, slupy âe ì padnožžy âe, </i>


text:
каўчэг і жэрдкі яго, века і заслону для загароды, </p><i> kaǔčèg ì žèrdkì âgo, veka ì zaslonu dlâ zagarody, </i>


text:
стол і жэрдкі яго і ўсе прылады яго, і ахвярныя хлябы, </p><i> stol ì žèrdkì âgo ì ǔse prylady âgo, ì ahvârnyâ hlâby, </i>


text:
і сьвяцільні для асьвятленьня з прыладамі яго, і лампады яго і алей для асьвятленьня, </p><i> ì s′vâcìl′nì dlâ as′vâtlen′nâ z pryladamì âgo, ì lampady âgo ì alej dlâ as′vâtlen′nâ, </i>


text:
і ахвярнік для дымленьняў і жэрдкі яго, і алей памазаньня, і духмяныя дымленьні, і заслону на ўваходзе ў скінію, </p><i> ì ahvârnìk dlâ dymlen′nâǔ ì žèrdkì âgo, ì alej pamazan′nâ, ì duhmânyâ dymlen′nì, ì zaslonu na ǔvahodze ǔ skìnìû, </i>


text:
ахвярнік цэласпаленьня і рашотку медную для яго, і жэрдкі яго і ўсе прылады яго, умывальнік і падножжа яго, </p><i> ahvârnìk cèlaspalen′nâ ì rašotku mednuû dlâ âgo, ì žèrdkì âgo ì ǔse prylady âgo, umyval′nìk ì padnožža âgo, </i>


text:
заслоны двара, слупы яго і падножжы іх і заслону на ўваходзе ў двор, </p><i> zaslony dvara, slupy âgo ì padnožžy ìh ì zaslonu na ǔvahodze ǔ dvor, </i>


text:
вопратку службовую на служэньне ў сьвятыні і сьвяшчэнную вопратку Аарону сьвятару і вопратку сынам ягоным дзеля набажэнства. </p><i> vopratku službovuû na služèn′ne ǔ s′vâtynì ì s′vâščènnuû vopratku Aaronu s′vâtaru ì vopratku synam âgonym dzelâ nabažènstva. </i>


text:
<pb/>І пайшло ўсё супольства сыноў Ізраілевых ад Майсея. </p><i> Ì pajšlo ǔsë supol′stva synoǔ Ìzraìlevyh ad Majseâ. </i>


text:
І прыходзілі ўсе, каго вабіла да таго сэрца, і ўсе, каго схіляў дух, і прыносілі ахвяраваньні Госпаду на ўладжваньне скініі сходу і на ўсе патрэбы яе і на сьвяшчэннае адзеньне; </p><i> Ì pryhodzìlì ǔse, kago vabìla da tago sèrca, ì ǔse, kago shìlâǔ duh, ì prynosìlì ahvâravan′nì Gospadu na ǔladžvan′ne skìnìì shodu ì na ǔse patrèby âe ì na s′vâščènnae adzen′ne; </i>


text:
і прыходзілі мужы з жонкамі, і ўсе па схільнасьці сэрца прыносілі пярсьцёнкі, завушніцы, бранзалеты і падвескі, усялякія залатыя рэчы, кожны, хто хацеў прыносіць золата Госпаду; </p><i> ì pryhodzìlì mužy z žonkamì, ì ǔse pa shìl′nas′cì sèrca prynosìlì pârs′cënkì, zavušnìcy, branzalety ì padveskì, usâlâkìâ zalatyâ rèčy, kožny, hto haceǔ prynosìc′ zolata Gospadu; </i>


text:
<pb/>і кожны, у каго была воўна блакітнага, пурпуровага і чырванёнага колеру, вісон і казіная воўна, аўчыны барановыя чырвоныя і аўчыны сінія, прыносілі іх; </p><i> ì kožny, u kago byla voǔna blakìtnaga, purpurovaga ì čyrvanënaga koleru, vìson ì kazìnaâ voǔna, aǔčyny baranovyâ čyrvonyâ ì aǔčyny sìnìâ, prynosìlì ìh; </i>


text:
і кожны, хто ахвяраваў срэбра, альбо медзь, прыносілі гэта ў дарунак Госпаду; і кожны, у каго было дрэва сітым, прыносіў гэта на ўсякую патрэбу скініі; </p><i> ì kožny, hto ahvâravaǔ srèbra, al′bo medz′, prynosìlì gèta ǔ darunak Gospadu; ì kožny, u kago bylo drèva sìtym, prynosìǔ gèta na ǔsâkuû patrèbu skìnìì; </i>


text:
і ўсе жанчыны, мудрыя сэрцам, пралі сваімі рукамі і прыносілі прадзіва блакітнага, пурпуровага і чырванёнага колеру і вісон; </p><i> ì ǔse žančyny, mudryâ sèrcam, pralì svaìmì rukamì ì prynosìlì pradzìva blakìtnaga, purpurovaga ì čyrvanënaga koleru ì vìson; </i>


text:
і ўсе жанчыны, якіх вабіла сэрца, якія ўмелі прасьці, пралі казіную воўну; </p><i> ì ǔse žančyny, âkìh vabìla sèrca, âkìâ ǔmelì pras′cì, pralì kazìnuû voǔnu; </i>


text:
<pb/>а князі прыносілі камень анікс і камяні ўстаўныя на эфод і нагруднік, </p><i> a knâzì prynosìlì kamen′ anìks ì kamânì ǔstaǔnyâ na èfod ì nagrudnìk, </i>


text:
і пахошчы таксама, і алей у сьвяцільню і на складаньне алею памазаньня і на духмяныя дымленьні; </p><i> ì pahoščy taksama, ì alej u s′vâcìl′nû ì na skladan′ne aleû pamazan′nâ ì na duhmânyâ dymlen′nì; </i>


text:
<pb/>і ўсе мужы і жонкі з сыноў Ізраілевых, якіх вабіла сэрца прынесьці на ўсякую справу, якую Гасподзь праз Майсея загадаў зрабіць, прыносілі дабраахвотны дарунак Госпаду. </p><i> ì ǔse mužy ì žonkì z synoǔ Ìzraìlevyh, âkìh vabìla sèrca prynes′cì na ǔsâkuû spravu, âkuû Gaspodz′ praz Majseâ zagadaǔ zrabìc′, prynosìlì dabraahvotny darunak Gospadu. </i>


text:
<pb/>І сказаў Гасподзь сынам Ізраілевым: глядзеце, Гасподзь прызначыў менавіта Вэсэлііла, сына Урыі, сына Ора, з племя Юдавага, </p><i> Ì skazaǔ Gaspodz′ synam Ìzraìlevym: glâdzece, Gaspodz′ pryznačyǔ menavìta Vèsèlììla, syna Uryì, syna Ora, z plemâ Ûdavaga, </i>


text:
і напоўніў яго Духам Божым, мудрасьцю, розумам, ведамі і ўсялякім умельствам </p><i> ì napoǔnìǔ âgo Duham Božym, mudras′cû, rozumam, vedamì ì ǔsâlâkìm umel′stvam </i>


text:
складаць узорыстую тканіну, рабіць з золата, срэбра і медзі, </p><i> skladac′ uzorystuû tkanìnu, rabìc′ z zolata, srèbra ì medzì, </i>


text:
і рэзаць камяні, каб устаўляць іх, і рэзаць дрэва, і рабіць усякую адмысловую працу; </p><i> ì rèzac′ kamânì, kab ustaǔlâc′ ìh, ì rèzac′ drèva, ì rabìc′ usâkuû admyslovuû pracu; </i>


text:
і здольнасьць вучыць заклаў у сэрца яго, яго і Агаліява, сына Ахісамахавага, з племя Данавага; </p><i> ì zdol′nas′c′ vučyc′ zaklaǔ u sèrca âgo, âgo ì Agalìâva, syna Ahìsamahavaga, z plemâ Danavaga; </i>


text:
Ён напоўніў сэрца іх мудрасьцю, каб рабіць усякую працу разьбяра і ўмелага ткача і вышывальніка па блакітнай, пурпуровай, чырванёнай і вісоннай тканіне, і ткачоў, якія робяць усялякую працу і складаюць каштоўную тканіну. </p><i> Ën napoǔnìǔ sèrca ìh mudras′cû, kab rabìc′ usâkuû pracu raz′bâra ì ǔmelaga tkača ì vyšyval′nìka pa blakìtnaj, purpurovaj, čyrvanënaj ì vìsonnaj tkanìne, ì tkačoǔ, âkìâ robâc′ usâlâkuû pracu ì skladaûc′ kaštoǔnuû tkanìnu. </i>


text:
І пачаў працаваць Вэсэлііл і Агаліяў і ўсе мудрыя сэрцам, якім Гасподзь даў мудрасьць і розум, каб умець зрабіць усякую працу, патрэбную для сьвятыні, як загадаў Гасподзь. </p><i> Ì pačaǔ pracavac′ Vèsèlììl ì Agalìâǔ ì ǔse mudryâ sèrcam, âkìm Gaspodz′ daǔ mudras′c′ ì rozum, kab umec′ zrabìc′ usâkuû pracu, patrèbnuû dlâ s′vâtynì, âk zagadaǔ Gaspodz′. </i>


text:
І заклікаў Майсей Вэсэлііла і Агаліява і ўсіх мудрых сэрцам, якім Гасподзь даў мудрасьць, і ўсіх, каго вяло сэрца прыступіць да працы і працаваць. </p><i> Ì zaklìkaǔ Majsej Vèsèlììla ì Agalìâva ì ǔsìh mudryh sèrcam, âkìm Gaspodz′ daǔ mudras′c′, ì ǔsìh, kago vâlo sèrca prystupìc′ da pracy ì pracavac′. </i>


text:
І ўзялі яны ў Майсея ўсе прынашэньні, якія прынесьлі сыны Ізраілевыя, на патрэбы сьвятыні, каб працаваць. Тым часам усё яшчэ прыносілі яму дабравольныя дары кожнае раніцы. </p><i> Ì ǔzâlì âny ǔ Majseâ ǔse prynašèn′nì, âkìâ prynes′lì syny Ìzraìlevyâ, na patrèby s′vâtynì, kab pracavac′. Tym časam usë âščè prynosìlì âmu dabravol′nyâ dary kožnae ranìcy. </i>


text:
Тады прыйшлі ўсе мудрыя сэрцам, якія рабілі ўсялякую працу ў сьвятыні, кожны ад сваёй працы, якую хто рабіў, </p><i> Tady pryjšlì ǔse mudryâ sèrcam, âkìâ rabìlì ǔsâlâkuû pracu ǔ s′vâtynì, kožny ad svaëj pracy, âkuû hto rabìǔ, </i>


text:
і сказалі Майсею, кажучы: люд шмат прыносіць, больш, чым трэба для працы, якую Гасподзь загадаў зрабіць. </p><i> ì skazalì Majseû, kažučy: lûd šmat prynosìc′, bol′š, čym trèba dlâ pracy, âkuû Gaspodz′ zagadaǔ zrabìc′. </i>


text:
<pb/>І загадаў Майсей, і абвешчана было ў табары, каб ні мужчына, ні жанчына не рабілі ўжо нічога дзеля прынашэньня ў сьвятыню; і перастаў люд прыносіць. </p><i> Ì zagadaǔ Majsej, ì abveščana bylo ǔ tabary, kab nì mužčyna, nì žančyna ne rabìlì ǔžo nìčoga dzelâ prynašèn′nâ ǔ s′vâtynû; ì perastaǔ lûd prynosìc′. </i>


text:
Запасу было дастаткова на ўсякую працу, якую належала рабіць, і нават засталося. </p><i> Zapasu bylo dastatkova na ǔsâkuû pracu, âkuû naležala rabìc′, ì navat zastalosâ. </i>


text:
І зрабілі ўсе мудрыя сэрцам, якія займаліся працаю ў скініі: дзесяць покрываў з суканага вісону і з блакітнай, пурпуровай і чырванёнай воўны; і херувімаў зрабілі на іх майстэрскаю працаю; </p><i> Ì zrabìlì ǔse mudryâ sèrcam, âkìâ zajmalìsâ pracaû ǔ skìnìì: dzesâc′ pokryvaǔ z sukanaga vìsonu ì z blakìtnaj, purpurovaj ì čyrvanënaj voǔny; ì heruvìmaǔ zrabìlì na ìh majstèrskaû pracaû; </i>


text:
даўжыня кожнага покрыва дваццаць восем локцяў, і шырыня кожнага покрыва чатыры локці: усім покрывам адна мера. </p><i> daǔžynâ kožnaga pokryva dvaccac′ vosem lokcâǔ, ì šyrynâ kožnaga pokryva čatyry lokcì: usìm pokryvam adna mera. </i>


text:
І злучыў ён пяць покрываў адно з адным, і астатнія пяць покрываў злучыліся адно з адным. </p><i> Ì zlučyǔ ën pâc′ pokryvaǔ adno z adnym, ì astatnìâ pâc′ pokryvaǔ zlučylìsâ adno z adnym. </i>


text:
І зрабіў петлі блакітнага колеру на краі аднаго покрыва, дзе яно злучалася з другім; гэтак сама зрабіў ён і на краі апошняга покрыва, для злучэньня яго з другім; </p><i> Ì zrabìǔ petlì blakìtnaga koleru na kraì adnago pokryva, dze âno zlučalasâ z drugìm; gètak sama zrabìǔ ën ì na kraì apošnâga pokryva, dlâ zlučèn′nâ âgo z drugìm; </i>


text:
пяцьдзясят петляў зрабіў ён у адным покрыве і пяцьдзясят петляў зрабіў у канцы покрыва, дзе яно злучаецца з другім; петлі гэтыя адпавядалі адна адной; </p><i> pâc′dzâsât petlâǔ zrabìǔ ën u adnym pokryve ì pâc′dzâsât petlâǔ zrabìǔ u kancy pokryva, dze âno zlučaecca z drugìm; petlì gètyâ adpavâdalì adna adnoj; </i>


text:
і зрабіў пяцьдзясят гачкоў залатых і гачкамі злучыў адно покрыва з другім, і стала скінія адно цэлае. </p><i> ì zrabìǔ pâc′dzâsât gačkoǔ zalatyh ì gačkamì zlučyǔ adno pokryva z drugìm, ì stala skìnìâ adno cèlae. </i>


text:
<pb/>Потым зрабіў покрывы з казінай воўны, каб накрываць скінію: адзінаццаць покрываў зрабіў такіх; </p><i> Potym zrabìǔ pokryvy z kazìnaj voǔny, kab nakryvac′ skìnìû: adzìnaccac′ pokryvaǔ zrabìǔ takìh; </i>


text:
удаўжыню покрыва трыццаць локцяў, і ўшырыню покрыва чатыры локці: у адзінаццаці покрываў мера адна. </p><i> udaǔžynû pokryva tryccac′ lokcâǔ, ì ǔšyrynû pokryva čatyry lokcì: u adzìnaccacì pokryvaǔ mera adna. </i>


text:
І злучыў ён пяць покрываў асобна і шэсьць покрываў асобна. </p><i> Ì zlučyǔ ën pâc′ pokryvaǔ asobna ì šès′c′ pokryvaǔ asobna. </i>


text:
І зрабіў пяцьдзясят петляў на краі покрыва крайняга, дзе яно злучаецца з другім, і пяцьдзясят петляў зрабіў на краі покрыва, якое злучаецца з другім; </p><i> Ì zrabìǔ pâc′dzâsât petlâǔ na kraì pokryva krajnâga, dze âno zlučaecca z drugìm, ì pâc′dzâsât petlâǔ zrabìǔ na kraì pokryva, âkoe zlučaecca z drugìm; </i>


text:
і зрабіў пяцьдзясят медных гачкоў для злучэньня покрыва, каб склалася адно цэлае. </p><i> ì zrabìǔ pâc′dzâsât mednyh gačkoǔ dlâ zlučèn′nâ pokryva, kab sklalasâ adno cèlae. </i>


text:
І зрабіў для скініі покрыва з чырвоных барановых скураў і накрыўку зьверху са скураў сініх. </p><i> Ì zrabìǔ dlâ skìnìì pokryva z čyrvonyh baranovyh skuraǔ ì nakryǔku z′verhu sa skuraǔ sìnìh. </i>


text:
<pb/>і зрабіў брусы для скініі з дрэва сітым стромкія: </p><i> ì zrabìǔ brusy dlâ skìnìì z drèva sìtym stromkìâ: </i>


text:
дзесяць локцяў даўжыня ў бруса, і паўтара локця шырыня ў кожнага бруса; </p><i> dzesâc′ lokcâǔ daǔžynâ ǔ brusa, ì paǔtara lokcâ šyrynâ ǔ kožnaga brusa; </i>


text:
у кожным брусе па два асьцюкі, адзін насупраць аднаго: так зрабіў ён усе брусы скініі. </p><i> u kožnym bruse pa dva as′cûkì, adzìn nasuprac′ adnago: tak zrabìǔ ën use brusy skìnìì. </i>


text:
І зрабіў для скініі дваццаць такіх брусоў на паўднёвы бок, </p><i> Ì zrabìǔ dlâ skìnìì dvaccac′ takìh brusoǔ na paǔdnëvy bok, </i>


text:
і сорак срэбраных падножжаў зрабіў пад дваццаць брусоў: па два падножжы пад адзін брус на два асьцюкі яго, і два падножжы пад другі брус на два асьцюкі яго; </p><i> ì sorak srèbranyh padnožžaǔ zrabìǔ pad dvaccac′ brusoǔ: pa dva padnožžy pad adzìn brus na dva as′cûkì âgo, ì dva padnožžy pad drugì brus na dva as′cûkì âgo; </i>


text:
і для другога боку скініі, на поўнач, зрабіў дваццаць брусоў </p><i> ì dlâ drugoga boku skìnìì, na poǔnač, zrabìǔ dvaccac′ brusoǔ </i>


text:
і сорак срэбраных падножжаў: два падножжы пад адзін брус, і два падножжы пад другі брус; </p><i> ì sorak srèbranyh padnožžaǔ: dva padnožžy pad adzìn brus, ì dva padnožžy pad drugì brus; </i>


text:
а на задні бок скініі, на захад, зрабіў шэсьць брусоў, </p><i> a na zadnì bok skìnìì, na zahad, zrabìǔ šès′c′ brusoǔ, </i>


text:
і два брусы зрабіў на кут у скініі на тыльны бок; </p><i> ì dva brusy zrabìǔ na kut u skìnìì na tyl′ny bok; </i>


text:
і былі яны злучаныя знізу і злучаныя ўгары ў адным колцы: так зрабіў ён зь імі абодвума на абодвух кутах; </p><i> ì bylì âny zlučanyâ znìzu ì zlučanyâ ǔgary ǔ adnym kolcy: tak zrabìǔ ën z′ ìmì abodvuma na abodvuh kutah; </i>


text:
і было восем брусоў і срэбраных падножжаў шаснаццаць, па два падножжы пад кожны брус. </p><i> ì bylo vosem brusoǔ ì srèbranyh padnožžaǔ šasnaccac′, pa dva padnožžy pad kožny brus. </i>


text:
І зрабіў жэрдкі з дрэва сітым, пяць на брусы аднаго боку скініі, </p><i> Ì zrabìǔ žèrdkì z drèva sìtym, pâc′ na brusy adnago boku skìnìì, </i>


text:
і пяць жэрдак на брусы другога боку скініі, і пяць жэрдак на брусы задняга боку скініі; </p><i> ì pâc′ žèrdak na brusy drugoga boku skìnìì, ì pâc′ žèrdak na brusy zadnâga boku skìnìì; </i>


text:
і зрабіў унутраную жэрдзь, якая праходзіла б па сярэдзіне брусоў ад аднаго канца да другога; </p><i> ì zrabìǔ unutranuû žèrdz′, âkaâ prahodzìla b pa sârèdzìne brusoǔ ad adnago kanca da drugoga; </i>


text:
брусы абклаў золатам, і колцы, у якія ўкладваюцца жэрдкі, зрабіў з золата, і жэрдкі абклаў золатам. </p><i> brusy abklaǔ zolatam, ì kolcy, u âkìâ ǔkladvaûcca žèrdkì, zrabìǔ z zolata, ì žèrdkì abklaǔ zolatam. </i>


text:
<pb/>І зрабіў заслону з блакітнай, пурпуровай і чырванёнай воўны і з суканага вісону, і майстэрскаю працаю зрабіў на ёй херувімаў; </p><i> Ì zrabìǔ zaslonu z blakìtnaj, purpurovaj ì čyrvanënaj voǔny ì z sukanaga vìsonu, ì majstèrskaû pracaû zrabìǔ na ëj heruvìmaǔ; </i>


text:
і зрабіў для яе чатыры слупы зь сітыму і абклаў іх золатам, з залатымі гачкамі, і выліў для іх чатыры срэбраныя падножжы. </p><i> ì zrabìǔ dlâ âe čatyry slupy z′ sìtymu ì abklaǔ ìh zolatam, z zalatymì gačkamì, ì vylìǔ dlâ ìh čatyry srèbranyâ padnožžy. </i>


text:
І зрабіў заслону на ўваход у скінію з блакітнай, пурпуровай і чырванёнай воўны і з суканага вісону, узорыстага вырабу, </p><i> Ì zrabìǔ zaslonu na ǔvahod u skìnìû z blakìtnaj, purpurovaj ì čyrvanënaj voǔny ì z sukanaga vìsonu, uzorystaga vyrabu, </i>


text:
і пяць слупоў для яе з гачкамі; і абклаў вярхі іх і завязі іх золатам і выліў пяць медных падножжаў. </p><i> ì pâc′ slupoǔ dlâ âe z gačkamì; ì abklaǔ vârhì ìh ì zavâzì ìh zolatam ì vylìǔ pâc′ mednyh padnožžaǔ. </i>


text:
<pb/>І зрабіў Вэсэлііл каўчэг з дрэва сітым: даўжыня яго два локці з палавінаю, шырыня яго паўтара локця і вышыня Яго паўтара локця; </p><i> Ì zrabìǔ Vèsèlììl kaǔčèg z drèva sìtym: daǔžynâ âgo dva lokcì z palavìnaû, šyrynâ âgo paǔtara lokcâ ì vyšynâ Âgo paǔtara lokcâ; </i>


text:
і абклаў яго чыстым золатам зь сярэдзіны і звонку і зрабіў вакол яго залаты вянок; </p><i> ì abklaǔ âgo čystym zolatam z′ sârèdzìny ì zvonku ì zrabìǔ vakol âgo zalaty vânok; </i>


text:
і выліў для яго чатыры колцы залатыя, на чатырох ніжніх кутках яго: па два колцы з аднаго боку яго, і два колцы з другога боку яго. </p><i> ì vylìǔ dlâ âgo čatyry kolcy zalatyâ, na čatyroh nìžnìh kutkah âgo: pa dva kolcy z adnago boku âgo, ì dva kolcy z drugoga boku âgo. </i>


text:
І зрабіў жэрдкі з дрэва сітым і абклаў іх золатам; </p><i> Ì zrabìǔ žèrdkì z drèva sìtym ì abklaǔ ìh zolatam; </i>


text:
і ўклаў жэрдкі ў колцы, па баках каўчэга, каб насіць каўчэг. </p><i> ì ǔklaǔ žèrdkì ǔ kolcy, pa bakah kaǔčèga, kab nasìc′ kaǔčèg. </i>


text:
<pb/>і зрабіў века з чыстага золата: даўжыня яго два локці з палавінаю, а шырыня паўтара локця. </p><i> ì zrabìǔ veka z čystaga zolata: daǔžynâ âgo dva lokcì z palavìnaû, a šyrynâ paǔtara lokcâ. </i>


text:
і зрабіў двух херувімаў з золата: чаканнага вырабу зрабіў іх на абодвух канцах века, </p><i> ì zrabìǔ dvuh heruvìmaǔ z zolata: čakannaga vyrabu zrabìǔ ìh na abodvuh kancah veka, </i>


text:
аднаго херувіма з аднаго канца, а другога херувіма з другога канца: пукатымі зь века зрабіў херувімаў з абодвух канцоў яго; </p><i> adnago heruvìma z adnago kanca, a drugoga heruvìma z drugoga kanca: pukatymì z′ veka zrabìǔ heruvìmaǔ z abodvuh kancoǔ âgo; </i>


text:
і былі херувімы раскрыленыя ўгору і пакрывалі крыламі сваімі века, а тварамі сваімі былі павернутыя адзін да аднаго; херувімы былі тварамі да века. </p><i> ì bylì heruvìmy raskrylenyâ ǔgoru ì pakryvalì krylamì svaìmì veka, a tvaramì svaìmì bylì pavernutyâ adzìn da adnago; heruvìmy bylì tvaramì da veka. </i>


text:
І зрабіў стол з дрэва сітым даўжынёю ў два локці, шырынёю ў локаць і вышынёю ў паўтара локця, </p><i> Ì zrabìǔ stol z drèva sìtym daǔžynëû ǔ dva lokcì, šyrynëû ǔ lokac′ ì vyšynëû ǔ paǔtara lokcâ, </i>


text:
і абклаў яго золатам чыстым, і зрабіў вакол яго залаты вянок; </p><i> ì abklaǔ âgo zolatam čystym, ì zrabìǔ vakol âgo zalaty vânok; </i>


text:
і зрабіў вакол яго сьценкі ў далоню і зрабіў залаты вянок каля сьценак яго; </p><i> ì zrabìǔ vakol âgo s′cenkì ǔ dalonû ì zrabìǔ zalaty vânok kalâ s′cenak âgo; </i>


text:
і выліў для яго чатыры колцы залатыя і ўмацаваў колцы на чатырох кутах, каля чатырох ножак яго: </p><i> ì vylìǔ dlâ âgo čatyry kolcy zalatyâ ì ǔmacavaǔ kolcy na čatyroh kutah, kalâ čatyroh nožak âgo: </i>


text:
пры сьценках былі колцы, каб укладваць жэрдкі і насіць стол; </p><i> pry s′cenkah bylì kolcy, kab ukladvac′ žèrdkì ì nasìc′ stol; </i>


text:
і зрабіў жэрдкі з дрэва сітым і абклаў іх золатам, каб насіць стол. </p><i> ì zrabìǔ žèrdkì z drèva sìtym ì abklaǔ ìh zolatam, kab nasìc′ stol. </i>


text:
Потым зрабіў посуд да стала: міскі, кадзільніцы, кубкі і чары, каб паліваць зь іх, з чыстага золата. </p><i> Potym zrabìǔ posud da stala: mìskì, kadzìl′nìcy, kubkì ì čary, kab palìvac′ z′ ìh, z čystaga zolata. </i>


text:
І зрабіў сьвяцільню з золата чыстага, чаканную зрабіў сьвяцільню; сьцябло яе, галіны яе, чарачкі яе, яблыкі яе і кветкі яе выходзілі зь яе; </p><i> Ì zrabìǔ s′vâcìl′nû z zolata čystaga, čakannuû zrabìǔ s′vâcìl′nû; s′câblo âe, galìny âe, čaračkì âe, âblykì âe ì kvetkì âe vyhodzìlì z′ âe; </i>


text:
шэсьць галін выходзіла з бакоў яе: тры галіны сьвяцільні з аднаго боку яе і тры галіны сьвяцільні з другога боку яе; </p><i> šès′c′ galìn vyhodzìla z bakoǔ âe: try galìny s′vâcìl′nì z adnago boku âe ì try galìny s′vâcìl′nì z drugoga boku âe; </i>


text:
тры чарачкі былі накшталт міндальнай кветкі, яблык і кветкі на адной галінцы, і тры чарачкі накшталт міндальнай кветкі, яблык і кветкі на другой галінцы: так на ўсіх шасьці галінках, што выходзяць зь сьвяцільні; </p><i> try čaračkì bylì nakštalt mìndal′naj kvetkì, âblyk ì kvetkì na adnoj galìncy, ì try čaračkì nakštalt mìndal′naj kvetkì, âblyk ì kvetkì na drugoj galìncy: tak na ǔsìh šas′cì galìnkah, što vyhodzâc′ z′ s′vâcìl′nì; </i>


text:
а на сьцябле сьвяцільні было чатыры чарачкі накшталт міндальнай кветкі зь яблыкамі і кветкамі; </p><i> a na s′câble s′vâcìl′nì bylo čatyry čaračkì nakštalt mìndal′naj kvetkì z′ âblykamì ì kvetkamì; </i>


text:
у шасьці галінак, што выходзяць зь яе, яблык пад першымі дзьвюма галінкамі, і яблык пад другімі дзьвюма галінкамі, і яблык пад трэцімі дзьвюма галінкамі; </p><i> u šas′cì galìnak, što vyhodzâc′ z′ âe, âblyk pad peršymì dz′vûma galìnkamì, ì âblyk pad drugìmì dz′vûma galìnkamì, ì âblyk pad trècìmì dz′vûma galìnkamì; </i>


text:
яблыкі і галінкі іх выходзілі зь яе; уся яна была чаканная, цэльная, з чыстага золата. </p><i> âblykì ì galìnkì ìh vyhodzìlì z′ âe; usâ âna byla čakannaâ, cèl′naâ, z čystaga zolata. </i>


text:
І зрабіў да яе сем лампад, і абцужкі да яе і латкі да яе, з чыстага золата; </p><i> Ì zrabìǔ da âe sem lampad, ì abcužkì da âe ì latkì da âe, z čystaga zolata; </i>


text:
з таланту чыстага золата зрабіў яе з усімі прыладамі яе. </p><i> z talantu čystaga zolata zrabìǔ âe z usìmì pryladamì âe. </i>


text:
І зрабіў ахвярнік дымленьня з дрэва сітым; даўжыня яго локаць, і шырыня яго локаць, чатырохкутны, вышыня яго два локці; зь яго выходзілі рогі яго; </p><i> Ì zrabìǔ ahvârnìk dymlen′nâ z drèva sìtym; daǔžynâ âgo lokac′, ì šyrynâ âgo lokac′, čatyrohkutny, vyšynâ âgo dva lokcì; z′ âgo vyhodzìlì rogì âgo; </i>


text:
і абклаў яго чыстым золатам, верх яго і бакі яго вакол і рогі яго, і зрабіў да яго залаты вянок вакол; </p><i> ì abklaǔ âgo čystym zolatam, verh âgo ì bakì âgo vakol ì rogì âgo, ì zrabìǔ da âgo zalaty vânok vakol; </i>


text:
пад вянком яго на двух кутах яго зрабіў два колцы залатыя, абапал яго зрабіў іх, каб укладваць у іх жэрдкі і насіць яго; </p><i> pad vânkom âgo na dvuh kutah âgo zrabìǔ dva kolcy zalatyâ, abapal âgo zrabìǔ ìh, kab ukladvac′ u ìh žèrdkì ì nasìc′ âgo; </i>


text:
жэрдкі зрабіў з дрэва сітым і абклаў іх золатам. </p><i> žèrdkì zrabìǔ z drèva sìtym ì abklaǔ ìh zolatam. </i>


text:
<pb/>І зрабіў міра на сьвяшчэннае памазаньне і дымленьне пахучае, чыстае, ад умельства таго, хто складвае масьці. </p><i> Ì zrabìǔ mìra na s′vâščènnae pamazan′ne ì dymlen′ne pahučae, čystae, ad umel′stva tago, hto skladvae mas′cì. </i>


text:
<pb/>І зрабіў ахвярнік цэласпаленьня з дрэва сітым даўжынёю ў пяць локцяў і шырынёю ў пяць локцяў, чатырохкутны, вышынёю ў тры локці, </p><i> Ì zrabìǔ ahvârnìk cèlaspalen′nâ z drèva sìtym daǔžynëû ǔ pâc′ lokcâǔ ì šyrynëû ǔ pâc′ lokcâǔ, čatyrohkutny, vyšynëû ǔ try lokcì, </i>


text:
і зрабіў рогі на чатырох кутах яго, так што зь яго выходзілі рогі, і абклаў яго медзьдзю. </p><i> ì zrabìǔ rogì na čatyroh kutah âgo, tak što z′ âgo vyhodzìlì rogì, ì abklaǔ âgo medz′dzû. </i>


text:
І зрабіў усе прылады ахвярніка: гаршкі; лапаты, чары, вілкі і вугольнікі; усе прылады яго зрабіў зь медзі. </p><i> Ì zrabìǔ use prylady ahvârnìka: garškì; lapaty, čary, vìlkì ì vugol′nìkì; use prylady âgo zrabìǔ z′ medzì. </i>


text:
І зрабіў для ахвярніка рашотку, як сетку, зь медзі, па краі яго ўнізе да палавіны яго; </p><i> Ì zrabìǔ dlâ ahvârnìka rašotku, âk setku, z′ medzì, pa kraì âgo ǔnìze da palavìny âgo; </i>


text:
і зрабіў чатыры колцы на чатырох кутах меднай рашоткі для ўкладваньня жэрдак, </p><i> ì zrabìǔ čatyry kolcy na čatyroh kutah mednaj rašotkì dlâ ǔkladvan′nâ žèrdak, </i>


text:
і зрабіў жэрдкі з дрэва сітым, і абклаў іх медзьдзю, </p><i> ì zrabìǔ žèrdkì z drèva sìtym, ì abklaǔ ìh medz′dzû, </i>


text:
і ўклаў жэрдкі ў колцы па баках ахвярніка, каб насіць яго на іх; пусты ўсярэдзіне з дошак зрабіў яго. </p><i> ì ǔklaǔ žèrdkì ǔ kolcy pa bakah ahvârnìka, kab nasìc′ âgo na ìh; pusty ǔsârèdzìne z došak zrabìǔ âgo. </i>


text:
<pb/>І зрабіў умывальнік зь медзі і падножжа яго зь медзі з далікатнымі выявамім, якія ўпрыгожвалі ўваход у скінію сходу. </p><i> Ì zrabìǔ umyval′nìk z′ medzì ì padnožža âgo z′ medzì z dalìkatnymì vyâvamìm, âkìâ ǔprygožvalì ǔvahod u skìnìû shodu. </i>


text:
І зрабіў двор: з паўднёвага боку, на поўдзень, заслоны з суканага вісону даўжынёю ў сто локцяў; </p><i> Ì zrabìǔ dvor: z paǔdnëvaga boku, na poǔdzen′, zaslony z sukanaga vìsonu daǔžynëû ǔ sto lokcâǔ; </i>


text:
слупоў для іх дваццаць і падножжаў да іх дваццаць медных; гачкі ў слупоў і повязі іх з срэбра. </p><i> slupoǔ dlâ ìh dvaccac′ ì padnožžaǔ da ìh dvaccac′ mednyh; gačkì ǔ slupoǔ ì povâzì ìh z srèbra. </i>


text:
І па паўночным баку - заслоны ў сто локцяў; слупоў для іх дваццаць і падножжаў да іх дваццаць медных; гачкі ў слупоў і повязі з срэбра. </p><i> Ì pa paǔnočnym baku - zaslony ǔ sto lokcâǔ; slupoǔ dlâ ìh dvaccac′ ì padnožžaǔ da ìh dvaccac′ mednyh; gačkì ǔ slupoǔ ì povâzì z srèbra. </i>


text:
<pb/>І з заходняга боку - заслоны ў пяцьдзясят локцяў, слупоў для іх дзесяць і падножжаў да іх дзесяць, гачкі ў слупах і повязі іх з срэбра. </p><i> Ì z zahodnâga boku - zaslony ǔ pâc′dzâsât lokcâǔ, slupoǔ dlâ ìh dzesâc′ ì padnožžaǔ da ìh dzesâc′, gačkì ǔ slupah ì povâzì ìh z srèbra. </i>


text:
і зь відавога боку на ўсход - заслоны ў пяцьдзясят локцяў. </p><i> ì z′ vìdavoga boku na ǔshod - zaslony ǔ pâc′dzâsât lokcâǔ. </i>


text:
Для аднаго боку брамы двара - заслоны ў пятнаццаць локцяў, слупоў для іх тры і падножжаў да іх тры; </p><i> Dlâ adnago boku bramy dvara - zaslony ǔ pâtnaccac′ lokcâǔ, slupoǔ dlâ ìh try ì padnožžaǔ da ìh try; </i>


text:
і для другога боку - заслоны ў пятнаццаць локцяў, слупоў для іх тры і падножжаў да іх тры. </p><i> ì dlâ drugoga boku - zaslony ǔ pâtnaccac′ lokcâǔ, slupoǔ dlâ ìh try ì padnožžaǔ da ìh try. </i>


text:
Усе заслоны ва ўсе бакі двара з суканага вісону, </p><i> Use zaslony va ǔse bakì dvara z sukanaga vìsonu, </i>


text:
а падножжы ў слупоў зь медзі; гачкі ў слупах і повязі іх з срэбра; а вярхі ў іх абкладзены срэбрам, і ўсе слупы двара злучаны повязямі срэбнымі. </p><i> a padnožžy ǔ slupoǔ z′ medzì; gačkì ǔ slupah ì povâzì ìh z srèbra; a vârhì ǔ ìh abkladzeny srèbram, ì ǔse slupy dvara zlučany povâzâmì srèbnymì. </i>


text:
А заслона для брамы двара ўзорыстага вырабу з блакітнай, пурпуровай і чырванёнай воўны і з суканага вісону, даўжынёю ў дваццаць локцяў, вышынёю ў пяць локцяў, па ўсёй працягласьці, падобна на заслону двара; </p><i> A zaslona dlâ bramy dvara ǔzorystaga vyrabu z blakìtnaj, purpurovaj ì čyrvanënaj voǔny ì z sukanaga vìsonu, daǔžynëû ǔ dvaccac′ lokcâǔ, vyšynëû ǔ pâc′ lokcâǔ, pa ǔsëj pracâglas′cì, padobna na zaslonu dvara; </i>


text:
і слупоў для яго чатыры і падножжаў да яго чатыры медныя; гачкі ў іх срэбныя, а вярхі іх абкладзены срэбрам, і повязі іх срэбныя. </p><i> ì slupoǔ dlâ âgo čatyry ì padnožžaǔ da âgo čatyry mednyâ; gačkì ǔ ìh srèbnyâ, a vârhì ìh abkladzeny srèbram, ì povâzì ìh srèbnyâ. </i>


text:
Вось падлік таго, што скарыстага для скініі адкрыцьця, зробленае паводле загаду Майсея, лявітамі пад наглядам Ітамара, сына Ааронавага, сьвятара. </p><i> Vos′ padlìk tago, što skarystaga dlâ skìnìì adkryc′câ, zroblenae pavodle zagadu Majseâ, lâvìtamì pad naglâdam Ìtamara, syna Aaronavaga, s′vâtara. </i>


text:
А рабіў усё, што загадаў Гасподзь Майсею, Вэсэлііл, сын Урыі, сын Ора, з племя Юдавага, </p><i> A rabìǔ usë, što zagadaǔ Gaspodz′ Majseû, Vèsèlììl, syn Uryì, syn Ora, z plemâ Ûdavaga, </i>


text:
І зь ім Агаліяў, сын Ахісамахаў, з племя Данавага, разьбяр і ўмелы ткач і вышывальшчык па блакітнай, пурпуровай, чырванёнай і вісонавай тканіне. </p><i> Ì z′ ìm Agalìâǔ, syn Ahìsamahaǔ, z plemâ Danavaga, raz′bâr ì ǔmely tkač ì vyšyval′ščyk pa blakìtnaj, purpurovaj, čyrvanënaj ì vìsonavaj tkanìne. </i>


text:
<pb/>Усяго золата, ужытага ў працу на ўсе прылады сьвятыні, золата, прынесенага ў дар, было дваццаць дзевяць талантаў і сямсот трыццаць сікляў, сікляў сьвяшчэнных; </p><i> Usâgo zolata, užytaga ǔ pracu na ǔse prylady s′vâtynì, zolata, prynesenaga ǔ dar, bylo dvaccac′ dzevâc′ talantaǔ ì sâmsot tryccac′ sìklâǔ, sìklâǔ s′vâščènnyh; </i>


text:
<pb/>а срэбра ад падлічаных асобаў супольства сто талантаў і тысяча сямсот семдзесят пяць сікляў, сікляў сьвяшчэнных; </p><i> a srèbra ad padlìčanyh asobaǔ supol′stva sto talantaǔ ì tysâča sâmsot semdzesât pâc′ sìklâǔ, sìklâǔ s′vâščènnyh; </i>


text:
з шасьцісот трох тысяч пяцісот пяцідзесяці чалавек, з кожнага, хто быў падлічаны, ад дваццаці гадоў і вышэй, па паўсікля з чалавека, лічачы на сікль сьвяшчэнны. </p><i> z šas′cìsot troh tysâč pâcìsot pâcìdzesâcì čalavek, z kožnaga, hto byǔ padlìčany, ad dvaccacì gadoǔ ì vyšèj, pa paǔsìklâ z čalaveka, lìčačy na sìkl′ s′vâščènny. </i>


text:
Сто талантаў срэбра ўжыта на ліцьцё падножжаў сьвятыні і падножжаў у заслоны; сто падножжаў са ста талантаў, па таланце на падножжа; </p><i> Sto talantaǔ srèbra ǔžyta na lìc′cë padnožžaǔ s′vâtynì ì padnožžaǔ u zaslony; sto padnožžaǔ sa sta talantaǔ, pa talance na padnožža; </i>


text:
а з тысячы сямісот сямідзесяці пяці сікляў зрабіў ён гачкі ў слупах і пакрыў вярхі іх і зрабіў повязі для іх. </p><i> a z tysâčy sâmìsot sâmìdzesâcì pâcì sìklâǔ zrabìǔ ën gačkì ǔ slupah ì pakryǔ vârhì ìh ì zrabìǔ povâzì dlâ ìh. </i>


text:
<pb/>А медзі, прынесенай у дар, было семдзесят талантаў і дзьве тысячы чатырыста сікляў; </p><i> A medzì, prynesenaj u dar, bylo semdzesât talantaǔ ì dz′ve tysâčy čatyrysta sìklâǔ; </i>


text:
зь яе зрабіў ён падножжы да слупоў каля ўваходу ў скінію сьведчаньня, і ахвярнік медны, і рашотку медную для яго, і ўвесь посуд ахвярніка, </p><i> z′ âe zrabìǔ ën padnožžy da slupoǔ kalâ ǔvahodu ǔ skìnìû s′vedčan′nâ, ì ahvârnìk medny, ì rašotku mednuû dlâ âgo, ì ǔves′ posud ahvârnìka, </i>


text:
і падножжы да слупоў усяго двара, і падножжы да слупоў брамы двара, і ўсе калы скініі і ўсе калы вакол двара. </p><i> ì padnožžy da slupoǔ usâgo dvara, ì padnožžy da slupoǔ bramy dvara, ì ǔse kaly skìnìì ì ǔse kaly vakol dvara. </i>


text:
<pb/>А з блакітнай, пурпуровай і чырванёнай воўны зрабілі яны службовую вопратку, дзеля слугаваньня ў сьвятыні; зрабілі таксама сьвяшчэнную вопратку Аарону, як загадаў Гасподзь Майсею. </p><i> A z blakìtnaj, purpurovaj ì čyrvanënaj voǔny zrabìlì âny službovuû vopratku, dzelâ slugavan′nâ ǔ s′vâtynì; zrabìlì taksama s′vâščènnuû vopratku Aaronu, âk zagadaǔ Gaspodz′ Majseû. </i>


text:
І зрабіў эфод з золата, з блакітнай, пурпуровай і чырванёнай воўны і з суканага вісону; </p><i> Ì zrabìǔ èfod z zolata, z blakìtnaj, purpurovaj ì čyrvanënaj voǔny ì z sukanaga vìsonu; </i>


text:
і распляскалі яны золата ў лісты і выцягнулі ніткі, каб выткаць іх паміж блакітнымі, пурпуровымі, чырванёнымі і вісонавымі ніткамі, умелаю працаю. </p><i> ì rasplâskalì âny zolata ǔ lìsty ì vycâgnulì nìtkì, kab vytkac′ ìh pamìž blakìtnymì, purpurovymì, čyrvanënymì ì vìsonavymì nìtkamì, umelaû pracaû. </i>


text:
І зрабілі ў яго нарамнікі злучальныя; на абодвух канцах сваіх ён быў зьвязаны. </p><i> Ì zrabìlì ǔ âgo naramnìkì zlučal′nyâ; na abodvuh kancah svaìh ën byǔ z′vâzany. </i>


text:
І пояс эфода, які паверсе яго, аднолькавага зь ім вырабу, зроблены быў з золата, з блакітнай, пурпуровай і чырванёнай воўны, як загадаў Гасподзь Майсею. </p><i> Ì poâs èfoda, âkì paverse âgo, adnol′kavaga z′ ìm vyrabu, zrobleny byǔ z zolata, z blakìtnaj, purpurovaj ì čyrvanënaj voǔny, âk zagadaǔ Gaspodz′ Majseû. </i>


text:
<pb/>І зрабілі камяні аніксавыя, уставіўшы іх у залатыя гнёзды і выразаўшы на іх імёны сыноў Ізраілевых, як выразаюць на пячатцы; </p><i> Ì zrabìlì kamânì anìksavyâ, ustavìǔšy ìh u zalatyâ gnëzdy ì vyrazaǔšy na ìh ìmëny synoǔ Ìzraìlevyh, âk vyrazaûc′ na pâčatcy; </i>


text:
і паклаў ён іх на нарамнікі эфода, у памяць сыноў Ізраілевых, як загадаў Гасподзь Майсею. </p><i> ì paklaǔ ën ìh na naramnìkì èfoda, u pamâc′ synoǔ Ìzraìlevyh, âk zagadaǔ Gaspodz′ Majseû. </i>


text:
І зрабіў нагруднік умелаю працаю, такою самаю працаю, як эфод з золата, з блакітнай, пурпуровай і чырванёнай воўны і з суканага вісону; </p><i> Ì zrabìǔ nagrudnìk umelaû pracaû, takoû samaû pracaû, âk èfod z zolata, z blakìtnaj, purpurovaj ì čyrvanënaj voǔny ì z sukanaga vìsonu; </i>


text:
ён быў чатырохкутны; яны зрабілі падвойны нагруднік у пядзю даўжыні і ў пядзю шырыні, падвойны ён быў; </p><i> ën byǔ čatyrohkutny; âny zrabìlì padvojny nagrudnìk u pâdzû daǔžynì ì ǔ pâdzû šyrynì, padvojny ën byǔ; </i>


text:
і ўставілі ў яго ў чатыры рады камяні; побач: рубін, тапаз, смарагд, - гэта першы рад; </p><i> ì ǔstavìlì ǔ âgo ǔ čatyry rady kamânì; pobač: rubìn, tapaz, smaragd, - gèta peršy rad; </i>


text:
у другім радзе: карбункул, сапфір і адамант; </p><i> u drugìm radze: karbunkul, sapfìr ì adamant; </i>


text:
у чацьвёртым радзе: хрызаліт, анікс і ясьпіс; і ўстаўлены яны ў залатыя гнёзды. </p><i> u čac′vërtym radze: hryzalìt, anìks ì âs′pìs; ì ǔstaǔleny âny ǔ zalatyâ gnëzdy. </i>


text:
Камянёў было па ліку імёнаў сыноў Ізраілевых; дванаццаць было іх, па ліку імёнаў іхніх, і на кожным зь іх выразана было, як на пячатцы, па адным імю, для дванаццаці плямёнаў. </p><i> Kamânëǔ bylo pa lìku ìmënaǔ synoǔ Ìzraìlevyh; dvanaccac′ bylo ìh, pa lìku ìmënaǔ ìhnìh, ì na kožnym z′ ìh vyrazana bylo, âk na pâčatcy, pa adnym ìmû, dlâ dvanaccacì plâmënaǔ. </i>


text:
<pb/>Да нагрудніка зрабілі тоўстыя ланцужкі вітага вырабу з чыстага золата; </p><i> Da nagrudnìka zrabìlì toǔstyâ lancužkì vìtaga vyrabu z čystaga zolata; </i>


text:
і зрабілі два залатыя гнязды і два залатыя колцы і прымацавалі колцы да двух канцоў нагрудніка, </p><i> ì zrabìlì dva zalatyâ gnâzdy ì dva zalatyâ kolcy ì prymacavalì kolcy da dvuh kancoǔ nagrudnìka, </i>


text:
і ўклалі абодва пляцёныя ланцужкі з золата ў два колцы па канцах нагрудніка, </p><i> ì ǔklalì abodva plâcënyâ lancužkì z zolata ǔ dva kolcy pa kancah nagrudnìka, </i>


text:
а два канцы двух ланцужкоў прымацавалі да двух гнёздаў і прымацавалі іх да нарамнікаў эфода з правага боку яго; </p><i> a dva kancy dvuh lancužkoǔ prymacavalì da dvuh gnëzdaǔ ì prymacavalì ìh da naramnìkaǔ èfoda z pravaga boku âgo; </i>


text:
яшчэ зрабілі два колцы залатыя і прымацавалі іх да двух іншых канцоў нагрудніка, на тым баку, які трымаецца каля эфода ўсярэдзіне. </p><i> âščè zrabìlì dva kolcy zalatyâ ì prymacavalì ìh da dvuh ìnšyh kancoǔ nagrudnìka, na tym baku, âkì trymaecca kalâ èfoda ǔsârèdzìne. </i>


text:
І яшчэ зрабілі два колцы залатыя, і прымацавалі іх да двух нарамнікаў эфода спадыспаду, з правага боку яго, каля злучэньня яго над поясам эфода; </p><i> Ì âščè zrabìlì dva kolcy zalatyâ, ì prymacavalì ìh da dvuh naramnìkaǔ èfoda spadyspadu, z pravaga boku âgo, kalâ zlučèn′nâ âgo nad poâsam èfoda; </i>


text:
і прымацавалі нагруднік колцамі яго да колцаў эфода шнурком з блакітнай воўны, каб ён быў над поясам эфода, і каб не адставаў нагруднік ад эфода, як загадаў Гасподзь Майсею. </p><i> ì prymacavalì nagrudnìk kolcamì âgo da kolcaǔ èfoda šnurkom z blakìtnaj voǔny, kab ën byǔ nad poâsam èfoda, ì kab ne adstavaǔ nagrudnìk ad èfoda, âk zagadaǔ Gaspodz′ Majseû. </i>


text:
І зрабіў верхнюю шату да эфода тканую, усю з блакітнай воўны, </p><i> Ì zrabìǔ verhnûû šatu da èfoda tkanuû, usû z blakìtnaj voǔny, </i>


text:
і ў верхняй шаце прарэху, як у панцыры, і вакол яе абшыўку, каб ня дралася; </p><i> ì ǔ verhnâj šace prarèhu, âk u pancyry, ì vakol âe abšyǔku, kab nâ dralasâ; </i>


text:
па прыполе верхняй шаты зрабілі яны яблыкі з блакітнай, пурпуровай і чырванёнай воўны; </p><i> pa prypole verhnâj šaty zrabìlì âny âblykì z blakìtnaj, purpurovaj ì čyrvanënaj voǔny; </i>


text:
і зрабілі бомкі з чыстага золата і павесілі бомкі паміж яблыкамі па прыполе верхняй шаты вакол: </p><i> ì zrabìlì bomkì z čystaga zolata ì pavesìlì bomkì pamìž âblykamì pa prypole verhnâj šaty vakol: </i>


text:
бомку і яблык, бомку і яблык, па прыполе верхняй шаты вакол дзеля служэньня, як загадаў Гасподзь Майсею. </p><i> bomku ì âblyk, bomku ì âblyk, pa prypole verhnâj šaty vakol dzelâ služèn′nâ, âk zagadaǔ Gaspodz′ Majseû. </i>


text:
<pb/>і зрабілі Аарону і сынам ягоным хітоны зь вісону, тканыя, </p><i> ì zrabìlì Aaronu ì synam âgonym hìtony z′ vìsonu, tkanyâ, </i>


text:
і кідар зь вісону, і павязкі на галаву зь вісону, і сподняе ільняное адзеньне з суканага вісону, </p><i> ì kìdar z′ vìsonu, ì pavâzkì na galavu z′ vìsonu, ì spodnâe ìl′nânoe adzen′ne z sukanaga vìsonu, </i>


text:
і пояс з суканага вісону і з блакітнай, пурпуровай і чырванёнай воўны, узорыстага вырабу, як загадаў Гасподзь Майсею. </p><i> ì poâs z sukanaga vìsonu ì z blakìtnaj, purpurovaj ì čyrvanënaj voǔny, uzorystaga vyrabu, âk zagadaǔ Gaspodz′ Majseû. </i>


text:
І зрабілі паліраваную дошчачку, дыядэму сьвятыні, з чыстага золата, і накрэсьлілі на ёй пісьмёны, як выразаюць на пячатцы: "Сьвятыня Гасподняя"; </p><i> Ì zrabìlì palìravanuû doščačku, dyâdèmu s′vâtynì, z čystaga zolata, ì nakrès′lìlì na ëj pìs′mëny, âk vyrazaûc′ na pâčatcy: "S′vâtynâ Gaspodnââ"; </i>


text:
і прымацавалі да яе шнурок з блакітнай воўны, каб прывязаць яе да кідара зьверху, як загадаў Гасподзь Майсею. </p><i> ì prymacavalì da âe šnurok z blakìtnaj voǔny, kab pryvâzac′ âe da kìdara z′verhu, âk zagadaǔ Gaspodz′ Majseû. </i>


text:
Так закончана была ўся работа для скініі сходу, і зрабілі сыны Ізраілевыя ўсё: як загадаў Гасподзь Майсею, так і зрабілі. </p><i> Tak zakončana byla ǔsâ rabota dlâ skìnìì shodu, ì zrabìlì syny Ìzraìlevyâ ǔsë: âk zagadaǔ Gaspodz′ Majseû, tak ì zrabìlì. </i>


text:
і прынесьлі да Майсея скінію, покрыва і ўсе прылады яе, гачкі яе, брусы яе, жэрдкі яе, слупы яе і падножжы яе, </p><i> ì prynes′lì da Majseâ skìnìû, pokryva ì ǔse prylady âe, gačkì âe, brusy âe, žèrdkì âe, slupy âe ì padnožžy âe, </i>


text:
покрыва са скураў барановых чырвоных і покрыва са скураў сініх і заслону, каб захінаць, </p><i> pokryva sa skuraǔ baranovyh čyrvonyh ì pokryva sa skuraǔ sìnìh ì zaslonu, kab zahìnac′, </i>


text:
стол з усімі прыладамі яго і хлябы ахвяравальныя, </p><i> stol z usìmì pryladamì âgo ì hlâby ahvâraval′nyâ, </i>


text:
сьвяцільні з чыстага золата, лампады яго, лампады пастаўленыя на ім і ўсе прылады яго, і алей, каб асьвятляць, </p><i> s′vâcìl′nì z čystaga zolata, lampady âgo, lampady pastaǔlenyâ na ìm ì ǔse prylady âgo, ì alej, kab as′vâtlâc′, </i>


text:
залаты ахвярнік і алей памазаньня, і пахошчы, каб дыміць, і заслону на ўваход у скінію, </p><i> zalaty ahvârnìk ì alej pamazan′nâ, ì pahoščy, kab dymìc′, ì zaslonu na ǔvahod u skìnìû, </i>


text:
ахвярнік медны і медную рашотку да яго, жэрдкі яго і ўсе прылады яго, умывальнік і падножжа яго, </p><i> ahvârnìk medny ì mednuû rašotku da âgo, žèrdkì âgo ì ǔse prylady âgo, umyval′nìk ì padnožža âgo, </i>


text:
заслоны двара, слупы і падножжы, заслону да брамы двара, вяроўкі і калы і ўсе рэчы, якія належаць да слугаваньня ў скініі сходу, </p><i> zaslony dvara, slupy ì padnožžy, zaslonu da bramy dvara, vâroǔkì ì kaly ì ǔse rèčy, âkìâ naležac′ da slugavan′nâ ǔ skìnìì shodu, </i>


text:
вопратку службовую на служэньне ў сьвятыні, сьвяшчэнную вопратку Аарону сьвятару і вопратку сынам ягоным на сьвятадзейства. </p><i> vopratku službovuû na služèn′ne ǔ s′vâtynì, s′vâščènnuû vopratku Aaronu s′vâtaru ì vopratku synam âgonym na s′vâtadzejstva. </i>


text:
<pb/>Як загадаў Гасподзь Майсею, так і зрабілі сыны Ізраілевыя ўсю гэтую працу. </p><i> Âk zagadaǔ Gaspodz′ Majseû, tak ì zrabìlì syny Ìzraìlevyâ ǔsû gètuû pracu. </i>


text:
І ўбачыў Майсей усю працу, і вось, яны зрабілі яе: як загадаў Гасподзь, так і зрабілі. І дабраславіў іх Майсей. </p><i> Ì ǔbačyǔ Majsej usû pracu, ì vos′, âny zrabìlì âe: âk zagadaǔ Gaspodz′, tak ì zrabìlì. Ì dabraslavìǔ ìh Majsej. </i>


text:
у першы месяц, у першы дзень месяца пастаў скінію сходу, </p><i> u peršy mesâc, u peršy dzen′ mesâca pastaǔ skìnìû shodu, </i>


text:
і пастаў у ёй каўчэг адкрыцьця, і захіні каўчэг заслонаю; </p><i> ì pastaǔ u ëj kaǔčèg adkryc′câ, ì zahìnì kaǔčèg zaslonaû; </i>


text:
і ўнясі стол і пастаў на ім усе рэчы яго, і ўнясі сьвяцільню і пастаў на ёй лампады яе; </p><i> ì ǔnâsì stol ì pastaǔ na ìm use rèčy âgo, ì ǔnâsì s′vâcìl′nû ì pastaǔ na ëj lampady âe; </i>


text:
і пастаў залаты ахвярнік, каб дыміць перад каўчэгам адкрыцьця, і павесь заслону на ўваходзе ў скінію; </p><i> ì pastaǔ zalaty ahvârnìk, kab dymìc′ perad kaǔčègam adkryc′câ, ì paves′ zaslonu na ǔvahodze ǔ skìnìû; </i>


text:
і пастаў ахвярнік цэласпаленьня перад уваходам у скінію сходу; </p><i> ì pastaǔ ahvârnìk cèlaspalen′nâ perad uvahodam u skìnìû shodu; </i>


text:
і пастаў умывальнік паміж скініяй сходу і ахвярнікам і налі ў яго вады; </p><i> ì pastaǔ umyval′nìk pamìž skìnìâj shodu ì ahvârnìkam ì nalì ǔ âgo vady; </i>


text:
і пастаў двор вакол і павесь заслону ў браме двара. </p><i> ì pastaǔ dvor vakol ì paves′ zaslonu ǔ brame dvara. </i>


text:
І вазьмі алею памазаньня, і памаж скінію і ўсё, што ў ёй, і асьвяці яе і ўсе прылады яе, і будзе сьвята; </p><i> Ì vaz′mì aleû pamazan′nâ, ì pamaž skìnìû ì ǔsë, što ǔ ëj, ì as′vâcì âe ì ǔse prylady âe, ì budze s′vâta; </i>


text:
памаж ахвярнік цэласпаленьня і ўсе прылады яго і асьвяці ахвярнік, і будзе ахвярнік сьвятыня вялікая; </p><i> pamaž ahvârnìk cèlaspalen′nâ ì ǔse prylady âgo ì as′vâcì ahvârnìk, ì budze ahvârnìk s′vâtynâ vâlìkaâ; </i>


text:
і памаж умывальнік і падножжа яго і асьвяці яго. </p><i> ì pamaž umyval′nìk ì padnožža âgo ì as′vâcì âgo. </i>


text:
<pb/>І прывядзі Аарона і сыноў ягоных да ўваходу ў скінію сходу і абмый іх вадою; </p><i> Ì pryvâdzì Aarona ì synoǔ âgonyh da ǔvahodu ǔ skìnìû shodu ì abmyj ìh vadoû; </i>


text:
і апрані Аарона ў сьвяшчэннае адзеньне, і памаж яго, і асьвяці яго, каб ён быў сьвятаром Мне. </p><i> ì apranì Aarona ǔ s′vâščènnae adzen′ne, ì pamaž âgo, ì as′vâcì âgo, kab ën byǔ s′vâtarom Mne. </i>


text:
І сыноў ягоных прывядзі, і апрані іх у хітоны, </p><i> Ì synoǔ âgonyh pryvâdzì, ì apranì ìh u hìtony, </i>


text:
і памаж іх, як памазаў ты бацьку іхняга, каб яны былі сьвятарамі Мне, і памазаньне іх прысьвеціць іх у вечнае сьвятарства ў роды іхнія. </p><i> ì pamaž ìh, âk pamazaǔ ty bac′ku ìhnâga, kab âny bylì s′vâtaramì Mne, ì pamazan′ne ìh prys′vecìc′ ìh u večnae s′vâtarstva ǔ rody ìhnìâ. </i>


text:
І зрабіў Майсей усё: як загадаў яму Гасподзь, так і зрабіў. </p><i> Ì zrabìǔ Majsej usë: âk zagadaǔ âmu Gaspodz′, tak ì zrabìǔ. </i>


text:
<pb/>У першы месяц другога года, у першы дзень месяца пастаўлена скінія. </p><i> U peršy mesâc drugoga goda, u peršy dzen′ mesâca pastaǔlena skìnìâ. </i>


text:
І паставіў Майсей скінію, паклаў падножжы яе, паставіў брусы яе, паклаў жэрдкі і паставіў слупы яе, </p><i> Ì pastavìǔ Majsej skìnìû, paklaǔ padnožžy âe, pastavìǔ brusy âe, paklaǔ žèrdkì ì pastavìǔ slupy âe, </i>


text:
напяў покрыва над скініяю і паклаў века паверсе гэтага покрыва, як загадаў Гасподзь Майсею. </p><i> napâǔ pokryva nad skìnìâû ì paklaǔ veka paverse gètaga pokryva, âk zagadaǔ Gaspodz′ Majseû. </i>


text:
І ўзяў і паклаў адкрыцьцё ў каўчэг, і ўклаў жэрдкі ў колцы каўчэга, і паклаў века на каўчэг зьверху; </p><i> Ì ǔzâǔ ì paklaǔ adkryc′cë ǔ kaǔčèg, ì ǔklaǔ žèrdkì ǔ kolcy kaǔčèga, ì paklaǔ veka na kaǔčèg z′verhu; </i>


text:
і ўнёс каўчэг у скінію, і павесіў заслону, і засланіў каўчэг адкрыцьця, як загадаў Гасподзь Майсею. </p><i> ì ǔnës kaǔčèg u skìnìû, ì pavesìǔ zaslonu, ì zaslanìǔ kaǔčèg adkryc′câ, âk zagadaǔ Gaspodz′ Majseû. </i>


text:
<pb/>І паставіў стол у скініі сходу на паўночным баку скініі, паза заслонаю, </p><i> Ì pastavìǔ stol u skìnìì shodu na paǔnočnym baku skìnìì, paza zaslonaû, </i>


text:
і расклаў на ім рад хлябоў перад Госпадам, як загадаў Гасподзь Майсею. </p><i> ì rasklaǔ na ìm rad hlâboǔ perad Gospadam, âk zagadaǔ Gaspodz′ Majseû. </i>


text:
<pb/>І паставіў сьвяцільню ў скініі сходу насупраць стала, на паўднёвым баку скініі, </p><i> Ì pastavìǔ s′vâcìl′nû ǔ skìnìì shodu nasuprac′ stala, na paǔdnëvym baku skìnìì, </i>


text:
і паставіў лампаду перад Госпадам, як загадаў Гасподзь Майсею. </p><i> ì pastavìǔ lampadu perad Gospadam, âk zagadaǔ Gaspodz′ Majseû. </i>


text:
<pb/>І паставіў залаты ахвярнік у скініі сходу перад заслонаю </p><i> Ì pastavìǔ zalaty ahvârnìk u skìnìì shodu perad zaslonaû </i>


text:
і задыміў на ім пахучае дымленьне, як загадаў Гасподзь Майсею. </p><i> ì zadymìǔ na ìm pahučae dymlen′ne, âk zagadaǔ Gaspodz′ Majseû. </i>


text:
і ахвярнік цэласпаленьня паставіў каля ўваходу ў скінію сходу і прынёс на ім цэласпаленьні і ахвяру хлебную, як загадаў Гасподзь Майсею. </p><i> ì ahvârnìk cèlaspalen′nâ pastavìǔ kalâ ǔvahodu ǔ skìnìû shodu ì prynës na ìm cèlaspalen′nì ì ahvâru hlebnuû, âk zagadaǔ Gaspodz′ Majseû. </i>


text:
<pb/>І паставіў умывальнік паміж скініяй сходу і ахвярнікам і наліў у яго вады для абмываньня, </p><i> Ì pastavìǔ umyval′nìk pamìž skìnìâj shodu ì ahvârnìkam ì nalìǔ u âgo vady dlâ abmyvan′nâ, </i>


text:
і абмывалі зь яго Майсей і Аарон і сыны ягоныя рукі свае і ногі свае; </p><i> ì abmyvalì z′ âgo Majsej ì Aaron ì syny âgonyâ rukì svae ì nogì svae; </i>


text:
калі яны ўваходзілі ў скінію і падыходзілі да ахавярніка, тады і абмывалі, як загадаў Гасподзь Майсею. </p><i> kalì âny ǔvahodzìlì ǔ skìnìû ì padyhodzìlì da ahavârnìka, tady ì abmyvalì, âk zagadaǔ Gaspodz′ Majseû. </i>


text:
<pb/>І паставіў двор вакол скініі і ахвярніка і павесіў заслону ў браме двара. І так закончыў Майсей дзею. </p><i> Ì pastavìǔ dvor vakol skìnìì ì ahvârnìka ì pavesìǔ zaslonu ǔ brame dvara. Ì tak zakončyǔ Majsej dzeû. </i>


text:
І ня мог Майсей увайсьці ў скінію, бо засланяла яго воблака, і слава Гасподняя напаўняла скінію. </p><i> Ì nâ mog Majsej uvajs′cì ǔ skìnìû, bo zaslanâla âgo voblaka, ì slava Gaspodnââ napaǔnâla skìnìû. </i>


text:
Калі падымалася воблака ад скініі, тады выпраўляліся ў дарогу сыны Ізраілевыя падчас усяго падарожжа свайго; </p><i> Kalì padymalasâ voblaka ad skìnìì, tady vypraǔlâlìsâ ǔ darogu syny Ìzraìlevyâ padčas usâgo padarožža svajgo; </i>


text:
калі ж не падымалася воблака, дык і яны не выпараўляліся ў дарогу, пакуль яно не падымалася; </p><i> kalì ž ne padymalasâ voblaka, dyk ì âny ne vyparaǔlâlìsâ ǔ darogu, pakul′ âno ne padymalasâ; </i>


text:
бо воблака Гасподняе стаяла над скініяй удзень, і агонь быў уначы ў ёй перад вачыма ўсяго дома Ізраілевага падчас усяго падарожжа іхняга. </p><i> bo voblaka Gaspodnâe staâla nad skìnìâj udzen′, ì agon′ byǔ unačy ǔ ëj perad vačyma ǔsâgo doma Ìzraìlevaga padčas usâgo padarožža ìhnâga. </i>


text:
<pb/>І паклікаў Гасподзь Майсея і сказаў яму са скініі сходу, кажучы: </p><i> Ì paklìkaǔ Gaspodz′ Majseâ ì skazaǔ âmu sa skìnìì shodu, kažučy: </i>


text:
абвясьці сынам Ізраілевым і скажы ім: калі хто з вас хоча прынесьці ахвяру Госпаду, дык, калі з быдла, прыносьце ахвяру вашую з быдла буйнога і дробнага. </p><i> abvâs′cì synam Ìzraìlevym ì skažy ìm: kalì hto z vas hoča prynes′cì ahvâru Gospadu, dyk, kalì z bydla, prynos′ce ahvâru vašuû z bydla bujnoga ì drobnaga. </i>


text:
Калі ахвяра яго - цэласпаленьне з буйнога быдла, няхай прынясе яе з мужчынскага полу, без пахібы; хай прывядзе яе да дзьвярэй скініі сходу, каб здабыць яму ўпадабаньне прад Госпадам; </p><i> Kalì ahvâra âgo - cèlaspalen′ne z bujnoga bydla, nâhaj prynâse âe z mužčynskaga polu, bez pahìby; haj pryvâdze âe da dz′vârèj skìnìì shodu, kab zdabyc′ âmu ǔpadaban′ne prad Gospadam; </i>


text:
і пакладзе руку сваю на галаву ахвяры цэласпаленьня - і набудзе ён упадабаньне, дзеля ачышчэньня грахоў ягоных; </p><i> ì pakladze ruku svaû na galavu ahvâry cèlaspalen′nâ - ì nabudze ën upadaban′ne, dzelâ ačyščèn′nâ grahoǔ âgonyh; </i>


text:
і заколе цяля прад Госпадам; а сыны Ааронавыя, сьвятары, прынясуць кроў і пакропяць крывёю з усіх бакоў на ахвярнік, які каля ўваходу ў скінію сходу; </p><i> ì zakole câlâ prad Gospadam; a syny Aaronavyâ, s′vâtary, prynâsuc′ kroǔ ì pakropâc′ kryvëû z usìh bakoǔ na ahvârnìk, âkì kalâ ǔvahodu ǔ skìnìû shodu; </i>


text:
і здыме скуру з ахвяры цэласпаленьня і разатне яе на часткі; </p><i> ì zdyme skuru z ahvâry cèlaspalen′nâ ì razatne âe na častkì; </i>


text:
а сыны Ааронавыя, сьвятары, пакладуць на ахвярнік агонь і на агні раскладудь дровы; </p><i> a syny Aaronavyâ, s′vâtary, pakladuc′ na ahvârnìk agon′ ì na agnì raskladud′ drovy; </i>


text:
і раскладуць сыны Ааронавыя, сьвятары, часткі, галаву і тлушч на дровах, што на агні, на ахвярніку; </p><i> ì raskladuc′ syny Aaronavyâ, s′vâtary, častkì, galavu ì tlušč na drovah, što na agnì, na ahvârnìku; </i>


text:
а вантробы ахвяры і ногі яе вымые ён вадою, і спаліць сьвятар усё на ахвярніку: гэта цэласпаленьне, ахвяра, духмянасьць прыемная Госпаду. </p><i> a vantroby ahvâry ì nogì âe vymye ën vadoû, ì spalìc′ s′vâtar usë na ahvârnìku: gèta cèlaspalen′ne, ahvâra, duhmânas′c′ pryemnaâ Gospadu. </i>


text:
Калі ахвяра цэласпаленьня яго з дробнага быдла, з авечак, альбо з коз, няхай прынясе яе з мужчынскага полу, без пахібы, </p><i> Kalì ahvâra cèlaspalen′nâ âgo z drobnaga bydla, z avečak, al′bo z koz, nâhaj prynâse âe z mužčynskaga polu, bez pahìby, </i>


text:
і заколе яе прад Госпадам з паўночнага боку ахвярніка; і сыны Ааронавыя, сьвятары, пакропяць крывёю яе на ахвярнік з усіх бакоў; </p><i> ì zakole âe prad Gospadam z paǔnočnaga boku ahvârnìka; ì syny Aaronavyâ, s′vâtary, pakropâc′ kryvëû âe na ahvârnìk z usìh bakoǔ; </i>


text:
і разатнуць яе на часткі, аддзеляць галаву яе і тлушч яе; і раскладзе іх сьвятар на дровах, што на агні, на ахвярніку, </p><i> ì razatnuc′ âe na častkì, addzelâc′ galavu âe ì tlušč âe; ì raskladze ìh s′vâtar na drovah, što na agnì, na ahvârnìku, </i>


text:
а вантробы і ногі вымые вадою, і прынясе сьвятар усё і спаліць на ахвярніку; гэта цэласпаленьне, ахвяра, духмянасьць прыемная Госпаду. </p><i> a vantroby ì nogì vymye vadoû, ì prynâse s′vâtar usë ì spalìc′ na ahvârnìku; gèta cèlaspalen′ne, ahvâra, duhmânas′c′ pryemnaâ Gospadu. </i>


text:
А калі з птушак прыносіць Госпаду цэласпаленьне, няхай прынясе ахвяру сваю з галубак, альбо з маладых галубоў; </p><i> A kalì z ptušak prynosìc′ Gospadu cèlaspalen′ne, nâhaj prynâse ahvâru svaû z galubak, al′bo z maladyh galuboǔ; </i>


text:
сьвятар прынясе яе да ахвярніка, і скруціць ёй галаву, і спаліць на ахвярніку, а кроў сцэдзіць да сьценкі ахвярніка; </p><i> s′vâtar prynâse âe da ahvârnìka, ì skrucìc′ ëj galavu, ì spalìc′ na ahvârnìku, a kroǔ scèdzìc′ da s′cenkì ahvârnìka; </i>


text:
вальляк яе зь перэем яе адмые і кіне яго каля ахвярніка на ўсходні бок, дзе попел: </p><i> val′lâk âe z′ perèem âe admye ì kìne âgo kalâ ahvârnìka na ǔshodnì bok, dze popel: </i>


text:
і надломіць яе ў крылах яе, але не аддзяляючы іх, і спаліць яе сьвятар на ахвярніку, на дровах, што на агні: гэта цэласпаленьне, ахвяра, духмянасьць прыемная Госпаду. </p><i> ì nadlomìc′ âe ǔ krylah âe, ale ne addzâlâûčy ìh, ì spalìc′ âe s′vâtar na ahvârnìku, na drovah, što na agnì: gèta cèlaspalen′ne, ahvâra, duhmânas′c′ pryemnaâ Gospadu. </i>


text:
<pb/>Калі якая-небудзь душа хоча прынесьці Госпаду ахвяру прынашэньня хлебнага, няхай прынясе пшанічнай мукі, і вылье на яе алею, і пакладзе на яе лівану, </p><i> Kalì âkaâ-nebudz′ duša hoča prynes′cì Gospadu ahvâru prynašèn′nâ hlebnaga, nâhaj prynâse pšanìčnaj mukì, ì vyl′e na âe aleû, ì pakladze na âe lìvanu, </i>


text:
і прынясе яе да сыноў Ааронавых, сьвятароў, і возьме поўную жменю мукі з алеем і з усім ліванам, і спаліць гэта сьвятар у памяць на ахвярніку; гэта ахвяра, духмянасьць прыемная Госпаду; </p><i> ì prynâse âe da synoǔ Aaronavyh, s′vâtaroǔ, ì voz′me poǔnuû žmenû mukì z aleem ì z usìm lìvanam, ì spalìc′ gèta s′vâtar u pamâc′ na ahvârnìku; gèta ahvâra, duhmânas′c′ pryemnaâ Gospadu; </i>


text:
а рэшту з прынашэньня хлебнага Аарону і сынам ягоным: гэта вялікая сьвятыня з ахвяраў Гасподніх. </p><i> a rèštu z prynašèn′nâ hlebnaga Aaronu ì synam âgonym: gèta vâlìkaâ s′vâtynâ z ahvâraǔ Gaspodnìh. </i>


text:
А калі прыносіш ахвяру прынашэньня хлебнага зь печанага ў печы, дык прынось пшанічныя хлябы прэсныя, зьмяшаныя з алеем, і ляпёшкі прэсныя, памазаныя алеем. </p><i> A kalì prynosìš ahvâru prynašèn′nâ hlebnaga z′ pečanaga ǔ pečy, dyk prynos′ pšanìčnyâ hlâby prèsnyâ, z′mâšanyâ z aleem, ì lâpëškì prèsnyâ, pamazanyâ aleem. </i>


text:
Калі ахвяра твая прынашэньне хлебнае з патэльні, дык гэта павінна быць пшанічная мука, зьмяшаная з алеем, прэсная, </p><i> Kalì ahvâra tvaâ prynašèn′ne hlebnae z patèl′nì, dyk gèta pavìnna byc′ pšanìčnaâ muka, z′mâšanaâ z aleem, prèsnaâ, </i>


text:
паламай яе на кавалкі і вылі на яе алею: гэта прынашэньне хлебнае. </p><i> palamaj âe na kavalkì ì vylì na âe aleû: gèta prynašèn′ne hlebnae. </i>


text:
Калі ахвяра твая прынашэньне хлебнае з горшчыка, дык трэба зрабіць яго з пшанічнай мукі з алеем, </p><i> Kalì ahvâra tvaâ prynašèn′ne hlebnae z gorščyka, dyk trèba zrabìc′ âgo z pšanìčnaj mukì z aleem, </i>


text:
<pb/>і прынясі прынашэньне, якое з гэтага складзена, Госпаду; падай гэта сьвятару, і ён прынясе яго да ахвярніка; </p><i> ì prynâsì prynašèn′ne, âkoe z gètaga skladzena, Gospadu; padaj gèta s′vâtaru, ì ën prynâse âgo da ahvârnìka; </i>


text:
і возьме сьвятар з гэтай ахвяры частку ў памяць і спаліць на ахвярніку: гэта ахвяра, духмянасьць прыемная Госпаду; </p><i> ì voz′me s′vâtar z gètaj ahvâry častku ǔ pamâc′ ì spalìc′ na ahvârnìku: gèta ahvâra, duhmânas′c′ pryemnaâ Gospadu; </i>


text:
а рэшту прынашэньня хлебнага Аарону і сынам ягоным: гэта вялікая сьвятыня з ахвяраў Гасподніх. </p><i> a rèštu prynašèn′nâ hlebnaga Aaronu ì synam âgonym: gèta vâlìkaâ s′vâtynâ z ahvâraǔ Gaspodnìh. </i>


text:
Ніякага прынашэньня хлебнага, што прыносіце Госпаду, не рабеце квашанага, бо ні квашанага, ні мёду не павінны вы спальваць у ахвяру Госпаду; </p><i> Nìâkaga prynašèn′nâ hlebnaga, što prynosìce Gospadu, ne rabece kvašanaga, bo nì kvašanaga, nì mëdu ne pavìnny vy spal′vac′ u ahvâru Gospadu; </i>


text:
як прынашэньне пачаткаў прыносьце іх Госпаду, а на ахвярнік нельга ўзносіць іх як прыемную духмянасьць. </p><i> âk prynašèn′ne pačatkaǔ prynos′ce ìh Gospadu, a na ahvârnìk nel′ga ǔznosìc′ ìh âk pryemnuû duhmânas′c′. </i>


text:
Усякае прынашэньне тваё хлебнае салі сольлю і не пакідай ахвяры тваёй бяз солі запавету Бога твайго: пры ўсякім прынашэньні тваім прынось соль. </p><i> Usâkae prynašèn′ne tvaë hlebnae salì sol′lû ì ne pakìdaj ahvâry tvaëj bâz solì zapavetu Boga tvajgo: pry ǔsâkìm prynašèn′nì tvaìm prynos′ sol′. </i>


text:
<pb/>Калі прыносіш Госпаду прынашэньне хлебнае зь першых пладоў, прынось у ахвяру дар ад першых пладоў тваіх з калосься, высушанага на агні, патоўчанае зерне, </p><i> Kalì prynosìš Gospadu prynašèn′ne hlebnae z′ peršyh pladoǔ, prynos′ u ahvâru dar ad peršyh pladoǔ tvaìh z kalos′sâ, vysušanaga na agnì, patoǔčanae zerne, </i>


text:
і вылі на яго алею, і пакладзі на яго лівану: гэта прынашэньне хлебнае; </p><i> ì vylì na âgo aleû, ì pakladzì na âgo lìvanu: gèta prynašèn′ne hlebnae; </i>


text:
і спаліць сьвятар у памяць частку зерня і алею з усім ліванам: гэта ахвяра Госпаду. </p><i> ì spalìc′ s′vâtar u pamâc′ častku zernâ ì aleû z usìm lìvanam: gèta ahvâra Gospadu. </i>


text:
<pb/>Калі ахвяра яго ахвяра мірная, і калі ён прыносіць з буйнога быдла, самца альбо саміцу, няхай прынясе яе Госпаду, каб была без пахібы, </p><i> Kalì ahvâra âgo ahvâra mìrnaâ, ì kalì ën prynosìc′ z bujnoga bydla, samca al′bo samìcu, nâhaj prynâse âe Gospadu, kab byla bez pahìby, </i>


text:
і пакладзе руку сваю на галаву ахвяры сваёй, і заколе яе каля дзьвярэй скініі сходу; а сыны Ааронавыя, сьвятары, пакропяць крывёю на ахвярнік з усіх бакоў; </p><i> ì pakladze ruku svaû na galavu ahvâry svaëj, ì zakole âe kalâ dz′vârèj skìnìì shodu; a syny Aaronavyâ, s′vâtary, pakropâc′ kryvëû na ahvârnìk z usìh bakoǔ; </i>


text:
і прынясе ён зь мірнай ахвяры ў ахвяру Госпаду лой, што на вантробах, і ўвесь здор, які на вантробах, </p><i> ì prynâse ën z′ mìrnaj ahvâry ǔ ahvâru Gospadu loj, što na vantrobah, ì ǔves′ zdor, âkì na vantrobah, </i>


text:
і абедзьве ныркі і здор, які на іх, які на сьцёгнах, і сальнік, які на печані; з ныркамі ён аддзеліць гэта; </p><i> ì abedz′ve nyrkì ì zdor, âkì na ìh, âkì na s′cëgnah, ì sal′nìk, âkì na pečanì; z nyrkamì ën addzelìc′ gèta; </i>


text:
і сыны Ааронавыя спаляць гэта на ахвярніку разам з цэласпаленьнем, што на дровах, на агні: гэта ахвяра, духмянасьць прыемная Госпаду. </p><i> ì syny Aaronavyâ spalâc′ gèta na ahvârnìku razam z cèlaspalen′nem, što na drovah, na agnì: gèta ahvâra, duhmânas′c′ pryemnaâ Gospadu. </i>


text:
А калі з дробнага быдла прыносіць ён ахвяру Госпаду, самца альбо саміцу, няхай прынясе яе, каб была без пахібы. </p><i> A kalì z drobnaga bydla prynosìc′ ën ahvâru Gospadu, samca al′bo samìcu, nâhaj prynâse âe, kab byla bez pahìby. </i>


text:
Калі з авечак прыносіць ён ахвяру сваю, няхай паставіць яе перад Госпадам, </p><i> Kalì z avečak prynosìc′ ën ahvâru svaû, nâhaj pastavìc′ âe perad Gospadam, </i>


text:
і пакладзе руку сваю на галаву ахвяры сваёй, і заколе яе перад скініяй сходу, і сыны Ааронавыя пакропяць крывёю яе на ахвярнік з усіх бакоў; </p><i> ì pakladze ruku svaû na galavu ahvâry svaëj, ì zakole âe perad skìnìâj shodu, ì syny Aaronavyâ pakropâc′ kryvëû âe na ahvârnìk z usìh bakoǔ; </i>


text:
і няхай прынясе зь мірнай ахвяры ў ахвяру Госпаду тлушч яе, увесь курдзюк, адрэзаўшы яго па самую хрыбтовую костку, і лой, што на вантробах, і ўвесь здор, што на вантробах, </p><i> ì nâhaj prynâse z′ mìrnaj ahvâry ǔ ahvâru Gospadu tlušč âe, uves′ kurdzûk, adrèzaǔšy âgo pa samuû hrybtovuû kostku, ì loj, što na vantrobah, ì ǔves′ zdor, što na vantrobah, </i>


text:
і абедзьве ныркі і здор, што на іх, які на сьцёгнах, і сальнік, што на печані; з ныркамі ён аддзеліць гэта; </p><i> ì abedz′ve nyrkì ì zdor, što na ìh, âkì na s′cëgnah, ì sal′nìk, što na pečanì; z nyrkamì ën addzelìc′ gèta; </i>


text:
сьвятар спаліць гэта на ахвярніку: гэта ежа агню - ахвяра Госпаду. </p><i> s′vâtar spalìc′ gèta na ahvârnìku: gèta eža agnû - ahvâra Gospadu. </i>


text:
<pb/>А калі ён прыносіць ахвяру з коз, няхай паставіць яе прад Госпадам, </p><i> A kalì ën prynosìc′ ahvâru z koz, nâhaj pastavìc′ âe prad Gospadam, </i>


text:
і пакладзе руку сваю на галаву яе, і заколе яе перад скініяй сходу, і пакропяць сыны Ааронавыя крывёю яе на ахвярнік з усіх бакоў; </p><i> ì pakladze ruku svaû na galavu âe, ì zakole âe perad skìnìâj shodu, ì pakropâc′ syny Aaronavyâ kryvëû âe na ahvârnìk z usìh bakoǔ; </i>


text:
і прынясе зь яе ў прынашэньне, у ахвяру Госпаду лой, што на вантробах, і ўвесь здор, што на вантробах, </p><i> ì prynâse z′ âe ǔ prynašèn′ne, u ahvâru Gospadu loj, što na vantrobah, ì ǔves′ zdor, što na vantrobah, </i>


text:
і спаліць іх сьвятар на ахвярніку: гэта ежа агню - прыемная духмянасьць; увесь тлушч Госпаду. </p><i> ì spalìc′ ìh s′vâtar na ahvârnìku: gèta eža agnû - pryemnaâ duhmânas′c′; uves′ tlušč Gospadu. </i>


text:
Гэта пастанова вечная ў роды вашыя, ва ўсіх селішчах вашых: ніякага тлушчу і ніякай крыві ня ежце. </p><i> Gèta pastanova večnaâ ǔ rody vašyâ, va ǔsìh selìščah vašyh: nìâkaga tlušču ì nìâkaj kryvì nâ ežce. </i>


text:
скажы сынам Ізраілевым: калі якая душа згрэшыць з памылкі супроць якіх-небудзь запаведзяў Гасподніх і зробіць што-небудзь, чаго нельга рабіць: </p><i> skažy synam Ìzraìlevym: kalì âkaâ duša zgrèšyc′ z pamylkì suproc′ âkìh-nebudz′ zapavedzâǔ Gaspodnìh ì zrobìc′ što-nebudz′, čago nel′ga rabìc′: </i>


text:
калі сьвятар памазаны згрэшыць і зробіць вінаватым народ, - дык за грэх свой, якім зграшыў, няхай прынясе з буйнога быдла цяля, без пахібы, Госпаду ў ахвяру за грэх, </p><i> kalì s′vâtar pamazany zgrèšyc′ ì zrobìc′ vìnavatym narod, - dyk za grèh svoj, âkìm zgrašyǔ, nâhaj prynâse z bujnoga bydla câlâ, bez pahìby, Gospadu ǔ ahvâru za grèh, </i>


text:
і прывядзе цяля да дзьвярэй скініі сходу да Госпада, і пакладзе рукі свае на галаву цяляці, і заколе цяля прад Госпадам; </p><i> ì pryvâdze câlâ da dz′vârèj skìnìì shodu da Gospada, ì pakladze rukì svae na galavu câlâcì, ì zakole câlâ prad Gospadam; </i>


text:
і возьме сьвятар памазаны крыві цяляці і ўнясе яе ў скінію сходу, </p><i> ì voz′me s′vâtar pamazany kryvì câlâcì ì ǔnâse âe ǔ skìnìû shodu, </i>


text:
і ўмочыць сьвятар палец свой у кроў і пакропіць крывёю сем разоў прад Госпадам перад заслонаю сьвятыні; </p><i> ì ǔmočyc′ s′vâtar palec svoj u kroǔ ì pakropìc′ kryvëû sem razoǔ prad Gospadam perad zaslonaû s′vâtynì; </i>


text:
і пакладзе сьвятар крыві прад Госпадам на рогі ахвярніка пахучых дымленьняў, які ў скініі сходу, а астатнюю кроў цяляці вылье да падножжа ахвярніка цэласпаленьняў, які каля ўваходу ў скінію сходу. </p><i> ì pakladze s′vâtar kryvì prad Gospadam na rogì ahvârnìka pahučyh dymlen′nâǔ, âkì ǔ skìnìì shodu, a astatnûû kroǔ câlâcì vyl′e da padnožža ahvârnìka cèlaspalen′nâǔ, âkì kalâ ǔvahodu ǔ skìnìû shodu. </i>


text:
<pb/>і выме зь цяляці за грэх увесь тлушч ягоны, лой, што на вантробах і ўвесь здор, што на вантробах, </p><i> ì vyme z′ câlâcì za grèh uves′ tlušč âgony, loj, što na vantrobah ì ǔves′ zdor, što na vantrobah, </i>


text:
і абедзьве ныркі і здор, што на іх; які на сьцёгнах, і сальнік на печані: з ныркамі аддзеліць ён гэта, </p><i> ì abedz′ve nyrkì ì zdor, što na ìh; âkì na s′cëgnah, ì sal′nìk na pečanì: z nyrkamì addzelìc′ ën gèta, </i>


text:
як аддзяляецца зь цяляці ахвяры мірнай: і спаліць іх сьвятар на ахвярніку цэласпаленьня; </p><i> âk addzâlâecca z′ câlâcì ahvâry mìrnaj: ì spalìc′ ìh s′vâtar na ahvârnìku cèlaspalen′nâ; </i>


text:
а скуру цяляці і ўсё мяса яго з галавою і з нагамі ягонымі, і вантробы ягоныя і нячыстасьць ягоную, </p><i> a skuru câlâcì ì ǔsë mâsa âgo z galavoû ì z nagamì âgonymì, ì vantroby âgonyâ ì nâčystas′c′ âgonuû, </i>


text:
з усяго цяляці няхай вынесе па-за табар на чыстае месца, дзе высыпаецца попел, і спаліць яго агнём на дровах: дзе высыпаецца попел, там няхай спалены будзе. </p><i> z usâgo câlâcì nâhaj vynese pa-za tabar na čystae mesca, dze vysypaecca popel, ì spalìc′ âgo agnëm na drovah: dze vysypaecca popel, tam nâhaj spaleny budze. </i>


text:
Калі ж усё супольства Ізраілевае згрэшыць з памылкі, і ўтоена будзе дзея ад вачэй сходу, і зробіць хто-небудзь супроць запаведзяў Гасподніх, чаго нельга было рабіць, і будзе вінаватае, </p><i> Kalì ž usë supol′stva Ìzraìlevae zgrèšyc′ z pamylkì, ì ǔtoena budze dzeâ ad vačèj shodu, ì zrobìc′ hto-nebudz′ suproc′ zapavedzâǔ Gaspodnìh, čago nel′ga bylo rabìc′, ì budze vìnavatae, </i>


text:
дык, калі пазнаны будзе грэх, якім яны зграшылі, няхай ад усяго супольства прынясуць яны з буйнога быдла цяля ў ахвяру за грэх і прывядуць яго да скініі сходу; </p><i> dyk, kalì paznany budze grèh, âkìm âny zgrašylì, nâhaj ad usâgo supol′stva prynâsuc′ âny z bujnoga bydla câlâ ǔ ahvâru za grèh ì pryvâduc′ âgo da skìnìì shodu; </i>


text:
і пакладуць старэйшыны супольства рукі свае на галаву цяляці перад Госпадам і заколюць цяля перад Госпадам. </p><i> ì pakladuc′ starèjšyny supol′stva rukì svae na galavu câlâcì perad Gospadam ì zakolûc′ câlâ perad Gospadam. </i>


text:
І ўнясе сьвятар памазаны крыві цяляці ў скінію сходу, </p><i> Ì ǔnâse s′vâtar pamazany kryvì câlâcì ǔ skìnìû shodu, </i>


text:
і ўмочыць сьвятар палец свой у кроў і пакропіць сем разоў прад Госпадам перад заслонаю, </p><i> ì ǔmočyc′ s′vâtar palec svoj u kroǔ ì pakropìc′ sem razoǔ prad Gospadam perad zaslonaû, </i>


text:
пакладзе крыві на рогі ахвярніка, які прад абліччам Гасподнім у скініі сходу, а астатнюю кроў вылье да падножжа ахвярніка цэласпаленьняў, які каля ўваходу ў скінію сходу; </p><i> pakladze kryvì na rogì ahvârnìka, âkì prad ablìččam Gaspodnìm u skìnìì shodu, a astatnûû kroǔ vyl′e da padnožža ahvârnìka cèlaspalen′nâǔ, âkì kalâ ǔvahodu ǔ skìnìû shodu; </i>


text:
<pb/>і ўвесь тлушч ягоны выме зь яго і спаліць на ахвярніку; </p><i> ì ǔves′ tlušč âgony vyme z′ âgo ì spalìc′ na ahvârnìku; </i>


text:
і зробіць зь цялём тое, што робяць зь цялём за грэх: так павінен зрабіць зь ім, і так ачысьціць іх сьвятар, і даравана ім будзе; </p><i> ì zrobìc′ z′ câlëm toe, što robâc′ z′ câlëm za grèh: tak pavìnen zrabìc′ z′ ìm, ì tak ačys′cìc′ ìh s′vâtar, ì daravana ìm budze; </i>


text:
і вынесе цяля за табар і спаліць яго так, як спаліў першае цяля. Гэта ахвяра за грэх супольства. </p><i> ì vynese câlâ za tabar ì spalìc′ âgo tak, âk spalìǔ peršae câlâ. Gèta ahvâra za grèh supol′stva. </i>


text:
А калі згрэшыць правадыр і зробіць з памылкі што-колечы супроць запаведзяў Госпада, Бога свайго, чаго не належала рабіць, і будзе вінаваты, </p><i> A kalì zgrèšyc′ pravadyr ì zrobìc′ z pamylkì što-kolečy suproc′ zapavedzâǔ Gospada, Boga svajgo, čago ne naležala rabìc′, ì budze vìnavaty, </i>


text:
дык, калі пазнаны ім будзе грэх, якім ён зграшыў, няхай прывядзе ён у ахвяру казла без пахібы, </p><i> dyk, kalì paznany ìm budze grèh, âkìm ën zgrašyǔ, nâhaj pryvâdze ën u ahvâru kazla bez pahìby, </i>


text:
і пакладзе руку сваю на галаву казла, і заколе яго на месцы, дзе колюць цэласпаленьні прад Госпадам: гэта ахвяра за грэх; </p><i> ì pakladze ruku svaû na galavu kazla, ì zakole âgo na mescy, dze kolûc′ cèlaspalen′nì prad Gospadam: gèta ahvâra za grèh; </i>


text:
і возьме сьвятар пальцам сваім крыві ад ахвяры за грэх і пакладзе на рогі ахвярніка цэласпаленьня, а астатнюю кроў яго вылье да падножжа ахвярніка цэласпаленьня; </p><i> ì voz′me s′vâtar pal′cam svaìm kryvì ad ahvâry za grèh ì pakladze na rogì ahvârnìka cèlaspalen′nâ, a astatnûû kroǔ âgo vyl′e da padnožža ahvârnìka cèlaspalen′nâ; </i>


text:
і ўвесь тлушч ягоны спаліць на ахвярніку, так як і тлушч ахвяры мірнай, і так ачысьціць яго сьвятар ад грэху ягонага, і даравана будзе яму. </p><i> ì ǔves′ tlušč âgony spalìc′ na ahvârnìku, tak âk ì tlušč ahvâry mìrnaj, ì tak ačys′cìc′ âgo s′vâtar ad grèhu âgonaga, ì daravana budze âmu. </i>


text:
Калі ж хто зь людзей зямлі згрэшыць з памылкі і зробіць што-колечы супроць запаведзяў Гасподніх, чаго не належала рабіць, і вінаваты будзе, </p><i> Kalì ž hto z′ lûdzej zâmlì zgrèšyc′ z pamylkì ì zrobìc′ što-kolečy suproc′ zapavedzâǔ Gaspodnìh, čago ne naležala rabìc′, ì vìnavaty budze, </i>


text:
дык, калі пазнаны будзе ім грэх, якім ён зграшыў, няхай прывядзе ён у ахвяру казу без пахібы за грэх свой, якім ён зграшыў, </p><i> dyk, kalì paznany budze ìm grèh, âkìm ën zgrašyǔ, nâhaj pryvâdze ën u ahvâru kazu bez pahìby za grèh svoj, âkìm ën zgrašyǔ, </i>


text:
і пакладзе руку сваю на галаву ахвяры за грэх, і заколюць у ахвяру за грэх на месцы, дзе колюць ахвяру цэласпаленьня, </p><i> ì pakladze ruku svaû na galavu ahvâry za grèh, ì zakolûc′ u ahvâru za grèh na mescy, dze kolûc′ ahvâru cèlaspalen′nâ, </i>


text:
і возьме сьвятар крыві яе пальцам сваім і пакладзе на рогі ахвярніка цэласпаленьня, а астатнюю кроў яе вылье да падножжа ахвярніка; </p><i> ì voz′me s′vâtar kryvì âe pal′cam svaìm ì pakladze na rogì ahvârnìka cèlaspalen′nâ, a astatnûû kroǔ âe vyl′e da padnožža ahvârnìka; </i>


text:
і ўвесь тлушч яе аддзеліць, так як аддзяляюць тлушч з ахвяры мірнай, і спаліць яго сьвятар на ахвярніку як прыемную духмянасьць Госпаду; і так ачысьціць яго сьвятар, і даравана будзе яму. </p><i> ì ǔves′ tlušč âe addzelìc′, tak âk addzâlâûc′ tlušč z ahvâry mìrnaj, ì spalìc′ âgo s′vâtar na ahvârnìku âk pryemnuû duhmânas′c′ Gospadu; ì tak ačys′cìc′ âgo s′vâtar, ì daravana budze âmu. </i>


text:
<pb/>А калі са статку авечак захоча ён прынесьці ахвяру за грэх, няхай прынясе саміцу, без пахібы, </p><i> A kalì sa statku avečak zahoča ën prynes′cì ahvâru za grèh, nâhaj prynâse samìcu, bez pahìby, </i>


text:
і пакладзе руку сваю на галаву ахвяры за грэх, і заколе яе ў ахвяру за грэх на тым месцы, дзе колюць ахвяру цэласпаленьня; </p><i> ì pakladze ruku svaû na galavu ahvâry za grèh, ì zakole âe ǔ ahvâru za grèh na tym mescy, dze kolûc′ ahvâru cèlaspalen′nâ; </i>


text:
і возьме сьвятар пальцам сваім крыві ад гэтай ахвяры за грэх і пакладзе на рогі ахвярніка цэласпаленьня, а астатнюю кроў яе вылье да падножжа ахвярніка; </p><i> ì voz′me s′vâtar pal′cam svaìm kryvì ad gètaj ahvâry za grèh ì pakladze na rogì ahvârnìka cèlaspalen′nâ, a astatnûû kroǔ âe vyl′e da padnožža ahvârnìka; </i>


text:
і ўвесь тлушч яе аддзеліць, як аддзяляюць тлушч авечкі з ахвяры мірнай, і спаліць гэта сьвятар на ахвярніку ў ахвяру Госпаду; і так ачысьціць яго сьвятар ад грэху, якім ён зграшыў, і даравана будзе яму. </p><i> ì ǔves′ tlušč âe addzelìc′, âk addzâlâûc′ tlušč avečkì z ahvâry mìrnaj, ì spalìc′ gèta s′vâtar na ahvârnìku ǔ ahvâru Gospadu; ì tak ačys′cìc′ âgo s′vâtar ad grèhu, âkìm ën zgrašyǔ, ì daravana budze âmu. </i>


text:
<pb/>Калі хто згрэшыць тым, што чуў голас праклёну і быў сьведкам, альбо бачыў, альбо ведаў, але не абвясьціў, дык ён панясе на сабе грэх. </p><i> Kalì hto zgrèšyc′ tym, što čuǔ golas praklënu ì byǔ s′vedkam, al′bo bačyǔ, al′bo vedaǔ, ale ne abvâs′cìǔ, dyk ën panâse na sabe grèh. </i>


text:
Альбо калі дакранецца да чагосьці нячыстага, альбо да трупа зьвера нячыстага, альбо да трупа жывёлы нячыстае, альбо да трупа гада нячыстага, але ня ведаў таго, дык ён нячысты і вінаваты. </p><i> Al′bo kalì dakranecca da čagos′cì nâčystaga, al′bo da trupa z′vera nâčystaga, al′bo da trupa žyvëly nâčystae, al′bo da trupa gada nâčystaga, ale nâ vedaǔ tago, dyk ën nâčysty ì vìnavaty. </i>


text:
Альбо калі дакранецца да нечысьці чалавечай, якая б то ні была нечысьць, ад якой апаганьваюцца, і ён ня ведаў таго, але пасьля даведаецца, дык ён вінаваты. </p><i> Al′bo kalì dakranecca da nečys′cì čalavečaj, âkaâ b to nì byla nečys′c′, ad âkoj apagan′vaûcca, ì ën nâ vedaǔ tago, ale pas′lâ davedaecca, dyk ën vìnavaty. </i>


text:
Альбо калі хто неразумна вуснамі сваімі запрысягнецца зрабіць нешта благое, альбо добрае, якая б ні была дзея, у якой людзі неразумна прысягаюць, і ён ня ведаў таго, але пасьля даведаецца, дык ён вінаваты ў тым. </p><i> Al′bo kalì hto nerazumna vusnamì svaìmì zaprysâgnecca zrabìc′ nešta blagoe, al′bo dobrae, âkaâ b nì byla dzeâ, u âkoj lûdzì nerazumna prysâgaûc′, ì ën nâ vedaǔ tago, ale pas′lâ davedaecca, dyk ën vìnavaty ǔ tym. </i>


text:
Калі ён вінаваты ў нечым з гэтых, і паспавядаецца, у чым ён зграшыў, </p><i> Kalì ën vìnavaty ǔ nečym z gètyh, ì paspavâdaecca, u čym ën zgrašyǔ, </i>


text:
дык няхай прынясе Госпаду за грэх свой, якім ён зграшыў, ахвяру павіннасьці з дробнага быдла, авечку альбо казу, за грэх, і ачысьціць яго сьвятар ад грэху ягонага. </p><i> dyk nâhaj prynâse Gospadu za grèh svoj, âkìm ën zgrašyǔ, ahvâru pavìnnas′cì z drobnaga bydla, avečku al′bo kazu, za grèh, ì ačys′cìc′ âgo s′vâtar ad grèhu âgonaga. </i>


text:
<pb/>А калі ён ня можа прынесьці авечкі, дык у павіннасьць за грэх свой няхай прынясе Госпаду дзьве галубкі альбо двух маладых галубоў, аднаго ў ахвяру за грэх, а другога дзеля цэласпаленьня; </p><i> A kalì ën nâ moža prynes′cì avečkì, dyk u pavìnnas′c′ za grèh svoj nâhaj prynâse Gospadu dz′ve galubkì al′bo dvuh maladyh galuboǔ, adnago ǔ ahvâru za grèh, a drugoga dzelâ cèlaspalen′nâ; </i>


text:
няхай прынясе іх да сьвятара, і сьвятар возьме раней тую, якая за грэх, і надломіць галаву яе ад шыі яе, але не аддзеліць; </p><i> nâhaj prynâse ìh da s′vâtara, ì s′vâtar voz′me ranej tuû, âkaâ za grèh, ì nadlomìc′ galavu âe ad šyì âe, ale ne addzelìc′; </i>


text:
і пакропіць крывёю гэтай ахвяры за грэх на сьцяну ахвярніка, а астатнюю кроў выцадзіць да падножжа ахвярніка; гэта ахвяра за грэх; </p><i> ì pakropìc′ kryvëû gètaj ahvâry za grèh na s′cânu ahvârnìka, a astatnûû kroǔ vycadzìc′ da padnožža ahvârnìka; gèta ahvâra za grèh; </i>


text:
а другую ўжыве на цэласпаленьне паводле ўстанаўленьня; і так ачысьціць яго сьвятар ад грэху ягонага, якім ён зграшыў, і даравана будзе яму. </p><i> a druguû ǔžyve na cèlaspalen′ne pavodle ǔstanaǔlen′nâ; ì tak ačys′cìc′ âgo s′vâtar ad grèhu âgonaga, âkìm ën zgrašyǔ, ì daravana budze âmu. </i>


text:
<pb/>Калі ж ён ня здолее прынесьці дзьвюх галубак альбо двух маладых галубоў, няхай прынясе за тое, што зграшыў, дзясятую частку эфы пшанічнай мукі ў ахвяру за грэх; няхай ня лье на яе алею і лівану няхай не кладзе на яе, бо гэта ахвяра за грэх; </p><i> Kalì ž ën nâ zdolee prynes′cì dz′vûh galubak al′bo dvuh maladyh galuboǔ, nâhaj prynâse za toe, što zgrašyǔ, dzâsâtuû častku èfy pšanìčnaj mukì ǔ ahvâru za grèh; nâhaj nâ l′e na âe aleû ì lìvanu nâhaj ne kladze na âe, bo gèta ahvâra za grèh; </i>


text:
і прынясе яе сьвятару, а сьвятар возьме зь яе поўную жменю на памяць і спаліць на ахвярніку ў ахвяру Госпаду: гэта ахвяра за грэх; </p><i> ì prynâse âe s′vâtaru, a s′vâtar voz′me z′ âe poǔnuû žmenû na pamâc′ ì spalìc′ na ahvârnìku ǔ ahvâru Gospadu: gèta ahvâra za grèh; </i>


text:
і так ачысьціць яго сьвятар ад грэху ягонага, якім ён зграшыў у якім-небудзь з гэтых выпадкаў, і даравана будзе яму; а рэшта належыць сьвятару, як прынашэньне хлебнае. </p><i> ì tak ačys′cìc′ âgo s′vâtar ad grèhu âgonaga, âkìm ën zgrašyǔ u âkìm-nebudz′ z gètyh vypadkaǔ, ì daravana budze âmu; a rèšta naležyc′ s′vâtaru, âk prynašèn′ne hlebnae. </i>


text:
калі хто ўчыніць злачынства і з памылкі згрэшыць супроць прысьвечанага Госпаду, няхай за віну сваю прынясе Госпаду са статку авечак барана без пахібы, паводле тваёй ацэны, срэбранымі сіклямі па сіклі сьвяшчэнным, у ахвяру павіннасьці; </p><i> kalì hto ǔčynìc′ zlačynstva ì z pamylkì zgrèšyc′ suproc′ prys′večanaga Gospadu, nâhaj za vìnu svaû prynâse Gospadu sa statku avečak barana bez pahìby, pavodle tvaëj acèny, srèbranymì sìklâmì pa sìklì s′vâščènnym, u ahvâru pavìnnas′cì; </i>


text:
за тую сьвятыню, супроць якое ён зграшыў, няхай аддасьць і дадасьць да таго пятую долю, і аддасьць гэта сьвятару, і сьвятар ачысьціць яго бараном ахвяры павіннасьці, і даравана будзе яму. </p><i> za tuû s′vâtynû, suproc′ âkoe ën zgrašyǔ, nâhaj addas′c′ ì dadas′c′ da tago pâtuû dolû, ì addas′c′ gèta s′vâtaru, ì s′vâtar ačys′cìc′ âgo baranom ahvâry pavìnnas′cì, ì daravana budze âmu. </i>


text:
Калі хто згрэшыць і зробіць што-небудзь супроць запаведзяў Гасподніх, чаго не належала рабіць, і зь няведання зробіцца вінаватым і панясе на сабе грэх, </p><i> Kalì hto zgrèšyc′ ì zrobìc′ što-nebudz′ suproc′ zapavedzâǔ Gaspodnìh, čago ne naležala rabìc′, ì z′ nâvedannâ zrobìcca vìnavatym ì panâse na sabe grèh, </i>


text:
няхай прынясе сьвятару ў ахвяру павіннасьці барана без пахібы, паводле ацэны тваёй, і загладзіць сьвятар злачынства ягонае, у чым ён пераступіў зь няведаньня, і даравана будзе яму. </p><i> nâhaj prynâse s′vâtaru ǔ ahvâru pavìnnas′cì barana bez pahìby, pavodle acèny tvaëj, ì zagladzìc′ s′vâtar zlačynstva âgonae, u čym ën perastupìǔ z′ nâvedan′nâ, ì daravana budze âmu. </i>


text:
Гэта ахаяра павіннасьці, якою, ён правінаваціўся перад Госпадам. </p><i> Gèta ahaâra pavìnnas′cì, âkoû, ën pravìnavacìǔsâ perad Gospadam. </i>


text:
калі хто згрэшыць і ўчыніць злачынства перад Госпадам, і затнецца прад блізкім сваім у тым, што яму даручана, альбо ў яго пакладзена, альбо ім украдзена, альбо ашукае блізкага свайго, </p><i> kalì hto zgrèšyc′ ì ǔčynìc′ zlačynstva perad Gospadam, ì zatnecca prad blìzkìm svaìm u tym, što âmu daručana, al′bo ǔ âgo pakladzena, al′bo ìm ukradzena, al′bo ašukae blìzkaga svajgo, </i>


text:
альбо знойдзе згубленае і затнецца ў тым, і запрысягнецца ілжыва ў чым-небудзь, што людзі робяць і тым грэшаць, - </p><i> al′bo znojdze zgublenae ì zatnecca ǔ tym, ì zaprysâgnecca ìlžyva ǔ čym-nebudz′, što lûdzì robâc′ ì tym grèšac′, - </i>


text:
дык, зграшыўшы і зрабіўшыся вінаватым, ён павінен аддаць узятае, што ўкраў, альбо адабранае, што адабраў, альбо даручанае, што яму даручана, альбо згубленае, што ён знайшоў; </p><i> dyk, zgrašyǔšy ì zrabìǔšysâ vìnavatym, ën pavìnen addac′ uzâtae, što ǔkraǔ, al′bo adabranae, što adabraǔ, al′bo daručanae, što âmu daručana, al′bo zgublenae, što ën znajšoǔ; </i>


text:
альбо, калі ён у нечым прысягнуўся ілжыва, дык павінен аддаць цалкам і дадаць да таго пятую долю і аддаць таму, каму належыць, у дзень прынашэньня ахвяры павіннасьці; </p><i> al′bo, kalì ën u nečym prysâgnuǔsâ ìlžyva, dyk pavìnen addac′ calkam ì dadac′ da tago pâtuû dolû ì addac′ tamu, kamu naležyc′, u dzen′ prynašèn′nâ ahvâry pavìnnas′cì; </i>


text:
і за віну сваю няхай прынясе Госпаду да сьвятара ў ахвяру павіннасьці са статку авечак барана без пахібы, паводле ацэны тваёй: </p><i> ì za vìnu svaû nâhaj prynâse Gospadu da s′vâtara ǔ ahvâru pavìnnas′cì sa statku avečak barana bez pahìby, pavodle acèny tvaëj: </i>


text:
і ачысьціць яго сьвятар прад Госпадам, і даравана будзе яму, што б ён ні зрабіў, усё, у чым ён зрабіўся вінаваты. </p><i> ì ačys′cìc′ âgo s′vâtar prad Gospadam, ì daravana budze âmu, što b ën nì zrabìǔ, usë, u čym ën zrabìǔsâ vìnavaty. </i>


text:
накажы Аарону і сынам ягоным: вось закон цэласпаленьня: цэласпаленьне няхай застаецца на месцы спальваньня на ахвярніку ўсю ноч да раніцы, і агонь ахвярніка няхай гарыць на ім; </p><i> nakažy Aaronu ì synam âgonym: vos′ zakon cèlaspalen′nâ: cèlaspalen′ne nâhaj zastaecca na mescy spal′van′nâ na ahvârnìku ǔsû noč da ranìcy, ì agon′ ahvârnìka nâhaj garyc′ na ìm; </i>


text:
і няхай сьвятар апранецца ў ільняное адзеньне і надзене на цела сваё ільняное сподняе, і здыме попел ад цэласпаленьня, якое спаліў агонь на ахвярніку, і пакладзе яго каля ахвярніка; </p><i> ì nâhaj s′vâtar apranecca ǔ ìl′nânoe adzen′ne ì nadzene na cela svaë ìl′nânoe spodnâe, ì zdyme popel ad cèlaspalen′nâ, âkoe spalìǔ agon′ na ahvârnìku, ì pakladze âgo kalâ ahvârnìka; </i>


text:
і няхай здыме зь сябе адзеньне сваё, і надзене іншую вопратку, і вынесе попел за табар на чыстае месца; </p><i> ì nâhaj zdyme z′ sâbe adzen′ne svaë, ì nadzene ìnšuû vopratku, ì vynese popel za tabar na čystae mesca; </i>


text:
а агонь на ахвярніку няхай гарыць і ня тухне; і няхай сьвятар запальвае на ім дровы кожнае раніцы, і раскладвае на ім цэласпаленьне, і паліць на ім тлушч мірнай ахвяры; </p><i> a agon′ na ahvârnìku nâhaj garyc′ ì nâ tuhne; ì nâhaj s′vâtar zapal′vae na ìm drovy kožnae ranìcy, ì raskladvae na ìm cèlaspalen′ne, ì palìc′ na ìm tlušč mìrnaj ahvâry; </i>


text:
агонь няспынна няхай гарыць на ахвярніку і ня тухне. </p><i> agon′ nâspynna nâhaj garyc′ na ahvârnìku ì nâ tuhne. </i>


text:
Вось закон пра прынашэньне хлебнае: сыны Ааронавыя павінны прыносіць яго Госпаду на ахвярнік; </p><i> Vos′ zakon pra prynašèn′ne hlebnae: syny Aaronavyâ pavìnny prynosìc′ âgo Gospadu na ahvârnìk; </i>


text:
і няхай возьме жменяй сваёю з прынашэньня хлебнага і пшанічнай мукі і алею і ўвесь ліван, які на ахвяры, і спаліць на ахвярніку: гэта прыемная духмянасьць, у памяць перад Госпадам; </p><i> ì nâhaj voz′me žmenâj svaëû z prynašèn′nâ hlebnaga ì pšanìčnaj mukì ì aleû ì ǔves′ lìvan, âkì na ahvâry, ì spalìc′ na ahvârnìku: gèta pryemnaâ duhmânas′c′, u pamâc′ perad Gospadam; </i>


text:
а астатняе зь яго няхай ядуць Аарон і сыны ягоныя; прэсным трэба есьці яго на сьвятым месцы, на двары скініі сходу няхай ядуць яго: </p><i> a astatnâe z′ âgo nâhaj âduc′ Aaron ì syny âgonyâ; prèsnym trèba es′cì âgo na s′vâtym mescy, na dvary skìnìì shodu nâhaj âduc′ âgo: </i>


text:
нельга пячы яго квашаным. Гэта даю Я ім у долю з ахвяраў Маіх. Гэта вялікая сьвятыня, як ахвяра за грэх і ахвяра павіннасьці. </p><i> nel′ga pâčy âgo kvašanym. Gèta daû Â ìm u dolû z ahvâraǔ Maìh. Gèta vâlìkaâ s′vâtynâ, âk ahvâra za grèh ì ahvâra pavìnnas′cì. </i>


text:
Усе нашчадкі Ааронавыя мужчынскага полу могуць есьці яе. Гэта вечная дзялянка ў роды вашыя з ахвяраў Гасподніх. Усё, што дакранаецца да іх, асьвеціцца. </p><i> Use naščadkì Aaronavyâ mužčynskaga polu moguc′ es′cì âe. Gèta večnaâ dzâlânka ǔ rody vašyâ z ahvâraǔ Gaspodnìh. Usë, što dakranaecca da ìh, as′vecìcca. </i>


text:
вось прынашэньне ад Аарона і сыноў ягоных, якое прынясуць яны Госпаду ў дзень памазаньня ягонага: дзясятая частка эфы пшанічнай мукі ў ахвяру заўсёдную, палавіна гэтага на раніцу і палавіна на вечар; </p><i> vos′ prynašèn′ne ad Aarona ì synoǔ âgonyh, âkoe prynâsuc′ âny Gospadu ǔ dzen′ pamazan′nâ âgonaga: dzâsâtaâ častka èfy pšanìčnaj mukì ǔ ahvâru zaǔsëdnuû, palavìna gètaga na ranìcu ì palavìna na večar; </i>


text:
на патэльні ў алеі павінна быць яна прыгатавана; насычаную алеем прынось яе ў кавалках, як ламаецца на кавалкі прынашэньне хлебнае: прынось яе як прыемную духмянасьць Госпаду: </p><i> na patèl′nì ǔ aleì pavìnna byc′ âna prygatavana; nasyčanuû aleem prynos′ âe ǔ kavalkah, âk lamaecca na kavalkì prynašèn′ne hlebnae: prynos′ âe âk pryemnuû duhmânas′c′ Gospadu: </i>


text:
і сьвятар, памазаны на месца ягонае з сыноў ягоных, павінен рабіць гэта: гэта вечны статут Госпада; уся яна павінна быць спалена; </p><i> ì s′vâtar, pamazany na mesca âgonae z synoǔ âgonyh, pavìnen rabìc′ gèta: gèta večny statut Gospada; usâ âna pavìnna byc′ spalena; </i>


text:
і ўсякае хлебнае прынашэньне ад сьвятара ўсё хай спальваецца, а не зьядаецца. </p><i> ì ǔsâkae hlebnae prynašèn′ne ad s′vâtara ǔsë haj spal′vaecca, a ne z′âdaecca. </i>


text:
скажы Аарону і сынам ягоным: вось закон пра ахвяру за грэх: ахвяра за грэх павінна быць заколата перад Госпадам на тым месцы, дзе колецца цэласпаленьне; гэта вялікая сьвятыня; </p><i> skažy Aaronu ì synam âgonym: vos′ zakon pra ahvâru za grèh: ahvâra za grèh pavìnna byc′ zakolata perad Gospadam na tym mescy, dze kolecca cèlaspalen′ne; gèta vâlìkaâ s′vâtynâ; </i>


text:
сьвятар, які ўчыняе ахвяру за грэх, павінен есьці яе; яна павінна быць зьедзена на сьвятым месцы, на двары скініі сходу; </p><i> s′vâtar, âkì ǔčynâe ahvâru za grèh, pavìnen es′cì âe; âna pavìnna byc′ z′edzena na s′vâtym mescy, na dvary skìnìì shodu; </i>


text:
усё, што дакранаецца да мяса яе, асьвеціцца, і калі крывёю яе абпырскана будзе вопратка, дык абпырсканае абмый на сьвятым месцы; </p><i> usë, što dakranaecca da mâsa âe, as′vecìcca, ì kalì kryvëû âe abpyrskana budze vopratka, dyk abpyrskanae abmyj na s′vâtym mescy; </i>


text:
гліняны посуд, у якім яна гатавалася, трэба разьбіць; калі ж яна гатавалася ў медным посудзе, дык трэба яго вычысьціць і вымыць вадою; </p><i> glìnâny posud, u âkìm âna gatavalasâ, trèba raz′bìc′; kalì ž âna gatavalasâ ǔ mednym posudze, dyk trèba âgo vyčys′cìc′ ì vymyc′ vadoû; </i>


text:
увесь мужчынскі пол сьвятарскага роду можа есьці яе: гэта вялікая сьвятыня; </p><i> uves′ mužčynskì pol s′vâtarskaga rodu moža es′cì âe: gèta vâlìkaâ s′vâtynâ; </i>


text:
а ўсякая ахвяра за грэх, ад якое кроў уносіцца ў скінію сходу дзеля ачышчэньня ў сьвяцілішчы, не павінна зьядацца: яе належыць спальваць на агні. </p><i> a ǔsâkaâ ahvâra za grèh, ad âkoe kroǔ unosìcca ǔ skìnìû shodu dzelâ ačyščèn′nâ ǔ s′vâcìlìščy, ne pavìnna z′âdacca: âe naležyc′ spal′vac′ na agnì. </i>


text:
<pb/>І вось закон пра ахвяру павіннасьці: гэта вялікая сьвятыня; </p><i> Ì vos′ zakon pra ahvâru pavìnnas′cì: gèta vâlìkaâ s′vâtynâ; </i>


text:
ахвяру павіннасьці трэба калоць на тым месцы, дзе заколваецца цэласпаленьне, і крывёю яе крапіць на ахвярнік з усіх бакоў: </p><i> ahvâru pavìnnas′cì trèba kaloc′ na tym mescy, dze zakolvaecca cèlaspalen′ne, ì kryvëû âe krapìc′ na ahvârnìk z usìh bakoǔ: </i>


text:
ахвяравальнік павінен прынесьці зь яе ўвесь тлушч, курдзюк і лой які пакрывае вантробы, </p><i> ahvâraval′nìk pavìnen prynes′cì z′ âe ǔves′ tlušč, kurdzûk ì loj âkì pakryvae vantroby, </i>


text:
і абедзьве ныркі і лой, што на іх, які на сьцёгнах, і сальнік, што на печані; з ныркамі хай ён аддзеліць гэта: </p><i> ì abedz′ve nyrkì ì loj, što na ìh, âkì na s′cëgnah, ì sal′nìk, što na pečanì; z nyrkamì haj ën addzelìc′ gèta: </i>


text:
і спаліць гэта сьвятар на ахвярніку ў ахвяру Госпаду; гэта ахвяра за віну. </p><i> ì spalìc′ gèta s′vâtar na ahvârnìku ǔ ahvâru Gospadu; gèta ahvâra za vìnu. </i>


text:
Увесь мужчынскі пол сьвятарскага роду можа есьці яе; на сьвятым месцы павінен есьці яе: гэта вялікая сьвятыня. </p><i> Uves′ mužčynskì pol s′vâtarskaga rodu moža es′cì âe; na s′vâtym mescy pavìnen es′cì âe: gèta vâlìkaâ s′vâtynâ. </i>


text:
Як пра ахвяру за грэх, так і пра ахвяру за віну закон адзін: яна належыць сьвятару, які ачышчае ёю. </p><i> Âk pra ahvâru za grèh, tak ì pra ahvâru za vìnu zakon adzìn: âna naležyc′ s′vâtaru, âkì ačyščae ëû. </i>


text:
І калі сьвятар прыносіць чыю-небудзь ахвяру цэласпаленьня, скура ад ахвяры цэласпаленьня, якую ён прыносіць, належыць сьвятару; </p><i> Ì kalì s′vâtar prynosìc′ čyû-nebudz′ ahvâru cèlaspalen′nâ, skura ad ahvâry cèlaspalen′nâ, âkuû ën prynosìc′, naležyc′ s′vâtaru; </i>


text:
і любое прынашэньне хлебнае, якое печанае ў печы, і любое гатаванае ў печы, і любое гатаванае ў горшчыку альбо на патэльні, належыць сьвятару, які прыносіць яго; </p><i> ì lûboe prynašèn′ne hlebnae, âkoe pečanae ǔ pečy, ì lûboe gatavanae ǔ pečy, ì lûboe gatavanae ǔ gorščyku al′bo na patèl′nì, naležyc′ s′vâtaru, âkì prynosìc′ âgo; </i>


text:
і ўсякае прынашэньне хлебнае, зьмяшанае з алеем і сухое, належыць усім сынам Ааронавым, як аднаму, так і другому. </p><i> ì ǔsâkae prynašèn′ne hlebnae, z′mâšanae z aleem ì suhoe, naležyc′ usìm synam Aaronavym, âk adnamu, tak ì drugomu. </i>


text:
Вось закон пра ахвяру мірную, якую прыносяць Госпаду: </p><i> Vos′ zakon pra ahvâru mìrnuû, âkuû prynosâc′ Gospadu: </i>


text:
калі хто ў падзяку прыносіць яе, дык пры ахвяры падзякі ён павінен прынесьці прэсныя хлябы, зьмяшаныя з алеем, і прэсныя ляпёшкі, памазаныя алеем, і пшанічную муку, насычаную алеем, хлябы, зьмяшаныя з алеем; </p><i> kalì hto ǔ padzâku prynosìc′ âe, dyk pry ahvâry padzâkì ën pavìnen prynes′cì prèsnyâ hlâby, z′mâšanyâ z aleem, ì prèsnyâ lâpëškì, pamazanyâ aleem, ì pšanìčnuû muku, nasyčanuû aleem, hlâby, z′mâšanyâ z aleem; </i>


text:
акрамя ляпёшак няхай ён прыносіць у прынашэньне сваё квашаны хлеб, пры мірнай ахвяры падзякі; </p><i> akramâ lâpëšak nâhaj ën prynosìc′ u prynašèn′ne svaë kvašany hleb, pry mìrnaj ahvâry padzâkì; </i>


text:
адно што-небудзь з усяго прынашэньня свайго няхай прынясе ён у парынашэньне Госпаду: гэта належыць сьвятару, які кропіць крывёю мірнай ахвяры; </p><i> adno što-nebudz′ z usâgo prynašèn′nâ svajgo nâhaj prynâse ën u parynašèn′ne Gospadu: gèta naležyc′ s′vâtaru, âkì kropìc′ kryvëû mìrnaj ahvâry; </i>


text:
мяса мірнай ахвяры падзякі трэба зьесьці ў дзень прынашэньня яе, нельга пакідаць зь яе да раніцы. </p><i> mâsa mìrnaj ahvâry padzâkì trèba z′es′cì ǔ dzen′ prynašèn′nâ âe, nel′ga pakìdac′ z′ âe da ranìcy. </i>


text:
<pb/>А калі хто прыносіць ахвяру па абяцаньні альбо ад руплівасьці, дык ахвяру яго трэба есьці ў дзень прынашэньня, і на другі дзень рэшту яе есьці можна, </p><i> A kalì hto prynosìc′ ahvâru pa abâcan′nì al′bo ad ruplìvas′cì, dyk ahvâru âgo trèba es′cì ǔ dzen′ prynašèn′nâ, ì na drugì dzen′ rèštu âe es′cì možna, </i>


text:
а рэшту ахвярнага мяса да трэцяга дня трэба спаліць на агні; </p><i> a rèštu ahvârnaga mâsa da trècâga dnâ trèba spalìc′ na agnì; </i>


text:
а калі будуць есьці мяса мірнай ахвяры на трэці дзень, дык яна ня будзе спрыяльная: хто яе прынясе, таму не залічыцца: гэта апаганьваньне, і хто будзе есьці яе, той прыме на сябе грэх; </p><i> a kalì buduc′ es′cì mâsa mìrnaj ahvâry na trècì dzen′, dyk âna nâ budze spryâl′naâ: hto âe prynâse, tamu ne zalìčycca: gèta apagan′van′ne, ì hto budze es′cì âe, toj pryme na sâbe grèh; </i>


text:
мяса ад гэтага, калі яно дакранецца да чаго-небудзь нячыстага, нельга есьці, а трэба спаліць яго на агні, а мяса чыстае можа есьці кожны чысты: </p><i> mâsa ad gètaga, kalì âno dakranecca da čago-nebudz′ nâčystaga, nel′ga es′cì, a trèba spalìc′ âgo na agnì, a mâsa čystae moža es′cì kožny čysty: </i>


text:
а калі якая душа, маючы на сабе нячыстасьць, будзе есьці мяса мірнай ахвяры Гасподняй, дык зьнішчыцца душа тая з народу свайго; </p><i> a kalì âkaâ duša, maûčy na sabe nâčystas′c′, budze es′cì mâsa mìrnaj ahvâry Gaspodnâj, dyk z′nìščycca duša taâ z narodu svajgo; </i>


text:
а калі якая душа, дакрануўшыся да чаго-небудзь нячыстага, да нячыстасьці чалавечай, альбо да нячыстага быдла, альбо да якога-небудзь нячыстага гада, будзе есьці мяса мірнай ахвяры Гасподняй, дык зьнішчыцца душа тая з народу свайго. </p><i> a kalì âkaâ duša, dakranuǔšysâ da čago-nebudz′ nâčystaga, da nâčystas′cì čalavečaj, al′bo da nâčystaga bydla, al′bo da âkoga-nebudz′ nâčystaga gada, budze es′cì mâsa mìrnaj ahvâry Gaspodnâj, dyk z′nìščycca duša taâ z narodu svajgo. </i>


text:
скажы сынам Ізраілевым, ніякага тлушчу ні з вала, ні з авечкі, ні з казла ня ежце; </p><i> skažy synam Ìzraìlevym, nìâkaga tlušču nì z vala, nì z avečkì, nì z kazla nâ ežce; </i>


text:
тлушч зь мёртвага і тлушч з разадранага зьверам можна ўжываць на ўсякую справу; а есьці, ня ежце яго: </p><i> tlušč z′ mërtvaga ì tlušč z razadranaga z′veram možna ǔžyvac′ na ǔsâkuû spravu; a es′cì, nâ ežce âgo: </i>


text:
бо хто будзе есьці тлушч з быдла, якое прыносіцца ў ахвяру Госпаду, зьнішчыцца душа тая з народу свайго; </p><i> bo hto budze es′cì tlušč z bydla, âkoe prynosìcca ǔ ahvâru Gospadu, z′nìščycca duša taâ z narodu svajgo; </i>


text:
і ніякай крыві ня ежце ва ўсіх селішчах вашых ні з птушак, ні з быдла; </p><i> ì nìâkaj kryvì nâ ežce va ǔsìh selìščah vašyh nì z ptušak, nì z bydla; </i>


text:
а хто будзе есьці якую-небудзь кроў, зьнішчыцца душа тая з народу свайго. </p><i> a hto budze es′cì âkuû-nebudz′ kroǔ, z′nìščycca duša taâ z narodu svajgo. </i>


text:
скажы сынам Ізраілевым: хто прыносіць мірную ахвяру сваю Госпаду, той зь мірнай ахвяры частку павінен прынесьці ў прынашэньне Госпаду; </p><i> skažy synam Ìzraìlevym: hto prynosìc′ mìrnuû ahvâru svaû Gospadu, toj z′ mìrnaj ahvâry častku pavìnen prynes′cì ǔ prynašèn′ne Gospadu; </i>


text:
сваімі рукамі павінен ён прынесьці ў ахвяру Госпаду: тлушч з грудзінай павінен ён прынесьці ў ахвяру Госпаду: тлушч з грудзінай павінен ён прынесьці, патрасаючы грудзінай перад абліччам Гасподнім; </p><i> svaìmì rukamì pavìnen ën prynes′cì ǔ ahvâru Gospadu: tlušč z grudzìnaj pavìnen ën prynes′cì ǔ ahvâru Gospadu: tlušč z grudzìnaj pavìnen ën prynes′cì, patrasaûčy grudzìnaj perad ablìččam Gaspodnìm; </i>


text:
тлушч спаліць сьвятар на ахвярніку, а грудзіна належыць Аарону і сынам ягоным; </p><i> tlušč spalìc′ s′vâtar na ahvârnìku, a grudzìna naležyc′ Aaronu ì synam âgonym; </i>


text:
і правы плячук, як паднашэньне, зь мірных ахвяраў вашых аддавайце сьвятару: </p><i> ì pravy plâčuk, âk padnašèn′ne, z′ mìrnyh ahvâraǔ vašyh addavajce s′vâtaru: </i>


text:
хто з сыноў Ааронавых прыносіць кроў зь мірнай ахвяры і тлушч, таму і правая лапатка на долю; </p><i> hto z synoǔ Aaronavyh prynosìc′ kroǔ z′ mìrnaj ahvâry ì tlušč, tamu ì pravaâ lapatka na dolû; </i>


text:
бо Я бяру ад сыноў Ізраілевых зь мірных ахвяраў іхніх грудзіну патрасаньня і плячук паднашэньня, і аддаю іх Аарону сьвятару і сынам ягоным як вечную дзялянку ад сыноў Ізраілевых. </p><i> bo Â bâru ad synoǔ Ìzraìlevyh z′ mìrnyh ahvâraǔ ìhnìh grudzìnu patrasan′nâ ì plâčuk padnašèn′nâ, ì addaû ìh Aaronu s′vâtaru ì synam âgonym âk večnuû dzâlânku ad synoǔ Ìzraìlevyh. </i>


text:
<pb/>Вось дзялянка Аарону і дзялянка сынам ягоным з ахвяраў Гасподніх з дня, калі яны стануць прад Госпадам дзеля сьвяшчэнадзеяньня, </p><i> Vos′ dzâlânka Aaronu ì dzâlânka synam âgonym z ahvâraǔ Gaspodnìh z dnâ, kalì âny stanuc′ prad Gospadam dzelâ s′vâščènadzeân′nâ, </i>


text:
якое загадаў Гасподзь даваць ім з дня памазаньня іх ад сыноў Ізраілевых. Гэта вечная пастанова ў роды іхнія. </p><i> âkoe zagadaǔ Gaspodz′ davac′ ìm z dnâ pamazan′nâ ìh ad synoǔ Ìzraìlevyh. Gèta večnaâ pastanova ǔ rody ìhnìâ. </i>


text:
Вось закон пра цэласпаленьне, пра прынашэньне хлебнае, пра ахвяру за грэх, пра ахвяру за віну, пра ахвяру прысьвячэньня і пра ахвяру мірную, </p><i> Vos′ zakon pra cèlaspalen′ne, pra prynašèn′ne hlebnae, pra ahvâru za grèh, pra ahvâru za vìnu, pra ahvâru prys′vâčèn′nâ ì pra ahvâru mìrnuû, </i>


text:
які даў Гасподзь Майсею на гары Сінай, калі загадаў сынам Ізраілевым, у пустыні Сінайскай, прыносіць Госпаду прынашэньні іхнія. </p><i> âkì daǔ Gaspodz′ Majseû na gary Sìnaj, kalì zagadaǔ synam Ìzraìlevym, u pustynì Sìnajskaj, prynosìc′ Gospadu prynašèn′nì ìhnìâ. </i>


text:
вазьмі сыноў Аарона і сыноў ягоных зь ім, і вопратку і алей памазаньня, і цяля на ахвяру за грэх і двух бараноў, і кош праснакоў, </p><i> vaz′mì synoǔ Aarona ì synoǔ âgonyh z′ ìm, ì vopratku ì alej pamazan′nâ, ì câlâ na ahvâru za grèh ì dvuh baranoǔ, ì koš prasnakoǔ, </i>


text:
і зьбяры ўсё супольства каля ўваходу ў скінію сходу. </p><i> ì z′bâry ǔsë supol′stva kalâ ǔvahodu ǔ skìnìû shodu. </i>


text:
Майсей зрабіў так, як загадаў яму Гасподзь, і сабралася супольства каля ўваходу ў скінію сходу. </p><i> Majsej zrabìǔ tak, âk zagadaǔ âmu Gaspodz′, ì sabralasâ supol′stva kalâ ǔvahodu ǔ skìnìû shodu. </i>


text:
І сказаў Майсей супольству: вось што загадаў Гасподзь зрабіць. </p><i> Ì skazaǔ Majsej supol′stvu: vos′ što zagadaǔ Gaspodz′ zrabìc′. </i>


text:
І прывёў Майсей Аарона і сыноў ягоных і абмыў іх вадою; </p><i> Ì pryvëǔ Majsej Aarona ì synoǔ âgonyh ì abmyǔ ìh vadoû; </i>


text:
І ўсклаў на яго хітон, і аперазаў яго поясам, і апрануў на яго верхнюю шату, і ўсклаў на яго эфод, і аперазаў яго поясам эфода і змацаваў ім эфод на ім, </p><i> Ì ǔsklaǔ na âgo hìton, ì aperazaǔ âgo poâsam, ì apranuǔ na âgo verhnûû šatu, ì ǔsklaǔ na âgo èfod, ì aperazaǔ âgo poâsam èfoda ì zmacavaǔ ìm èfod na ìm, </i>


text:
і ўсклаў на яго нагруднік, і на нагруднік паклаў урым і тумім, </p><i> ì ǔsklaǔ na âgo nagrudnìk, ì na nagrudnìk paklaǔ urym ì tumìm, </i>


text:
і ўсклаў на галаву яму кідар, а на кідар зь відавога боку яго паклаў паліраваную дошчачку, дыядэму сьвятыні, як загадаў Гасподзь Майсею. </p><i> ì ǔsklaǔ na galavu âmu kìdar, a na kìdar z′ vìdavoga boku âgo paklaǔ palìravanuû doščačku, dyâdèmu s′vâtynì, âk zagadaǔ Gaspodz′ Majseû. </i>


text:
І ўзяў Майсей алей памазаньня, і памазаў скінію і ўсё, што ў ёй, і асьвяціў гэта; </p><i> Ì ǔzâǔ Majsej alej pamazan′nâ, ì pamazaǔ skìnìû ì ǔsë, što ǔ ëj, ì as′vâcìǔ gèta; </i>


text:
і пакрапіў ім на ахвярнік сем разоў, і памазаў ахвярнік і ўсе прылады яго, і ўмывальнік і падножжа яго, каб асьвяціць іх; </p><i> ì pakrapìǔ ìm na ahvârnìk sem razoǔ, ì pamazaǔ ahvârnìk ì ǔse prylady âgo, ì ǔmyval′nìk ì padnožža âgo, kab as′vâcìc′ ìh; </i>


text:
і выліў алей памазаньня на галаву Аарону і памазаў яго, каб асьвяціць яго. </p><i> ì vylìǔ alej pamazan′nâ na galavu Aaronu ì pamazaǔ âgo, kab as′vâcìc′ âgo. </i>


text:
І прывёў Майсей сыноў Ааронавых, і апрануў іх у хітоны, і аперазаў іх поясам, і ўсклаў на іх кідары, як загадаў Гасподзь Майсею. </p><i> Ì pryvëǔ Majsej synoǔ Aaronavyh, ì apranuǔ ìh u hìtony, ì aperazaǔ ìh poâsam, ì ǔsklaǔ na ìh kìdary, âk zagadaǔ Gaspodz′ Majseû. </i>


text:
І прывёў цяля дзеля ахвяры за грэх, і Аарон і сыны ягоныя паклалі рукі свае на галаву цяляці за грэх; </p><i> Ì pryvëǔ câlâ dzelâ ahvâry za grèh, ì Aaron ì syny âgonyâ paklalì rukì svae na galavu câlâcì za grèh; </i>


text:
і закалоў яго і ўзяў крыві, і пальцам сваім паклаў на рогі ахвярніка з усіх бакоў, і ачысьціў ахвярнік, а рэшту крыві выліў да падножжа ахвярніка, і асьвяціў яго, каб зрабіць яго чыстым. </p><i> ì zakaloǔ âgo ì ǔzâǔ kryvì, ì pal′cam svaìm paklaǔ na rogì ahvârnìka z usìh bakoǔ, ì ačys′cìǔ ahvârnìk, a rèštu kryvì vylìǔ da padnožža ahvârnìka, ì as′vâcìǔ âgo, kab zrabìc′ âgo čystym. </i>


text:
І ўзяў увесь тлушч, што на вантробах, і сальнік на печані, і абедзьве ныркі і здор зь іх, і спаліў Майсей на ахвярніку; </p><i> Ì ǔzâǔ uves′ tlušč, što na vantrobah, ì sal′nìk na pečanì, ì abedz′ve nyrkì ì zdor z′ ìh, ì spalìǔ Majsej na ahvârnìku; </i>


text:
а цяля і скуру зь яго, і мяса яго, і нячыстасьць яго спаліў на агні па-за табарам, як загадаў Гасподзь Майсею. </p><i> a câlâ ì skuru z′ âgo, ì mâsa âgo, ì nâčystas′c′ âgo spalìǔ na agnì pa-za tabaram, âk zagadaǔ Gaspodz′ Majseû. </i>


text:
<pb/>І прывёў барана на цэласпаленьне, і ўсклаў Аарон і сыны ягоныя рукі свае на галаву барана; </p><i> Ì pryvëǔ barana na cèlaspalen′ne, ì ǔsklaǔ Aaron ì syny âgonyâ rukì svae na galavu barana; </i>


text:
і закалоў яго Майсей і пакрапіў крывёю на ахавярнік з усіх бакоў; </p><i> ì zakaloǔ âgo Majsej ì pakrapìǔ kryvëû na ahavârnìk z usìh bakoǔ; </i>


text:
і расьцяў барана на кавалкі, і спаліў Майсей галаву і кавалкі і тлушч, </p><i> ì ras′câǔ barana na kavalkì, ì spalìǔ Majsej galavu ì kavalkì ì tlušč, </i>


text:
а вантробы і ногі вымыў вадою, і спаліў Майсей усяго барана на ахвярніку: гэта ўсё спаленьне дзеля прыемнай духмянасьці, гэта ахвяра Госпаду, як загадаў Гасподзь Майсею. </p><i> a vantroby ì nogì vymyǔ vadoû, ì spalìǔ Majsej usâgo barana na ahvârnìku: gèta ǔsë spalen′ne dzelâ pryemnaj duhmânas′cì, gèta ahvâra Gospadu, âk zagadaǔ Gaspodz′ Majseû. </i>


text:
<pb/>І прывёў другога барана, барана прысьвячэньня, і паклалі Аарон і сыны ягоныя рукі свае на галаву барана; </p><i> Ì pryvëǔ drugoga barana, barana prys′vâčèn′nâ, ì paklalì Aaron ì syny âgonyâ rukì svae na galavu barana; </i>


text:
і закалоў яго Майсей, і ўзяў крыві зь яго, і паклаў на край правага вуха Ааронавага і на вялікі палец правай рукі ягонай і на вялікі палец правай нагі ягонай. </p><i> ì zakaloǔ âgo Majsej, ì ǔzâǔ kryvì z′ âgo, ì paklaǔ na kraj pravaga vuha Aaronavaga ì na vâlìkì palec pravaj rukì âgonaj ì na vâlìkì palec pravaj nagì âgonaj. </i>


text:
І прывёў Майсей сыноў Ааронавых, і паклаў крыві на край правага вуха іхняга і на вялікі палец правай рукі іхняй і на вялікі палец правай нагі іхняй, і пакрапіў Майсей крывёю на ахвярнік з усіх бакоў. </p><i> Ì pryvëǔ Majsej synoǔ Aaronavyh, ì paklaǔ kryvì na kraj pravaga vuha ìhnâga ì na vâlìkì palec pravaj rukì ìhnâj ì na vâlìkì palec pravaj nagì ìhnâj, ì pakrapìǔ Majsej kryvëû na ahvârnìk z usìh bakoǔ. </i>


text:
<pb/>І ўзяў тлушч і курдзюк і ўвесь здор, што на вантробах, і сальнік на печані, і абедзьве ныркі і здор зь іх і правую лапатку; </p><i> Ì ǔzâǔ tlušč ì kurdzûk ì ǔves′ zdor, što na vantrobah, ì sal′nìk na pečanì, ì abedz′ve nyrkì ì zdor z′ ìh ì pravuû lapatku; </i>


text:
і з каша з праснакамі, які перад Госпадам, узяў адзін праснак і адзін хлеб з алеем і адну ляпёшку, і паклаў на тлушч і на правую лапатку; </p><i> ì z kaša z prasnakamì, âkì perad Gospadam, uzâǔ adzìn prasnak ì adzìn hleb z aleem ì adnu lâpëšku, ì paklaǔ na tlušč ì na pravuû lapatku; </i>


text:
і паклаў усё гэта на рукі Аарону і на рукі сынам ягоным, і прынёс гэта, трасучы перад абліччам Гасподнім; </p><i> ì paklaǔ usë gèta na rukì Aaronu ì na rukì synam âgonym, ì prynës gèta, trasučy perad ablìččam Gaspodnìm; </i>


text:
і ўзяў гэта Майсей з рук іхніх і спаліў на ахвярніку з цэласпаленьнем: гэта ахвяра прысьвячэньня ў прыемную духмянасьць, гэта ахвяра Госпаду. </p><i> ì ǔzâǔ gèta Majsej z ruk ìhnìh ì spalìǔ na ahvârnìku z cèlaspalen′nem: gèta ahvâra prys′vâčèn′nâ ǔ pryemnuû duhmânas′c′, gèta ahvâra Gospadu. </i>


text:
І ўзяў Майсей грудзіну і прынёс яе, трасучы прад абліччам Гасподнім: гэта была доля Майсеевая ад барана прысьвячэньня, як загадаў Гасподзь Майсею. </p><i> Ì ǔzâǔ Majsej grudzìnu ì prynës âe, trasučy prad ablìččam Gaspodnìm: gèta byla dolâ Majseevaâ ad barana prys′vâčèn′nâ, âk zagadaǔ Gaspodz′ Majseû. </i>


text:
І ўзяў Майсей алею памазаньня і крыві, якая на ахвярніку, і пакрапіў Аарона і вопратку ягоную, і сыноў ягоных і вопратку сыноў ягоных зь ім; і так асьвяціў Аарона і вопратку ягоную, і сыноў ягоных і вопратку сыноў ягоных зь ім. </p><i> Ì ǔzâǔ Majsej aleû pamazan′nâ ì kryvì, âkaâ na ahvârnìku, ì pakrapìǔ Aarona ì vopratku âgonuû, ì synoǔ âgonyh ì vopratku synoǔ âgonyh z′ ìm; ì tak as′vâcìǔ Aarona ì vopratku âgonuû, ì synoǔ âgonyh ì vopratku synoǔ âgonyh z′ ìm. </i>


text:
І сказаў Майсей Аарону і сынам ягоным: згатуйце мяса каля ўваходу ў скінію сходу і там ежце яго з хлебам, які ў кашы прысьвячэньня, як мне загадана і сказана: Аарон і сыны ягоныя павінны есьці яго; </p><i> Ì skazaǔ Majsej Aaronu ì synam âgonym: zgatujce mâsa kalâ ǔvahodu ǔ skìnìû shodu ì tam ežce âgo z hlebam, âkì ǔ kašy prys′vâčèn′nâ, âk mne zagadana ì skazana: Aaron ì syny âgonyâ pavìnny es′cì âgo; </i>


text:
сем дзён не адыходзьце ад дзьвярэй скініі сходу, пакуль ня мінуцца дні прысьвячэньня вашага, бо сем дзён павінна доўжыцца прысьвячэньне ваша; </p><i> sem dzën ne adyhodz′ce ad dz′vârèj skìnìì shodu, pakul′ nâ mìnucca dnì prys′vâčèn′nâ vašaga, bo sem dzën pavìnna doǔžycca prys′vâčèn′ne vaša; </i>


text:
як сёньня было зроблена, так загадаў Гасподзь рабіць дзеля ачышчэньня вас: </p><i> âk sën′nâ bylo zroblena, tak zagadaǔ Gaspodz′ rabìc′ dzelâ ačyščèn′nâ vas: </i>


text:
каля ўваходу ў скінію сходу будзьце дзень і ноч на працягу сямі дзён і будзьце на варце ў Госпада, каб не памерці, бо так мне загадана. </p><i> kalâ ǔvahodu ǔ skìnìû shodu budz′ce dzen′ ì noč na pracâgu sâmì dzën ì budz′ce na varce ǔ Gospada, kab ne pamercì, bo tak mne zagadana. </i>


text:
І выканаў Аарон і сыны ягоныя ўсё, што загадаў Гасподзь праз Майсея. </p><i> Ì vykanaǔ Aaron ì syny âgonyâ ǔsë, što zagadaǔ Gaspodz′ praz Majseâ. </i>


text:
<pb/>На восьмы дзень паклікаў Майсей Аарона і сыноў ягоных і старэйшынаў Ізраілевых </p><i> Na vos′my dzen′ paklìkaǔ Majsej Aarona ì synoǔ âgonyh ì starèjšynaǔ Ìzraìlevyh </i>


text:
і сказаў Аарону: вазьмі сабе з валоў цяля ў ахвяру за грэх і барана на цэласпаленьне, абодвух без пахібы, і пастаў прад аблічча Гасподняе; </p><i> ì skazaǔ Aaronu: vaz′mì sabe z valoǔ câlâ ǔ ahvâru za grèh ì barana na cèlaspalen′ne, abodvuh bez pahìby, ì pastaǔ prad ablìčča Gaspodnâe; </i>


text:
і сынам Ізраілевым скажы: вазьмеце казла ў ахвяру за грэх, і цяля, і ягня, адналетак, без пахібы, на цэласпаленьне, </p><i> ì synam Ìzraìlevym skažy: vaz′mece kazla ǔ ahvâru za grèh, ì câlâ, ì âgnâ, adnaletak, bez pahìby, na cèlaspalen′ne, </i>


text:
і вала і барана ў ахвяру мірную, каб учыніць ахвяраваньне перад абліччам Гасподнім, і прынашэньне хлебнае, зьмяшанае з алеем, бо сёньня Гасподзь явіцца вам. </p><i> ì vala ì barana ǔ ahvâru mìrnuû, kab učynìc′ ahvâravan′ne perad ablìččam Gaspodnìm, ì prynašèn′ne hlebnae, z′mâšanae z aleem, bo sën′nâ Gaspodz′ âvìcca vam. </i>


text:
І прынесьлі тое, што загадаў Майсей, да скініі сходу, і прыйшло ўсё супольства і стала перад абліччам Гасподнім. </p><i> Ì prynes′lì toe, što zagadaǔ Majsej, da skìnìì shodu, ì pryjšlo ǔsë supol′stva ì stala perad ablìččam Gaspodnìm. </i>


text:
І сказаў Майсей: вось, што загадаў Гасподзь зрабіць, і зьявіцца вам слава Гасподняя. </p><i> Ì skazaǔ Majsej: vos′, što zagadaǔ Gaspodz′ zrabìc′, ì z′âvìcca vam slava Gaspodnââ. </i>


text:
І сказаў Майсей Аарону: падыдзі да ахвярніка і ўчыні ахвяру тваю за грэх і цэласпаленьне тваё, і ачысьці сябе і народ, і зрабі прынашэньне ад народу, і ачысьці ім, як загадаў Гасподзь. </p><i> Ì skazaǔ Majsej Aaronu: padydzì da ahvârnìka ì ǔčynì ahvâru tvaû za grèh ì cèlaspalen′ne tvaë, ì ačys′cì sâbe ì narod, ì zrabì prynašèn′ne ad narodu, ì ačys′cì ìm, âk zagadaǔ Gaspodz′. </i>


text:
І падышоў Аарон да ахвярніка і закалоў цяля, якое за яго, у ахвяру за грэх: </p><i> Ì padyšoǔ Aaron da ahvârnìka ì zakaloǔ câlâ, âkoe za âgo, u ahvâru za grèh: </i>


text:
сыны Аарона паднесьлі яму кроў, і ён памачыў палец свой у крыві і паклаў на рогі ахвярніка, а рэшту крыві выліў да падножжа ахвярніка; </p><i> syny Aarona padnes′lì âmu kroǔ, ì ën pamačyǔ palec svoj u kryvì ì paklaǔ na rogì ahvârnìka, a rèštu kryvì vylìǔ da padnožža ahvârnìka; </i>


text:
а здор і ныркі і сальнік на печані ад ахвяры за грэх спаліў на ахвярніку, як загадаў Гасподзь Майсею; </p><i> a zdor ì nyrkì ì sal′nìk na pečanì ad ahvâry za grèh spalìǔ na ahvârnìku, âk zagadaǔ Gaspodz′ Majseû; </i>


text:
а мяса і скуру спаліў на агні па-за табарам. </p><i> a mâsa ì skuru spalìǔ na agnì pa-za tabaram. </i>


text:
І закалоў цэласпаленьне, і сыны Аарона паднесьлі яму кроў; ён пакрапіў ёю на ахвярнік з усіх бакоў; </p><i> Ì zakaloǔ cèlaspalen′ne, ì syny Aarona padnes′lì âmu kroǔ; ën pakrapìǔ ëû na ahvârnìk z usìh bakoǔ; </i>


text:
і прынесьлі яму цэласпаленьне ў кавалках і галаву, і ён спаліў на ахвярніку, </p><i> ì prynes′lì âmu cèlaspalen′ne ǔ kavalkah ì galavu, ì ën spalìǔ na ahvârnìku, </i>


text:
а вантробы і ногі абмыў і спаліў з цэласпаленьнем на ахвярніку. </p><i> a vantroby ì nogì abmyǔ ì spalìǔ z cèlaspalen′nem na ahvârnìku. </i>


text:
І прынёс прынашэньне ад народу: і ўзяў ад народу казла за грэх, і закалоў яго, і прынёс яго ў ахвяру за грэх, як і першага. </p><i> Ì prynës prynašèn′ne ad narodu: ì ǔzâǔ ad narodu kazla za grèh, ì zakaloǔ âgo, ì prynës âgo ǔ ahvâru za grèh, âk ì peršaga. </i>


text:
і прынёс цэласпаленьне і ўчыніў яго паводле статуту. </p><i> ì prynës cèlaspalen′ne ì ǔčynìǔ âgo pavodle statutu. </i>


text:
І прынёс прынашэньне хлебнае і напоўніў ім рукі свае, і спаліў на ахвярніку звыш ранішняга цэласпаленьня. </p><i> Ì prynës prynašèn′ne hlebnae ì napoǔnìǔ ìm rukì svae, ì spalìǔ na ahvârnìku zvyš ranìšnâga cèlaspalen′nâ. </i>


text:
І закалоў вала і барана, якія ад народу, у ахвяру мірную; і сыны Аарона паднесьлі яму кроў, і ён пакрапіў ёю на ахвярнік з усіх бакоў; </p><i> Ì zakaloǔ vala ì barana, âkìâ ad narodu, u ahvâru mìrnuû; ì syny Aarona padnes′lì âmu kroǔ, ì ën pakrapìǔ ëû na ahvârnìk z usìh bakoǔ; </i>


text:
паднесьлі і тлушч з вала, і з барана курдзюк, і здор, што на вантробах, і ныркі і сальнік на печані, </p><i> padnes′lì ì tlušč z vala, ì z barana kurdzûk, ì zdor, što na vantrobah, ì nyrkì ì sal′nìk na pečanì, </i>


text:
і паклалі: тлушч на грудзіну, і ён спаліў тлушч на ахвярніку; </p><i> ì paklalì: tlušč na grudzìnu, ì ën spalìǔ tlušč na ahvârnìku; </i>


text:
а грудзіну і правы плячук прынёс Аарон, трасучы перад абліччам Гасподнім, як загадаў Майсей. </p><i> a grudzìnu ì pravy plâčuk prynës Aaron, trasučy perad ablìččam Gaspodnìm, âk zagadaǔ Majsej. </i>


text:
<pb/>І падняў Аарон рукі свае, павярнуўшыся да людзей, і дабраславіў іх, і сышоў, учыніўшы ахвяру за грэх, цэласпаленьне і ахвяру мірную. </p><i> Ì padnâǔ Aaron rukì svae, pavârnuǔšysâ da lûdzej, ì dabraslavìǔ ìh, ì syšoǔ, učynìǔšy ahvâru za grèh, cèlaspalen′ne ì ahvâru mìrnuû. </i>


text:
І ўвайшлі Майсей і Аарон у скінію сходу, і выйшлі, і дабраславілі народ. І зьявілася слава Гасподняя ўсяму народу: </p><i> Ì ǔvajšlì Majsej ì Aaron u skìnìû shodu, ì vyjšlì, ì dabraslavìlì narod. Ì z′âvìlasâ slava Gaspodnââ ǔsâmu narodu: </i>


text:
і выйшаў агонь ад Госпада і спаліў на ахвярніку цэласпаленьня і тлушч; і бачыў увесь народ і ўсклікнуў з радасьці, і ўпаў на аблічча сваё. </p><i> ì vyjšaǔ agon′ ad Gospada ì spalìǔ na ahvârnìku cèlaspalen′nâ ì tlušč; ì bačyǔ uves′ narod ì ǔsklìknuǔ z radas′cì, ì ǔpaǔ na ablìčča svaë. </i>


text:
<pb/>Надаў і Авіуд, сыны Ааронавыя, узялі кожны сваю кадзільніцу і паклалі ў іх агню, і паклалі ў яго дымленьняў, і прынесьлі прад Госпада агонь чужы, якога Ён не загадваў ім; </p><i> Nadaǔ ì Avìud, syny Aaronavyâ, uzâlì kožny svaû kadzìl′nìcu ì paklalì ǔ ìh agnû, ì paklalì ǔ âgo dymlen′nâǔ, ì prynes′lì prad Gospada agon′ čužy, âkoga Ën ne zagadvaǔ ìm; </i>


text:
і выйшаў агонь ад Госпада і спаліў іх, і памерлі яны перад абліччам Гасподнім. </p><i> ì vyjšaǔ agon′ ad Gospada ì spalìǔ ìh, ì pamerlì âny perad ablìččam Gaspodnìm. </i>


text:
І сказаў Гасподзь Аарону: вось, пра што казаў Гасподзь, калі сказаў: у тых, што набліжаюцца да Мяне, асьвячуся і перад усім народам праслаўлюся. Аарон маўчаў. </p><i> Ì skazaǔ Gaspodz′ Aaronu: vos′, pra što kazaǔ Gaspodz′, kalì skazaǔ: u tyh, što nablìžaûcca da Mâne, as′vâčusâ ì perad usìm narodam praslaǔlûsâ. Aaron maǔčaǔ. </i>


text:
І паклікаў Майсей Місаіла і Элцафана, сыноў Ізііла, дзядзькі Ааронавага, і сказаў ім: ідзеце, вынесьце братоў вашых са сьвяцілішча за табар. </p><i> Ì paklìkaǔ Majsej Mìsaìla ì Èlcafana, synoǔ Ìzììla, dzâdz′kì Aaronavaga, ì skazaǔ ìm: ìdzece, vynes′ce bratoǔ vašyh sa s′vâcìlìšča za tabar. </i>


text:
І пайшлі і вынесьлі іх у хітонах іхніх за табар, як сказаў Майсей. </p><i> Ì pajšlì ì vynes′lì ìh u hìtonah ìhnìh za tabar, âk skazaǔ Majsej. </i>


text:
А Аарону і Элеазару і Ітамару, сынам ягоным, Майсей сказаў: галоваў вашых не агаляйце і вопраткі вашай не разьдзірайце, каб вам не памерці і не навесьці гневу на ўсё супольства; але браты вашыя, увесь дом Ізраілеў, могуць плакаць па спаленых, якіх спаліў Гасподзь, </p><i> A Aaronu ì Èleazaru ì Ìtamaru, synam âgonym, Majsej skazaǔ: galovaǔ vašyh ne agalâjce ì vopratkì vašaj ne raz′dzìrajce, kab vam ne pamercì ì ne naves′cì gnevu na ǔsë supol′stva; ale braty vašyâ, uves′ dom Ìzraìleǔ, moguc′ plakac′ pa spalenyh, âkìh spalìǔ Gaspodz′, </i>


text:
і зь дзьвярэй скініі сходу ня выходзьце, каб не памерці вам, бо на вас алей памазаньня Гасподняга. І зрабілі паводле слова Майсея. </p><i> ì z′ dz′vârèj skìnìì shodu nâ vyhodz′ce, kab ne pamercì vam, bo na vas alej pamazan′nâ Gaspodnâga. Ì zrabìlì pavodle slova Majseâ. </i>


text:
віна і моцных напояў ня пі і сыны твае з табою, калі ўваходзіце ў скінію сходу, каб не памерці; гэта вечная пастанова ў роды вашыя, </p><i> vìna ì mocnyh napoâǔ nâ pì ì syny tvae z taboû, kalì ǔvahodzìce ǔ skìnìû shodu, kab ne pamercì; gèta večnaâ pastanova ǔ rody vašyâ, </i>


text:
каб вы маглі адрозьніваць сьвяшчэннае ад несьвяшчэннага і нячыстае ад чыстага, </p><i> kab vy maglì adroz′nìvac′ s′vâščènnae ad nes′vâščènnaga ì nâčystae ad čystaga, </i>


text:
і вучыць сыноў Ізраілевых усім статутам, якія выказаў ім Гасподзь праз Майсея. </p><i> ì vučyc′ synoǔ Ìzraìlevyh usìm statutam, âkìâ vykazaǔ ìm Gaspodz′ praz Majseâ. </i>


text:
І сказаў Гасподзь Аарону і Элеазару і Ітамару, астатнім сынам ягоным: вазьмеце прынашэньне хлебнае, якое засталося ад ахвяраў Гасподніх, і ежце яго прэснае каля ахвярніка, бо гэта вялікая сьвятыня: </p><i> Ì skazaǔ Gaspodz′ Aaronu ì Èleazaru ì Ìtamaru, astatnìm synam âgonym: vaz′mece prynašèn′ne hlebnae, âkoe zastalosâ ad ahvâraǔ Gaspodnìh, ì ežce âgo prèsnae kalâ ahvârnìka, bo gèta vâlìkaâ s′vâtynâ: </i>


text:
і ежце яго на сьвятым месцы, бо гэта дзялянка твая і дзялянка сыноў тваіх з ахвяраў Гасподніх: так мне загадана; </p><i> ì ežce âgo na s′vâtym mescy, bo gèta dzâlânka tvaâ ì dzâlânka synoǔ tvaìh z ahvâraǔ Gaspodnìh: tak mne zagadana; </i>


text:
і грудзіну трасеньня і лапатку паднашэньня ежце на чыстым месцы, дзе і сыны твае і дочкі твае з табою, бо гэта дадзена ў дзялянку табе і ў дзялянку сынам тваім зь мірных ахвяраў сыноў Ізраілевых; </p><i> ì grudzìnu trasen′nâ ì lapatku padnašèn′nâ ežce na čystym mescy, dze ì syny tvae ì dočkì tvae z taboû, bo gèta dadzena ǔ dzâlânku tabe ì ǔ dzâlânku synam tvaìm z′ mìrnyh ahvâraǔ synoǔ Ìzraìlevyh; </i>


text:
лапатку паднашэньня і грудзіну трасеньня павінны яны прыносіць з ахвярамі тлушчу, трасучы перад абліччам Гасподнім, і хай будзе гэта вечнай дзялянкай табе і сынам тваім з табою, як загадаў Гасподзь. </p><i> lapatku padnašèn′nâ ì grudzìnu trasen′nâ pavìnny âny prynosìc′ z ahvâramì tlušču, trasučy perad ablìččam Gaspodnìm, ì haj budze gèta večnaj dzâlânkaj tabe ì synam tvaìm z taboû, âk zagadaǔ Gaspodz′. </i>


text:
І казла ахвяры за грэх шукаў Майсей, і вось, ён спалены. І ўгневаўся на Элеазара і Ітамара, астатніх сыноў Ааронавых, і сказаў: </p><i> Ì kazla ahvâry za grèh šukaǔ Majsej, ì vos′, ën spaleny. Ì ǔgnevaǔsâ na Èleazara ì Ìtamara, astatnìh synoǔ Aaronavyh, ì skazaǔ: </i>


text:
чаму вы ня елі ахвяры за грэх на сьвятым месцы? бо яна сьвятыня вялікая, і яна дадзена вам, каб здымаць грахі з супольства, і ачышчае іх перад Госпадам: </p><i> čamu vy nâ elì ahvâry za grèh na s′vâtym mescy? bo âna s′vâtynâ vâlìkaâ, ì âna dadzena vam, kab zdymac′ grahì z supol′stva, ì ačyščae ìh perad Gospadam: </i>


text:
вось, кроў яе ня ўнесена ў сьвяцілішча, і вы павінны былі есьці яе на сьвятым месцы, як загадана мне. </p><i> vos′, kroǔ âe nâ ǔnesena ǔ s′vâcìlìšča, ì vy pavìnny bylì es′cì âe na s′vâtym mescy, âk zagadana mne. </i>


text:
Аарон сказаў Майсею: вось, сёньня прынесьлі яны ахвяру сваю за грэх і цэласпаленьне сваё перад Госпадам, і гэта сталася са мною; калі я сёньня зьем ахвяру за грэх, ці будзе гэта заўгодна Госпаду? </p><i> Aaron skazaǔ Majseû: vos′, sën′nâ prynes′lì âny ahvâru svaû za grèh ì cèlaspalen′ne svaë perad Gospadam, ì gèta stalasâ sa mnoû; kalì â sën′nâ z′em ahvâru za grèh, cì budze gèta zaǔgodna Gospadu? </i>


text:
<pb/>І сказаў Гасподзь Майсею і Аарону, кажучы ім: </p><i> Ì skazaǔ Gaspodz′ Majseû ì Aaronu, kažučy ìm: </i>


text:
скажэце сынам Ізраілевым: вось жывёлы, якіх можна вам есьці з усяго быдла на зямлі: </p><i> skažèce synam Ìzraìlevym: vos′ žyvëly, âkìh možna vam es′cì z usâgo bydla na zâmlì: </i>


text:
усякае быдла, у якога расшчэпленыя капыты і на капытах глыбокі разрэз, і якое жуе жуйку, ежце; </p><i> usâkae bydla, u âkoga rasščèplenyâ kapyty ì na kapytah glybokì razrèz, ì âkoe žue žujku, ežce; </i>


text:
толькі гэтых ня ежце з тых, што жуюць жуйку і маюць расшчэпленыя капыты: вярблюда, бо ён жуе жуйку, але капыты ў яго не расшчэпленыя, нячысты ён вам; </p><i> tol′kì gètyh nâ ežce z tyh, što žuûc′ žujku ì maûc′ rasščèplenyâ kapyty: vârblûda, bo ën žue žujku, ale kapyty ǔ âgo ne rasščèplenyâ, nâčysty ën vam; </i>


text:
і тушканчыка, бо ён жуе жуйку, але капыты ў яго не расшчэпленыя, нячысты ён вам; </p><i> ì tuškančyka, bo ën žue žujku, ale kapyty ǔ âgo ne rasščèplenyâ, nâčysty ën vam; </i>


text:
і зайца, бо ён жуе жуйку, але капыты ў яго не расшчэпленыя, нячысты ён вам; </p><i> ì zajca, bo ën žue žujku, ale kapyty ǔ âgo ne rasščèplenyâ, nâčysty ën vam; </i>


text:
і сьвіньні, бо капыты ў яе расшчэпленыя і на капытах разрэз глыбокі, але яна ня жуе жуйкі, нячыстая яна вам; </p><i> ì s′vìn′nì, bo kapyty ǔ âe rasščèplenyâ ì na kapytah razrèz glybokì, ale âna nâ žue žujkì, nâčystaâ âna vam; </i>


text:
мяса іх ня ежце і да трупаў іх не дакранайцеся, нячыстыя яны вам. </p><i> mâsa ìh nâ ežce ì da trupaǔ ìh ne dakranajcesâ, nâčystyâ âny vam. </i>


text:
З усіх жывёлаў, якія ў вадзе, ежце гэтых: у якіх ёсьць перэе і луска ў вадзе, ці ў морах, ці ў рэках, тых ежце; </p><i> Z usìh žyvëlaǔ, âkìâ ǔ vadze, ežce gètyh: u âkìh ës′c′ perèe ì luska ǔ vadze, cì ǔ morah, cì ǔ rèkah, tyh ežce; </i>


text:
а ўсе тыя, у якіх няма перэя і лускі, ці ў морах, ці ў рэках, з усіх, што плаваюць у водах і з усяго, што жыве ў водах, паганыя вам; </p><i> a ǔse tyâ, u âkìh nâma perèâ ì luskì, cì ǔ morah, cì ǔ rèkah, z usìh, što plavaûc′ u vodah ì z usâgo, što žyve ǔ vodah, paganyâ vam; </i>


text:
яны павінны быць паганыя вам: мяса іх ня ежце і трупамі іх грэбуйце; </p><i> âny pavìnny byc′ paganyâ vam: mâsa ìh nâ ežce ì trupamì ìh grèbujce; </i>


text:
усе жывёлы, у якіх няма перэя і лускі ў вадзе, паганыя вам. </p><i> use žyvëly, u âkìh nâma perèâ ì luskì ǔ vadze, paganyâ vam. </i>


text:
А з птушак грэбуйце гэтымі: арлом, грыфам і марскім арлом, </p><i> A z ptušak grèbujce gètymì: arlom, gryfam ì marskìm arlom, </i>


text:
страўсам, савою, чайкай і каршуном з пародаю ягонай, </p><i> straǔsam, savoû, čajkaj ì karšunom z parodaû âgonaj, </i>


text:
чапляй, сойкай зь яе пародаю, удодам і кажаном; </p><i> čaplâj, sojkaj z′ âe parodaû, udodam ì kažanom; </i>


text:
усе жывёлы паўзуны, крылатыя, якія ходзяць на чатырох нагах, паганыя вам; </p><i> use žyvëly paǔzuny, krylatyâ, âkìâ hodzâc′ na čatyroh nagah, paganyâ vam; </i>


text:
з усіх паўзуноў, крылатых, якія ходзяць на чатырох нагах, тых толькі ежце, у якіх ёсьць галені вышэй ног, каб скакаць імі па зямлі: </p><i> z usìh paǔzunoǔ, krylatyh, âkìâ hodzâc′ na čatyroh nagah, tyh tol′kì ežce, u âkìh ës′c′ galenì vyšèj nog, kab skakac′ ìmì pa zâmlì: </i>


text:
гэтых ежце зь іх: шаранчу зь яе пародаю, казельчыкаў зь іх пародаю, хрушчоў з пародаю іхняю; </p><i> gètyh ežce z′ ìh: šaranču z′ âe parodaû, kazel′čykaǔ z′ ìh parodaû, hruščoǔ z parodaû ìhnâû; </i>


text:
любыя іншыя паўзуны, крылатае, у якога чатыры нагі, паганае вам; </p><i> lûbyâ ìnšyâ paǔzuny, krylatae, u âkoga čatyry nagì, paganae vam; </i>


text:
ад іх вы будзеце нячыстыя: кожны, хто дакранецца да трупа іхняга, нячысты будзе да вечара; </p><i> ad ìh vy budzece nâčystyâ: kožny, hto dakranecca da trupa ìhnâga, nâčysty budze da večara; </i>


text:
і кожны, хто возьме труп іхні, павінен абмыць вопратку сваю і нячысты будзе да вечара. </p><i> ì kožny, hto voz′me trup ìhnì, pavìnen abmyc′ vopratku svaû ì nâčysty budze da večara. </i>


text:
Усякае быдла, у якога капыты расшчэпленыя, але няма глыбокага разрэзу, і якое ня жуе жуйкі, нячыстае вам: кожны, хто дакранаецца да яго, будзе нячысты: </p><i> Usâkae bydla, u âkoga kapyty rasščèplenyâ, ale nâma glybokaga razrèzu, ì âkoe nâ žue žujkì, nâčystae vam: kožny, hto dakranaecca da âgo, budze nâčysty: </i>


text:
з усіх зьвяроў чатырногаў тыя, якія ходзяць на лапах, нячыстыя вам: кожны, хто дакранецца да трупа іхняга, нячысты будзе да вечара; </p><i> z usìh z′vâroǔ čatyrnogaǔ tyâ, âkìâ hodzâc′ na lapah, nâčystyâ vam: kožny, hto dakranecca da trupa ìhnâga, nâčysty budze da večara; </i>


text:
хто возьме труп іх, той павінен абмыць вопратку сваю і нячысты будзе да вечара: нячыстыя яны вам. </p><i> hto voz′me trup ìh, toj pavìnen abmyc′ vopratku svaû ì nâčysty budze da večara: nâčystyâ âny vam. </i>


text:
Вось, што нячыстае вам з жывёлаў, што поўзаюць па зямлі: крот, мыш, яшчарка зь яе пародаю, </p><i> Vos′, što nâčystae vam z žyvëlaǔ, što poǔzaûc′ pa zâmlì: krot, myš, âščarka z′ âe parodaû, </i>


text:
гэтыя нячыстыя вам з усіх паўзуноў: кожны, хто дакранецца да іх мёртвых, нячысты будзе да вечара. </p><i> gètyâ nâčystyâ vam z usìh paǔzunoǔ: kožny, hto dakranecca da ìh mërtvyh, nâčysty budze da večara. </i>


text:
І ўсё, на што ўпадзе што-небудзь зь іх мёртвае, любы драўняны посуд, альбо вопратка, альбо скура, альбо мяшок, і любая рэч, якая ўжываецца ў карыстаньне, будуць нячыстыя: у ваду трэба пакласьці іх, і нячыстыя будуць да вечара, потым будуць чыстыя; </p><i> Ì ǔsë, na što ǔpadze što-nebudz′ z′ ìh mërtvae, lûby draǔnâny posud, al′bo vopratka, al′bo skura, al′bo mâšok, ì lûbaâ rèč, âkaâ ǔžyvaecca ǔ karystan′ne, buduc′ nâčystyâ: u vadu trèba paklas′cì ìh, ì nâčystyâ buduc′ da večara, potym buduc′ čystyâ; </i>


text:
калі ж якое-небудзь зь іх упадзе ў які-небудзь гліняны посуд, дык тое, што ў ім, будзе нячыстае, і сам посуд разьбеце. </p><i> kalì ž âkoe-nebudz′ z′ ìh upadze ǔ âkì-nebudz′ glìnâny posud, dyk toe, što ǔ ìm, budze nâčystae, ì sam posud raz′bece. </i>


text:
Усякая ежа, якую ядуць і на якой была вада з такога посуду, нячыстая будзе, і ўсякае пітво, якое пэюць, у любым такім посудзе нячыстае будзе. </p><i> Usâkaâ eža, âkuû âduc′ ì na âkoj byla vada z takoga posudu, nâčystaâ budze, ì ǔsâkae pìtvo, âkoe pèûc′, u lûbym takìm posudze nâčystae budze. </i>


text:
Усё, на што ўпадзе што-небудзь ад трупа іхняга, нячыстае будзе: печ і агмень трэба паламаць, яны нячыстыя; і яны павінны быць нячыстыя вам; </p><i> Usë, na što ǔpadze što-nebudz′ ad trupa ìhnâga, nâčystae budze: peč ì agmen′ trèba palamac′, âny nâčystyâ; ì âny pavìnny byc′ nâčystyâ vam; </i>


text:
толькі крыніца і калодзеж з вадою застаюцца чыстыя; а хто дакранецца да трупа іхняга, той нячысты. </p><i> tol′kì krynìca ì kalodzež z vadoû zastaûcca čystyâ; a hto dakranecca da trupa ìhnâga, toj nâčysty. </i>


text:
І калі што-небудзь ад трупа іхняга ўпадзе на якое-небудзь насеньне, якое сеюць, дык яно чыстае; </p><i> Ì kalì što-nebudz′ ad trupa ìhnâga ǔpadze na âkoe-nebudz′ nasen′ne, âkoe seûc′, dyk âno čystae; </i>


text:
а калі тады, калі вада налітая на насеньне, упадзе на яго што-небудзь ад трупа іхняга, дык яно нячыстае вам. </p><i> a kalì tady, kalì vada nalìtaâ na nasen′ne, upadze na âgo što-nebudz′ ad trupa ìhnâga, dyk âno nâčystae vam. </i>


text:
І калі памрэ якое-небудзь быдла, якое ўжываецца вамі ў ежу, дык той, хто дакрануўся да трупа яго, нячысты будзе да вечара: </p><i> Ì kalì pamrè âkoe-nebudz′ bydla, âkoe ǔžyvaecca vamì ǔ ežu, dyk toj, hto dakranuǔsâ da trupa âgo, nâčysty budze da večara: </i>


text:
і той, хто будзе есьці падла яго, павінен абмыць вопратку сваю і нячысты будзе да вечара; і той, хто панясе труп ягоны, павінен абмыць вопратку сваю і нячысты будзе да вечара. </p><i> ì toj, hto budze es′cì padla âgo, pavìnen abmyc′ vopratku svaû ì nâčysty budze da večara; ì toj, hto panâse trup âgony, pavìnen abmyc′ vopratku svaû ì nâčysty budze da večara. </i>


text:
Усякая жывёла, якая поўзае па зямлі, паганая вам, ня трэба есьці яе; </p><i> Usâkaâ žyvëla, âkaâ poǔzae pa zâmlì, paganaâ vam, nâ trèba es′cì âe; </i>


text:
усяго, што поўзае на чэраве, і ўсяго, што ходзіць на чатырох нагах, і мнаганожак з жывёлаў, што поўзаюць па зямлі, ня ежце, бо яны паганыя; </p><i> usâgo, što poǔzae na čèrave, ì ǔsâgo, što hodzìc′ na čatyroh nagah, ì mnaganožak z žyvëlaǔ, što poǔzaûc′ pa zâmlì, nâ ežce, bo âny paganyâ; </i>


text:
не апаганьвайце душаў вашых якім-небудзь жывёльным паўзуном і не рабеце сябе празь іх нячыстымі, каб быць празь іх нячыстымі, </p><i> ne apagan′vajce dušaǔ vašyh âkìm-nebudz′ žyvël′nym paǔzunom ì ne rabece sâbe praz′ ìh nâčystymì, kab byc′ praz′ ìh nâčystymì, </i>


text:
бо Я - Гасподзь, Бог ваш; асьвячайцеся і будзьце сьвятыя, бо Я сьвяты; і не апаганьвайце душаў вашых якой-небудзь жывёлай, што поўзае па зямлі, </p><i> bo Â - Gaspodz′, Bog vaš; as′vâčajcesâ ì budz′ce s′vâtyâ, bo Â s′vâty; ì ne apagan′vajce dušaǔ vašyh âkoj-nebudz′ žyvëlaj, što poǔzae pa zâmlì, </i>


text:
бо Я - Гасподзь, Які вывеў вас зь зямлі Егіпецкай, каб быць вашым Богам; дык вось, будзьце сьвятыя, бо Я сьвяты. </p><i> bo Â - Gaspodz′, Âkì vyveǔ vas z′ zâmlì Egìpeckaj, kab byc′ vašym Bogam; dyk vos′, budz′ce s′vâtyâ, bo Â s′vâty. </i>


text:
Вось закон пра быдла, пра птушак, пра ўсіх жывёлаў, што жывуць у водах, і пра ўсіх жывёлаў, што поўзаюць па зямлі, </p><i> Vos′ zakon pra bydla, pra ptušak, pra ǔsìh žyvëlaǔ, što žyvuc′ u vodah, ì pra ǔsìh žyvëlaǔ, što poǔzaûc′ pa zâmlì, </i>


text:
каб адрозьніваць нячыстае ад чыстага, і жывёлаў, якіх можна есьці, ад жывёлаў, якіх есьці ня трэба. </p><i> kab adroz′nìvac′ nâčystae ad čystaga, ì žyvëlaǔ, âkìh možna es′cì, ad žyvëlaǔ, âkìh es′cì nâ trèba. </i>


text:
скажы сынам Ізраілевым: калі жанчына зачне і народзіць немаўля мужчынскага полу, дык яна нячыстая будзе сем дзён; як у дні пакутніцтва яе ачышчэньнем, яна будзе нячыстая; </p><i> skažy synam Ìzraìlevym: kalì žančyna začne ì narodzìc′ nemaǔlâ mužčynskaga polu, dyk âna nâčystaâ budze sem dzën; âk u dnì pakutnìctva âe ačyščèn′nem, âna budze nâčystaâ; </i>


text:
а на восьмы дзень абрэжацца крайняя плоць ягоная; </p><i> a na vos′my dzen′ abrèžacca krajnââ ploc′ âgonaâ; </i>


text:
і трыццаць тры дні павінна яна сядзець, ачышчаючыся ад крывей сваіх; ні да чога сьвяшчэннага не павінна дакранацца і да сьвяцілішча не павінна падыходзіць, пакуль ня мінуцца дні ачышчэньня яе. </p><i> ì tryccac′ try dnì pavìnna âna sâdzec′, ačyščaûčysâ ad kryvej svaìh; nì da čoga s′vâščènnaga ne pavìnna dakranacca ì da s′vâcìlìšča ne pavìnna padyhodzìc′, pakul′ nâ mìnucca dnì ačyščèn′nâ âe. </i>


text:
калі ж яна народзіць немаўля жаночага полу, дык падчас ачышчэньня свайго яна будзе нячыстая два тыдні, і шэсьцьдзясят шэсьць дзён трэба сядзець, ачышчаючыся ад крывей сваіх. </p><i> kalì ž âna narodzìc′ nemaǔlâ žanočaga polu, dyk padčas ačyščèn′nâ svajgo âna budze nâčystaâ dva tydnì, ì šès′c′dzâsât šès′c′ dzën trèba sâdzec′, ačyščaûčysâ ad kryvej svaìh. </i>


text:
<pb/>Пасьля заканчэньня дзён ачышчэньня свайго за сына, альбо за дачку, яна павінна прынесьці гадавалае ягня на цэласпаленьне і маладога голуба альбо галубку ў ахвяру за грэх, да ўваходу ў скінію сходу да сьвятара; </p><i> Pas′lâ zakančèn′nâ dzën ačyščèn′nâ svajgo za syna, al′bo za dačku, âna pavìnna prynes′cì gadavalae âgnâ na cèlaspalen′ne ì maladoga goluba al′bo galubku ǔ ahvâru za grèh, da ǔvahodu ǔ skìnìû shodu da s′vâtara; </i>


text:
ён прынясе гэта прад аблічча Госпада і ачысьціць яе, і яна будзе чыстая ад цёку крыві яе. Вось закон пра парадзіху немаўляці мужчынскага альбо жаночага полу. </p><i> ën prynâse gèta prad ablìčča Gospada ì ačys′cìc′ âe, ì âna budze čystaâ ad cëku kryvì âe. Vos′ zakon pra paradzìhu nemaǔlâcì mužčynskaga al′bo žanočaga polu. </i>


text:
А калі яна ня можа прынесьці ягняці, дык няхай возьме дзьве галубкі альбо два маладыя галубы, аднаго на цэласпаленьне, а другога ў ахвяру за грэх, і ачысьціць яе сьвятар, і яна будзе чыстая. </p><i> A kalì âna nâ moža prynes′cì âgnâcì, dyk nâhaj voz′me dz′ve galubkì al′bo dva maladyâ galuby, adnago na cèlaspalen′ne, a drugoga ǔ ahvâru za grèh, ì ačys′cìc′ âe s′vâtar, ì âna budze čystaâ. </i>


text:
калі ў каго выхапіцца на скуры цела ягонага пухліна, альбо лішаі, альбо пляма, і на скуры цела ягонага зробіцца як бы струпля праказы, дык трэба прывесьці яго да Аарона сьвятара, альбо да аднаго з сыноў ягоных, сьвятароў; </p><i> kalì ǔ kago vyhapìcca na skury cela âgonaga puhlìna, al′bo lìšaì, al′bo plâma, ì na skury cela âgonaga zrobìcca âk by struplâ prakazy, dyk trèba pryves′cì âgo da Aarona s′vâtara, al′bo da adnago z synoǔ âgonyh, s′vâtaroǔ; </i>


text:
сьвятар агледзіць струплю на скуры цела, і калі валасы на струплі зьмяніліся на белыя, і струпля паглыбленая ў скуру цела ягонага, дык гэта струпля праказы: сьвятар, агледзеўшы яго, абвесьціць яго нячыстым. </p><i> s′vâtar agledzìc′ struplû na skury cela, ì kalì valasy na struplì z′mânìlìsâ na belyâ, ì struplâ paglyblenaâ ǔ skuru cela âgonaga, dyk gèta struplâ prakazy: s′vâtar, agledzeǔšy âgo, abves′cìc′ âgo nâčystym. </i>


text:
А калі на скуры цела ягонага пляма белая, але яна не заглыбленая ў скуру, і валасы на ёй не зьмяніліся на белыя, дык сьвятар таго, хто мае струплю, павінен затачыць на сем дзён; </p><i> A kalì na skury cela âgonaga plâma belaâ, ale âna ne zaglyblenaâ ǔ skuru, ì valasy na ëj ne z′mânìlìsâ na belyâ, dyk s′vâtar tago, hto mae struplû, pavìnen zatačyc′ na sem dzën; </i>


text:
на сёмы дзень сьвятар агледзіць яго, і калі струпля застаецца ў сваім выглядзе і не пашыраецца струпля па скуры, дык сьвятар павінен затачыць яго яшчэ на сем дзён; </p><i> na sëmy dzen′ s′vâtar agledzìc′ âgo, ì kalì struplâ zastaecca ǔ svaìm vyglâdze ì ne pašyraecca struplâ pa skury, dyk s′vâtar pavìnen zatačyc′ âgo âščè na sem dzën; </i>


text:
на сёмы дзень сьвятар зноў агледзіць яго, і калі струпля менш прыкметная і не пашырылася струпля па скуры, дык сьвятар павінен абвясьціць яго чыстым: гэта лішай, і няхай ён абмые вопратку сваю, і будзе чысты. </p><i> na sëmy dzen′ s′vâtar znoǔ agledzìc′ âgo, ì kalì struplâ menš prykmetnaâ ì ne pašyrylasâ struplâ pa skury, dyk s′vâtar pavìnen abvâs′cìc′ âgo čystym: gèta lìšaj, ì nâhaj ën abmye vopratku svaû, ì budze čysty. </i>


text:
А калі лішаі пачнуць пашырацца па скуры, пасьля таго як ён зьяўляўся да сьвятара дзеля ачышчэньня, дык ён другі раз павінен зьявіцца да сьвятара; </p><i> A kalì lìšaì pačnuc′ pašyracca pa skury, pas′lâ tago âk ën z′âǔlâǔsâ da s′vâtara dzelâ ačyščèn′nâ, dyk ën drugì raz pavìnen z′âvìcca da s′vâtara; </i>


text:
сьвятар, убачыўшы, што лішаі пашыраюцца па скуры, абвяшчае яго нячыстым: гэта праказа. </p><i> s′vâtar, ubačyǔšy, što lìšaì pašyraûcca pa skury, abvâščae âgo nâčystym: gèta prakaza. </i>


text:
Калі будзе на кім струпля праказы, дык трэба прывесьці яго да сьвятара; </p><i> Kalì budze na kìm struplâ prakazy, dyk trèba pryves′cì âgo da s′vâtara; </i>


text:
сьвятар агледзіць, і калі пухліна на скуры белая, і валасы зьмяніліся на белыя, і на пухліне жывое мяса, </p><i> s′vâtar agledzìc′, ì kalì puhlìna na skury belaâ, ì valasy z′mânìlìsâ na belyâ, ì na puhlìne žyvoe mâsa, </i>


text:
дык гэта застарэлая праказа на скуры цела ягонага; і сьвятар абвесьціць яго нячыстым і заточыць яго, бо ён нячысты. </p><i> dyk gèta zastarèlaâ prakaza na skury cela âgonaga; ì s′vâtar abves′cìc′ âgo nâčystym ì zatočyc′ âgo, bo ën nâčysty. </i>


text:
А калі праказа распусьціцца па скуры, і пакрые праказа ўсю скуру хворага ад галавы ягонай да ног, колькі могуць бачыць вочы сьвятаровыя, </p><i> A kalì prakaza raspus′cìcca pa skury, ì pakrye prakaza ǔsû skuru hvoraga ad galavy âgonaj da nog, kol′kì moguc′ bačyc′ vočy s′vâtarovyâ, </i>


text:
і ўбачыць сьвятар, што праказа пакрыла ўсё цела ягонае, - дык ён абвесьціць хворага чыстым, бо ўсё ператварылася ў белае: ён чысты. </p><i> ì ǔbačyc′ s′vâtar, što prakaza pakryla ǔsë cela âgonae, - dyk ën abves′cìc′ hvoraga čystym, bo ǔsë peratvarylasâ ǔ belae: ën čysty. </i>


text:
А калі выявіцца на ім жывое мяса, дык ён нячысты; </p><i> A kalì vyâvìcca na ìm žyvoe mâsa, dyk ën nâčysty; </i>


text:
сьвятар, убачыўшы жывое мяса, абвесьціць яго нячыстым; жывое мяса нячыстае: гэта праказа. </p><i> s′vâtar, ubačyǔšy žyvoe mâsa, abves′cìc′ âgo nâčystym; žyvoe mâsa nâčystae: gèta prakaza. </i>


text:
А калі жывое мяса зьменіцца і ператворыцца ў белае, няхай ён прыйдзе да сьвятара; </p><i> A kalì žyvoe mâsa z′menìcca ì peratvorycca ǔ belae, nâhaj ën pryjdze da s′vâtara; </i>


text:
сьвятар агледзіць яго, і калі струпля ператварылася ў белае, сьвятар абвесьціць хворага чыстым: ён чысты. </p><i> s′vâtar agledzìc′ âgo, ì kalì struplâ peratvarylasâ ǔ belae, s′vâtar abves′cìc′ hvoraga čystym: ën čysty. </i>


text:
Калі ў каго на скуры цела быў пухір і загоіўся, </p><i> Kalì ǔ kago na skury cela byǔ puhìr ì zagoìǔsâ, </i>


text:
і на месцы пухіра зьявілася белая пухліна, альбо пляма белая, альбо чырванаватая, дык ён павінен зьявіцца да сьвятара; </p><i> ì na mescy puhìra z′âvìlasâ belaâ puhlìna, al′bo plâma belaâ, al′bo čyrvanavataâ, dyk ën pavìnen z′âvìcca da s′vâtara; </i>


text:
сьвятар агледзіць яго, і калі яна будзе ніжэй скуры, і валасы яго зьмяніліся на белыя, дык сьвятар абвесьціць яго нячыстым: гэта струпля праказы, яна распусьцілася на пухіры; </p><i> s′vâtar agledzìc′ âgo, ì kalì âna budze nìžèj skury, ì valasy âgo z′mânìlìsâ na belyâ, dyk s′vâtar abves′cìc′ âgo nâčystym: gèta struplâ prakazy, âna raspus′cìlasâ na puhìry; </i>


text:
а калі сьвятар убачыць, што валасы на ёй белыя, і яна ня ніжэй скуры, і прытым мала прыкметная, дык сьвятар заточыць яго на сем дзён; </p><i> a kalì s′vâtar ubačyc′, što valasy na ëj belyâ, ì âna nâ nìžèj skury, ì prytym mala prykmetnaâ, dyk s′vâtar zatočyc′ âgo na sem dzën; </i>


text:
калі яна пачне вельмі пашырацца па скуры, дык сьвятар абвесьціць яго нячыстым: гэта струпля; </p><i> kalì âna pačne vel′mì pašyracca pa skury, dyk s′vâtar abves′cìc′ âgo nâčystym: gèta struplâ; </i>


text:
а калі пляма застаецца на сваім месцы і не пашыраецца, дык гэта запаленьне пухіра, і сьвятар абвесьціць яго чыстым. </p><i> a kalì plâma zastaecca na svaìm mescy ì ne pašyraecca, dyk gèta zapalen′ne puhìra, ì s′vâtar abves′cìc′ âgo čystym. </i>


text:
Альбо калі ў каго на скуры цела будзе абпаліна, і на месцы загоенай абпаліны будзе чырванаватая альбо белая пляма, </p><i> Al′bo kalì ǔ kago na skury cela budze abpalìna, ì na mescy zagoenaj abpalìny budze čyrvanavataâ al′bo belaâ plâma, </i>


text:
і сьвятар убачыць, што валасы на пляме зьмяніліся на белыя, і яна будзе заглыбленая ў скуры, дык гэта праказа, яна распусьцілася на абпаліне; і сьвятар абвесьціць яго нячыстым: гэта струпля праказы; </p><i> ì s′vâtar ubačyc′, što valasy na plâme z′mânìlìsâ na belyâ, ì âna budze zaglyblenaâ ǔ skury, dyk gèta prakaza, âna raspus′cìlasâ na abpalìne; ì s′vâtar abves′cìc′ âgo nâčystym: gèta struplâ prakazy; </i>


text:
а калі сьвятар убачыць, што валасы на пляме ня белыя, і яна ня ніжэй скуры, і прытым мала прыкметная, дык сьвятар заточыць яго на сем дзён; </p><i> a kalì s′vâtar ubačyc′, što valasy na plâme nâ belyâ, ì âna nâ nìžèj skury, ì prytym mala prykmetnaâ, dyk s′vâtar zatočyc′ âgo na sem dzën; </i>


text:
на сёмы дзень сьвятар агледзіць яго, і калі яна вельмі пашырыцца па скуры, дык сьвятар абвесьціць яго нячыстым: гэта струпля праказы; </p><i> na sëmy dzen′ s′vâtar agledzìc′ âgo, ì kalì âna vel′mì pašyrycca pa skury, dyk s′vâtar abves′cìc′ âgo nâčystym: gèta struplâ prakazy; </i>


text:
а калі пляма застаецца на сваім месцы і не пашыраецца па скуры, і пры тым мала прыкметная, дык гэта пухліна ад апёку; сьвятар абвесьціць яго чыстым, бо гэта запаленьне ад апёку. </p><i> a kalì plâma zastaecca na svaìm mescy ì ne pašyraecca pa skury, ì pry tym mala prykmetnaâ, dyk gèta puhlìna ad apëku; s′vâtar abves′cìc′ âgo čystym, bo gèta zapalen′ne ad apëku. </i>


text:
Калі ў мужчыны, альбо ў жанчыны будзе струпля на галаве, альбо на барадзе, </p><i> Kalì ǔ mužčyny, al′bo ǔ žančyny budze struplâ na galave, al′bo na baradze, </i>


text:
і агледзіць сьвятар струплю, і яна будзе заглыбленая ў скуры і валасы на ёй жаўтлявыя і тонкія, дык сьвятар абвесьціць іх нячыстымі: гэта пархатасьць, гэта праказа на галаве, альбо на барадзе; </p><i> ì agledzìc′ s′vâtar struplû, ì âna budze zaglyblenaâ ǔ skury ì valasy na ëj žaǔtlâvyâ ì tonkìâ, dyk s′vâtar abves′cìc′ ìh nâčystymì: gèta parhatas′c′, gèta prakaza na galave, al′bo na baradze; </i>


text:
а калі сьвятар агледзіць струплю пархатасьці, і яна ня будзе заглыбленая ў скуры, і валасы на ёй ня чорныя, дык сьвятар таго, хто мае струплю пархатасьці заточыць на сем дзён; </p><i> a kalì s′vâtar agledzìc′ struplû parhatas′cì, ì âna nâ budze zaglyblenaâ ǔ skury, ì valasy na ëj nâ čornyâ, dyk s′vâtar tago, hto mae struplû parhatas′cì zatočyc′ na sem dzën; </i>


text:
на сёмы дзень сьвятар агледзіць струплю, і калі пархатасьць не пашыраецца, і няма на ёй жаўтлявых валасоў, і пархатасьць ня будзе заглыбленая ў скуры, </p><i> na sëmy dzen′ s′vâtar agledzìc′ struplû, ì kalì parhatas′c′ ne pašyraecca, ì nâma na ëj žaǔtlâvyh valasoǔ, ì parhatas′c′ nâ budze zaglyblenaâ ǔ skury, </i>


text:
дык хворага трэба астрыгчы, але пархатага месца не абстрыгаць, і сьвятар павінен пархатага другі раз затачыць на сем дзён; </p><i> dyk hvoraga trèba astrygčy, ale parhataga mesca ne abstrygac′, ì s′vâtar pavìnen parhataga drugì raz zatačyc′ na sem dzën; </i>


text:
на сёмы дзень сьвятар агледзіць пархатасьць, і калі пархатасьць не пашыраецца па скуры і ня будзе заглыбленая ў скуры, дык сьвятар абвесьціць яго чыстым: няхай ён абмые вопратку сваю, і будзе чысты. </p><i> na sëmy dzen′ s′vâtar agledzìc′ parhatas′c′, ì kalì parhatas′c′ ne pašyraecca pa skury ì nâ budze zaglyblenaâ ǔ skury, dyk s′vâtar abves′cìc′ âgo čystym: nâhaj ën abmye vopratku svaû, ì budze čysty. </i>


text:
А калі пасьля ачышчэньня ягонага будзе вельмі пашырацца пархатасьць па скуры, </p><i> A kalì pas′lâ ačyščèn′nâ âgonaga budze vel′mì pašyracca parhatas′c′ pa skury, </i>


text:
і сьвятар убачыць, што пархатасьць пашыраецца па скуры, дык сьвятар няхай ня шукае жаўтлявых валасоў: ён нячысты; </p><i> ì s′vâtar ubačyc′, što parhatas′c′ pašyraecca pa skury, dyk s′vâtar nâhaj nâ šukae žaǔtlâvyh valasoǔ: ën nâčysty; </i>


text:
а калі пархатасьць застаецца ў сваім выглядзе, і паказваецца на ёй чорны волас, дык пархатасьць прайшла, ён чысты: сьвятар абвесьціць яго чыстым. </p><i> a kalì parhatas′c′ zastaecca ǔ svaìm vyglâdze, ì pakazvaecca na ëj čorny volas, dyk parhatas′c′ prajšla, ën čysty: s′vâtar abves′cìc′ âgo čystym. </i>


text:
Калі ў мужчыны, альбо ў жанчыны на скуры цела іхняга будуць плямы, плямы белыя, </p><i> Kalì ǔ mužčyny, al′bo ǔ žančyny na skury cela ìhnâga buduc′ plâmy, plâmy belyâ, </i>


text:
і сьвятар убачыць, што на скуры цела іхняга плямы бледна-белыя, дык гэта лішай, які распусьціўся на скуры: ён чысты. </p><i> ì s′vâtar ubačyc′, što na skury cela ìhnâga plâmy bledna-belyâ, dyk gèta lìšaj, âkì raspus′cìǔsâ na skury: ën čysty. </i>


text:
Калі ў каго на галаве вылезьлі валасы, дык гэта пляшывы, ён чысты: </p><i> Kalì ǔ kago na galave vylez′lì valasy, dyk gèta plâšyvy, ën čysty: </i>


text:
а калі на пярэднім баку галавы вылезьлі валасы, дык гэта лысы: ён чысты. </p><i> a kalì na pârèdnìm baku galavy vylez′lì valasy, dyk gèta lysy: ën čysty. </i>


text:
Калі ж на плешыне альбо на лысіне будзе белая альбо чырванаватая пляма, дык на плешыне ягонай альбо на лысіне ягонай распусьцілася праказа; </p><i> Kalì ž na plešyne al′bo na lysìne budze belaâ al′bo čyrvanavataâ plâma, dyk na plešyne âgonaj al′bo na lysìne âgonaj raspus′cìlasâ prakaza; </i>


text:
сьвятар агледзіць яго, і калі ўбачыць, што пухліна струплі ягонай белая альбо чырванаватая на плешыне ягонай альбо на лысіне ягонай, з выгляду падобная на праказу скуры цела, </p><i> s′vâtar agledzìc′ âgo, ì kalì ǔbačyc′, što puhlìna struplì âgonaj belaâ al′bo čyrvanavataâ na plešyne âgonaj al′bo na lysìne âgonaj, z vyglâdu padobnaâ na prakazu skury cela, </i>


text:
дык ён пракажоны, нячысты ён: сьвятар павінен абвясьціць яго нячыстым, у яго на галаве струпля. </p><i> dyk ën prakažony, nâčysty ën: s′vâtar pavìnen abvâs′cìc′ âgo nâčystym, u âgo na galave struplâ. </i>


text:
У пракажонага, на якім гэтая струпля, павінна быць разадраная вопратка, і галава ягоная павінна быць не пакрытая, і па вусны ён павінен быць закрыты і крычаць: нячысты! нячысты! </p><i> U prakažonaga, na âkìm gètaâ struplâ, pavìnna byc′ razadranaâ vopratka, ì galava âgonaâ pavìnna byc′ ne pakrytaâ, ì pa vusny ën pavìnen byc′ zakryty ì kryčac′: nâčysty! nâčysty! </i>


text:
Усе дні, пакуль на ім струпля, ён павінен быць нячысты, нячысты ён; ён павінен жыць асобна, па-за табарам жытло ягонае. </p><i> Use dnì, pakul′ na ìm struplâ, ën pavìnen byc′ nâčysty, nâčysty ën; ën pavìnen žyc′ asobna, pa-za tabaram žytlo âgonae. </i>


text:
Калі струпля праказы будзе на вопратцы, на вопратцы ваўнянай, альбо на вопратцы ільнянай, </p><i> Kalì struplâ prakazy budze na vopratcy, na vopratcy vaǔnânaj, al′bo na vopratcy ìl′nânaj, </i>


text:
альбо на аснове, альбо на ўтоку з ільну, альбо воўне, альбо на скуры, альбо на якім-небудзь вырабе скураным, </p><i> al′bo na asnove, al′bo na ǔtoku z ìl′nu, al′bo voǔne, al′bo na skury, al′bo na âkìm-nebudz′ vyrabe skuranym, </i>


text:
і пляма будзе зеленаватая альбо чырванаватая на вопратцы, альбо на скуры, альбо на аснове, альбо на ўтоку, альбо на якой-небудзь скураной рэчы, - дык гэта струпля праказы: трэба паказаць яе сьвятару; </p><i> ì plâma budze zelenavataâ al′bo čyrvanavataâ na vopratcy, al′bo na skury, al′bo na asnove, al′bo na ǔtoku, al′bo na âkoj-nebudz′ skuranoj rèčy, - dyk gèta struplâ prakazy: trèba pakazac′ âe s′vâtaru; </i>


text:
сьвятар агледзіць струплю і заточыць заражанае струпляю на сем дзён; </p><i> s′vâtar agledzìc′ struplû ì zatočyc′ zaražanae struplâû na sem dzën; </i>


text:
на сёмы дзень агледзіць сьвятар заражанае, і калі струпля пашырылася па вопратцы, альбо па аснове, альбо па ўтоку, альбо па скуры, альбо па якім-небудзь вырабе, зробленым са скуры, дык гэта праказа ўедлівая, струпля нячыстая; </p><i> na sëmy dzen′ agledzìc′ s′vâtar zaražanae, ì kalì struplâ pašyrylasâ pa vopratcy, al′bo pa asnove, al′bo pa ǔtoku, al′bo pa skury, al′bo pa âkìm-nebudz′ vyrabe, zroblenym sa skury, dyk gèta prakaza ǔedlìvaâ, struplâ nâčystaâ; </i>


text:
ён павінен спаліць вопратку, альбо аснову, альбо ўток ваўняны ці ільняны, альбо якую б то ні было скураную рэч, на якой будзе струпля, бо гэта праказа ўедлівая: трэба спаліць на агні. </p><i> ën pavìnen spalìc′ vopratku, al′bo asnovu, al′bo ǔtok vaǔnâny cì ìl′nâny, al′bo âkuû b to nì bylo skuranuû rèč, na âkoj budze struplâ, bo gèta prakaza ǔedlìvaâ: trèba spalìc′ na agnì. </i>


text:
А калі сьвятар убачыць, што струпля не пашырылася па вопратцы, альбо па аснове, альбо па ўтоку, альбо па якой бы там ні было скураной рэчы, </p><i> A kalì s′vâtar ubačyc′, što struplâ ne pašyrylasâ pa vopratcy, al′bo pa asnove, al′bo pa ǔtoku, al′bo pa âkoj by tam nì bylo skuranoj rèčy, </i>


text:
дык сьвятар загадае абмыць тое, на чым струпля, і другі раз затачыць на сем дзён; </p><i> dyk s′vâtar zagadae abmyc′ toe, na čym struplâ, ì drugì raz zatačyc′ na sem dzën; </i>


text:
калі пасьля абмываньня заражанай рэчы сьвятар убачыць, што струпля не зьмяніла выгляду свайго, і не пашырылася струпля, дык яна нячыстая, спалі яе на агні; гэта выедзеная яміна на правым баку альбо на вывараце; </p><i> kalì pas′lâ abmyvan′nâ zaražanaj rèčy s′vâtar ubačyc′, što struplâ ne z′mânìla vyglâdu svajgo, ì ne pašyrylasâ struplâ, dyk âna nâčystaâ, spalì âe na agnì; gèta vyedzenaâ âmìna na pravym baku al′bo na vyvarace; </i>


text:
а калі сьвятар убачыць, што струпля пасьля абмываньня яе зрабілася менш прыкметная, дык сьвятар няхай адарве яе ад вопраткі, альбо ад скуры, альбо ад асновы, альбо ад утоку. </p><i> a kalì s′vâtar ubačyc′, što struplâ pas′lâ abmyvan′nâ âe zrabìlasâ menš prykmetnaâ, dyk s′vâtar nâhaj adarve âe ad vopratkì, al′bo ad skury, al′bo ad asnovy, al′bo ad utoku. </i>


text:
Калі ж яна зноў зьявіцца на вопратцы, альбо на аснове, альбо на ўтоку, альбо на якой-небудзь скураной рэчы, дык гэта распускаецца струпля: спалі на агні тое, на чым струпля. </p><i> Kalì ž âna znoǔ z′âvìcca na vopratcy, al′bo na asnove, al′bo na ǔtoku, al′bo na âkoj-nebudz′ skuranoj rèčy, dyk gèta raspuskaecca struplâ: spalì na agnì toe, na čym struplâ. </i>


text:
А калі вопратку, альбо аснову, альбо ўток, альбо якую-небудзь скураную рэч вымыеш, і сыдзе зь іх струпля, дык трэба вымыць іх другі раз, і яны будуць чыстыя. </p><i> A kalì vopratku, al′bo asnovu, al′bo ǔtok, al′bo âkuû-nebudz′ skuranuû rèč vymyeš, ì sydze z′ ìh struplâ, dyk trèba vymyc′ ìh drugì raz, ì âny buduc′ čystyâ. </i>


text:
Вось закон пра струплю праказы на вопратцы ваўнянай альбо ільнянай, альбо на аснове, альбо на ўтоку, альбо на якой-небудзь скураной рэчы, альбо абвяшчаць яе чыстаю альбо нячыстаю. </p><i> Vos′ zakon pra struplû prakazy na vopratcy vaǔnânaj al′bo ìl′nânaj, al′bo na asnove, al′bo na ǔtoku, al′bo na âkoj-nebudz′ skuranoj rèčy, al′bo abvâščac′ âe čystaû al′bo nâčystaû. </i>


text:
вось закон пра пракажонага, калі трэба яго ачысьціць: прывядуць яго да сьвятара </p><i> vos′ zakon pra prakažonaga, kalì trèba âgo ačys′cìc′: pryvâduc′ âgo da s′vâtara </i>


text:
а сьвятар выйдзе вонкі з табара, і калі сьвятар убачыць, што пракажоны выздаравеў ад хваробы праказы, </p><i> a s′vâtar vyjdze vonkì z tabara, ì kalì s′vâtar ubačyc′, što prakažony vyzdaraveǔ ad hvaroby prakazy, </i>


text:
дык сьвятар загадае ўзяць дзеля цалёнага дзьвюх птушак жывых чыстых, кедровага дрэва, чырванёную нітку і ісопу, </p><i> dyk s′vâtar zagadae ǔzâc′ dzelâ calënaga dz′vûh ptušak žyvyh čystyh, kedrovaga drèva, čyrvanënuû nìtku ì ìsopu, </i>


text:
і загадае сьвятар закалоць адну птушку над гліняным посудам, над жывою вадою; </p><i> ì zagadae s′vâtar zakaloc′ adnu ptušku nad glìnânym posudam, nad žyvoû vadoû; </i>


text:
а сам ён возьме жывую птушку, кедровае дрэва, чырванёную нітку і ісоп і абмочыць іх і жывую птушку ў крыві птушкі заколатай над жывою вадою, </p><i> a sam ën voz′me žyvuû ptušku, kedrovae drèva, čyrvanënuû nìtku ì ìsop ì abmočyc′ ìh ì žyvuû ptušku ǔ kryvì ptuškì zakolataj nad žyvoû vadoû, </i>


text:
і пакропіць на таго, каго ачышчаюць ад праказы, сем разоў, і абвесьціць яго чыстым, і выпусьціць жывую птушку ў поле; </p><i> ì pakropìc′ na tago, kago ačyščaûc′ ad prakazy, sem razoǔ, ì abves′cìc′ âgo čystym, ì vypus′cìc′ žyvuû ptušku ǔ pole; </i>


text:
той, каго ачышчаюць, абмые вопратку сваю, абстрыжэ ўсе валасы свае, абмыецца вадою і будзе чысты; потым увойдзе ў табар і прабудзе сем дзён па-за намётам сваім; </p><i> toj, kago ačyščaûc′, abmye vopratku svaû, abstryžè ǔse valasy svae, abmyecca vadoû ì budze čysty; potym uvojdze ǔ tabar ì prabudze sem dzën pa-za namëtam svaìm; </i>


text:
на сёмы дзень паголіць усе валасы свае, галаву сваю, бараду сваю, бровы над вачамі сваімі, усе валасы свае паголіць, і абмые вопратку сваю, і абмые цела сваё вадою, і будзе чысты; </p><i> na sëmy dzen′ pagolìc′ use valasy svae, galavu svaû, baradu svaû, brovy nad vačamì svaìmì, use valasy svae pagolìc′, ì abmye vopratku svaû, ì abmye cela svaë vadoû, ì budze čysty; </i>


text:
на восьмы дзень возьме ён двух бараноў без пахібы, і адну авечку гадавалую без пахібы, і тры дзясятых эфы пшанічнай мукі, змяшанай з алеем, дзеля прынашэньня хлебнага, і адзін лог алею; </p><i> na vos′my dzen′ voz′me ën dvuh baranoǔ bez pahìby, ì adnu avečku gadavaluû bez pahìby, ì try dzâsâtyh èfy pšanìčnaj mukì, zmâšanaj z aleem, dzelâ prynašèn′nâ hlebnaga, ì adzìn log aleû; </i>


text:
сьвятар ачышчальнік паставіць чалавека, якога ачышчае, зь імі прад Госпадам каля ўваходу ў скінію сходу; </p><i> s′vâtar ačyščal′nìk pastavìc′ čalaveka, âkoga ačyščae, z′ ìmì prad Gospadam kalâ ǔvahodu ǔ skìnìû shodu; </i>


text:
<pb/>і возьме сьвятар аднаго барана і прынясе ў ахвяру за віну, і лог алею, і прынясе гэта, трасучы прад Госпадам; </p><i> ì voz′me s′vâtar adnago barana ì prynâse ǔ ahvâru za vìnu, ì log aleû, ì prynâse gèta, trasučy prad Gospadam; </i>


text:
і заколе барана на тым месцы, дзе колюць ахвяру за грэх і цэласпаленьне, на месцы сьвятым, бо гэта ахвяра за віну, як і ахвяра за грэх, належыць сьвятару: гэта вялікая сьвятыня; </p><i> ì zakole barana na tym mescy, dze kolûc′ ahvâru za grèh ì cèlaspalen′ne, na mescy s′vâtym, bo gèta ahvâra za vìnu, âk ì ahvâra za grèh, naležyc′ s′vâtaru: gèta vâlìkaâ s′vâtynâ; </i>


text:
і возьме сьвятар крыві з ахвяры за віну, і пакладзе сьвятар на край правага вуха таго, каго ачышчае, і на вялікі палец правай рукі ягонай і на вялікі палец правай нагі ягонай; </p><i> ì voz′me s′vâtar kryvì z ahvâry za vìnu, ì pakladze s′vâtar na kraj pravaga vuha tago, kago ačyščae, ì na vâlìkì palec pravaj rukì âgonaj ì na vâlìkì palec pravaj nagì âgonaj; </i>


text:
і возьме сьвятар з логу алею і палье на левую сваю далоню; </p><i> ì voz′me s′vâtar z logu aleû ì pal′e na levuû svaû dalonû; </i>


text:
і ўмочыць сьвятар правы палец свой у алей, які на левай далоні ягонай, і пакропіць алеем з пальца свайго сем разоў прад абліччам Госпада; </p><i> ì ǔmočyc′ s′vâtar pravy palec svoj u alej, âkì na levaj dalonì âgonaj, ì pakropìc′ aleem z pal′ca svajgo sem razoǔ prad ablìččam Gospada; </i>


text:
а рэшту алею, які на далоні ягонай, пакладзе сьвятар на край правага вуха таго, каго ачышчае, на вялікі палец правай рукі ягонай і на вялікі палец правай нагі ягонай, на кроў ахвяры за віну; </p><i> a rèštu aleû, âkì na dalonì âgonaj, pakladze s′vâtar na kraj pravaga vuha tago, kago ačyščae, na vâlìkì palec pravaj rukì âgonaj ì na vâlìkì palec pravaj nagì âgonaj, na kroǔ ahvâry za vìnu; </i>


text:
а рэшту алею, які на далоні ў сьвятара, пакладзе ён на галаву таго, каго ачышчае, і ачысьціць яго сьвятар перад абліччам Госпада; </p><i> a rèštu aleû, âkì na dalonì ǔ s′vâtara, pakladze ën na galavu tago, kago ačyščae, ì ačys′cìc′ âgo s′vâtar perad ablìččam Gospada; </i>


text:
<pb/>і ачысьціць сьвятар ахвяру за грэх і ачысьціць чалавека ад нечысьці ягонай; пасьля таго заколе ахвяру цэласпаленьня; </p><i> ì ačys′cìc′ s′vâtar ahvâru za grèh ì ačys′cìc′ čalaveka ad nečys′cì âgonaj; pas′lâ tago zakole ahvâru cèlaspalen′nâ; </i>


text:
і пакладзе сьвятар цэласпаленьне і прынашэньне хлебнае на ахвярнік; і ачысьціць яго сьвятар, і ён будзе чысты. </p><i> ì pakladze s′vâtar cèlaspalen′ne ì prynašèn′ne hlebnae na ahvârnìk; ì ačys′cìc′ âgo s′vâtar, ì ën budze čysty. </i>


text:
Калі ж ён бедны і ня мае дастатку, дык няхай возьме аднаго барана ў ахвяру павіннасьці дзеля трасеньня, каб ачысьціць сябе, і адну дзесяцярыну эфы пшанічнай мукі, зьмяшанай з алеем, у прынашэньне хлебнае, і лог алею, </p><i> Kalì ž ën bedny ì nâ mae dastatku, dyk nâhaj voz′me adnago barana ǔ ahvâru pavìnnas′cì dzelâ trasen′nâ, kab ačys′cìc′ sâbe, ì adnu dzesâcârynu èfy pšanìčnaj mukì, z′mâšanaj z aleem, u prynašèn′ne hlebnae, ì log aleû, </i>


text:
і дзьве галубкі і два маладыя галубы, што дастане рука ягоная, адну птушку ў ахвяру за грэх, а другую на цэласпаленьне; </p><i> ì dz′ve galubkì ì dva maladyâ galuby, što dastane ruka âgonaâ, adnu ptušku ǔ ahvâru za grèh, a druguû na cèlaspalen′ne; </i>


text:
<pb/>і прынясе іх на восьмы дзень ачышчэньня свайго сьвятару да ўваходу ў скінію сходу, перад аблічча Госпада; </p><i> ì prynâse ìh na vos′my dzen′ ačyščèn′nâ svajgo s′vâtaru da ǔvahodu ǔ skìnìû shodu, perad ablìčča Gospada; </i>


text:
сьвятар возьме барана ахвяры за віну і лог алею, і прынясе гэта сьвятар, трасучы перад Госпадам; </p><i> s′vâtar voz′me barana ahvâry za vìnu ì log aleû, ì prynâse gèta s′vâtar, trasučy perad Gospadam; </i>


text:
і заколе барана ў ахвяру павіннасьці, і возьме сьвятар крыві ахвяры павіннасьці, і пакладзе на край правага вуха таго, каго ачышчае, і на вялікі палец правай рукі ягонай і на вялікі палец правай нагі ягонай; </p><i> ì zakole barana ǔ ahvâru pavìnnas′cì, ì voz′me s′vâtar kryvì ahvâry pavìnnas′cì, ì pakladze na kraj pravaga vuha tago, kago ačyščae, ì na vâlìkì palec pravaj rukì âgonaj ì na vâlìkì palec pravaj nagì âgonaj; </i>


text:
і алеем, які на левай далоні ягонай, пакропіць сьвятар правым пальцам сваім сем разоў перад абліччам Гасподнім; </p><i> ì aleem, âkì na levaj dalonì âgonaj, pakropìc′ s′vâtar pravym pal′cam svaìm sem razoǔ perad ablìččam Gaspodnìm; </i>


text:
і пакладзе сьвятар алею, які на далоні ягонай, на край правага вуха таго, каго ачышчае, на вялікі палец правай рукі ягонай і на вялікі палец правай нагі ягонай, на месца крыві з ахвяры за віну; </p><i> ì pakladze s′vâtar aleû, âkì na dalonì âgonaj, na kraj pravaga vuha tago, kago ačyščae, na vâlìkì palec pravaj rukì âgonaj ì na vâlìkì palec pravaj nagì âgonaj, na mesca kryvì z ahvâry za vìnu; </i>


text:
а рэшту алею, які на далоні ў сьвятара, пакладзе ён на галаву таго, каго ачышчае, каб ачысьціць яго перад абліччам Госпада; </p><i> a rèštu aleû, âkì na dalonì ǔ s′vâtara, pakladze ën na galavu tago, kago ačyščae, kab ačys′cìc′ âgo perad ablìččam Gospada; </i>


text:
<pb/>і прынясе адну галубку, альбо аднаго маладога голуба, што дастане рука, </p><i> ì prynâse adnu galubku, al′bo adnago maladoga goluba, što dastane ruka, </i>


text:
з таго, што дастане рука ягоная, адну птушку ў ахвяру за грэх, а другую на цэласпаленьне, разам з прынашэньнем хлебным; і ачысьціць сьвятар чалавека перад абліччам Госпада. </p><i> z tago, što dastane ruka âgonaâ, adnu ptušku ǔ ahvâru za grèh, a druguû na cèlaspalen′ne, razam z prynašèn′nem hlebnym; ì ačys′cìc′ s′vâtar čalaveka perad ablìččam Gospada. </i>


text:
Вось закон пра пракажонага, які ў час ачышчэньня свайго ня мае дастатку. </p><i> Vos′ zakon pra prakažonaga, âkì ǔ čas ačyščèn′nâ svajgo nâ mae dastatku. </i>


text:
калі ўвойдзеце ў зямлю Ханаанскую, якую Я даю вам у валоданьне, і Я навяду струплю праказы на дамы ў зямлі валоданьня вашага, </p><i> kalì ǔvojdzece ǔ zâmlû Hanaanskuû, âkuû Â daû vam u valodan′ne, ì Â navâdu struplû prakazy na damy ǔ zâmlì valodan′nâ vašaga, </i>


text:
тады той, чый дом, павінен пайсьці і сказаць сьвятару: у мяне на доме паявілася як бы струпля. </p><i> tady toj, čyj dom, pavìnen pajs′cì ì skazac′ s′vâtaru: u mâne na dome paâvìlasâ âk by struplâ. </i>


text:
Сьвятар загадае апаражніць дом, перш чым сьвятар увойдзе аглядаць струплю, каб не зьнячысьцілася ўсё, што ў доме; пасьля гэтага прыйдзе сьвятар аглядаць дом. </p><i> S′vâtar zagadae aparažnìc′ dom, perš čym s′vâtar uvojdze aglâdac′ struplû, kab ne z′nâčys′cìlasâ ǔsë, što ǔ dome; pas′lâ gètaga pryjdze s′vâtar aglâdac′ dom. </i>


text:
Калі ён, агледзеўшы струплю, убачыць, што струпля на сьценах дома складаецца зь зеленаватых альбо чырванаватых ямін, якія будуць заглыбленыя ў сьцяне, </p><i> Kalì ën, agledzeǔšy struplû, ubačyc′, što struplâ na s′cenah doma skladaecca z′ zelenavatyh al′bo čyrvanavatyh âmìn, âkìâ buduc′ zaglyblenyâ ǔ s′câne, </i>


text:
дык сьвятар выйдзе з дома да дзьвярэй дома і замкне дом на сем дзён. </p><i> dyk s′vâtar vyjdze z doma da dz′vârèj doma ì zamkne dom na sem dzën. </i>


text:
На сёмы дзень зноў прыйдзе сьвятар, і калі ўбачыць, што струпля пашырылася па сьценах дома, </p><i> Na sëmy dzen′ znoǔ pryjdze s′vâtar, ì kalì ǔbačyc′, što struplâ pašyrylasâ pa s′cenah doma, </i>


text:
дык сьвятар загадае выламаць камяні, на якіх струпля, і выкінуць іх за горадам на месца нячыстае; </p><i> dyk s′vâtar zagadae vylamac′ kamânì, na âkìh struplâ, ì vykìnuc′ ìh za goradam na mesca nâčystae; </i>


text:
а дом усярэдзіне няхай увесь выскабляць, і абмазку, якую саскобляць, высыплюць за горадам на месца нячыстае; </p><i> a dom usârèdzìne nâhaj uves′ vyskablâc′, ì abmazku, âkuû saskoblâc′, vysyplûc′ za goradam na mesca nâčystae; </i>


text:
і возьмуць іншыя камяні і ўставяць замест тых камянёў, і возьмуць іншую абмазку і абмажуць дом. </p><i> ì voz′muc′ ìnšyâ kamânì ì ǔstavâc′ zamest tyh kamânëǔ, ì voz′muc′ ìnšuû abmazku ì abmažuc′ dom. </i>


text:
<pb/>Калі струпля зноў абэявіцца і будзе цьвісці на доме пасьля таго, як выламалі камяні і выскаблілі дом і абмазалі, </p><i> Kalì struplâ znoǔ abèâvìcca ì budze c′vìscì na dome pas′lâ tago, âk vylamalì kamânì ì vyskablìlì dom ì abmazalì, </i>


text:
дык сьвятар прыйдзе і агледзіць, і калі струпля на доме пашырылася, дык гэта едкая праказа на доме, нячысты ён; </p><i> dyk s′vâtar pryjdze ì agledzìc′, ì kalì struplâ na dome pašyrylasâ, dyk gèta edkaâ prakaza na dome, nâčysty ën; </i>


text:
трэба зламаць гэты дом, і камяні яго і дрэва яго і ўсю абмазку дома і вынесьці за горад на месца нячыстае; </p><i> trèba zlamac′ gèty dom, ì kamânì âgo ì drèva âgo ì ǔsû abmazku doma ì vynes′cì za gorad na mesca nâčystae; </i>


text:
хто ўваходзіць у дом увесь той час, калі ён замкнуты, той нячысты да вечара; </p><i> hto ǔvahodzìc′ u dom uves′ toj čas, kalì ën zamknuty, toj nâčysty da večara; </i>


text:
і хто сьпіць у доме тым, той павінен вымыць вопратку сваю; і хто есьць у доме тым, той павінен вымыць вопратку сваю. </p><i> ì hto s′pìc′ u dome tym, toj pavìnen vymyc′ vopratku svaû; ì hto es′c′ u dome tym, toj pavìnen vymyc′ vopratku svaû. </i>


text:
<pb/>А калі сьвятар прыйдзе і ўбачыць, што струпля на доме не пашырылася пасьля таго, як абмазалі дом, дык сьвятар абвесьціць дом чыстым, бо струпля прайшла. </p><i> A kalì s′vâtar pryjdze ì ǔbačyc′, što struplâ na dome ne pašyrylasâ pas′lâ tago, âk abmazalì dom, dyk s′vâtar abves′cìc′ dom čystym, bo struplâ prajšla. </i>


text:
І каб ачысьціць дом, возьме ён дзьвюх птушак, кедровага дрэва, чырванёную нітку і ісопу, </p><i> Ì kab ačys′cìc′ dom, voz′me ën dz′vûh ptušak, kedrovaga drèva, čyrvanënuû nìtku ì ìsopu, </i>


text:
і заколе адну птушку над гліняным посудам, над жывою вадою; </p><i> ì zakole adnu ptušku nad glìnânym posudam, nad žyvoû vadoû; </i>


text:
і возьме кедровае дрэва і ісоп, і чырванёную нітку і жывую птушку, і абмочыць іх у крыві птушкі заколатай і ў жывой вадзе, і пакропіць дом сем разоў; </p><i> ì voz′me kedrovae drèva ì ìsop, ì čyrvanënuû nìtku ì žyvuû ptušku, ì abmočyc′ ìh u kryvì ptuškì zakolataj ì ǔ žyvoj vadze, ì pakropìc′ dom sem razoǔ; </i>


text:
і ачысьціць дом крывёю птушкі і жывою вадою, і жывою птушкаю і кедровым дрэвам і ісопам і чырванёнаю ніткаю; </p><i> ì ačys′cìc′ dom kryvëû ptuškì ì žyvoû vadoû, ì žyvoû ptuškaû ì kedrovym drèvam ì ìsopam ì čyrvanënaû nìtkaû; </i>


text:
і пусьціць жывую птушку за горадам у поле і ачысьціць дом, і будзе чысты. </p><i> ì pus′cìc′ žyvuû ptušku za goradam u pole ì ačys′cìc′ dom, ì budze čysty. </i>


text:
Вось закон пра ўсякую струплю праказы і пра пархатасьць, </p><i> Vos′ zakon pra ǔsâkuû struplû prakazy ì pra parhatas′c′, </i>


text:
і пра праказу на вопратцы і на доме, і пра пухліну, і пра лішаі, і пра плямы, - </p><i> ì pra prakazu na vopratcy ì na dome, ì pra puhlìnu, ì pra lìšaì, ì pra plâmy, - </i>


text:
каб указаць, калі гэта нячыстае і калі чыстае: вось закон пра праказу. </p><i> kab ukazac′, kalì gèta nâčystae ì kalì čystae: vos′ zakon pra prakazu. </i>


text:
<pb/>абвясьцеце сынам Ізраілевым і скажэце ім: калі ў каго будзе цеча зь цела ягонага, дык ад цечы сваёй ён нячысты. </p><i> abvâs′cece synam Ìzraìlevym ì skažèce ìm: kalì ǔ kago budze ceča z′ cela âgonaga, dyk ad cečy svaëj ën nâčysty. </i>


text:
І вось закон пра нячыстасьць яго ад цечы ягонай: калі цячэ зь цела яго цеча ягоная, і калі затрымліваецца ў целе яго цеча ягоная, гэта нячыстасьць яго; </p><i> Ì vos′ zakon pra nâčystas′c′ âgo ad cečy âgonaj: kalì câčè z′ cela âgo ceča âgonaâ, ì kalì zatrymlìvaecca ǔ cele âgo ceča âgonaâ, gèta nâčystas′c′ âgo; </i>


text:
усякая пасьцель, на якую ляжа цечыўны, нячыстая, і ўсякая рэч, на якую сядзе, нячыстая; </p><i> usâkaâ pas′cel′, na âkuû lâža cečyǔny, nâčystaâ, ì ǔsâkaâ rèč, na âkuû sâdze, nâčystaâ; </i>


text:
<pb/>і хто дакранецца да пасьцелі ягонай, той павінен вымыць вопратку сваю і абмыцца вадою і нячысты будзе да вечара; </p><i> ì hto dakranecca da pas′celì âgonaj, toj pavìnen vymyc′ vopratku svaû ì abmycca vadoû ì nâčysty budze da večara; </i>


text:
хто сядзе на якую-небудзь рэч, на якой сядзеў цечыўны, той павінен вымыць вопратку сваю і абмыцца вадою і нячысты будзе да вечара; </p><i> hto sâdze na âkuû-nebudz′ rèč, na âkoj sâdzeǔ cečyǔny, toj pavìnen vymyc′ vopratku svaû ì abmycca vadoû ì nâčysty budze da večara; </i>


text:
і хто дакранецца да цела цечыўнага, той павінен вымыць вопратку сваю і абмыцца вадою і нячысты будзе да вечара; </p><i> ì hto dakranecca da cela cečyǔnaga, toj pavìnen vymyc′ vopratku svaû ì abmycca vadoû ì nâčysty budze da večara; </i>


text:
калі цечыўны плюне на чыстага, дык гэты павінен вымыць вопратку сваю і абмыцца вадою і нячысты будзе да вечара; </p><i> kalì cečyǔny plûne na čystaga, dyk gèty pavìnen vymyc′ vopratku svaû ì abmycca vadoû ì nâčysty budze da večara; </i>


text:
і ўсякая падвода, на якой ехаў цечыўны, нячыстая; </p><i> ì ǔsâkaâ padvoda, na âkoj ehaǔ cečyǔny, nâčystaâ; </i>


text:
і кожны, хто дакранецца да чаго-небудзь, што было пад ім, нячысты будзе да вечара; і хто панясе гэта, павінен вымыцць вопратку сваю і абмыцца вадою і нячысты будзе да вечара; </p><i> ì kožny, hto dakranecca da čago-nebudz′, što bylo pad ìm, nâčysty budze da večara; ì hto panâse gèta, pavìnen vymycc′ vopratku svaû ì abmycca vadoû ì nâčysty budze da večara; </i>


text:
і кожны, да каго дакранецца цечыўны, не вымыўшы рук сваіх вадою, павінен вымыць вопратку сваю і абмыцца вадою і нячысты будзе да вечара; </p><i> ì kožny, da kago dakranecca cečyǔny, ne vymyǔšy ruk svaìh vadoû, pavìnen vymyc′ vopratku svaû ì abmycca vadoû ì nâčysty budze da večara; </i>


text:
гліняны посуд, да якога дакранецца цечыўны, трэба разьбіць, і ўсякі драўляны посуд трэба вымыць вадою. </p><i> glìnâny posud, da âkoga dakranecca cečyǔny, trèba raz′bìc′, ì ǔsâkì draǔlâny posud trèba vymyc′ vadoû. </i>


text:
А калі цечыўны вызваліцца ад цечы сваёй, тады павінен ён адлічыць сабе сем дзён на ачышчэньне сваё і вымыць вопратку сваю і цела сваё жывою вадою, і будзе чысты; </p><i> A kalì cečyǔny vyzvalìcca ad cečy svaëj, tady pavìnen ën adlìčyc′ sabe sem dzën na ačyščèn′ne svaë ì vymyc′ vopratku svaû ì cela svaë žyvoû vadoû, ì budze čysty; </i>


text:
і на восьмы дзень возьме ён сабе дзьвюх галубак альбо двух маладых галубоў, і прыйдзе перад аблічча Гасподняе да ўваходу ў скінію сходу, і аддасьць іх сьвятару; </p><i> ì na vos′my dzen′ voz′me ën sabe dz′vûh galubak al′bo dvuh maladyh galuboǔ, ì pryjdze perad ablìčča Gaspodnâe da ǔvahodu ǔ skìnìû shodu, ì addas′c′ ìh s′vâtaru; </i>


text:
і прынясе сьвятар з гэтых птушак адну ў ахвяру за грэх, а другую на цэласпаленьне, і ачысьціць яго сьвятар перад Госпадам ад цечы ягонай. </p><i> ì prynâse s′vâtar z gètyh ptušak adnu ǔ ahvâru za grèh, a druguû na cèlaspalen′ne, ì ačys′cìc′ âgo s′vâtar perad Gospadam ad cečy âgonaj. </i>


text:
Калі ў каго здарыцца выліваньне семені, дык ён павінен абмыць вадою ўсё цела сваё і нячысты будзе да вечара; </p><i> Kalì ǔ kago zdarycca vylìvan′ne semenì, dyk ën pavìnen abmyc′ vadoû ǔsë cela svaë ì nâčysty budze da večara; </i>


text:
<pb/>і ўсякая вопратка і ўсякая скура, на якую трапіць семя, павінна быць вымыта вадою і нячыстая будзе да вечара. </p><i> ì ǔsâkaâ vopratka ì ǔsâkaâ skura, na âkuû trapìc′ semâ, pavìnna byc′ vymyta vadoû ì nâčystaâ budze da večara. </i>


text:
Калі мужчына ляжа з жанчынаю і будзе ў яго выліваньне семені, дык яны павінны абмыцца вадою і нячыстыя будуць да вечара. </p><i> Kalì mužčyna lâža z žančynaû ì budze ǔ âgo vylìvan′ne semenì, dyk âny pavìnny abmycca vadoû ì nâčystyâ buduc′ da večara. </i>


text:
Калі жанчына мае цечу крыві, якая цячэ зь цела яе, дык яна павінна сядзець сем дзён пад час ачышчэньня свайго, і кожны, хто дакранецца да яе, нячысты будзе да вечара; </p><i> Kalì žančyna mae ceču kryvì, âkaâ câčè z′ cela âe, dyk âna pavìnna sâdzec′ sem dzën pad čas ačyščèn′nâ svajgo, ì kožny, hto dakranecca da âe, nâčysty budze da večara; </i>


text:
і ўсё, на што яна ляжа пад час ачышчэньня свайго, нячыстае; і ўсё, на што сядзе, нячыстае; </p><i> ì ǔsë, na što âna lâža pad čas ačyščèn′nâ svajgo, nâčystae; ì ǔsë, na što sâdze, nâčystae; </i>


text:
і кожны, хто дакранецца да пасьцелі яе, павінен вымыць вопратку сваю і абмыцца вадою і нячысты будзе да вечара; </p><i> ì kožny, hto dakranecca da pas′celì âe, pavìnen vymyc′ vopratku svaû ì abmycca vadoû ì nâčysty budze da večara; </i>


text:
і кожны, хто дакранецца да якой-небудзь рэчы, на якой яна сядзела, павінен вымыць вопратку сваю і абмыцца вадою і нячысты будзе да вечара; </p><i> ì kožny, hto dakranecca da âkoj-nebudz′ rèčy, na âkoj âna sâdzela, pavìnen vymyc′ vopratku svaû ì abmycca vadoû ì nâčysty budze da večara; </i>


text:
і калі хто дакранецца да чаго-небудзь на пасьцелі альбо на той рэчы, на якой яна сядзела, нячысты будзе да вечара; </p><i> ì kalì hto dakranecca da čago-nebudz′ na pas′celì al′bo na toj rèčy, na âkoj âna sâdzela, nâčysty budze da večara; </i>


text:
калі перасьпіць зь ёю муж, дык нячыстасьць яе будзе на ім: ён нячысты будзе сем дзён, і кожная пасьцель, на якую ён ляжа, будзе нячыстая. </p><i> kalì peras′pìc′ z′ ëû muž, dyk nâčystas′c′ âe budze na ìm: ën nâčysty budze sem dzën, ì kožnaâ pas′cel′, na âkuû ën lâža, budze nâčystaâ. </i>


text:
Калі ў жанчыны цячэ кроў шмат дзён не пад час ачышчэньня яе, альбо калі яна мае цечу даўжэй звычайнага ачышчэньня свайго, яна нячыстая; </p><i> Kalì ǔ žančyny câčè kroǔ šmat dzën ne pad čas ačyščèn′nâ âe, al′bo kalì âna mae ceču daǔžèj zvyčajnaga ačyščèn′nâ svajgo, âna nâčystaâ; </i>


text:
<pb/>усякая пасьцель, на якую яна ляжа пад час цечы сваёй, будзе нячыстая, гэтак сама як пасьцель пад час ачышчэньня яе; і ўсякая рэч, на якую яна сядзе, будзе нячыстая, як нячыстае гэта пад час ачышчэньня яе; </p><i> usâkaâ pas′cel′, na âkuû âna lâža pad čas cečy svaëj, budze nâčystaâ, gètak sama âk pas′cel′ pad čas ačyščèn′nâ âe; ì ǔsâkaâ rèč, na âkuû âna sâdze, budze nâčystaâ, âk nâčystae gèta pad čas ačyščèn′nâ âe; </i>


text:
і кожны, хто дакранецца да іх, будзе нячысты і павінен вымыць вопратку сваю і абмыцца вадою, і нячысты будзе да вечара. </p><i> ì kožny, hto dakranecca da ìh, budze nâčysty ì pavìnen vymyc′ vopratku svaû ì abmycca vadoû, ì nâčysty budze da večara. </i>


text:
А калі яна вызваліцца ад цечыва свайго, тады павінна адлічыць сабе сем дзён і пасьля будзе чыстая; </p><i> A kalì âna vyzvalìcca ad cečyva svajgo, tady pavìnna adlìčyc′ sabe sem dzën ì pas′lâ budze čystaâ; </i>


text:
на восьмы дзень возьме яна сабе дзьвюх галубак альбо двух маладых галубоў, і прынясе іх да сьвятара да ўваходу ў скінію сходу; </p><i> na vos′my dzen′ voz′me âna sabe dz′vûh galubak al′bo dvuh maladyh galuboǔ, ì prynâse ìh da s′vâtara da ǔvahodu ǔ skìnìû shodu; </i>


text:
і прынясе сьвятар адну птушку ў ахвяру за грэх, а другую на цэласпаленьне, і ачысьціць яе сьвятар перад Госпадам ад цечы нечысьці яе. </p><i> ì prynâse s′vâtar adnu ptušku ǔ ahvâru za grèh, a druguû na cèlaspalen′ne, ì ačys′cìc′ âe s′vâtar perad Gospadam ad cečy nečys′cì âe. </i>


text:
Так засьцерагайце сыноў Ізраілевых ад нячыстасьці іх, каб яны не памерлі ў нячыстасьці сваёй, апаганьваючы селішча Маё, якое сярод іх: </p><i> Tak zas′ceragajce synoǔ Ìzraìlevyh ad nâčystas′cì ìh, kab âny ne pamerlì ǔ nâčystas′cì svaëj, apagan′vaûčy selìšča Maë, âkoe sârod ìh: </i>


text:
вось закон пра цечыўнага і пра тое, у каго здарыцца выліваньне семені, якое робіць яго нячыстым, </p><i> vos′ zakon pra cečyǔnaga ì pra toe, u kago zdarycca vylìvan′ne semenì, âkoe robìc′ âgo nâčystym, </i>


text:
і пра тую, што пакутуе ачышчэньнем сваім, і пра цечыўных, мужчыну альбо жанчыну, і пра мужа, які перасьпіць з нячыстаю. </p><i> ì pra tuû, što pakutue ačyščèn′nem svaìm, ì pra cečyǔnyh, mužčynu al′bo žančynu, ì pra muža, âkì peras′pìc′ z nâčystaû. </i>


text:
І казаў Гасподзь Майсею пасьля сьмерці двух сыноў Ааронавых, калі яны, падступіўшыся прад аблічча Гасподняе, памерлі, </p><i> Ì kazaǔ Gaspodz′ Majseû pas′lâ s′mercì dvuh synoǔ Aaronavyh, kalì âny, padstupìǔšysâ prad ablìčča Gaspodnâe, pamerlì, </i>


text:
<pb/>і сказаў Гасподзь Майсею: скажы Аарону, брату твайму, каб ён не ва ўсякі час заходзіў у сьвятыні за заслону перад века, што на каўчэгу, каб яму не памерці, бо над векам Я буду зьяўляцца ў воблаку. </p><i> ì skazaǔ Gaspodz′ Majseû: skažy Aaronu, bratu tvajmu, kab ën ne va ǔsâkì čas zahodzìǔ u s′vâtynì za zaslonu perad veka, što na kaǔčègu, kab âmu ne pamercì, bo nad vekam Â budu z′âǔlâcca ǔ voblaku. </i>


text:
Вось, з чым павінен уваходзіць Аарон у сьвятыню: зь цялём у ахвяру за грэх і з бараном на цэласпаленьне: </p><i> Vos′, z čym pavìnen uvahodzìc′ Aaron u s′vâtynû: z′ câlëm u ahvâru za grèh ì z baranom na cèlaspalen′ne: </i>


text:
сьвяшчэнны ільняны хітон павінен апранаць ён, а сподняе адзеньне хай будзе на целе ягоным, і льняным пасам няхай апяразваецца і льняны кідар надзявае: гэта сьвяшчэнная вопратка; і хай абмывае ён цела сваё вадою і надзявае яе; </p><i> s′vâščènny ìl′nâny hìton pavìnen apranac′ ën, a spodnâe adzen′ne haj budze na cele âgonym, ì l′nânym pasam nâhaj apârazvaecca ì l′nâny kìdar nadzâvae: gèta s′vâščènnaâ vopratka; ì haj abmyvae ën cela svaë vadoû ì nadzâvae âe; </i>


text:
і з супольства сыноў Ізраілевых няхай возьме двух казлоў у ахвяру за грэх і аднаго барана на цэласпаленьне. </p><i> ì z supol′stva synoǔ Ìzraìlevyh nâhaj voz′me dvuh kazloǔ u ahvâru za grèh ì adnago barana na cèlaspalen′ne. </i>


text:
І прынясе Аарон цяля ў ахвяру за грэх за сябе і ачысьціць сябе і дом свой. </p><i> Ì prynâse Aaron câlâ ǔ ahvâru za grèh za sâbe ì ačys′cìc′ sâbe ì dom svoj. </i>


text:
І возьме двух казлоў і паставіць іх прад абліччам Гасподнім і каля ўваходу ў скінію сходу; </p><i> Ì voz′me dvuh kazloǔ ì pastavìc′ ìh prad ablìččam Gaspodnìm ì kalâ ǔvahodu ǔ skìnìû shodu; </i>


text:
і кіне Аарон на абодвух казлоў жэрабя: адно жэрабя дзеля Госпада, а другое жэрабя дзеля адпушчэньня; </p><i> ì kìne Aaron na abodvuh kazloǔ žèrabâ: adno žèrabâ dzelâ Gospada, a drugoe žèrabâ dzelâ adpuščèn′nâ; </i>


text:
і прывядзе Аарон казла, на якога выпала жэрабя дзеля Госпада, і прынясе яго ў ахвяру за грэх, </p><i> ì pryvâdze Aaron kazla, na âkoga vypala žèrabâ dzelâ Gospada, ì prynâse âgo ǔ ahvâru za grèh, </i>


text:
а казла, на якога выпала жэрабя дзеля адпушчэньня, паставіць жывога перад Госпадам, каб учыніць на ім ачышчэньне і выслаць яго ў пустыню дзеля адпушчэньня. </p><i> a kazla, na âkoga vypala žèrabâ dzelâ adpuščèn′nâ, pastavìc′ žyvoga perad Gospadam, kab učynìc′ na ìm ačyščèn′ne ì vyslac′ âgo ǔ pustynû dzelâ adpuščèn′nâ. </i>


text:
І прывядзе Аарон цяля ў ахвяру за грэх за сябе, і ачысьціць сябе і дом свой, і заколе цяля ў ахвяру за грэх за сябе; </p><i> Ì pryvâdze Aaron câlâ ǔ ahvâru za grèh za sâbe, ì ačys′cìc′ sâbe ì dom svoj, ì zakole câlâ ǔ ahvâru za grèh za sâbe; </i>


text:
і возьме распаленага жару поўнае кадзіла з ахвярніка, які перад абліччам Гасподнім, і духмянага дробна патоўчанага дымленьня поўныя прыгаршчы, і ўнясе за заслону; </p><i> ì voz′me raspalenaga žaru poǔnae kadzìla z ahvârnìka, âkì perad ablìččam Gaspodnìm, ì duhmânaga drobna patoǔčanaga dymlen′nâ poǔnyâ prygarščy, ì ǔnâse za zaslonu; </i>


text:
і пакладзе дымленьне на агонь перад абліччам Гасподнім, і воблака дымленьня пакрые века, якое над каўчэгам адкрыцьця, каб яму не памерці; </p><i> ì pakladze dymlen′ne na agon′ perad ablìččam Gaspodnìm, ì voblaka dymlen′nâ pakrye veka, âkoe nad kaǔčègam adkryc′câ, kab âmu ne pamercì; </i>


text:
і возьме крыві цяляці і пакропіць пальцам сваім на века сьпераду і перад векам, сем разоў пакропіць крывёю з пальца свайго. </p><i> ì voz′me kryvì câlâcì ì pakropìc′ pal′cam svaìm na veka s′peradu ì perad vekam, sem razoǔ pakropìc′ kryvëû z pal′ca svajgo. </i>


text:
І заколе казла ў ахвяру за грэх за народ, і ўнясе кроў ягоную за заслону, і зробіць з крывёю ягонаю тое самае, што рабіў з крывёю цяляці,і пакропіць ёю на века і перад векам, - </p><i> Ì zakole kazla ǔ ahvâru za grèh za narod, ì ǔnâse kroǔ âgonuû za zaslonu, ì zrobìc′ z kryvëû âgonaû toe samae, što rabìǔ z kryvëû câlâcì,ì pakropìc′ ëû na veka ì perad vekam, - </i>


text:
<pb/>і ачысьціць сьвятыню ад нячыстасьці сыноў Ізраілевых, і ад злачынстваў іхніх, ва ўсіх грахах іхніх. Так павінен зрабіць ён і са скініяй сходу, якая ў іх, сярод нячыстасьці іхняй. </p><i> ì ačys′cìc′ s′vâtynû ad nâčystas′cì synoǔ Ìzraìlevyh, ì ad zlačynstvaǔ ìhnìh, va ǔsìh grahah ìhnìh. Tak pavìnen zrabìc′ ën ì sa skìnìâj shodu, âkaâ ǔ ìh, sârod nâčystas′cì ìhnâj. </i>


text:
Ніводзін чалавек не павінен быць у скініі сходу, калі ўваходзіць ён дзеля ачышчэньня сьвятыні, да самага выхаду ягонага. І так ачысьціць ён сябе, дом свой і ўсё супольства Ізраілевае. </p><i> Nìvodzìn čalavek ne pavìnen byc′ u skìnìì shodu, kalì ǔvahodzìc′ ën dzelâ ačyščèn′nâ s′vâtynì, da samaga vyhadu âgonaga. Ì tak ačys′cìc′ ën sâbe, dom svoj ì ǔsë supol′stva Ìzraìlevae. </i>


text:
І выйдзе ён да ахвярніка, які перад абліччам Гасподнім, і ачысьціць яго, і возьме крыві цяляці і крыві казла, і пакладзе на рогі ахвярніка з усіх бакоў, </p><i> Ì vyjdze ën da ahvârnìka, âkì perad ablìččam Gaspodnìm, ì ačys′cìc′ âgo, ì voz′me kryvì câlâcì ì kryvì kazla, ì pakladze na rogì ahvârnìka z usìh bakoǔ, </i>


text:
<pb/>і пакропіць на яго крывёю з пальца свайго сем разоў, і ачысьціць яго, і асьвеціць яго ад нячыстасьці сыноў Ізраілевых. </p><i> ì pakropìc′ na âgo kryvëû z pal′ca svajgo sem razoǔ, ì ačys′cìc′ âgo, ì as′vecìc′ âgo ad nâčystas′cì synoǔ Ìzraìlevyh. </i>


text:
І ўчыніўшы ачышчэньне сьвятыні, скініі сходу і ахвярніка, прывядзе ён жывога казла, </p><i> Ì ǔčynìǔšy ačyščèn′ne s′vâtynì, skìnìì shodu ì ahvârnìka, pryvâdze ën žyvoga kazla, </i>


text:
і пакладзе Аарон абедзьве рукі свае на галаву жывога казла, і вызнае над ім усе беззаконьні сыноў Ізраілевых і ўсе злачынствы іхнія і ўсе грахі іхнія, і пакладзе іх на галаву казла, і вышле з нарочным чалавекам у пустыню; </p><i> ì pakladze Aaron abedz′ve rukì svae na galavu žyvoga kazla, ì vyznae nad ìm use bezzakon′nì synoǔ Ìzraìlevyh ì ǔse zlačynstvy ìhnìâ ì ǔse grahì ìhnìâ, ì pakladze ìh na galavu kazla, ì vyšle z naročnym čalavekam u pustynû; </i>


text:
і панясе казёл на сабе ўсе беззаконьні іхнія ў зямлю непраходную, і пусьціць ён казла ў пустыню. </p><i> ì panâse kazël na sabe ǔse bezzakon′nì ìhnìâ ǔ zâmlû neprahodnuû, ì pus′cìc′ ën kazla ǔ pustynû. </i>


text:
І ўвойдзе Аарон у скінію сходу, і здыме ільняную вопратку, якую апранаў, уваходзячы ў сьвятыню, і пакіне яе там, </p><i> Ì ǔvojdze Aaron u skìnìû shodu, ì zdyme ìl′nânuû vopratku, âkuû apranaǔ, uvahodzâčy ǔ s′vâtynû, ì pakìne âe tam, </i>


text:
і абмые цела сваё вадою, на сьвятым месцы, і апране вопратку сваю, выйдзе і ўчыніць цэласпаленьне за сябе і цэласпаленьне за народ, і ачысьціць сябе і народ; </p><i> ì abmye cela svaë vadoû, na s′vâtym mescy, ì aprane vopratku svaû, vyjdze ì ǔčynìc′ cèlaspalen′ne za sâbe ì cèlaspalen′ne za narod, ì ačys′cìc′ sâbe ì narod; </i>


text:
а тлушч ахвяры за грэх спаліць на ахвярніку. </p><i> a tlušč ahvâry za grèh spalìc′ na ahvârnìku. </i>


text:
<pb/>І той, хто вадзіў казла дзеля адпушчэньня, павінен вымыць вопратку сваю, абмыць цела сваё вадою і потым можа ўвайсьці ў табар. </p><i> Ì toj, hto vadzìǔ kazla dzelâ adpuščèn′nâ, pavìnen vymyc′ vopratku svaû, abmyc′ cela svaë vadoû ì potym moža ǔvajs′cì ǔ tabar. </i>


text:
А цяля за грэх і казла за грэх, чыя кроў унесена была дзеля ачышчэньня сьвятыні, няхай вынесуць вонкі з табара і спаляць на агні скуры іхнія і мяса іхняе і нечысьць іхнюю; </p><i> A câlâ za grèh ì kazla za grèh, čyâ kroǔ unesena byla dzelâ ačyščèn′nâ s′vâtynì, nâhaj vynesuc′ vonkì z tabara ì spalâc′ na agnì skury ìhnìâ ì mâsa ìhnâe ì nečys′c′ ìhnûû; </i>


text:
хто спаліць іх, той павінен абмыць вопратку сваю і абмыць цела сваё вадою, і пасьля таго можа ўвайсьці ў табар. </p><i> hto spalìc′ ìh, toj pavìnen abmyc′ vopratku svaû ì abmyc′ cela svaë vadoû, ì pas′lâ tago moža ǔvajs′cì ǔ tabar. </i>


text:
І хай будзе гэта вам вечнаю пастановаю: на сёмым месяцы, у дзясяты дзень месяца ўпакорвайце душы вашыя і ніякае дзеі ня чынеце, ні тубылец, ні прыхадзень, што пасяліўся сярод вас, </p><i> Ì haj budze gèta vam večnaû pastanovaû: na sëmym mesâcy, u dzâsâty dzen′ mesâca ǔpakorvajce dušy vašyâ ì nìâkae dzeì nâ čynece, nì tubylec, nì pryhadzen′, što pasâlìǔsâ sârod vas, </i>


text:
бо ў гэты дзень ачышчаюць вас, каб зрабіць вас чыстымі ад усіх грахоў вашых, каб вы былі чыстыя перад абліччам Гасподнім; </p><i> bo ǔ gèty dzen′ ačyščaûc′ vas, kab zrabìc′ vas čystymì ad usìh grahoǔ vašyh, kab vy bylì čystyâ perad ablìččam Gaspodnìm; </i>


text:
гэта субота спачыну вам, упакорвайце душы вашыя: гэта пастанова вечная. </p><i> gèta subota spačynu vam, upakorvajce dušy vašyâ: gèta pastanova večnaâ. </i>


text:
А ачышчаць павінен сьвятар, які памазаны і які прысьвечаны, каб сьвятарыць яму замест бацькі свайго: і апране ён ільняную вопратку, вопратку сьвяшчэнную, </p><i> A ačyščac′ pavìnen s′vâtar, âkì pamazany ì âkì prys′večany, kab s′vâtaryc′ âmu zamest bac′kì svajgo: ì aprane ën ìl′nânuû vopratku, vopratku s′vâščènnuû, </i>


text:
<pb/>і ачысьціць Сьвятое Сьвятых і скінію сходу, і ахвярнік ачысьціць, і сьвятароў і ўвесь народ супольства ачысьціць. </p><i> ì ačys′cìc′ S′vâtoe S′vâtyh ì skìnìû shodu, ì ahvârnìk ačys′cìc′, ì s′vâtaroǔ ì ǔves′ narod supol′stva ačys′cìc′. </i>


text:
І хай будзе гэта вам вечнаю пастановаю: ачышчаць сыноў Ізраілевых ад усіх грахоў іхніх адзін раз у год. І зрабіў ён так, як загадаў Гасподзь Майсею. </p><i> Ì haj budze gèta vam večnaû pastanovaû: ačyščac′ synoǔ Ìzraìlevyh ad usìh grahoǔ ìhnìh adzìn raz u god. Ì zrabìǔ ën tak, âk zagadaǔ Gaspodz′ Majseû. </i>


text:
<pb/>абвясьці Аарону і сынам ягоным і ўсім сынам Ізраілевым і скажы ім: вось, што загадвае Гасподзь: </p><i> abvâs′cì Aaronu ì synam âgonym ì ǔsìm synam Ìzraìlevym ì skažy ìm: vos′, što zagadvae Gaspodz′: </i>


text:
калі хто з дома Ізраілевага заколе цяля альбо авечку альбо казу ў табары, альбо калі хто заколе па-за табарам </p><i> kalì hto z doma Ìzraìlevaga zakole câlâ al′bo avečku al′bo kazu ǔ tabary, al′bo kalì hto zakole pa-za tabaram </i>


text:
і не прывядзе да ўваходу ў скінію сходу, каб явіць у ахвяру Госпаду перад селішчам Гасподнім, дык чалавеку таму залічана будзе кроў; ён праліў кроў, і зьнішчыцца чалавек той з народу свайго; </p><i> ì ne pryvâdze da ǔvahodu ǔ skìnìû shodu, kab âvìc′ u ahvâru Gospadu perad selìščam Gaspodnìm, dyk čalaveku tamu zalìčana budze kroǔ; ën pralìǔ kroǔ, ì z′nìščycca čalavek toj z narodu svajgo; </i>


text:
гэта дзеля таго, каб прыводзілі сыны Ізраілевыя ахвяры свае, якія яны колюць на полі, каб прыводзілі іх прад Госпадам да ўваходу ў скінію сходу, да сьвятара, і калолі іх Госпаду ў ахвяры мірныя; </p><i> gèta dzelâ tago, kab pryvodzìlì syny Ìzraìlevyâ ahvâry svae, âkìâ âny kolûc′ na polì, kab pryvodzìlì ìh prad Gospadam da ǔvahodu ǔ skìnìû shodu, da s′vâtara, ì kalolì ìh Gospadu ǔ ahvâry mìrnyâ; </i>


text:
і пакропіць сьвятар крывёю на ахвярнік Гасподні каля ўваходу ў скінію сходу і спаліць тлушч дзеля прыемнай духмянасьці Госпаду, </p><i> ì pakropìc′ s′vâtar kryvëû na ahvârnìk Gaspodnì kalâ ǔvahodu ǔ skìnìû shodu ì spalìc′ tlušč dzelâ pryemnaj duhmânas′cì Gospadu, </i>


text:
каб яны наперад ня прыносілі ахвяраў сваіх ідалам, за якімі аблудна ходзяць яны. Гэта хай будзе ім пастановаю вечнаю ў роды іхнія. </p><i> kab âny naperad nâ prynosìlì ahvâraǔ svaìh ìdalam, za âkìmì abludna hodzâc′ âny. Gèta haj budze ìm pastanovaû večnaû ǔ rody ìhnìâ. </i>


text:
Яшчэ скажы ім: калі хто з дому Ізраілевага і з прыхадняў, што жывуць сярод вас, прыносіць цэласпаленьне альбо ахвяру </p><i> Âščè skažy ìm: kalì hto z domu Ìzraìlevaga ì z pryhadnâǔ, što žyvuc′ sârod vas, prynosìc′ cèlaspalen′ne al′bo ahvâru </i>


text:
<pb/>і не прывядзе да ўваходу ў скінію сходу, каб учыніць яе Госпаду, дык зьнішчыцца той чалавек з народу свайго. </p><i> ì ne pryvâdze da ǔvahodu ǔ skìnìû shodu, kab učynìc′ âe Gospadu, dyk z′nìščycca toj čalavek z narodu svajgo. </i>


text:
Калі хто з дому Ізраілевага і з прыхадняў, што жывуць сярод вас, будзе есьці якую-небудзь кроў, дык павярну аблічча Маё на душу таго, хто будзе есьці кроў, і зьнішчу яе з народу яе, </p><i> Kalì hto z domu Ìzraìlevaga ì z pryhadnâǔ, što žyvuc′ sârod vas, budze es′cì âkuû-nebudz′ kroǔ, dyk pavârnu ablìčča Maë na dušu tago, hto budze es′cì kroǔ, ì z′nìšču âe z narodu âe, </i>


text:
бо душа цела ў крыві, і прызначыў яе вам для ахвярніка, каб ачышчаць душы вашыя, бо кроў гэтая душу ачышчае; </p><i> bo duša cela ǔ kryvì, ì pryznačyǔ âe vam dlâ ahvârnìka, kab ačyščac′ dušy vašyâ, bo kroǔ gètaâ dušu ačyščae; </i>


text:
таму Я і сказаў сынам Ізраілевым: ніводная душа з вас не павінна есьці крыві, і прыхадзень, які жыве сярод вас, не павінен есьці крыві. </p><i> tamu Â ì skazaǔ synam Ìzraìlevym: nìvodnaâ duša z vas ne pavìnna es′cì kryvì, ì pryhadzen′, âkì žyve sârod vas, ne pavìnen es′cì kryvì. </i>


text:
Калі хто з сыноў Ізраілевых і з прыхадняў, што жывуць сярод вас, на ловах зловіць зьвера альбо птушку, якую можна есьці, дык ён павінен даць выцячы крыві яе і пакрыць яе зямлёю, </p><i> Kalì hto z synoǔ Ìzraìlevyh ì z pryhadnâǔ, što žyvuc′ sârod vas, na lovah zlovìc′ z′vera al′bo ptušku, âkuû možna es′cì, dyk ën pavìnen dac′ vycâčy kryvì âe ì pakryc′ âe zâmlëû, </i>


text:
<pb/>бо душа ўсякага цела ёсьць кроў ягоная, яна душа ягоная; таму Я сказаў сынам Ізраілевым: ня ежце крыві ні зь якога цела, бо душа ўсякага цела ёсьць кроў ягоная: кожны, хто будзе есьці яе, зьнішчыцца. </p><i> bo duša ǔsâkaga cela ës′c′ kroǔ âgonaâ, âna duša âgonaâ; tamu Â skazaǔ synam Ìzraìlevym: nâ ežce kryvì nì z′ âkoga cela, bo duša ǔsâkaga cela ës′c′ kroǔ âgonaâ: kožny, hto budze es′cì âe, z′nìščycca. </i>


text:
І кожны, хто будзе есьці мёртвае альбо разадранае зьверам, тубылец альбо прыхадзень, павінен вымыць вопратку сваю і абмыцца вадою і нячысты будзе да вечара, а потым будзе чысты; </p><i> Ì kožny, hto budze es′cì mërtvae al′bo razadranae z′veram, tubylec al′bo pryhadzen′, pavìnen vymyc′ vopratku svaû ì abmycca vadoû ì nâčysty budze da večara, a potym budze čysty; </i>


text:
а калі ня вымые і не абмые цела свайго, дык панясе на сабе беззаконьне сваё. </p><i> a kalì nâ vymye ì ne abmye cela svajgo, dyk panâse na sabe bezzakon′ne svaë. </i>


text:
<pb/>абвясьці сынам Ізраілевым і скажы ім: Я Гасподзь, Бог ваш. </p><i> abvâs′cì synam Ìzraìlevym ì skažy ìm: Â Gaspodz′, Bog vaš. </i>


text:
Паводле дзеяў зямлі Егіпецкай, у якой вы жылі, ня ўчыняйце, і паводле дзеяў зямлі Ханаанскай, у якую Я вяду вас, ня ўчыняйце, і паводле ўстанаўленьняў іхніх не хадзеце: </p><i> Pavodle dzeâǔ zâmlì Egìpeckaj, u âkoj vy žylì, nâ ǔčynâjce, ì pavodle dzeâǔ zâmlì Hanaanskaj, u âkuû Â vâdu vas, nâ ǔčynâjce, ì pavodle ǔstanaǔlen′nâǔ ìhnìh ne hadzece: </i>


text:
Мае законы выконвайце і Мае пастановы шануйце, учыняючы паводле іх. Я Гасподзь, Бог ваш. </p><i> Mae zakony vykonvajce ì Mae pastanovy šanujce, učynâûčy pavodle ìh. Â Gaspodz′, Bog vaš. </i>


text:
Шануйце пастановы Мае і законы Мае, выконваючы якія, чалавек будзе жывы. Я Гасподзь. </p><i> Šanujce pastanovy Mae ì zakony Mae, vykonvaûčy âkìâ, čalavek budze žyvy. Â Gaspodz′. </i>


text:
Ніхто ні да якой родзічкі па крыві не павінен набліжацца дзеля плоцкіх спалукаў. Я Гасподзь. </p><i> Nìhto nì da âkoj rodzìčkì pa kryvì ne pavìnen nablìžacca dzelâ plockìh spalukaǔ. Â Gaspodz′. </i>


text:
Ты не павінен класьціся з бацькам тваім і з маці тваёй: яна маці твая, не сарамаць яе. </p><i> Ty ne pavìnen klas′cìsâ z bac′kam tvaìm ì z macì tvaëj: âna macì tvaâ, ne saramac′ âe. </i>


text:
Ты не павінен класьціся з жонкаю бацькі твайго; бо гэтым ты сарамаціш бацьку твайго. </p><i> Ty ne pavìnen klas′cìsâ z žonkaû bac′kì tvajgo; bo gètym ty saramacìš bac′ku tvajgo. </i>


text:
Ты не павінен класьціся зь сястрою тваёю, з дачкою бацькі твайго альбо з дачкою маці тваёй, што нарадзілася ў шлюбе альбо па-за шлюбам, не сарамаць іх. </p><i> Ty ne pavìnen klas′cìsâ z′ sâstroû tvaëû, z dačkoû bac′kì tvajgo al′bo z dačkoû macì tvaëj, što naradzìlasâ ǔ šlûbe al′bo pa-za šlûbam, ne saramac′ ìh. </i>


text:
Ты не павінен класьціся з дачкою сына твайго альбо з дачкою дачкі тваёй, не сарамаць іх, бо праз гэта ты сарамаціш сябе. </p><i> Ty ne pavìnen klas′cìsâ z dačkoû syna tvajgo al′bo z dačkoû dačkì tvaëj, ne saramac′ ìh, bo praz gèta ty saramacìš sâbe. </i>


text:
Ты не павінен класьціся з дачкою бацькі твайго, якая нарадзілася ад іншай жонкі ягонай; бо яна сястра твая, не сарамаць яе. </p><i> Ty ne pavìnen klas′cìsâ z dačkoû bac′kì tvajgo, âkaâ naradzìlasâ ad ìnšaj žonkì âgonaj; bo âna sâstra tvaâ, ne saramac′ âe. </i>


text:
Ты не павінен класьціся зь сястрою бацькі твайго, бо яна адной крыві з бацькам тваім. </p><i> Ty ne pavìnen klas′cìsâ z′ sâstroû bac′kì tvajgo, bo âna adnoj kryvì z bac′kam tvaìm. </i>


text:
Ты не павінен класьціся з сястрою маці тваёй, бо яна адной крыві з маці тваёй. </p><i> Ty ne pavìnen klas′cìsâ z sâstroû macì tvaëj, bo âna adnoj kryvì z macì tvaëj. </i>


text:
Ты не павінен класьціся з жонкаю брата бацькі твайго; бо яна цётка твая. </p><i> Ty ne pavìnen klas′cìsâ z žonkaû brata bac′kì tvajgo; bo âna cëtka tvaâ. </i>


text:
Ты не павінен класьціся зь нявесткай тваёю, яна жонка сына твайго, не сарамаць яе. </p><i> Ty ne pavìnen klas′cìsâ z′ nâvestkaj tvaëû, âna žonka syna tvajgo, ne saramac′ âe. </i>


text:
Ты не павінен класьціся зь ятроўкай тваёй, яна жонка брата твайго, не сарамаць брата твайго. </p><i> Ty ne pavìnen klas′cìsâ z′ âtroǔkaj tvaëj, âna žonka brata tvajgo, ne saramac′ brata tvajgo. </i>


text:
Калі ты маеш плоцкія зносіны з жанчынай, ты не павінен спаць з дачкою яе і з унучкай яе; яны адной крыві зь ёю; таму гэта ганьба крыві. </p><i> Kalì ty maeš plockìâ znosìny z žančynaj, ty ne pavìnen spac′ z dačkoû âe ì z unučkaj âe; âny adnoj kryvì z′ ëû; tamu gèta gan′ba kryvì. </i>


text:
Не бяры ў пасьцель тваю сястры жонкі тваёй, пакуль жонка твая жыве; не рабі яе суперніцай жонцы тваёй пры жыцьці яе. </p><i> Ne bâry ǔ pas′cel′ tvaû sâstry žonkì tvaëj, pakul′ žonka tvaâ žyve; ne rabì âe supernìcaj žoncy tvaëj pry žyc′cì âe. </i>


text:
І не кладзіся з жанчынай пад час ачышчэньня яе; у гэты час нячыстая яна. </p><i> Ì ne kladzìsâ z žančynaj pad čas ačyščèn′nâ âe; u gèty čas nâčystaâ âna. </i>


text:
<pb/>І з жонкаю блізкага твайго не кладзіся, каб выліць семя, бо праз гэта ты станеш нячысты. </p><i> Ì z žonkaû blìzkaga tvajgo ne kladzìsâ, kab vylìc′ semâ, bo praz gèta ty staneš nâčysty. </i>


text:
Зь дзяцей тваіх не аддавай на слугаваньне Малоху і не зьневажай імя Бога твайго. Я Гасподзь. </p><i> Z′ dzâcej tvaìh ne addavaj na slugavan′ne Malohu ì ne z′nevažaj ìmâ Boga tvajgo. Â Gaspodz′. </i>


text:
Не кладзіся з мужчынам, як з жанчынаю: гэта мярзота. </p><i> Ne kladzìsâ z mužčynam, âk z žančynaû: gèta mârzota. </i>


text:
І ні зь якім быдлам не кладзіся, гэта мярзота. </p><i> Ì nì z′ âkìm bydlam ne kladzìsâ, gèta mârzota. </i>


text:
І ні зь якім быдлам не кладзіся, каб выліць семя і апаганіцца ад яго; і жанчына не павінна станавіцца перад быдлам дзеля спалукі зь ім: гэта брыдота. </p><i> Ì nì z′ âkìm bydlam ne kladzìsâ, kab vylìc′ semâ ì apaganìcca ad âgo; ì žančyna ne pavìnna stanavìcca perad bydlam dzelâ spalukì z′ ìm: gèta brydota. </i>


text:
Не апаганьвайце сябе нічым гэтым, бо ўсім гэтым апаганілі сябе людзі, якіх Я праганяю ад вас; </p><i> Ne apagan′vajce sâbe nìčym gètym, bo ǔsìm gètym apaganìlì sâbe lûdzì, âkìh Â praganâû ad vas; </i>


text:
і апаганілася зямля, і Я паглядзеў на беззаконьне яе, і скінула зямля тых, што жывуць на ёй. </p><i> ì apaganìlasâ zâmlâ, ì Â paglâdzeǔ na bezzakon′ne âe, ì skìnula zâmlâ tyh, što žyvuc′ na ëj. </i>


text:
А вы шануйце пастановы Мае і законы Мае і не рабеце ўсіх гэтых гідотаў, ні тубылец, ні прыхадзень, што жыве сярод вас, </p><i> A vy šanujce pastanovy Mae ì zakony Mae ì ne rabece ǔsìh gètyh gìdotaǔ, nì tubylec, nì pryhadzen′, što žyve sârod vas, </i>


text:
бо ўсе гэтыя брыдоты рабілі людзі гэтай зямлі, што перад вамі, і апаганілася зямля; </p><i> bo ǔse gètyâ brydoty rabìlì lûdzì gètaj zâmlì, što perad vamì, ì apaganìlasâ zâmlâ; </i>


text:
каб і вас ня скінула зь сябе зямля, калі вы пачняце паганіць яе, як яна скінула людзей, што былі да вас; </p><i> kab ì vas nâ skìnula z′ sâbe zâmlâ, kalì vy pačnâce paganìc′ âe, âk âna skìnula lûdzej, što bylì da vas; </i>


text:
бо калі хто будзе рабіць усе гэтыя брыдоты, дык душы тых, што рабіцьмуць гэта, вынішчаны будуць з народу свайго. </p><i> bo kalì hto budze rabìc′ use gètyâ brydoty, dyk dušy tyh, što rabìc′muc′ gèta, vynìščany buduc′ z narodu svajgo. </i>


text:
Дык вось, шануйце загады Мае, каб ня ўчыняць паводле агідных завядзёнак, паводле якіх учынялі да вас, і каб не апаганьвацца імі. Я Гасподзь, Бог ваш. </p><i> Dyk vos′, šanujce zagady Mae, kab nâ ǔčynâc′ pavodle agìdnyh zavâdzënak, pavodle âkìh učynâlì da vas, ì kab ne apagan′vacca ìmì. Â Gaspodz′, Bog vaš. </i>


text:
абвясьці ўсяму супольству сыноў Ізраілевых і скажы ім: сьвятыя будзьце, бо сьвяты Я Гасподзь, Бог ваш. </p><i> abvâs′cì ǔsâmu supol′stvu synoǔ Ìzraìlevyh ì skažy ìm: s′vâtyâ budz′ce, bo s′vâty Â Gaspodz′, Bog vaš. </i>


text:
Бойцеся кожны маці сваёй і бацькі свайго і суботы Мае шануйце. Я Гасподзь, Бог ваш. </p><i> Bojcesâ kožny macì svaëj ì bac′kì svajgo ì suboty Mae šanujce. Â Gaspodz′, Bog vaš. </i>


text:
Не зьвяртайцеся да ідалаў і багоў літых не рабеце сабе. Я Гасподзь, Бог ваш. </p><i> Ne z′vârtajcesâ da ìdalaǔ ì bagoǔ lìtyh ne rabece sabe. Â Gaspodz′, Bog vaš. </i>


text:
Калі будзеце прыносіць Госпаду ахвяру мірную, дык прыносьце яе, каб здабыць сабе ўпадабаньне: </p><i> Kalì budzece prynosìc′ Gospadu ahvâru mìrnuû, dyk prynos′ce âe, kab zdabyc′ sabe ǔpadaban′ne: </i>


text:
у дзень ахвярапрынашэньня вашага і на другі дзень трэба есьці яе, а што засталася на трэці дзень, трэба спаліць на агні; </p><i> u dzen′ ahvâraprynašèn′nâ vašaga ì na drugì dzen′ trèba es′cì âe, a što zastalasâ na trècì dzen′, trèba spalìc′ na agnì; </i>


text:
а калі хто пачне есьці яе на трэці дзень, гэта агідна, гэта ня будзе спажыўна; </p><i> a kalì hto pačne es′cì âe na trècì dzen′, gèta agìdna, gèta nâ budze spažyǔna; </i>


text:
хто пачне есьці яе, той панясе на сабе грэх, бо ён апаганіў сьвятыню Гасподнюю, і зьнішчыцца душа тая з народу свайго. </p><i> hto pačne es′cì âe, toj panâse na sabe grèh, bo ën apaganìǔ s′vâtynû Gaspodnûû, ì z′nìščycca duša taâ z narodu svajgo. </i>


text:
Калі будзеце жаць жніво на зямлі вашай, не дажынай да краю поля твайго, і астаткаў ад жніва твайго не падбірай, </p><i> Kalì budzece žac′ žnìvo na zâmlì vašaj, ne dažynaj da kraû polâ tvajgo, ì astatkaǔ ad žnìva tvajgo ne padbìraj, </i>


text:
і вінаградніка твайго не абірай дачыста, і апалых ягад у вінаградніку не падбірай; пакінь гэта беднаму і прыхадню. Я Гасподзь, Бог ваш. </p><i> ì vìnagradnìka tvajgo ne abìraj dačysta, ì apalyh âgad u vìnagradnìku ne padbìraj; pakìn′ gèta bednamu ì pryhadnû. Â Gaspodz′, Bog vaš. </i>


text:
Ня крадзьце, не манеце і не ашуквайце адзін аднаго. </p><i> Nâ kradz′ce, ne manece ì ne ašukvajce adzìn adnago. </i>


text:
Не прысягайце імем Маім у хлусьні, і не зьневажай імя Бога твайго. Я Гасподзь. </p><i> Ne prysâgajce ìmem Maìm u hlus′nì, ì ne z′nevažaj ìmâ Boga tvajgo. Â Gaspodz′. </i>


text:
Ня крыўдзі блізкага твайго і не рабуй. Плата найміту не павінна заставацца ў цябе да раніцы. </p><i> Nâ kryǔdzì blìzkaga tvajgo ì ne rabuj. Plata najmìtu ne pavìnna zastavacca ǔ câbe da ranìcy. </i>


text:
Не ліхаслові глухога і перад сьляпым не кладзі нічога, каб спатыкнуўся ён; бойся Бога твайго. Я Гасподзь. </p><i> Ne lìhaslovì gluhoga ì perad s′lâpym ne kladzì nìčoga, kab spatyknuǔsâ ën; bojsâ Boga tvajgo. Â Gaspodz′. </i>


text:
Не рабеце няпраўды на судзе; ня будзь дагодлівы ўбогаму і не дагаджай вялікаму; па праўдзе судзі блізкага твайго. </p><i> Ne rabece nâpraǔdy na sudze; nâ budz′ dagodlìvy ǔbogamu ì ne dagadžaj vâlìkamu; pa praǔdze sudzì blìzkaga tvajgo. </i>


text:
Не хадзі пераносчыкам ілжы ў народзе тваім і не паўставай на жыцьцё блізкага твайго. Я Гасподзь. </p><i> Ne hadzì peranosčykam ìlžy ǔ narodze tvaìm ì ne paǔstavaj na žyc′cë blìzkaga tvajgo. Â Gaspodz′. </i>


text:
Не варагуй з братам тваім у сэрцы тваім; гавары шчыра зь блізкім тваім, інакш панясеш грэх за яго. </p><i> Ne varaguj z bratam tvaìm u sèrcy tvaìm; gavary ščyra z′ blìzkìm tvaìm, ìnakš panâseš grèh za âgo. </i>


text:
Ня помсьці і ня май намыслу на сыноў народу твайго, любі блізкага твайго, як самога сябе. Я Гасподзь. </p><i> Nâ poms′cì ì nâ maj namyslu na synoǔ narodu tvajgo, lûbì blìzkaga tvajgo, âk samoga sâbe. Â Gaspodz′. </i>


text:
Статуты Мае шануйце; быдла твайго ня зводзь зь іншаю пародаю; поля твайго не засявай двума родамі насеньня; у вопратку з рознародных нітак, з воўны і лёну, не апранайся. </p><i> Statuty Mae šanujce; bydla tvajgo nâ zvodz′ z′ ìnšaû parodaû; polâ tvajgo ne zasâvaj dvuma rodamì nasen′nâ; u vopratku z roznarodnyh nìtak, z voǔny ì lënu, ne apranajsâ. </i>


text:
Калі хто перасьпіць з жанчынаю, а яна рабыня, заручаная з мужам, але яшчэ ня выкупленая, альбо воля яшчэ ня дадзена ёй, дык трэба пакараць іх, але ня сьмерцю, бо яна ня вольная; </p><i> Kalì hto peras′pìc′ z žančynaû, a âna rabynâ, zaručanaâ z mužam, ale âščè nâ vykuplenaâ, al′bo volâ âščè nâ dadzena ëj, dyk trèba pakarac′ ìh, ale nâ s′mercû, bo âna nâ vol′naâ; </i>


text:
хай прывядзе ён Госпаду да ўваходу ў скінію сходу ахвяру павіннасьці, барана ў ахвяру павіннасьці сваёй; </p><i> haj pryvâdze ën Gospadu da ǔvahodu ǔ skìnìû shodu ahvâru pavìnnas′cì, barana ǔ ahvâru pavìnnas′cì svaëj; </i>


text:
і ачысьціць яго сьвятар бараном павіннасьці перад Госпадам ад грэху, якім ён зграшыў, і дараваны яму будзе грэх, якім ён зграшыў. </p><i> ì ačys′cìc′ âgo s′vâtar baranom pavìnnas′cì perad Gospadam ad grèhu, âkìm ën zgrašyǔ, ì daravany âmu budze grèh, âkìm ën zgrašyǔ. </i>


text:
Калі прыйдзеце ў зямлю і пасадзіце якое-небудзь плоднае дрэва, дык плады яго лічэце за неабрэзаныя: тры гады трэба лічыць іх за неабрэзаныя, нельга есьці іх; </p><i> Kalì pryjdzece ǔ zâmlû ì pasadzìce âkoe-nebudz′ plodnae drèva, dyk plady âgo lìčèce za neabrèzanyâ: try gady trèba lìčyc′ ìh za neabrèzanyâ, nel′ga es′cì ìh; </i>


text:
а на чацьвёрты год усе плады яго павінны быць прысьвечаны на сьвяткаваньні Гасподнія; </p><i> a na čac′vërty god use plady âgo pavìnny byc′ prys′večany na s′vâtkavan′nì Gaspodnìâ; </i>


text:
а на пяты год вы можаце есьці плады яго і зьбіраць сабе ўсе ўтворы яго. Я Гасподзь, Бог ваш. </p><i> a na pâty god vy možace es′cì plady âgo ì z′bìrac′ sabe ǔse ǔtvory âgo. Â Gaspodz′, Bog vaš. </i>


text:
Ня ежце з крывёю; не варажэце і не чаруйце. </p><i> Nâ ežce z kryvëû; ne varažèce ì ne čarujce. </i>


text:
Ня стрыжэце галавы вашай вакол, і ня псуй краёў барады тваёй. </p><i> Nâ stryžèce galavy vašaj vakol, ì nâ psuj kraëǔ barady tvaëj. </i>


text:
Дзеля памерлага не рабеце нарэзаў на целе вашым і не наколвайце на сябе знакаў. Я Гасподзь. </p><i> Dzelâ pamerlaga ne rabece narèzaǔ na cele vašym ì ne nakolvajce na sâbe znakaǔ. Â Gaspodz′. </i>


text:
Не апаганьвай дачкі тваёй, дапускаючы яе да распусты, каб не распусьнічала зямля, і не напоўнілася зямля распустаю. </p><i> Ne apagan′vaj dačkì tvaëj, dapuskaûčy âe da raspusty, kab ne raspus′nìčala zâmlâ, ì ne napoǔnìlasâ zâmlâ raspustaû. </i>


text:
Суботы Мае шануйце і сьвятыню Маю шануйце. Я Гасподзь. </p><i> Suboty Mae šanujce ì s′vâtynû Maû šanujce. Â Gaspodz′. </i>


text:
Не зьвяртайцеся да закліначоў мёртвых, і да чарадзеяў не хадзеце, і не даводзьце сябе да апаганьваньня імі. Я Гасподзь, Бог ваш. </p><i> Ne z′vârtajcesâ da zaklìnačoǔ mërtvyh, ì da čaradzeâǔ ne hadzece, ì ne davodz′ce sâbe da apagan′van′nâ ìmì. Â Gaspodz′, Bog vaš. </i>


text:
Перад абліччам сівога ўставай і шануй аблічча старца, і бойся Бога твайго. Я Гасподзь. </p><i> Perad ablìččam sìvoga ǔstavaj ì šanuj ablìčča starca, ì bojsâ Boga tvajgo. Â Gaspodz′. </i>


text:
Калі паселіцца прыхадзень у зямлі вашай, ня ўціскайце яго: </p><i> Kalì paselìcca pryhadzen′ u zâmlì vašaj, nâ ǔcìskajce âgo: </i>


text:
прыхадзень, які пасяліўся ў вас, хай будзе вам тое самае, што і тубылец ваш; любі яго, як сябе; бо і вы былі прыхаднямі ў зямлі Егіпецкай. Я Гасподзь, Бог ваш. </p><i> pryhadzen′, âkì pasâlìǔsâ ǔ vas, haj budze vam toe samae, što ì tubylec vaš; lûbì âgo, âk sâbe; bo ì vy bylì pryhadnâmì ǔ zâmlì Egìpeckaj. Â Gaspodz′, Bog vaš. </i>


text:
Не рабеце няпраўды ў судзе, у меры, у вазе і ў вымярэньні: </p><i> Ne rabece nâpraǔdy ǔ sudze, u mery, u vaze ì ǔ vymârèn′nì: </i>


text:
хай будуць у вас вагі правільныя, эфа правільная і гін правільны. Я Гасподзь, Бог ваш, Які вывеў вас зь зямлі Егіпецкай. </p><i> haj buduc′ u vas vagì pravìl′nyâ, èfa pravìl′naâ ì gìn pravìl′ny. Â Gaspodz′, Bog vaš, Âkì vyveǔ vas z′ zâmlì Egìpeckaj. </i>


text:
Кіруйцеся ўсімі статутамі Маімі і выконвайце іх. Я Гасподзь. </p><i> Kìrujcesâ ǔsìmì statutamì Maìmì ì vykonvajce ìh. Â Gaspodz′. </i>


text:
Скажы гэта сынам Ізраілевым: хто з сыноў Ізраілевых і з прыхадняў, што жывуць сярод Ізраільцянаў, дасьць зь дзяцей сваіх Малоху, той хай будзе аддадзены сьмерці: народ зямлі хай пабэе яго камянямі; </p><i> Skažy gèta synam Ìzraìlevym: hto z synoǔ Ìzraìlevyh ì z pryhadnâǔ, što žyvuc′ sârod Ìzraìl′cânaǔ, das′c′ z′ dzâcej svaìh Malohu, toj haj budze addadzeny s′mercì: narod zâmlì haj pabèe âgo kamânâmì; </i>


text:
І Я павярну аблічча Маё да чалавека таго і зьнішчу яго з народу ягонага за тое, што ён даў зь дзяцей сваіх Малоху, каб апаганіць сьвятыню Маю і зьняважыць святое імя Маё; </p><i> Ì Â pavârnu ablìčča Maë da čalaveka tago ì z′nìšču âgo z narodu âgonaga za toe, što ën daǔ z′ dzâcej svaìh Malohu, kab apaganìc′ s′vâtynû Maû ì z′nâvažyc′ svâtoe ìmâ Maë; </i>


text:
і калі народ зямлі не паверне вачэй сваіх на чалавека таго, якога ён дасьць зь дзяцей сваіх Малоху, і не забэе яго, </p><i> ì kalì narod zâmlì ne paverne vačèj svaìh na čalaveka tago, âkoga ën das′c′ z′ dzâcej svaìh Malohu, ì ne zabèe âgo, </i>


text:
дык Я павярну аблічча Маё да чалавека таго і на род ягоны і зьнішчу яго з народу ягонага, і ўсіх, хто блудзіць па сьлядах ягоных, каб аблудна хадзіць сьледам за Малохам. </p><i> dyk Â pavârnu ablìčča Maë da čalaveka tago ì na rod âgony ì z′nìšču âgo z narodu âgonaga, ì ǔsìh, hto bludzìc′ pa s′lâdah âgonyh, kab abludna hadzìc′ s′ledam za Maloham. </i>


text:
І калі якая душа павернецца да закліначоў мёртвых і да чарадзеяў, каб аблудна хадзіць па сьлядах іхніх, дык Я павярну аблічча Маё на тую душу і зьнішчу яе з народу яе. </p><i> Ì kalì âkaâ duša pavernecca da zaklìnačoǔ mërtvyh ì da čaradzeâǔ, kab abludna hadzìc′ pa s′lâdah ìhnìh, dyk Â pavârnu ablìčča Maë na tuû dušu ì z′nìšču âe z narodu âe. </i>


text:
Асьвячайце сябе і будзьце сьвятыя, бо Я Гасподзь, Бог ваш. </p><i> As′vâčajce sâbe ì budz′ce s′vâtyâ, bo Â Gaspodz′, Bog vaš. </i>


text:
Шануйце пастановы Мае і выконвайце іх, бо Я Гасподзь, Які асьвячае вас. </p><i> Šanujce pastanovy Mae ì vykonvajce ìh, bo Â Gaspodz′, Âkì as′vâčae vas. </i>


text:
Хто будзе ліхасловіць бацьку свайго альбо маці сваю, той хай будзе аддадзены сьмерці; бацьку свайго і маці сваю ён ліхасловіў: кроў яго на ім. </p><i> Hto budze lìhaslovìc′ bac′ku svajgo al′bo macì svaû, toj haj budze addadzeny s′mercì; bac′ku svajgo ì macì svaû ën lìhaslovìǔ: kroǔ âgo na ìm. </i>


text:
Калі хто будзе пералюбнічаць з жонкаю замужняю, калі хто будзе пералюбнічаць з жонкаю блізкага свайго, - хай будуць аддадзены сьмерці і пералюбнік і пералюбніца. </p><i> Kalì hto budze peralûbnìčac′ z žonkaû zamužnâû, kalì hto budze peralûbnìčac′ z žonkaû blìzkaga svajgo, - haj buduc′ addadzeny s′mercì ì peralûbnìk ì peralûbnìca. </i>


text:
Хто ляжа з жонкаю бацькі свайго, той асарамаціў бацьку свайго; абое яны хай будуць аддадзены сьмерці, кроў іхняя на іх. </p><i> Hto lâža z žonkaû bac′kì svajgo, toj asaramacìǔ bac′ku svajgo; aboe âny haj buduc′ addadzeny s′mercì, kroǔ ìhnââ na ìh. </i>


text:
Калі хто ляжа зь нявесткаю сваёю, дык абое яны хай будуць аддадзены сьмерці: гідоту ўчынілі яны, кроў іхняя на іх. </p><i> Kalì hto lâža z′ nâvestkaû svaëû, dyk aboe âny haj buduc′ addadzeny s′mercì: gìdotu ǔčynìlì âny, kroǔ ìhnââ na ìh. </i>


text:
Калі хто ляжа з мужчынам, як з жанчынаю, дык абодва яны ўчынілі гідоту: хай будуць аддазены сьмерці, кроў іхняя на іх. </p><i> Kalì hto lâža z mužčynam, âk z žančynaû, dyk abodva âny ǔčynìlì gìdotu: haj buduc′ addazeny s′mercì, kroǔ ìhnââ na ìh. </i>


text:
Калі хто возьме сабе жонку і маці яе: гэта агіда; на агні трэба спаліць яго і іх, каб ня было беззаконьня сярод вас. </p><i> Kalì hto voz′me sabe žonku ì macì âe: gèta agìda; na agnì trèba spalìc′ âgo ì ìh, kab nâ bylo bezzakon′nâ sârod vas. </i>


text:
Хто зьмяшаецца з быдлам, таго аддаць сьмерці, і быдла забіце. </p><i> Hto z′mâšaecca z bydlam, tago addac′ s′mercì, ì bydla zabìce. </i>


text:
Калі жанчына пойдзе да якой-небудзь жывёлы, каб спалучыцца зь ёю, дык забі жанчыну і жывёлу: хай будуць яны аддадзены сьмерці, кроў іхняя на іх. </p><i> Kalì žančyna pojdze da âkoj-nebudz′ žyvëly, kab spalučycca z′ ëû, dyk zabì žančynu ì žyvëlu: haj buduc′ âny addadzeny s′mercì, kroǔ ìhnââ na ìh. </i>


text:
<pb/>Калі хто возьме сястру сваю, дачку бацькі свайго альбо дачку маці сваёй дзеля плоцкай спалукі, гэта сорам, хай будуць яны зьнішчаны на вачах у сыноў народу свайго: ён асарамаціў сястру сваю: грэх свой панясе ён. </p><i> Kalì hto voz′me sâstru svaû, dačku bac′kì svajgo al′bo dačku macì svaëj dzelâ plockaj spalukì, gèta soram, haj buduc′ âny z′nìščany na vačah u synoǔ narodu svajgo: ën asaramacìǔ sâstru svaû: grèh svoj panâse ën. </i>


text:
Калі хто ляжа з жонкаю пад час хваробы крывацечы і адкрые сарамату яе, дык ён агаліў цечу яе, і яна адкрыла цечу крыві сваёй: абое хай будуць вынішчаны з народу свайго. </p><i> Kalì hto lâža z žonkaû pad čas hvaroby kryvacečy ì adkrye saramatu âe, dyk ën agalìǔ ceču âe, ì âna adkryla ceču kryvì svaëj: aboe haj buduc′ vynìščany z narodu svajgo. </i>


text:
Ніхто не павінен класьціся з сястрой маці сваёй або бацькі свайго, бо гэта сарамаціць плоць: грэх свой панясуць яны. </p><i> Nìhto ne pavìnen klas′cìsâ z sâstroj macì svaëj abo bac′kì svajgo, bo gèta saramacìc′ ploc′: grèh svoj panâsuc′ âny. </i>


