# verses

text:
і памятай, што быў рабом у зямлі Егіпецкай, але Гасподзь, Бог твой, вывеў цябе адтуль рукою моцнаю і мышцаю высокаю, таму і загадаў табе Гасподзь, Бог твой, сьвяткаваць дзень суботні. </p><i> ì pamâtaj, što byǔ rabom u zâmlì Egìpeckaj, ale Gaspodz′, Bog tvoj, vyveǔ câbe adtul′ rukoû mocnaû ì myšcaû vysokaû, tamu ì zagadaǔ tabe Gaspodz′, Bog tvoj, s′vâtkavac′ dzen′ subotnì. </i>


text:
Шануй бацьку твайго і маці тваю, як загадаў табе Гасподзь, Бог твой, каб падоўжыліся дні твае, і каб добра было табе на той зямлі, якую Гасподзь, Бог твой, дае табе. </p><i> Šanuj bac′ku tvajgo ì macì tvaû, âk zagadaǔ tabe Gaspodz′, Bog tvoj, kab padoǔžylìsâ dnì tvae, ì kab dobra bylo tabe na toj zâmlì, âkuû Gaspodz′, Bog tvoj, dae tabe. </i>


text:
Не кажы фальшывага сьведчаньня на блізкага твайго. </p><i> Ne kažy fal′šyvaga s′vedčan′nâ na blìzkaga tvajgo. </i>


text:
Не жадай жонкі блізкага твайго і не жадай дома блізкага твайго, ні поля ягонага, ні раба ягонага, ні рабыні ягонай, ні вала ягонага, ні асла ягонага, ні ўсяго, што ёсьць у блізкага твайго. </p><i> Ne žadaj žonkì blìzkaga tvajgo ì ne žadaj doma blìzkaga tvajgo, nì polâ âgonaga, nì raba âgonaga, nì rabynì âgonaj, nì vala âgonaga, nì asla âgonaga, nì ǔsâgo, što ës′c′ u blìzkaga tvajgo. </i>


text:
Словы гэтыя сказаў Гасподзь усяму сходу вашаму на гары зь сярэдзіны агню, воблака і мораку громазычна, і больш не гаварыў, а напісаў іх на дзьвюх каменных табліцах, і даў іх мне. </p><i> Slovy gètyâ skazaǔ Gaspodz′ usâmu shodu vašamu na gary z′ sârèdzìny agnû, voblaka ì moraku gromazyčna, ì bol′š ne gavaryǔ, a napìsaǔ ìh na dz′vûh kamennyh tablìcah, ì daǔ ìh mne. </i>


text:
І калі вы пачулі голас зь сярэдзіны мораку, і гара гарэла агнём, дык вы падышлі да мяне, усе правадыры плямёнаў вашых і старэйшыны вашыя, </p><i> Ì kalì vy pačulì golas z′ sârèdzìny moraku, ì gara garèla agnëm, dyk vy padyšlì da mâne, use pravadyry plâmënaǔ vašyh ì starèjšyny vašyâ, </i>


text:
і сказалі: вось, паказаў нам Гасподзь, Бог наш, славу Сваю і веліч Сваю, і голас Ягоны чулі мы зь сярэдзіны агню; сёньня бачылі мы, што Бог гаворыць з чалавекам, і той застаецца жывы; </p><i> ì skazalì: vos′, pakazaǔ nam Gaspodz′, Bog naš, slavu Svaû ì velìč Svaû, ì golas Âgony čulì my z′ sârèdzìny agnû; sën′nâ bačylì my, što Bog gavoryc′ z čalavekam, ì toj zastaecca žyvy; </i>


text:
але цяпер навошта нам паміраць? бо вялікі агонь гэты зжарэ нас; калі мы яшчэ пачуем голас Госпада, Бога нашага, дык памрэм, </p><i> ale câper navošta nam pamìrac′? bo vâlìkì agon′ gèty zžarè nas; kalì my âščè pačuem golas Gospada, Boga našaga, dyk pamrèm, </i>


text:
бо ці ёсьць якое цела, якое пачула б голас Бога жывога, Які гаворыць зь сярэдзіны агню, як мы, і засталася б жывая? </p><i> bo cì ës′c′ âkoe cela, âkoe pačula b golas Boga žyvoga, Âkì gavoryc′ z′ sârèdzìny agnû, âk my, ì zastalasâ b žyvaâ? </i>


text:
падступіся ж і ты і слухай усё, што скажа Гасподзь, Бог наш, і ты пераказвай нам усё, што будзе казаць табе Гасподзь, Бог наш, і мы будзем слухаць і выконваць. </p><i> padstupìsâ ž ì ty ì sluhaj usë, što skaža Gaspodz′, Bog naš, ì ty perakazvaj nam usë, što budze kazac′ tabe Gaspodz′, Bog naš, ì my budzem sluhac′ ì vykonvac′. </i>


text:
І Гасподзь пачуў словы вашыя, як вы гутарылі са мною, і сказаў мне Гасподзь: чуў Я словы народу гэтага, якія яны казалі табе; усё, што ні казалі яны, добра; </p><i> Ì Gaspodz′ pačuǔ slovy vašyâ, âk vy gutarylì sa mnoû, ì skazaǔ mne Gaspodz′: čuǔ Â slovy narodu gètaga, âkìâ âny kazalì tabe; usë, što nì kazalì âny, dobra; </i>


text:
о, калі б сэрца іхняе было ў іх такое, каб баяцца Мяне і шанаваць усе запаветы Мае праз усе дні, каб добра было ім і сынам іхнім вечна! </p><i> o, kalì b sèrca ìhnâe bylo ǔ ìh takoe, kab baâcca Mâne ì šanavac′ use zapavety Mae praz use dnì, kab dobra bylo ìm ì synam ìhnìm večna! </i>


text:
а ты тут застанься са Мною, і Я выкажу табе запаветы і пастановы і законы, якім ты павінен навучыць іх, каб яны рабілі на той зямлі, якую Я даю ім у валоданьне. </p><i> a ty tut zastan′sâ sa Mnoû, ì Â vykažu tabe zapavety ì pastanovy ì zakony, âkìm ty pavìnen navučyc′ ìh, kab âny rabìlì na toj zâmlì, âkuû Â daû ìm u valodan′ne. </i>


text:
Глядзеце, рабеце так, як загадаў вам Гасподзь, Бог ваш; ня ўхіляйцеся ні направа, ні налева; </p><i> Glâdzece, rabece tak, âk zagadaǔ vam Gaspodz′, Bog vaš; nâ ǔhìlâjcesâ nì naprava, nì naleva; </i>


text:
хадзеце тым шляхам, якім загадаў вам Гасподзь, Бог ваш, каб вы былі жывыя, і добра было вам, і пражылі багата часу на той зямлі, якую атрымаеце ў валоданьне. </p><i> hadzece tym šlâham, âkìm zagadaǔ vam Gaspodz′, Bog vaš, kab vy bylì žyvyâ, ì dobra bylo vam, ì pražylì bagata času na toj zâmlì, âkuû atrymaece ǔ valodan′ne. </i>


text:
<pb/>Вось запаведзі, пастановы і законы, якім загадаў Гасподзь, Бог ваш, навучыць вас, каб вы рабілі ў той зямлі, у якую вы ідзяце, каб завалодаць ёю; </p><i> Vos′ zapavedzì, pastanovy ì zakony, âkìm zagadaǔ Gaspodz′, Bog vaš, navučyc′ vas, kab vy rabìlì ǔ toj zâmlì, u âkuû vy ìdzâce, kab zavalodac′ ëû; </i>


text:
каб ты баяўся Госпада, Бога твайго, і ўсіх пастанова - Ягоных і запаведзя - Ягоных, якія наказваю табе, захоўваў ты і сыны твае і сыны сыноў тваіх праз усе дні жыцьця твайго, каб падоўжыліся дні твае. </p><i> kab ty baâǔsâ Gospada, Boga tvajgo, ì ǔsìh pastanova - Âgonyh ì zapavedzâ - Âgonyh, âkìâ nakazvaû tabe, zahoǔvaǔ ty ì syny tvae ì syny synoǔ tvaìh praz use dnì žyc′câ tvajgo, kab padoǔžylìsâ dnì tvae. </i>


text:
Дык вось, слухай, Ізраіле, і старайся выканаць гэта, каб табе добра было, і каб вы вельмі памножыліся, як Гасподзь, Бог бацькоў тваіх, казаў табе, што Ён дасьць табе зямлю, дзе цячэ малако і мёд. </p><i> Dyk vos′, sluhaj, Ìzraìle, ì starajsâ vykanac′ gèta, kab tabe dobra bylo, ì kab vy vel′mì pamnožylìsâ, âk Gaspodz′, Bog bac′koǔ tvaìh, kazaǔ tabe, što Ën das′c′ tabe zâmlû, dze câčè malako ì mëd. </i>


text:
Слухай, Ізраіле: Гасподзь, Бог наш, Гасподзь адзіны ёсьць; </p><i> Sluhaj, Ìzraìle: Gaspodz′, Bog naš, Gaspodz′ adzìny ës′c′; </i>


text:
і любі Госпада, Бога твайго, усім сэрцам тваім і ўсёю душою тваёю і ўсімі сіламі тваімі. </p><i> ì lûbì Gospada, Boga tvajgo, usìm sèrcam tvaìm ì ǔsëû dušoû tvaëû ì ǔsìmì sìlamì tvaìmì. </i>


text:
І хай будуць словы гэтыя, якія Я наказваю табе сёньня, у сэрцы тваім; </p><i> Ì haj buduc′ slovy gètyâ, âkìâ Â nakazvaû tabe sën′nâ, u sèrcy tvaìm; </i>


text:
і перадавай іх дзецям тваім і кажы пра іх, седзячы ў доме тваім і йдучы дарогаю, і кладучыся і ўстаючы; </p><i> ì peradavaj ìh dzecâm tvaìm ì kažy pra ìh, sedzâčy ǔ dome tvaìm ì jdučy darogaû, ì kladučysâ ì ǔstaûčy; </i>


text:
і завяжы іх у знак на руку тваю, і хай будуць яны павязкаю над вачыма тваімі, </p><i> ì zavâžy ìh u znak na ruku tvaû, ì haj buduc′ âny pavâzkaû nad vačyma tvaìmì, </i>


text:
і напішы іх на вушаках дома твайго і на брамах тваіх. </p><i> ì napìšy ìh na vušakah doma tvajgo ì na bramah tvaìh. </i>


text:
А калі ўвядзе цябе Гасподзь, Бог твой, у тую зямлю, якую Ён прысягнуў бацькам тваім, Абрагаму, Ісааку і Якаву, даць табе зь вялікімі й добрымі гарадамі, якіх ты не будаваў, </p><i> A kalì ǔvâdze câbe Gaspodz′, Bog tvoj, u tuû zâmlû, âkuû Ën prysâgnuǔ bac′kam tvaìm, Abragamu, Ìsaaku ì Âkavu, dac′ tabe z′ vâlìkìmì j dobrymì garadamì, âkìh ty ne budavaǔ, </i>


text:
і з дамамі, напоўненымі ўсякім дабром, якіх ты не напаўняў, і з калодзежамі, вычасанымі з камянё, якіх ты не часаў, зь вінаграднікамі й масьлінамі, якіх ты не садзіў, і будзеш есьці й наядацца, </p><i> ì z damamì, napoǔnenymì ǔsâkìm dabrom, âkìh ty ne napaǔnâǔ, ì z kalodzežamì, vyčasanymì z kamânë, âkìh ty ne časaǔ, z′ vìnagradnìkamì j mas′lìnamì, âkìh ty ne sadzìǔ, ì budzeš es′cì j naâdacca, </i>


text:
тады пільнуйся, каб не забыў ты Госпада, Які вывеў цябе зь зямлі Егіпецкай, з дому рабства. </p><i> tady pìl′nujsâ, kab ne zabyǔ ty Gospada, Âkì vyveǔ câbe z′ zâmlì Egìpeckaj, z domu rabstva. </i>


text:
Госпада, Бога твайго, бойся, і Яму служы, і Ягоным імем прысягай. </p><i> Gospada, Boga tvajgo, bojsâ, ì Âmu služy, ì Âgonym ìmem prysâgaj. </i>


text:
Ня йдзеце сьледам за іншымі багамі, багамі тых народаў, якія будуць вакол вас; </p><i> Nâ jdzece s′ledam za ìnšymì bagamì, bagamì tyh narodaǔ, âkìâ buduc′ vakol vas; </i>


text:
бо Гасподзь, Бог твой, Які сярод цябе, ёсьць Бог руплівец; каб не запаліўся гнеў Госпада, Бога твайго, на цябе, і ня зьнішчыў Ён цябе з улоньня зямлі. </p><i> bo Gaspodz′, Bog tvoj, Âkì sârod câbe, ës′c′ Bog ruplìvec; kab ne zapalìǔsâ gneǔ Gospada, Boga tvajgo, na câbe, ì nâ z′nìščyǔ Ën câbe z ulon′nâ zâmlì. </i>


text:
Не спакушайце Госпада, Бога вашага, як вы спакушалі Яго ў Масе. </p><i> Ne spakušajce Gospada, Boga vašaga, âk vy spakušalì Âgo ǔ Mase. </i>


text:
Цьвёрда захоўвайце запаведзі Госпада, Бога вашага, і статуты Ягоныя і пастановы, якія Ён наказаў табе; </p><i> C′vërda zahoǔvajce zapavedzì Gospada, Boga vašaga, ì statuty Âgonyâ ì pastanovy, âkìâ Ën nakazaǔ tabe; </i>


text:
і рабі справядлівае і добрае перад вачыма Госпада, каб добра табе было, і каб ты ўвайшоў і авалодаў добраю зямлёю, якую Гасподзь з прысягаю абяцаў бацькам тваім, </p><i> ì rabì spravâdlìvae ì dobrae perad vačyma Gospada, kab dobra tabe bylo, ì kab ty ǔvajšoǔ ì avalodaǔ dobraû zâmlëû, âkuû Gaspodz′ z prysâgaû abâcaǔ bac′kam tvaìm, </i>


text:
і каб Ён прагнаў усіх ворагаў тваіх ад аблічча твайго, як казаў Гасподзь. </p><i> ì kab Ën pragnaǔ usìh voragaǔ tvaìh ad ablìčča tvajgo, âk kazaǔ Gaspodz′. </i>


text:
Калі спытаецца ў цябе сын твой у наступны час, кажучы: "што азначаюць гэтыя статуты, пастановы і законы, якія наказаў вам Гасподзь, Бог ваш?", </p><i> Kalì spytaecca ǔ câbe syn tvoj u nastupny čas, kažučy: "što aznačaûc′ gètyâ statuty, pastanovy ì zakony, âkìâ nakazaǔ vam Gaspodz′, Bog vaš?", </i>


text:
дык скажы сыну твайму: "рабамі былі мы ў фараона ў Егіпце, але Гасподзь вывеў нас зь Егіпта рукою моцнаю, </p><i> dyk skažy synu tvajmu: "rabamì bylì my ǔ faraona ǔ Egìpce, ale Gaspodz′ vyveǔ nas z′ Egìpta rukoû mocnaû, </i>


text:
і паказаў Гасподзь азнакі й цуды вялікія і кары Егіпту, фараонам і ўсяму дому ягонаму, перад вачыма нашымі, </p><i> ì pakazaǔ Gaspodz′ aznakì j cudy vâlìkìâ ì kary Egìptu, faraonam ì ǔsâmu domu âgonamu, perad vačyma našymì, </i>


text:
а нас вывеў адтуль, каб увесьці нас і даць нам зямлю, якую Гасподзь запрысягнуў бацькам нашым; </p><i> a nas vyveǔ adtul′, kab uves′cì nas ì dac′ nam zâmlû, âkuû Gaspodz′ zaprysâgnuǔ bac′kam našym; </i>


text:
і наказаў нам Гасподзь выконваць усе пастановы гэтыя, каб мы баяліся Госпада, Бога нашага, каб добра было нам ва ўсе дні, каб захаваць наша жыцьцё, як і цяпер; </p><i> ì nakazaǔ nam Gaspodz′ vykonvac′ use pastanovy gètyâ, kab my baâlìsâ Gospada, Boga našaga, kab dobra bylo nam va ǔse dnì, kab zahavac′ naša žyc′cë, âk ì câper; </i>


text:
і ў гэтым будзе наша праведнасьць, калі мы будзем намагацца выконваць усе гэтыя запаведзі прад абліччам Госпада, Бога нашага, як Ён наказаў нам". </p><i> ì ǔ gètym budze naša pravednas′c′, kalì my budzem namagacca vykonvac′ use gètyâ zapavedzì prad ablìččam Gospada, Boga našaga, âk Ën nakazaǔ nam". </i>


text:
<pb/>Калі ўвядзе цябе Гасподзь, Бог твой, у зямлю, у якую ты ідзеш, каб авалодаць ёю, і прагоніць ад аблічча твайго шматлікія народы, Хэтэяў, Гергесэяў, Амарэяў, Хананэяў, Фэрэзэяў, Эвэяў і Эвусэяў, сем народаў, якія большыя лікам і мацнейшыя за цябе, </p><i> Kalì ǔvâdze câbe Gaspodz′, Bog tvoj, u zâmlû, u âkuû ty ìdzeš, kab avalodac′ ëû, ì pragonìc′ ad ablìčča tvajgo šmatlìkìâ narody, Hètèâǔ, Gergesèâǔ, Amarèâǔ, Hananèâǔ, Fèrèzèâǔ, Èvèâǔ ì Èvusèâǔ, sem narodaǔ, âkìâ bol′šyâ lìkam ì macnejšyâ za câbe, </i>


text:
і перадасьць іх табе Гасподзь, Бог твой, і пабэеш іх, тады аддай іх праклёну, ня ўступай зь імі ў спрымірэнства і не шкадуй іх; </p><i> ì peradas′c′ ìh tabe Gaspodz′, Bog tvoj, ì pabèeš ìh, tady addaj ìh praklënu, nâ ǔstupaj z′ ìmì ǔ sprymìrènstva ì ne škaduj ìh; </i>


text:
і ня ўступай зь імі ў сваяцтва: дачкі тваёй не аддавай за сына ягонага, і дачкі ягонай не бяры за сына твайго; </p><i> ì nâ ǔstupaj z′ ìmì ǔ svaâctva: dačkì tvaëj ne addavaj za syna âgonaga, ì dačkì âgonaj ne bâry za syna tvajgo; </i>


text:
бо яны адвернуць сыноў тваіх ад Мяне, каб служыць іншым багам, і тады запаліцца на вас гнеў Госпада, і Ён хутка вынішчыць цябе. </p><i> bo âny advernuc′ synoǔ tvaìh ad Mâne, kab služyc′ ìnšym bagam, ì tady zapalìcca na vas gneǔ Gospada, ì Ën hutka vynìščyc′ câbe. </i>


text:
А зрабеце зь імі так: ахвярнікі іхнія разбурце, слупы іхнія паламайце і гаі іхнія высечыце і балванаў іхніх спалеце агнём; </p><i> A zrabece z′ ìmì tak: ahvârnìkì ìhnìâ razburce, slupy ìhnìâ palamajce ì gaì ìhnìâ vysečyce ì balvanaǔ ìhnìh spalece agnëm; </i>


text:
бо ты народ сьвяты ў Госпада, Бога твайго: цябе выбраў Гасподзь, Бог твой, каб ты быў уласным ягоным народам з усіх народаў, якія на зямлі. </p><i> bo ty narod s′vâty ǔ Gospada, Boga tvajgo: câbe vybraǔ Gaspodz′, Bog tvoj, kab ty byǔ ulasnym âgonym narodam z usìh narodaǔ, âkìâ na zâmlì. </i>


text:
Не на тое, каб вы былі большыя лікам за ўсе народы, прыняў вас Гасподзь і выбраў вас, - бо вы меншыя лікам за ўсе народы, - </p><i> Ne na toe, kab vy bylì bol′šyâ lìkam za ǔse narody, prynâǔ vas Gaspodz′ ì vybraǔ vas, - bo vy menšyâ lìkam za ǔse narody, - </i>


text:
а таму, што любіць вас Гасподзь, і на тое, каб захаваць клятву, якою Ён прысягаў бацькам вашым, вывеў вас Гасподзь рукою моцнаю і вызваліў цябе з дома рабства, з рукі фараона, цара Егіпецкага. </p><i> a tamu, što lûbìc′ vas Gaspodz′, ì na toe, kab zahavac′ klâtvu, âkoû Ën prysâgaǔ bac′kam vašym, vyveǔ vas Gaspodz′ rukoû mocnaû ì vyzvalìǔ câbe z doma rabstva, z rukì faraona, cara Egìpeckaga. </i>


text:
Дык вось, ведай, што Гасподзь, Бог твой, ёсьць Бог верны, Які захоўвае запавет і літасьць да тых, хто любіць Яго і шануе наказы Ягоныя да тысячы родаў, </p><i> Dyk vos′, vedaj, što Gaspodz′, Bog tvoj, ës′c′ Bog verny, Âkì zahoǔvae zapavet ì lìtas′c′ da tyh, hto lûbìc′ Âgo ì šanue nakazy Âgonyâ da tysâčy rodaǔ, </i>


text:
і аддасьць ненавісьнікам Ягоным у асобе іхняй, зьнішчаючы іх; Ён не замарудзіць, ненавісьніку Ягонаму самому асабіста аддасьць. </p><i> ì addas′c′ nenavìs′nìkam Âgonym u asobe ìhnâj, z′nìščaûčy ìh; Ën ne zamarudzìc′, nenavìs′nìku Âgonamu samomu asabìsta addas′c′. </i>


text:
Дык вось, шануй запаведзі й пастановы і законы, якія сёньня табе наказваю выконваць. </p><i> Dyk vos′, šanuj zapavedzì j pastanovy ì zakony, âkìâ sën′nâ tabe nakazvaû vykonvac′. </i>


text:
І калі вы будзеце слухацца законаў гэтых і захоўваць і выконваць іх, дык Гасподзь, Бог твой, будзе захоўваць запавет і літасьць да цябе, як Ён прысягаўся бацькам тваім, </p><i> Ì kalì vy budzece sluhacca zakonaǔ gètyh ì zahoǔvac′ ì vykonvac′ ìh, dyk Gaspodz′, Bog tvoj, budze zahoǔvac′ zapavet ì lìtas′c′ da câbe, âk Ën prysâgaǔsâ bac′kam tvaìm, </i>


text:
і палюбіць цябе, і дабраславіць цябе, і памножыць цябе, і дабраславіць плод улоньня твайго і плод зямлі тваёй, і хлеб твой і віно тваё і алей твой, народжанае ад буйнога быдла твайго, і ад статку авечак тваіх, на той зямлі, якую запрысягнуў бацькам тваім даць табе; </p><i> ì palûbìc′ câbe, ì dabraslavìc′ câbe, ì pamnožyc′ câbe, ì dabraslavìc′ plod ulon′nâ tvajgo ì plod zâmlì tvaëj, ì hleb tvoj ì vìno tvaë ì alej tvoj, narodžanae ad bujnoga bydla tvajgo, ì ad statku avečak tvaìh, na toj zâmlì, âkuû zaprysâgnuǔ bac′kam tvaìm dac′ tabe; </i>


text:
дабраславёны ты будзеш больш за ўсе народы; ня будзе ні бясплоднага ні бясплоднай, ні ў цябе, ні ў быдле тваім; </p><i> dabraslavëny ty budzeš bol′š za ǔse narody; nâ budze nì bâsplodnaga nì bâsplodnaj, nì ǔ câbe, nì ǔ bydle tvaìm; </i>


text:
і адвядзе ад цябе Гасподзь усякую немач, і ніякіх лютых хваробаў Егіпецкіх, якія ты ведаеш, не навядзе на цябе, а навядзе іх на ўсіх ненавіснікаў тваіх; </p><i> ì advâdze ad câbe Gaspodz′ usâkuû nemač, ì nìâkìh lûtyh hvarobaǔ Egìpeckìh, âkìâ ty vedaeš, ne navâdze na câbe, a navâdze ìh na ǔsìh nenavìsnìkaǔ tvaìh; </i>


text:
і зьнішчыш усе народы, якія Гасподзь, Бог твой, дае табе: хай не пашкадуе іх вока тваё, і ня служы багам іхнім, бо гэта сетка на цябе. </p><i> ì z′nìščyš use narody, âkìâ Gaspodz′, Bog tvoj, dae tabe: haj ne paškadue ìh voka tvaë, ì nâ služy bagam ìhnìm, bo gèta setka na câbe. </i>


text:
Калі скажаш у сэрцы тваім: "народы гэтыя большыя лікам за мяне; як я магу выгнаць іх?" </p><i> Kalì skažaš u sèrcy tvaìm: "narody gètyâ bol′šyâ lìkam za mâne; âk â magu vygnac′ ìh?" </i>


text:
ня бойся іх, згадай тое, што зрабіў Гасподзь, Бог твой, з фараонам і ўсім Егіптам, </p><i> nâ bojsâ ìh, zgadaj toe, što zrabìǔ Gaspodz′, Bog tvoj, z faraonam ì ǔsìm Egìptam, </i>


text:
тыя вялікія выпрабаваньні, якія бачылі вочы твае, азнакі, цуды і руку моцную і мышцу высокую, зь якімі вывеў цябе Гасподзь, Бог твой, тое самае зробіць Гасподзь, Бог твой, з усімі народамі, якіх ты баішся; </p><i> tyâ vâlìkìâ vyprabavan′nì, âkìâ bačylì vočy tvae, aznakì, cudy ì ruku mocnuû ì myšcu vysokuû, z′ âkìmì vyveǔ câbe Gaspodz′, Bog tvoj, toe samae zrobìc′ Gaspodz′, Bog tvoj, z usìmì narodamì, âkìh ty baìšsâ; </i>


text:
і чмялёў нашле Гасподзь, Бог твой, на іх, пакуль не загінуць тыя, што засталіся і пахаваліся ад аблічча твайго; </p><i> ì čmâlëǔ našle Gaspodz′, Bog tvoj, na ìh, pakul′ ne zagìnuc′ tyâ, što zastalìsâ ì pahavalìsâ ad ablìčča tvajgo; </i>


text:
ня бойся іх, бо Гасподзь, Бог твой, сярод цябе, Бог вялікі й страшны. </p><i> nâ bojsâ ìh, bo Gaspodz′, Bog tvoj, sârod câbe, Bog vâlìkì j strašny. </i>


text:
І будзе Гасподзь, Бог твой, праганяць перад табою народы гэтыя спакваля; ня можаш ты вынішчыць іх хутка, каб не памножыліся супроць цябе польныя зьвяры; </p><i> Ì budze Gaspodz′, Bog tvoj, praganâc′ perad taboû narody gètyâ spakvalâ; nâ možaš ty vynìščyc′ ìh hutka, kab ne pamnožylìsâ suproc′ câbe pol′nyâ z′vâry; </i>


text:
але аддасьць іх табе Гасподзь, Бог твой, і прывядзе іх у вялікае бянтэжаньне, аж пакуль яны не загінуць; </p><i> ale addas′c′ ìh tabe Gaspodz′, Bog tvoj, ì pryvâdze ìh u vâlìkae bântèžan′ne, až pakul′ âny ne zagìnuc′; </i>


text:
і аддасьць цароў іхніх у рукі твае, зьнішчыш іхняе імя з-пад нябёсаў: ня ўстоіць ніхто супроць цябе, пакуль ня выкарчуеш іх. </p><i> ì addas′c′ caroǔ ìhnìh u rukì tvae, z′nìščyš ìhnâe ìmâ z-pad nâbësaǔ: nâ ǔstoìc′ nìhto suproc′ câbe, pakul′ nâ vykarčueš ìh. </i>


text:
Балваноў - багоў іхніх папалеце агнём; не пажадай узяць сабе срэбра альбо золата, якое на іх, каб гэта ня сталася табе сеткаю, бо гэта агіда Госпаду, Богу твайму; </p><i> Balvanoǔ - bagoǔ ìhnìh papalece agnëm; ne pažadaj uzâc′ sabe srèbra al′bo zolata, âkoe na ìh, kab gèta nâ stalasâ tabe setkaû, bo gèta agìda Gospadu, Bogu tvajmu; </i>


text:
і ня ўнось шкараднай брыдоты ў дом твой, каб не падупасьці праклёну, як яна; адварочвайся ад гэтага і гідзіся гэтага, бо гэта праклятае. </p><i> ì nâ ǔnos′ škaradnaj brydoty ǔ dom tvoj, kab ne padupas′cì praklënu, âk âna; advaročvajsâ ad gètaga ì gìdzìsâ gètaga, bo gèta praklâtae. </i>


text:
<pb/>Усе запаведзі, якія я наказваю вам сёньня, старайцеся выконваць, каб вы былі жывыя і множыліся, і пайшлі й завалодалі зямлёю, даць якую запрысягнуўся Гасподзь бацькам вашым. </p><i> Use zapavedzì, âkìâ â nakazvaû vam sën′nâ, starajcesâ vykonvac′, kab vy bylì žyvyâ ì množylìsâ, ì pajšlì j zavalodalì zâmlëû, dac′ âkuû zaprysâgnuǔsâ Gaspodz′ bac′kam vašym. </i>


text:
І памятай увесь шлях, якім вёў цябе Гасподзь, Бог твой, па пустыні, вось ужо сорак гадоў, каб упакорыць цябе, каб выпрабаваць цябе і даведацца, што ў сэрцы тваім, ці будзеш шанаваць запаведзі Ягоныя, а ці не; </p><i> Ì pamâtaj uves′ šlâh, âkìm vëǔ câbe Gaspodz′, Bog tvoj, pa pustynì, vos′ užo sorak gadoǔ, kab upakoryc′ câbe, kab vyprabavac′ câbe ì davedacca, što ǔ sèrcy tvaìm, cì budzeš šanavac′ zapavedzì Âgonyâ, a cì ne; </i>


text:
Ён упакорваў цябе, таміў цябе голадам і карміў цябе маннаю, якое ня ведаў ты і ня ведалі бацькі твае, каб паказаць табе, што не адным хлебам жыве чалавек, а ўсякім словам, якое сыходзіць з вуснаў Госпада, жыве чалавек; </p><i> Ën upakorvaǔ câbe, tamìǔ câbe goladam ì karmìǔ câbe mannaû, âkoe nâ vedaǔ ty ì nâ vedalì bac′kì tvae, kab pakazac′ tabe, što ne adnym hlebam žyve čalavek, a ǔsâkìm slovam, âkoe syhodzìc′ z vusnaǔ Gospada, žyve čalavek; </i>


text:
вопратка твая ня зношвалася на табе, і нага твая ня пухла, вось ужо сорак гадоў. </p><i> vopratka tvaâ nâ znošvalasâ na tabe, ì naga tvaâ nâ puhla, vos′ užo sorak gadoǔ. </i>


text:
І ведай у сэрцы тваім, што Гасподзь, Бог твой, вучыць цябе, як чалавек вучыць сына свайго. </p><i> Ì vedaj u sèrcy tvaìm, što Gaspodz′, Bog tvoj, vučyc′ câbe, âk čalavek vučyc′ syna svajgo. </i>


text:
Дык вось шануй запаведзі Госпада, Бога твайго, хадзі шляхамі Ягонымі й баючыся Яго. </p><i> Dyk vos′ šanuj zapavedzì Gospada, Boga tvajgo, hadzì šlâhamì Âgonymì j baûčysâ Âgo. </i>


text:
Бо Гасподзь, Бог твой, вядзе цябе ў зямлю добрую, у зямлю, дзе патокі водаў, крыніцы і азёры выходзяць з далінаў і гор </p><i> Bo Gaspodz′, Bog tvoj, vâdze câbe ǔ zâmlû dobruû, u zâmlû, dze patokì vodaǔ, krynìcy ì azëry vyhodzâc′ z dalìnaǔ ì gor </i>


text:
у зямлю, дзе пшаніца, ячмень, вінаградныя лозы, смакоўніцы і гранатавыя дрэвы, дзе аліўныя дрэвы і мёд, </p><i> u zâmlû, dze pšanìca, âčmen′, vìnagradnyâ lozy, smakoǔnìcy ì granatavyâ drèvy, dze alìǔnyâ drèvy ì mëd, </i>


text:
у зямлю, у якой бязьбедна есьцімеш хлеб твой і ні ў чым ня мецьмеш нястачы, у зямлю, у якой камяні - жалеза, і з гор якой будзеш высякаць медзь. </p><i> u zâmlû, u âkoj bâz′bedna es′cìmeš hleb tvoj ì nì ǔ čym nâ mec′meš nâstačy, u zâmlû, u âkoj kamânì - žaleza, ì z gor âkoj budzeš vysâkac′ medz′. </i>


text:
І калі будзеш есьці і наядацца, тады дабраслаўляй Госпада, Бога твайго, за добрую зямлю, якую Ён даў табе. </p><i> Ì kalì budzeš es′cì ì naâdacca, tady dabraslaǔlâj Gospada, Boga tvajgo, za dobruû zâmlû, âkuû Ën daǔ tabe. </i>


text:
Пільнуйся, каб не забыў ты Госпада, Бога твайго, не шануючы запаведзяў Ягоных і пастановаў Ягоных, якія сёньня наказваю табе. </p><i> Pìl′nujsâ, kab ne zabyǔ ty Gospada, Boga tvajgo, ne šanuûčy zapavedzâǔ Âgonyh ì pastanovaǔ Âgonyh, âkìâ sën′nâ nakazvaû tabe. </i>


text:
Калі будзеш есьці і наядацца, і пабудуеш добрыя дамы і будзеш жыць, </p><i> Kalì budzeš es′cì ì naâdacca, ì pabudueš dobryâ damy ì budzeš žyc′, </i>


text:
і калі будзе ў цябе буйнога быдла багата, і будзе многа срэбра і золата, і ўсяго ў цябе будзе многа, - </p><i> ì kalì budze ǔ câbe bujnoga bydla bagata, ì budze mnoga srèbra ì zolata, ì ǔsâgo ǔ câbe budze mnoga, - </i>


text:
дык глядзі, каб не напышылася сэрца тваё і не забыў ты Госпада, Бога твайго, які вывеў цябе зь зямлі Егіпецкай, з дома рабства; </p><i> dyk glâdzì, kab ne napyšylasâ sèrca tvaë ì ne zabyǔ ty Gospada, Boga tvajgo, âkì vyveǔ câbe z′ zâmlì Egìpeckaj, z doma rabstva; </i>


text:
Які правёў цябе па пустыні вялікай і страшнай, дзе гады, васіліскі, скарпіёны і мясьціны сухія, на якіх няма вады; Які скрынічыў табе вады са скалы гранітнай, </p><i> Âkì pravëǔ câbe pa pustynì vâlìkaj ì strašnaj, dze gady, vasìlìskì, skarpìëny ì mâs′cìny suhìâ, na âkìh nâma vady; Âkì skrynìčyǔ tabe vady sa skaly granìtnaj, </i>


text:
карміў цябе ў пустыні маннаю, якой ня ведалі бацькі твае, каб упакорыць цябе і выпрабаваць цябе, каб пазьней зрабіць табе дабро, </p><i> karmìǔ câbe ǔ pustynì mannaû, âkoj nâ vedalì bac′kì tvae, kab upakoryc′ câbe ì vyprabavac′ câbe, kab paz′nej zrabìc′ tabe dabro, </i>


text:
і каб ты не сказаў у сэрцы тваім: "мая сіла і моц рукі маёй прыдбалі мне багацьце гэтае", </p><i> ì kab ty ne skazaǔ u sèrcy tvaìm: "maâ sìla ì moc rukì maëj prydbalì mne bagac′ce gètae", </i>


text:
але каб памятаў Госпада, Бога твайго, бо Ён дае табе сілу набываць багацьце, каб выканаць, як сёньня, запавет Свой, які Ён прысягаю зацьвердзіў бацькам тваім. </p><i> ale kab pamâtaǔ Gospada, Boga tvajgo, bo Ën dae tabe sìlu nabyvac′ bagac′ce, kab vykanac′, âk sën′nâ, zapavet Svoj, âkì Ën prysâgaû zac′verdzìǔ bac′kam tvaìm. </i>


text:
Калі ж ты забудзеш Госпада, Бога твайго, і пойдзеш за багамі іншымі, і будзеш служыць ім і пакланяцца ім, дык сьведчу вам сёньня, што вы загінеце; </p><i> Kalì ž ty zabudzeš Gospada, Boga tvajgo, ì pojdzeš za bagamì ìnšymì, ì budzeš služyc′ ìm ì paklanâcca ìm, dyk s′vedču vam sën′nâ, što vy zagìnece; </i>


text:
як народы, якія Гасподзь вынішчае ад аблічча вашага, так загінеце і вы за тое, што не паслухаеце голасу Госпада, Бога вашага. </p><i> âk narody, âkìâ Gaspodz′ vynìščae ad ablìčča vašaga, tak zagìnece ì vy za toe, što ne pasluhaece golasu Gospada, Boga vašaga. </i>


text:
<pb/>Слухай, Ізраіле: ты цяпер ідзеш за Ярдан, каб пайсьці авалодаць народамі, якія большыя і мацнейшыя за цябе, з гарадамі вялікімі, з умацаваньнямі да нябёсаў, </p><i> Sluhaj, Ìzraìle: ty câper ìdzeš za Ârdan, kab pajs′cì avalodac′ narodamì, âkìâ bol′šyâ ì macnejšyâ za câbe, z garadamì vâlìkìmì, z umacavan′nâmì da nâbësaǔ, </i>


text:
народам, вялікім у ліку і вялікарослым, сынамі Энакавымі, пра якіх ты ведаеш і чуеш: "хто ўстоіць супроць сыноў Энакавых?" </p><i> narodam, vâlìkìm u lìku ì vâlìkaroslym, synamì Ènakavymì, pra âkìh ty vedaeš ì čueš: "hto ǔstoìc′ suproc′ synoǔ Ènakavyh?" </i>


text:
Дык ведай сёньня, што Гасподзь, Бог твой, ідзе перад табою, як агонь пажыральны: Ён будзе зьнішчаць іх і класьці іх перад табою, і ты прагоніш і вынішчыш іх неўзабаве, як казаў табе Гасподзь. </p><i> Dyk vedaj sën′nâ, što Gaspodz′, Bog tvoj, ìdze perad taboû, âk agon′ pažyral′ny: Ën budze z′nìščac′ ìh ì klas′cì ìh perad taboû, ì ty pragonìš ì vynìščyš ìh neǔzabave, âk kazaǔ tabe Gaspodz′. </i>


text:
Калі будзе праганяць іх Гасподзь, Бог твой, ад аблічча твайго, не кажы ў сэрцы тваім, што за справядлівасьць маю прывёў мяне Гасподзь авалодаць гэтай зямлёю, і што за грэх народаў гэтых Гасподзь праганяе іх ад аблічча твайго; </p><i> Kalì budze praganâc′ ìh Gaspodz′, Bog tvoj, ad ablìčča tvajgo, ne kažy ǔ sèrcy tvaìm, što za spravâdlìvas′c′ maû pryvëǔ mâne Gaspodz′ avalodac′ gètaj zâmlëû, ì što za grèh narodaǔ gètyh Gaspodz′ praganâe ìh ad ablìčča tvajgo; </i>


text:
не за справядлівасьць тваю і не за праўду сэрца твайго ідзеш ты спадкаваць зямлю іхнюю, а за грэх народаў гэтых Гасподзь, Бог твой, праганяе іх ад аблічча твайго, і каб выканаць слова, якім прысягаўся Гасподзь бацькам тваім Абрагаму, Ісааку і Якаву; </p><i> ne za spravâdlìvas′c′ tvaû ì ne za praǔdu sèrca tvajgo ìdzeš ty spadkavac′ zâmlû ìhnûû, a za grèh narodaǔ gètyh Gaspodz′, Bog tvoj, praganâe ìh ad ablìčča tvajgo, ì kab vykanac′ slova, âkìm prysâgaǔsâ Gaspodz′ bac′kam tvaìm Abragamu, Ìsaaku ì Âkavu; </i>


text:
таму ведай, што не за праведнасьць тваю Гасподзь, Бог твой, дае табе авалодаць гэтаю добраю зямлёю, - бо ты народ цьвёрдахрыбетны. </p><i> tamu vedaj, što ne za pravednas′c′ tvaû Gaspodz′, Bog tvoj, dae tabe avalodac′ gètaû dobraû zâmlëû, - bo ty narod c′vërdahrybetny. </i>


text:
Памятай, не забудзь, колькі ты дражніў Госпада, Бога твайго, у пустыні: з самага таго дня, як выйшаў ты зь зямлі Егіпецкай, і да самага прыходу вашага на месца гэта вы супрацівіліся Госпаду. </p><i> Pamâtaj, ne zabudz′, kol′kì ty dražnìǔ Gospada, Boga tvajgo, u pustynì: z samaga tago dnâ, âk vyjšaǔ ty z′ zâmlì Egìpeckaj, ì da samaga pryhodu vašaga na mesca gèta vy supracìvìlìsâ Gospadu. </i>


text:
І каля Харыва, вы раздражнілі Госпада, і ўгневаўся на вас Гасподзь, аж хацеў быў зьнішчыць вас, </p><i> Ì kalâ Haryva, vy razdražnìlì Gospada, ì ǔgnevaǔsâ na vas Gaspodz′, až haceǔ byǔ z′nìščyc′ vas, </i>


text:
калі я ўзышоў на гару, каб узяць скрыжалі каменныя, скрыжалі запавета, які пастанавіў Гасподзь з вамі, і прабыў на гары сорак дзён і сорак ночаў, хлеба ня еў і вады ня піў, </p><i> kalì â ǔzyšoǔ na garu, kab uzâc′ skryžalì kamennyâ, skryžalì zapaveta, âkì pastanavìǔ Gaspodz′ z vamì, ì prabyǔ na gary sorak dzën ì sorak nočaǔ, hleba nâ eǔ ì vady nâ pìǔ, </i>


text:
і даў мне Гасподзь дзьве скрыжалі каменныя, напісаныя пальцам Божым, а на іх усе словы, якія сказаў вам Гасподзь на гары зь сярэдзіны агню ў дзень сходу. </p><i> ì daǔ mne Gaspodz′ dz′ve skryžalì kamennyâ, napìsanyâ pal′cam Božym, a na ìh use slovy, âkìâ skazaǔ vam Gaspodz′ na gary z′ sârèdzìny agnû ǔ dzen′ shodu. </i>


text:
Як мінуліся сорак дзён і сорак ночаў, даў мне Гасподзь дзьве скрыжалі каменныя, скрыжалі запавета, </p><i> Âk mìnulìsâ sorak dzën ì sorak nočaǔ, daǔ mne Gaspodz′ dz′ve skryžalì kamennyâ, skryžalì zapaveta, </i>


text:
і сказаў мне Гасподзь: устань, ідзі хутчэй адгэтуль, бо разбэсьціўся народ твой, які ты вывеў зь Егіпта; хутка ўхіліліся яны з дарогі, якую Я наказаў ім; яны зрабілі сабе літага ідала. </p><i> ì skazaǔ mne Gaspodz′: ustan′, ìdzì hutčèj adgètul′, bo razbès′cìǔsâ narod tvoj, âkì ty vyveǔ z′ Egìpta; hutka ǔhìlìlìsâ âny z darogì, âkuû Â nakazaǔ ìm; âny zrabìlì sabe lìtaga ìdala. </i>


text:
І сказаў мне Гасподзь: бачу Я народ гэты, вось, ён народ цьвёрдахрыбетны; </p><i> Ì skazaǔ mne Gaspodz′: baču Â narod gèty, vos′, ën narod c′vërdahrybetny; </i>


text:
ня стрымлівай Мяне, і Я зьнішчу іх і згладжу імя іхняе з-пад нябёсаў, а ад цябе выведу народ, які будзе мацнейшы і большы ў ліку за іх. </p><i> nâ strymlìvaj Mâne, ì Â z′nìšču ìh ì zgladžu ìmâ ìhnâe z-pad nâbësaǔ, a ad câbe vyvedu narod, âkì budze macnejšy ì bol′šy ǔ lìku za ìh. </i>


text:
<pb/>Я павярнуўся і пайшоў з гары, а гара гарэла агнём; дзьве скрыжалі запавета былі ў абедзьвюх руках у мяне; </p><i> Â pavârnuǔsâ ì pajšoǔ z gary, a gara garèla agnëm; dz′ve skryžalì zapaveta bylì ǔ abedz′vûh rukah u mâne; </i>


text:
і бачыў я, што вы зграшылі супроць Госпада, Бога вашага, зрабілі сабе літае цяля, хутка ўхіліліся з дарогі, наказанае вам Госпадам; </p><i> ì bačyǔ â, što vy zgrašylì suproc′ Gospada, Boga vašaga, zrabìlì sabe lìtae câlâ, hutka ǔhìlìlìsâ z darogì, nakazanae vam Gospadam; </i>


text:
і ўзяў я абедзьве скрыжалі, і кінуў іх з абедзьвюх рук сваіх, і разьбіў іх перад вачыма вашымі. </p><i> ì ǔzâǔ â abedz′ve skryžalì, ì kìnuǔ ìh z abedz′vûh ruk svaìh, ì raz′bìǔ ìh perad vačyma vašymì. </i>


text:
І ўпаўшы прад Госпадам, маліўся я, як раней, сорак дзён і сорак ночаў, хлеба ня еў і вады ня піў, за ўсе грахі вашыя, якімі вы зграшылі, зрабіўшы ліхое ў вачах Госпада і раздражніўшы Яго; </p><i> Ì ǔpaǔšy prad Gospadam, malìǔsâ â, âk ranej, sorak dzën ì sorak nočaǔ, hleba nâ eǔ ì vady nâ pìǔ, za ǔse grahì vašyâ, âkìmì vy zgrašylì, zrabìǔšy lìhoe ǔ vačah Gospada ì razdražnìǔšy Âgo; </i>


text:
бо я баяўся гневу і лютасьці, якімі Гасподзь прагневаўся на вас і хацеў пагубіць вас. І паслухаў мяне Гасподзь і гэтым разам. </p><i> bo â baâǔsâ gnevu ì lûtas′cì, âkìmì Gaspodz′ pragnevaǔsâ na vas ì haceǔ pagubìc′ vas. Ì pasluhaǔ mâne Gaspodz′ ì gètym razam. </i>


text:
І на Аарона вельмі прагневаўся Гасподзь і хацеў пагубіць яго; але я маліўся і за Аарона ў той час. </p><i> Ì na Aarona vel′mì pragnevaǔsâ Gaspodz′ ì haceǔ pagubìc′ âgo; ale â malìǔsâ ì za Aarona ǔ toj čas. </i>


text:
А грэх ваш, у які вы дапусьціліся, - цяля я ўзяў, спаліў яго ў агні, разьбіў яго і ўсяго сьцёр да таго, што ён стаў дробны, як пыл, і я кінуў пыл гэты ў паток, які цячэ з гары. </p><i> A grèh vaš, u âkì vy dapus′cìlìsâ, - câlâ â ǔzâǔ, spalìǔ âgo ǔ agnì, raz′bìǔ âgo ì ǔsâgo s′cër da tago, što ën staǔ drobny, âk pyl, ì â kìnuǔ pyl gèty ǔ patok, âkì câčè z gary. </i>


text:
І ў Тавэры, у Масе і ў Кіброт-Гатааве вы дражнілі Госпада. </p><i> Ì ǔ Tavèry, u Mase ì ǔ Kìbrot-Gataave vy dražnìlì Gospada. </i>


text:
І калі пасылаў вас Гасподзь з Кадэс-Варні, кажучы: ідзеце, авалодайце зямлёю, якую Я даю вам, - дык вы ўсупрацівіліся загаду Госпада, Бога вашага, і не паверылі яму і не паслухаліся голасу Ягонага. </p><i> Ì kalì pasylaǔ vas Gaspodz′ z Kadès-Varnì, kažučy: ìdzece, avalodajce zâmlëû, âkuû Â daû vam, - dyk vy ǔsupracìvìlìsâ zagadu Gospada, Boga vašaga, ì ne paverylì âmu ì ne pasluhalìsâ golasu Âgonaga. </i>


text:
Вы былі непакорныя Госпаду з таго самага дня, як я ўведаў вас. </p><i> Vy bylì nepakornyâ Gospadu z tago samaga dnâ, âk â ǔvedaǔ vas. </i>


text:
І ўпаўшы прад Госпадам, маліў я сорак дзён і сорак ночаў, у якія я маліўся, бо Гасподзь хацеў пагубіць вас; </p><i> Ì ǔpaǔšy prad Gospadam, malìǔ â sorak dzën ì sorak nočaǔ, u âkìâ â malìǔsâ, bo Gaspodz′ haceǔ pagubìc′ vas; </i>


text:
І маліўся я Госпаду і казаў: Валадару Госпадзе, не загубі народу Твайго і долі Тваёй, якую ты выкупіў велічнасьцю Тваёю, якую Ты вывеў зь Егіпта рукою моцнаю; </p><i> Ì malìǔsâ â Gospadu ì kazaǔ: Valadaru Gospadze, ne zagubì narodu Tvajgo ì dolì Tvaëj, âkuû ty vykupìǔ velìčnas′cû Tvaëû, âkuû Ty vyveǔ z′ Egìpta rukoû mocnaû; </i>


text:
успомні рабоў Тваіх Абрагама, Ісаака і Якава; не зважай на жорсткасьць народу гэтага і на нявернасьць ягоную і на грахі ягоныя, </p><i> uspomnì raboǔ Tvaìh Abragama, Ìsaaka ì Âkava; ne zvažaj na žorstkas′c′ narodu gètaga ì na nâvernas′c′ âgonuû ì na grahì âgonyâ, </i>


text:
каб у той зямлі, адкуль Ты вывеў нас, не сказалі: "Гасподзь ня мог увесьці іх у зямлю, якую абяцаў ім, і, зьненавідзеўшы іх, вывеў Ён іх, каб усьмерціць іх у пустыні". </p><i> kab u toj zâmlì, adkul′ Ty vyveǔ nas, ne skazalì: "Gaspodz′ nâ mog uves′cì ìh u zâmlû, âkuû abâcaǔ ìm, ì, z′nenavìdzeǔšy ìh, vyveǔ Ën ìh, kab us′mercìc′ ìh u pustynì". </i>


text:
А яны Твой народ і Твая доля, іх Ты вывеў сілаю Тваёю вялікаю і мышцаю высокаю. </p><i> A âny Tvoj narod ì Tvaâ dolâ, ìh Ty vyveǔ sìlaû Tvaëû vâlìkaû ì myšcaû vysokaû. </i>


text:
<pb/>У той час сказаў мне Гасподзь: вычашы сабе дзьве скрыжалі каменныя, падобныя да першых, і падыміся да Мяне на гару, і зрабі сабе драўняны каўчэг; </p><i> U toj čas skazaǔ mne Gaspodz′: vyčašy sabe dz′ve skryžalì kamennyâ, padobnyâ da peršyh, ì padymìsâ da Mâne na garu, ì zrabì sabe draǔnâny kaǔčèg; </i>


text:
і Я напішу на скрыжалях тыя словы, якія былі на ранейшых скрыжалях, якія ты разьбіў; і пакладзі іх у каўчэг. </p><i> ì Â napìšu na skryžalâh tyâ slovy, âkìâ bylì na ranejšyh skryžalâh, âkìâ ty raz′bìǔ; ì pakladzì ìh u kaǔčèg. </i>


text:
І зрабіў я каўчэг з дрэва сітым, і выцясаў дзьве каменныя скрыжалі, як ранейшыя, і пайшоў на гару; і дзьве гэтыя скрыжалі былі ў руках маіх. </p><i> Ì zrabìǔ â kaǔčèg z drèva sìtym, ì vycâsaǔ dz′ve kamennyâ skryžalì, âk ranejšyâ, ì pajšoǔ na garu; ì dz′ve gètyâ skryžalì bylì ǔ rukah maìh. </i>


text:
І напісаў Ён на скрыжалях, як напісана было раней, тыя дзесяць слоў, якія сказаў вам Гасподзь на гары зь сярэдзіны агню ў дзень сходу, і аддаў іх Гасподзь мне. </p><i> Ì napìsaǔ Ën na skryžalâh, âk napìsana bylo ranej, tyâ dzesâc′ sloǔ, âkìâ skazaǔ vam Gaspodz′ na gary z′ sârèdzìny agnû ǔ dzen′ shodu, ì addaǔ ìh Gaspodz′ mne. </i>


text:
І павярнуўся я, і сышоў з гары, і паклаў скрыжалі ў каўчэг, каб яны там былі, як загадаў мне Гасподзь. </p><i> Ì pavârnuǔsâ â, ì syšoǔ z gary, ì paklaǔ skryžalì ǔ kaǔčèg, kab âny tam bylì, âk zagadaǔ mne Gaspodz′. </i>


text:
І сыны Ізраілевыя выправіліся з Бээрот-Бэнэ-Яакана ў Мозэр; там памёр Аарон і пахаваны там, і стаў сьвятаром замест яго сын ягоны Элеазар. </p><i> Ì syny Ìzraìlevyâ vypravìlìsâ z Bèèrot-Bènè-Âakana ǔ Mozèr; tam pamër Aaron ì pahavany tam, ì staǔ s′vâtarom zamest âgo syn âgony Èleazar. </i>


text:
Адтуль выправіліся ў Гудгод, з Гудгода ў Ётвату, у зямлю, дзе патокі водаў. </p><i> Adtul′ vypravìlìsâ ǔ Gudgod, z Gudgoda ǔ Ëtvatu, u zâmlû, dze patokì vodaǔ. </i>


text:
У той час аддзяліў Гасподзь племя Лявіінае, каб насіла каўчэг запавета Гасподняга, каб стаяла прад Госпадам, служыла Яму і дабраслаўляла імем Ягоным, да сёньня; </p><i> U toj čas addzâlìǔ Gaspodz′ plemâ Lâvììnae, kab nasìla kaǔčèg zapaveta Gaspodnâga, kab staâla prad Gospadam, služyla Âmu ì dabraslaǔlâla ìmem Âgonym, da sën′nâ; </i>


text:
таму няма лявіту долі й дзялянкі з братамі ягонымі: Сам Гасподзь ёсьць дзялянка ягоная, як казаў яму Гасподзь, Бог твой. </p><i> tamu nâma lâvìtu dolì j dzâlânkì z bratamì âgonymì: Sam Gaspodz′ ës′c′ dzâlânka âgonaâ, âk kazaǔ âmu Gaspodz′, Bog tvoj. </i>


text:
І прабыў я на гары, як і ў ранейшы час, сорак дзён і сорак ночаў; і ўважыў мне Гасподзь і гэтым разам, не захацеў Гасподзь загубіць цябе; </p><i> Ì prabyǔ â na gary, âk ì ǔ ranejšy čas, sorak dzën ì sorak nočaǔ; ì ǔvažyǔ mne Gaspodz′ ì gètym razam, ne zahaceǔ Gaspodz′ zagubìc′ câbe; </i>


text:
і сказаў мне Гасподзь: устань, ідзі ў дарогу перад народам; няхай яны пойдуць і авалодаюць зямлёю, якую Я запрысягнуўся даць бацькам іхнім. </p><i> ì skazaǔ mne Gaspodz′: ustan′, ìdzì ǔ darogu perad narodam; nâhaj âny pojduc′ ì avalodaûc′ zâmlëû, âkuû Â zaprysâgnuǔsâ dac′ bac′kam ìhnìm. </i>


text:
Дык вось, Ізраіле, чаго патрабуе ад цябе Гасподзь, Бог твой? Таго толькі, каб ты баяўся Госпада, Бога твайго, хадзіў усімі шляхамі Ягонымі і любіў Яго, і служыў Госпаду, Богу твайму, ад усяго сэрца твайго і ад усёй душы тваёй, </p><i> Dyk vos′, Ìzraìle, čago patrabue ad câbe Gaspodz′, Bog tvoj? Tago tol′kì, kab ty baâǔsâ Gospada, Boga tvajgo, hadzìǔ usìmì šlâhamì Âgonymì ì lûbìǔ Âgo, ì služyǔ Gospadu, Bogu tvajmu, ad usâgo sèrca tvajgo ì ad usëj dušy tvaëj, </i>


text:
каб трымаўся запаведзяў Госпада і пастановаў Ягоных, якія сёньня наказваю табе, каб табе было добра. </p><i> kab trymaǔsâ zapavedzâǔ Gospada ì pastanovaǔ Âgonyh, âkìâ sën′nâ nakazvaû tabe, kab tabe bylo dobra. </i>


text:
Вось у Госпада, Бога твайго, неба і нябёсы нябёсаў, зямля і ўсё, што на ёй; </p><i> Vos′ u Gospada, Boga tvajgo, neba ì nâbësy nâbësaǔ, zâmlâ ì ǔsë, što na ëj; </i>


text:
але толькі бацькоў тваіх прыняў Гасподзь і палюбіў іх, і выбраў вас, насеньне іхняе пасьля іх, з усіх народаў, як сёньня бачыш. </p><i> ale tol′kì bac′koǔ tvaìh prynâǔ Gaspodz′ ì palûbìǔ ìh, ì vybraǔ vas, nasen′ne ìhnâe pas′lâ ìh, z usìh narodaǔ, âk sën′nâ bačyš. </i>


text:
Дык вось, абрэжце крайнюю плоць сэрца вашага і ня будзьце болей цьвёрдахрыбетныя; </p><i> Dyk vos′, abrèžce krajnûû ploc′ sèrca vašaga ì nâ budz′ce bolej c′vërdahrybetnyâ; </i>


text:
бо Гасподзь, Бог ваш, ёсьць Бог над багамі і Валадар над валадарамі, Бог вялікі, моцны і страшны, які не зважае на абліччы і не бярэ дарункаў, </p><i> bo Gaspodz′, Bog vaš, ës′c′ Bog nad bagamì ì Valadar nad valadaramì, Bog vâlìkì, mocny ì strašny, âkì ne zvažae na ablìččy ì ne bârè darunkaǔ, </i>


text:
Які дае суд сіраце і ўдаве, і любіць прыхадня, і дае яму хлеб і вопратку. </p><i> Âkì dae sud sìrace ì ǔdave, ì lûbìc′ pryhadnâ, ì dae âmu hleb ì vopratku. </i>


text:
Любеце і вы прыхадня, бо самыя былі прыхаднямі ў зямлі Егіпецкай. </p><i> Lûbece ì vy pryhadnâ, bo samyâ bylì pryhadnâmì ǔ zâmlì Egìpeckaj. </i>


text:
Госпада, Бога твайго, бойся, Яму служы, і да Яго прыхініся і Ягоным імем прысягай: </p><i> Gospada, Boga tvajgo, bojsâ, Âmu služy, ì da Âgo pryhìnìsâ ì Âgonym ìmem prysâgaj: </i>


text:
Ён хвала твая і Ён Бог твой, Які зрабіў з табою тыя вялікія і страшныя дзеі, якія бачылі вочы твае; </p><i> Ën hvala tvaâ ì Ën Bog tvoj, Âkì zrabìǔ z taboû tyâ vâlìkìâ ì strašnyâ dzeì, âkìâ bačylì vočy tvae; </i>


text:
у сямідзесяці душах прыйшлі бацькі твае ў Егіпет, а сёньня Гасподзь, Бог твой, зрабіў цябе шматлікім, як зоркі нябесныя. </p><i> u sâmìdzesâcì dušah pryjšlì bac′kì tvae ǔ Egìpet, a sën′nâ Gaspodz′, Bog tvoj, zrabìǔ câbe šmatlìkìm, âk zorkì nâbesnyâ. </i>


text:
<pb/>Дык вось, любі Госпада, Бога твайго, і шануй, што загадана Ім шанаваць, і пастановы Ягоныя і законы Ягоныя і запаведзі Ягоныя ва ўсе дні. </p><i> Dyk vos′, lûbì Gospada, Boga tvajgo, ì šanuj, što zagadana Ìm šanavac′, ì pastanovy Âgonyâ ì zakony Âgonyâ ì zapavedzì Âgonyâ va ǔse dnì. </i>


text:
І ведайце сёньня, - бо я гутару ня з сынамі вашымі, якія ня ведаюць і ня бачылі кары Госпада, Бога вашага, - Ягоную велічнасьць, Ягоную моцную руку і высокую мышцу Ягоную, </p><i> Ì vedajce sën′nâ, - bo â gutaru nâ z synamì vašymì, âkìâ nâ vedaûc′ ì nâ bačylì kary Gospada, Boga vašaga, - Âgonuû velìčnas′c′, Âgonuû mocnuû ruku ì vysokuû myšcu Âgonuû, </i>


text:
азнакі Ягоныя і дзеі Ягоныя, якія Ён зрабіў сярод Егіпта з фараонам, царом Егіпецкім, і з усёю зямлёю ягонай, </p><i> aznakì Âgonyâ ì dzeì Âgonyâ, âkìâ Ën zrabìǔ sârod Egìpta z faraonam, carom Egìpeckìm, ì z usëû zâmlëû âgonaj, </i>


text:
і што Ён зрабіў з войскам Егіпецкім, з конямі ягонымі і калясьніцамі ягонымі, якія Ён утапіў у водах Чэрмнага мора, калі яны гналіся за вамі, - і пагубіў іх Гасподзь, і так трывае аж да сёньня; </p><i> ì što Ën zrabìǔ z vojskam Egìpeckìm, z konâmì âgonymì ì kalâs′nìcamì âgonymì, âkìâ Ën utapìǔ u vodah Čèrmnaga mora, kalì âny gnalìsâ za vamì, - ì pagubìǔ ìh Gaspodz′, ì tak tryvae až da sën′nâ; </i>


text:
і што Ён рабіў дзеля вас у пустыні, пакуль вы не дайшлі да месца гэтага, </p><i> ì što Ën rabìǔ dzelâ vas u pustynì, pakul′ vy ne dajšlì da mesca gètaga, </i>


text:
і што Ён зрабіў з Датанам і Авіронам, сынамі Эліява, сына Рувімавага, калі зямля разьзявіла вусны свае і сярод усяго Ізраіля праглынула іх і сямействы іхнія, і намёты іхнія і ўсю маёмасьць іхнюю, якая была ў іх; </p><i> ì što Ën zrabìǔ z Datanam ì Avìronam, synamì Èlìâva, syna Ruvìmavaga, kalì zâmlâ raz′zâvìla vusny svae ì sârod usâgo Ìzraìlâ praglynula ìh ì sâmejstvy ìhnìâ, ì namëty ìhnìâ ì ǔsû maëmas′c′ ìhnûû, âkaâ byla ǔ ìh; </i>


text:
бо вочы вашыя бачылі ўсе вялікія дзеі Госпада, якія Ён учыніў. </p><i> bo vočy vašyâ bačylì ǔse vâlìkìâ dzeì Gospada, âkìâ Ën učynìǔ. </i>


text:
Дык вось, захоўвайце ўсе запаведзі, якія я пераказваю вам сёньня, каб вы ўмацаваліся і пайшлі і авалодалі зямлёю, у якую вы пераходзіце, каб авалодаць ёю; </p><i> Dyk vos′, zahoǔvajce ǔse zapavedzì, âkìâ â perakazvaû vam sën′nâ, kab vy ǔmacavalìsâ ì pajšlì ì avalodalì zâmlëû, u âkuû vy perahodzìce, kab avalodac′ ëû; </i>


text:
і каб жылі вы доўга на той зямлі, даць якую запрысягнуўся Гасподзь бацькам вашым і насеньню іхняму, на зямлі, у якой цячэ малако і мёд. </p><i> ì kab žylì vy doǔga na toj zâmlì, dac′ âkuû zaprysâgnuǔsâ Gaspodz′ bac′kam vašym ì nasen′nû ìhnâmu, na zâmlì, u âkoj câčè malako ì mëd. </i>


text:
Бо зямля, у якую ты ідзеш, каб авалодаць ёю, не такая, як зямля Егіпецкая, зь якой выйшлі вы, дзе ты, пасеяўшы семя тваё, паліваў з дапамогаю ног тваіх, як аліўны сад; </p><i> Bo zâmlâ, u âkuû ty ìdzeš, kab avalodac′ ëû, ne takaâ, âk zâmlâ Egìpeckaâ, z′ âkoj vyjšlì vy, dze ty, paseâǔšy semâ tvaë, palìvaǔ z dapamogaû nog tvaìh, âk alìǔny sad; </i>


text:
а зямля, у якую вы пераходзіце, каб авалодаць ёю, ёсьць зямля з гарамі і далінамі, і ад дажджу нябеснага напойваецца вадою, - </p><i> a zâmlâ, u âkuû vy perahodzìce, kab avalodac′ ëû, ës′c′ zâmlâ z garamì ì dalìnamì, ì ad daždžu nâbesnaga napojvaecca vadoû, - </i>


text:
зямля, пра якую Гасподзь, Бог ваш, рупіцца: вочы Госпада, Бога твайго, няспынна на ёй, ад пачатку года да канца года. </p><i> zâmlâ, pra âkuû Gaspodz′, Bog vaš, rupìcca: vočy Gospada, Boga tvajgo, nâspynna na ëj, ad pačatku goda da kanca goda. </i>


text:
калі вы будзеце слухаць наказы мае, якія пераказваю вам сёньня, любіць Госпада, Бога вашага, і служыць Яму ад усяго сэрца вашага і ад усёй душы вашай, </p><i> kalì vy budzece sluhac′ nakazy mae, âkìâ perakazvaû vam sën′nâ, lûbìc′ Gospada, Boga vašaga, ì služyc′ Âmu ad usâgo sèrca vašaga ì ad usëj dušy vašaj, </i>


text:
дык дам зямлі вашай дажджу ў свой час, раньняга і позьняга, і ты зьбярэш хлеб твой і віно тваё і алей твой; </p><i> dyk dam zâmlì vašaj daždžu ǔ svoj čas, ran′nâga ì poz′nâga, ì ty z′bârèš hleb tvoj ì vìno tvaë ì alej tvoj; </i>


text:
і дам траву на полі тваім быдлу твайму, і будзеш есьці і наядацца. </p><i> ì dam travu na polì tvaìm bydlu tvajmu, ì budzeš es′cì ì naâdacca. </i>


text:
Пільнуйцеся, каб не засмуцілася сэрца вашае і ня ўхіліліся вы і не пачалі служыць іншым багам і не пакланяліся ім; </p><i> Pìl′nujcesâ, kab ne zasmucìlasâ sèrca vašae ì nâ ǔhìlìlìsâ vy ì ne pačalì služyc′ ìnšym bagam ì ne paklanâlìsâ ìm; </i>


text:
і тады запаліцца гнеў Госпада на вас, і замкне Ён неба, і ня будзе дажджу, і зямля ня ўродзіць твораў сваіх, і вы неўзабаве зьнікнеце з добрай зямлі, якую Гасподзь вам дае. </p><i> ì tady zapalìcca gneǔ Gospada na vas, ì zamkne Ën neba, ì nâ budze daždžu, ì zâmlâ nâ ǔrodzìc′ tvoraǔ svaìh, ì vy neǔzabave z′nìknece z dobraj zâmlì, âkuû Gaspodz′ vam dae. </i>


text:
Дык вось, пакладзеце гэтыя словы Мае ў сэрца вашае і ў душу вашую і навяжэце іх як знак на руку сваю, і хай будуць яны павязкаю над вачыма вашымі; </p><i> Dyk vos′, pakladzece gètyâ slovy Mae ǔ sèrca vašae ì ǔ dušu vašuû ì navâžèce ìh âk znak na ruku svaû, ì haj buduc′ âny pavâzkaû nad vačyma vašymì; </i>


text:
вучэце сыноў сваіх, кажучы пра іх, калі ты сядзіш у доме тваім і калі ідзеш дарогаю, і калі кладзешся і калі ўстаеш; </p><i> vučèce synoǔ svaìh, kažučy pra ìh, kalì ty sâdzìš u dome tvaìm ì kalì ìdzeš darogaû, ì kalì kladzešsâ ì kalì ǔstaeš; </i>


text:
і напішы іх на вушаках дома твайго і на варотах тваіх, </p><i> ì napìšy ìh na vušakah doma tvajgo ì na varotah tvaìh, </i>


text:
каб гэтулькі ж многа было дзён вашых і дзён дзяцей вашых на той зямлі, даць якую Гасподзь запрысягнуўся бацькам вашым, колькі дзён неба будзе над зямлёю. </p><i> kab gètul′kì ž mnoga bylo dzën vašyh ì dzën dzâcej vašyh na toj zâmlì, dac′ âkuû Gaspodz′ zaprysâgnuǔsâ bac′kam vašym, kol′kì dzën neba budze nad zâmlëû. </i>


text:
Бо калі вы будзеце шанаваць усе запаведзі гэтыя, якія наказваю вам выконваць, будзеце любіць Госпада, Бога вашага, хадзіць усімі шляхамі Ягонымі і гарнуцца да Яго, </p><i> Bo kalì vy budzece šanavac′ use zapavedzì gètyâ, âkìâ nakazvaû vam vykonvac′, budzece lûbìc′ Gospada, Boga vašaga, hadzìc′ usìmì šlâhamì Âgonymì ì garnucca da Âgo, </i>


text:
дык прагоніць Гасподзь усе народы гэтыя ад аблічча вашага, і вы авалодаеце народамі, якія большыя і мацнейшыя за вас; </p><i> dyk pragonìc′ Gaspodz′ use narody gètyâ ad ablìčča vašaga, ì vy avalodaece narodamì, âkìâ bol′šyâ ì macnejšyâ za vas; </i>


text:
усякае месца, на якое ступіць нага ваша, будзе ваша: ад пустыні і Лівана, ад ракі, ракі Еўфрата, аж да мора заходняга будуць межы вашыя; </p><i> usâkae mesca, na âkoe stupìc′ naga vaša, budze vaša: ad pustynì ì Lìvana, ad rakì, rakì Eǔfrata, až da mora zahodnâga buduc′ mežy vašyâ; </i>


text:
ніхто ня ўстоіць супроць вас: Гасподзь, Бог ваш, навядзе страх і трымценьне перад вамі на ўсякую зямлю, на якую вы ступіце, як Ён казаў вам. </p><i> nìhto nâ ǔstoìc′ suproc′ vas: Gaspodz′, Bog vaš, navâdze strah ì trymcen′ne perad vamì na ǔsâkuû zâmlû, na âkuû vy stupìce, âk Ën kazaǔ vam. </i>


text:
Вось, я прапаную вам сёньня дабраславеньне і праклён: </p><i> Vos′, â prapanuû vam sën′nâ dabraslaven′ne ì praklën: </i>


text:
дабраславеньне, калі паслухаецеся наказаў Госпада, Бога вашага, якія я пераказваю вам сёньня, </p><i> dabraslaven′ne, kalì pasluhaecesâ nakazaǔ Gospada, Boga vašaga, âkìâ â perakazvaû vam sën′nâ, </i>


text:
а праклён, калі не паслухаецеся запаведзяў Госпада, Бога вашага, і ўхіліцеся ад шляху, які наказваю вам сёньня, і пойдзеце за багамі іншымі, якіх вы ня ведаеце. </p><i> a praklën, kalì ne pasluhaecesâ zapavedzâǔ Gospada, Boga vašaga, ì ǔhìlìcesâ ad šlâhu, âkì nakazvaû vam sën′nâ, ì pojdzece za bagamì ìnšymì, âkìh vy nâ vedaece. </i>


text:
Калі ўвядзе цябе Гасподзь, Бог ваш, у тую зямлю, у якую ты ідзеш, каб авалодаць ёю, тады вымаві дабраславеньне на гары Гарызім, а праклён на гары Гевал: </p><i> Kalì ǔvâdze câbe Gaspodz′, Bog vaš, u tuû zâmlû, u âkuû ty ìdzeš, kab avalodac′ ëû, tady vymavì dabraslaven′ne na gary Garyzìm, a praklën na gary Geval: </i>


text:
вось ён за Ярданам, па дарозе да захаду сонца, у зямлі Хананэяў, якія жывуць на раўніне, насупраць Галгала, паблізу дубровы Марэ. </p><i> vos′ ën za Ârdanam, pa daroze da zahadu sonca, u zâmlì Hananèâǔ, âkìâ žyvuc′ na raǔnìne, nasuprac′ Galgala, pablìzu dubrovy Marè. </i>


text:
Бо вы пераходзіце Ярдан, каб пайсьці авалодаць зямлёю, якую Гасподзь, Бог ваш, дае вам, і авалодаеце ёю і будзеце жыць на ёй. </p><i> Bo vy perahodzìce Ârdan, kab pajs′cì avalodac′ zâmlëû, âkuû Gaspodz′, Bog vaš, dae vam, ì avalodaece ëû ì budzece žyc′ na ëj. </i>


text:
Дык вось, старайцеся выконваць усе пастановы і законы, якія прапаную вам я сёньня. </p><i> Dyk vos′, starajcesâ vykonvac′ use pastanovy ì zakony, âkìâ prapanuû vam â sën′nâ. </i>


text:
<pb/>Вось пастановы і законы, якія вы павінны выконваць у зямлі, якую Гасподзь, Бог бацькоў тваіх, дае табе ў валоданьне, на ўсе дні, якія вы жыцьмеце на той зямлі. </p><i> Vos′ pastanovy ì zakony, âkìâ vy pavìnny vykonvac′ u zâmlì, âkuû Gaspodz′, Bog bac′koǔ tvaìh, dae tabe ǔ valodan′ne, na ǔse dnì, âkìâ vy žyc′mece na toj zâmlì. </i>


text:
Зьнішчыце ўсе мясьціны, дзе народы, якімі вы авалодаеце, служылі багам сваім, на высокіх горах і на пагорках і пад усякім галінастым дрэвам; </p><i> Z′nìščyce ǔse mâs′cìny, dze narody, âkìmì vy avalodaece, služylì bagam svaìm, na vysokìh gorah ì na pagorkah ì pad usâkìm galìnastym drèvam; </i>


text:
і разбурце ахвярнікі іхнія і паламайце слупы іхнія, і спалеце агнём гаі іхнія і пабеце балваноў - багоў іхніх, і вынішчыце імя іхняе ў месцы тым. </p><i> ì razburce ahvârnìkì ìhnìâ ì palamajce slupy ìhnìâ, ì spalece agnëm gaì ìhnìâ ì pabece balvanoǔ - bagoǔ ìhnìh, ì vynìščyce ìmâ ìhnâe ǔ mescy tym. </i>


text:
Але ня тое павінны вы рабіць Госпаду, Богу вашаму, </p><i> Ale nâ toe pavìnny vy rabìc′ Gospadu, Bogu vašamu, </i>


text:
бо толькі на месцы, якое выбера Гасподзь, Бог ваш, з усіх плямёнаў вашых, каб быць імю Ягонаму там, зьвяртайцеся і туды прыходзьце, </p><i> bo tol′kì na mescy, âkoe vybera Gaspodz′, Bog vaš, z usìh plâmënaǔ vašyh, kab byc′ ìmû Âgonamu tam, z′vârtajcesâ ì tudy pryhodz′ce, </i>


text:
і туды прыносьце цэласпаленьні вашыя і ахвяры вашыя, і дзесяціны вашыя і ўзьнясеньне рук вашых, і абяцаньні вашыя і дабравольныя прынашэньні вашыя, і першынцаў буйнога быдла вашага і дробнага быдла вашага; </p><i> ì tudy prynos′ce cèlaspalen′nì vašyâ ì ahvâry vašyâ, ì dzesâcìny vašyâ ì ǔz′nâsen′ne ruk vašyh, ì abâcan′nì vašyâ ì dabravol′nyâ prynašèn′nì vašyâ, ì peršyncaǔ bujnoga bydla vašaga ì drobnaga bydla vašaga; </i>


text:
і ежце там прад Госпадам, Богам вашым, і радуйцеся вы і сем'і вашыя з усяго, што рабілася рукамі вашымі, чым дабраславіў цябе Гасподзь, Бог твой. </p><i> ì ežce tam prad Gospadam, Bogam vašym, ì radujcesâ vy ì sem'ì vašyâ z usâgo, što rabìlasâ rukamì vašymì, čym dabraslavìǔ câbe Gaspodz′, Bog tvoj. </i>


text:
Там вы не павінны рабіць усяго, як мы цяпер тут робім, кожны, што яму здаецца правільным; </p><i> Tam vy ne pavìnny rabìc′ usâgo, âk my câper tut robìm, kožny, što âmu zdaecca pravìl′nym; </i>


text:
бо вы сёньня яшчэ ня ўступілі ў мясьціну спакою і дзялянку, якую Гасподзь, Бог твой, дае табе. </p><i> bo vy sën′nâ âščè nâ ǔstupìlì ǔ mâs′cìnu spakoû ì dzâlânku, âkuû Gaspodz′, Bog tvoj, dae tabe. </i>


text:
Але калі пяройдзе Ярдан і аселіцца на зямлі, якую Гасподзь, Бог ваш, дае вам у долю, і калі Ён супакоіць вас ад усіх ворагаў вашых, што атачаюць вас, і жыцьмеце ў бясьпецы, </p><i> Ale kalì pârojdze Ârdan ì aselìcca na zâmlì, âkuû Gaspodz′, Bog vaš, dae vam u dolû, ì kalì Ën supakoìc′ vas ad usìh voragaǔ vašyh, što atačaûc′ vas, ì žyc′mece ǔ bâs′pecy, </i>


text:
туды, якое месца выбера Гасподзь, Бог ваш, каб быць імю Ягонаму там, туды прыносьце ўсё, што я наказваю вам: цэласпаленьні вашыя і ахвяры вашыя, дзесяціны вашыя і ўзьнясенье рук вашых і ўсё, выбранае паводле абяцаньняў вашых, што вы абяцалі Госпаду вашаму; </p><i> tudy, âkoe mesca vybera Gaspodz′, Bog vaš, kab byc′ ìmû Âgonamu tam, tudy prynos′ce ǔsë, što â nakazvaû vam: cèlaspalen′nì vašyâ ì ahvâry vašyâ, dzesâcìny vašyâ ì ǔz′nâsen′e ruk vašyh ì ǔsë, vybranae pavodle abâcan′nâǔ vašyh, što vy abâcalì Gospadu vašamu; </i>


text:
і радуйцеся прад Госпадам, Богам вашым, вы і сыны вашыя і дочкі вашыя, і рабы вашыя і рабыні вашыя, і лявіт, які сярод селішчаў вашых, бо няма яму долі і дзялянкі з вамі. </p><i> ì radujcesâ prad Gospadam, Bogam vašym, vy ì syny vašyâ ì dočkì vašyâ, ì raby vašyâ ì rabynì vašyâ, ì lâvìt, âkì sârod selìščaǔ vašyh, bo nâma âmu dolì ì dzâlânkì z vamì. </i>


text:
Асьцерагайся прыносіць цэласпаленьні твае на ўсякім месцы, якое ты ўбачыш; </p><i> As′ceragajsâ prynosìc′ cèlaspalen′nì tvae na ǔsâkìm mescy, âkoe ty ǔbačyš; </i>


text:
а толькі на тым месцы, якое выбера Гасподзь у адным з плямёнаў тваіх, прынось цэласпаленьні твае і рабі ўсё, што наказваю табе. </p><i> a tol′kì na tym mescy, âkoe vybera Gaspodz′ u adnym z plâmënaǔ tvaìh, prynos′ cèlaspalen′nì tvae ì rabì ǔsë, što nakazvaû tabe. </i>


text:
А ў астатнім калі толькі зажадае душа твая, можаш закалоць і есьці, па дабраславеньні Госпада, Бога твайго, мяса, якое Ён даў табе, ва ўсіх селішчах тваіх: нячысты і чысты можа есьці гэта, як сарну і як аленя; </p><i> A ǔ astatnìm kalì tol′kì zažadae duša tvaâ, možaš zakaloc′ ì es′cì, pa dabraslaven′nì Gospada, Boga tvajgo, mâsa, âkoe Ën daǔ tabe, va ǔsìh selìščah tvaìh: nâčysty ì čysty moža es′cì gèta, âk sarnu ì âk alenâ; </i>


text:
толькі крыві ня ежце: на зямлю вылівайце яе, як ваду. </p><i> tol′kì kryvì nâ ežce: na zâmlû vylìvajce âe, âk vadu. </i>


text:
Нельга табе есьці ў селішчах тваіх дзесяціны хлеба твайго і віна твайго і алею твайго, і першынцаў буйнога быдла твайго і дробнага быдла твайго, і ўсіх абяцаньняў тваіх, якія ты абяцаў, і дабравольных прынашэньняў тваіх, і ўзьнясеньня рук тваіх; </p><i> Nel′ga tabe es′cì ǔ selìščah tvaìh dzesâcìny hleba tvajgo ì vìna tvajgo ì aleû tvajgo, ì peršyncaǔ bujnoga bydla tvajgo ì drobnaga bydla tvajgo, ì ǔsìh abâcan′nâǔ tvaìh, âkìâ ty abâcaǔ, ì dabravol′nyh prynašèn′nâǔ tvaìh, ì ǔz′nâsen′nâ ruk tvaìh; </i>


text:
а еж гэта прад Госпадам, Богам тваім, на тым месцы, якое выбера Гасподзь, Бог твой, - ты і сын твой і дачка твая, і раб твой і рабыня твая, і лявіт, які ў селішчах тваіх, і радуйся прад Госпадам, Богам тваім, за ўсё, што робіцца рукамі тваімі. </p><i> a ež gèta prad Gospadam, Bogam tvaìm, na tym mescy, âkoe vybera Gaspodz′, Bog tvoj, - ty ì syn tvoj ì dačka tvaâ, ì rab tvoj ì rabynâ tvaâ, ì lâvìt, âkì ǔ selìščah tvaìh, ì radujsâ prad Gospadam, Bogam tvaìm, za ǔsë, što robìcca rukamì tvaìmì. </i>


text:
Глядзі, не пакідай лявіта ўсе дні, якія жыцьмеш на зямлі тваёй. </p><i> Glâdzì, ne pakìdaj lâvìta ǔse dnì, âkìâ žyc′meš na zâmlì tvaëj. </i>


text:
Калі пашырыць Гасподзь, Бог твой, межы твае, як Ён казаў табе, і ты скажаш: "паем я мяса", бо душа твая зажадае есьці мяса, - тады, па жаданьні душы тваёй, еж мяса. </p><i> Kalì pašyryc′ Gaspodz′, Bog tvoj, mežy tvae, âk Ën kazaǔ tabe, ì ty skažaš: "paem â mâsa", bo duša tvaâ zažadae es′cì mâsa, - tady, pa žadan′nì dušy tvaëj, ež mâsa. </i>


text:
Калі будзе далёка ад цябе тое месца, якое выбера Гасподзь, Бог твой, каб быць імю Ягонаму там, дык калі з буйнога і дробнага быдла твайго, якое даў табе Гасподзь, як я загадаў табе, і еж у селішчах тваіх, па жаданьні душы тваёй; </p><i> Kalì budze dalëka ad câbe toe mesca, âkoe vybera Gaspodz′, Bog tvoj, kab byc′ ìmû Âgonamu tam, dyk kalì z bujnoga ì drobnaga bydla tvajgo, âkoe daǔ tabe Gaspodz′, âk â zagadaǔ tabe, ì ež u selìščah tvaìh, pa žadan′nì dušy tvaëj; </i>


text:
але еж іх так, як ядуць сарну і аленя; нячысты як і чысты могуць есьці гэта; </p><i> ale ež ìh tak, âk âduc′ sarnu ì alenâ; nâčysty âk ì čysty moguc′ es′cì gèta; </i>


text:
толькі строга сачы, каб ня есьці крыві, бо кроў ёсьць душа: ня еж душы разам зь мясам; </p><i> tol′kì stroga sačy, kab nâ es′cì kryvì, bo kroǔ ës′c′ duša: nâ ež dušy razam z′ mâsam; </i>


text:
ня еж яе, каб добра было табе і дзецям тваім пасьля цябе, калі будзеш рабіць добрае і справядлівае прад вачыма Госпада. </p><i> nâ ež âe, kab dobra bylo tabe ì dzecâm tvaìm pas′lâ câbe, kalì budzeš rabìc′ dobrae ì spravâdlìvae prad vačyma Gospada. </i>


text:
Толькі сьвятыні твае, якія будуць у цябе, і абяцаньні твае прынось, і прыходзь на тое месца, якое выбера Гасподзь, </p><i> Tol′kì s′vâtynì tvae, âkìâ buduc′ u câbe, ì abâcan′nì tvae prynos′, ì pryhodz′ na toe mesca, âkoe vybera Gaspodz′, </i>


text:
і прынось цэласпаленьні твае, мяса і кроў, на ахвярніку Госпада, Бога твайго; а кроў ахвяраў тваіх павінна пралівацца каля ахвярніка Госпада, Бога твайго, а мяса еж. </p><i> ì prynos′ cèlaspalen′nì tvae, mâsa ì kroǔ, na ahvârnìku Gospada, Boga tvajgo; a kroǔ ahvâraǔ tvaìh pavìnna pralìvacca kalâ ahvârnìka Gospada, Boga tvajgo, a mâsa ež. </i>


text:
Слухай і выконвай усе словы гэтыя, якія наказваю табе, каб добра было табе і дзецям тваім пасьля цябе вавек, калі будзеш рабіць добрае і заўгоднае прад вачыма Госпада, Бога твайго. </p><i> Sluhaj ì vykonvaj use slovy gètyâ, âkìâ nakazvaû tabe, kab dobra bylo tabe ì dzecâm tvaìm pas′lâ câbe vavek, kalì budzeš rabìc′ dobrae ì zaǔgodnae prad vačyma Gospada, Boga tvajgo. </i>


text:
Калі Гасподзь, Бог твой, вынішчыць ад аблічча твайго народы, да якіх ты ідзеш, каб узяць іх у валоданьне, і ты, узяўшы іх, паселішся ў зямлі іхняй, </p><i> Kalì Gaspodz′, Bog tvoj, vynìščyc′ ad ablìčča tvajgo narody, da âkìh ty ìdzeš, kab uzâc′ ìh u valodan′ne, ì ty, uzâǔšy ìh, paselìšsâ ǔ zâmlì ìhnâj, </i>


text:
тады асьцерагайся, каб ты ня трапіў у сетку, ідучы за імі, пасьля зьнішчэньня іх ад аблічча твайго, і ня шукаў багоў іншых, кажучы: "як служылі народы гэтыя багам сваім, так і я рабіцьму"; </p><i> tady as′ceragajsâ, kab ty nâ trapìǔ u setku, ìdučy za ìmì, pas′lâ z′nìščèn′nâ ìh ad ablìčča tvajgo, ì nâ šukaǔ bagoǔ ìnšyh, kažučy: "âk služylì narody gètyâ bagam svaìm, tak ì â rabìc′mu"; </i>


text:
не рабі так Госпаду, Богу твайму, бо ўсё, чым гідзіцца Гасподзь, што ненавідзіць Ён, яны робяць багам сваім: яны і сыноў сваіх і дочак сваіх спальваюць на агні багам сваім. </p><i> ne rabì tak Gospadu, Bogu tvajmu, bo ǔsë, čym gìdzìcca Gaspodz′, što nenavìdzìc′ Ën, âny robâc′ bagam svaìm: âny ì synoǔ svaìh ì dočak svaìh spal′vaûc′ na agnì bagam svaìm. </i>


text:
Усё, што я наказваю вам, старайцеся выконваць; не дадавай да таго і не адымай ад таго. </p><i> Usë, što â nakazvaû vam, starajcesâ vykonvac′; ne dadavaj da tago ì ne adymaj ad tago. </i>


text:
Калі паўстане сярод цябе прарок, альбо той, хто бачыць сны, і пакажа табе азнаку альбо цуд, </p><i> Kalì paǔstane sârod câbe prarok, al′bo toj, hto bačyc′ sny, ì pakaža tabe aznaku al′bo cud, </i>


text:
і збудзецца тая азнака альбо цуд, пра што ён казаў табе, і скажа пры тым: "хадзем сьледам за багамі іншымі, якіх ты ня ведаеш, і будзем служыць ім", - </p><i> ì zbudzecca taâ aznaka al′bo cud, pra što ën kazaǔ tabe, ì skaža pry tym: "hadzem s′ledam za bagamì ìnšymì, âkìh ty nâ vedaeš, ì budzem služyc′ ìm", - </i>


text:
дык ня слухай слоў прарока гэтага, альбо тлумача сноў гэтага; бо праз гэта выпрабоўвае вас Гасподзь, Бог ваш, каб даведацца, ці любіце вы Госпада, Бога вашага, ад усяго сэрца вашага і ад усёй душы вашай; </p><i> dyk nâ sluhaj sloǔ praroka gètaga, al′bo tlumača snoǔ gètaga; bo praz gèta vypraboǔvae vas Gaspodz′, Bog vaš, kab davedacca, cì lûbìce vy Gospada, Boga vašaga, ad usâgo sèrca vašaga ì ad usëj dušy vašaj; </i>


text:
За Госпадам, Богам вашым, сьледуйце і Яго бойцеся, запаведзі Ягоныя выконвайце і голасу Ягонага слухайцеся, і Яму служэце і да Яго прыхінайцеся; </p><i> Za Gospadam, Bogam vašym, s′ledujce ì Âgo bojcesâ, zapavedzì Âgonyâ vykonvajce ì golasu Âgonaga sluhajcesâ, ì Âmu služèce ì da Âgo pryhìnajcesâ; </i>


text:
а прарока таго альбо тлумача сноў таго трэба аддаць сьмерці за тое, што ён умаўляў вас адступіцца ад Госпада, Бога вашага, Які вывеў вас зь зямлі Егіпецкай і вызваліў цябе з дома рабства, прагнучы зьвесьці цябе з дарогі, па якой ісьці наказваў табе Гасподзь, Бог твой; і гэтак зьнішчы зло спасярод сябе. </p><i> a praroka tago al′bo tlumača snoǔ tago trèba addac′ s′mercì za toe, što ën umaǔlâǔ vas adstupìcca ad Gospada, Boga vašaga, Âkì vyveǔ vas z′ zâmlì Egìpeckaj ì vyzvalìǔ câbe z doma rabstva, pragnučy z′ves′cì câbe z darogì, pa âkoj ìs′cì nakazvaǔ tabe Gaspodz′, Bog tvoj; ì gètak z′nìščy zlo spasârod sâbe. </i>


text:
Калі цябе пачне ўмаўляць брат твой тайна, сын маці тваёй, альбо сын твой, альбо дачка твая, альбо жонка на ўлоньні тваім, альбо сябар твой, які для цябе, як душа твая, кажучы: "хадзем і будзем служыць багам іншым, якіх ня ведаў ты і бацькі твае", </p><i> Kalì câbe pačne ǔmaǔlâc′ brat tvoj tajna, syn macì tvaëj, al′bo syn tvoj, al′bo dačka tvaâ, al′bo žonka na ǔlon′nì tvaìm, al′bo sâbar tvoj, âkì dlâ câbe, âk duša tvaâ, kažučy: "hadzem ì budzem služyc′ bagam ìnšym, âkìh nâ vedaǔ ty ì bac′kì tvae", </i>


text:
багам тых народаў, якія вакол цябе, блізкіх да цябе, альбо далёкіх ад цябе, ад аднаго краю зямлі да другога, - </p><i> bagam tyh narodaǔ, âkìâ vakol câbe, blìzkìh da câbe, al′bo dalëkìh ad câbe, ad adnago kraû zâmlì da drugoga, - </i>


text:
дык не згаджайся зь ім і ня слухай яго; і хай не пашкадуе яго вока тваё, і не шкадуй яго і не прыкрывай яго, </p><i> dyk ne zgadžajsâ z′ ìm ì nâ sluhaj âgo; ì haj ne paškadue âgo voka tvaë, ì ne škaduj âgo ì ne prykryvaj âgo, </i>


text:
а забі яго; твая рука першая павінна быць на ім, каб забіць яго, а потым рукі ўсяго народа; </p><i> a zabì âgo; tvaâ ruka peršaâ pavìnna byc′ na ìm, kab zabìc′ âgo, a potym rukì ǔsâgo naroda; </i>


text:
пабі яго камянямі да сьмерці, бо ён намышляў адвярнуць цябе ад Госпада, Бога твайго, Які вывеў цябе зь зямлі Егіпецкай, з дома рабства; </p><i> pabì âgo kamânâmì da s′mercì, bo ën namyšlâǔ advârnuc′ câbe ad Gospada, Boga tvajgo, Âkì vyveǔ câbe z′ zâmlì Egìpeckaj, z doma rabstva; </i>


text:
увесь Ізраіль пачуе гэта і збаіцца, і ня будуць болей рабіць сярод цябе такога ліха. </p><i> uves′ Ìzraìl′ pačue gèta ì zbaìcca, ì nâ buduc′ bolej rabìc′ sârod câbe takoga lìha. </i>


text:
Калі пачуеш пра які-небудзь горад твой, які Гасподзь, Бог твой, дае табе на жыхарства, </p><i> Kalì pačueš pra âkì-nebudz′ gorad tvoj, âkì Gaspodz′, Bog tvoj, dae tabe na žyharstva, </i>


text:
што паявіліся ў ім бязбожныя людзі спасярод цябе і спакусілі жыхароў горада іхняга, кажучы: "хадзем і будзем служыць багам іншым, якіх вы ня ведалі", - </p><i> što paâvìlìsâ ǔ ìm bâzbožnyâ lûdzì spasârod câbe ì spakusìlì žyharoǔ gorada ìhnâga, kažučy: "hadzem ì budzem služyc′ bagam ìnšym, âkìh vy nâ vedalì", - </i>


text:
дык ты вышукай, дасачы і добра распытай; і калі гэта чыстая праўда, што здарылася шкарада гэтая сярод цябе, </p><i> dyk ty vyšukaj, dasačy ì dobra raspytaj; ì kalì gèta čystaâ praǔda, što zdarylasâ škarada gètaâ sârod câbe, </i>


text:
пабі жыхароў таго горада вастрыём меча, аддай праклёну яго і ўсё, што ў ім, і быдла яго пабі вастрыём меча; </p><i> pabì žyharoǔ tago gorada vastryëm meča, addaj praklënu âgo ì ǔsë, što ǔ ìm, ì bydla âgo pabì vastryëm meča; </i>


text:
А ўсю здабычу яго зьбяры на сярэдзіну плошчы яго і спалі агнём горад і ўсю здабычу яго цалкам Госпаду, Богу твайму, і хай будзе ён вечна ў руінах, ня трэба ніколі болей адбудоўваць яго; </p><i> A ǔsû zdabyču âgo z′bâry na sârèdzìnu ploščy âgo ì spalì agnëm gorad ì ǔsû zdabyču âgo calkam Gospadu, Bogu tvajmu, ì haj budze ën večna ǔ ruìnah, nâ trèba nìkolì bolej adbudoǔvac′ âgo; </i>


text:
нішто з праклятага хай ня прыліпне да рукі тваёй, каб утаймаваў Гасподзь лютасьць гневу Свайго і даў табе літасьць і памілаваў цябе, і памножыў цябе, як запрысягаўся бацькам тваім. </p><i> nìšto z praklâtaga haj nâ prylìpne da rukì tvaëj, kab utajmavaǔ Gaspodz′ lûtas′c′ gnevu Svajgo ì daǔ tabe lìtas′c′ ì pamìlavaǔ câbe, ì pamnožyǔ câbe, âk zaprysâgaǔsâ bac′kam tvaìm. </i>


text:
калі будзеш слухаць голасу Госпада, Бога твайго, захоўваючы ўсе запаведзі Ягоныя, якія сёньня пераказваю табе, робячы заўгоднае прад вачыма Госпада, Бога твайго. </p><i> kalì budzeš sluhac′ golasu Gospada, Boga tvajgo, zahoǔvaûčy ǔse zapavedzì Âgonyâ, âkìâ sën′nâ perakazvaû tabe, robâčy zaǔgodnae prad vačyma Gospada, Boga tvajgo. </i>


text:
<pb/>Вы - сыны Госпада, Бога вашага; не рабеце нарэзаў на целе вашым і не выстрыгайце валасоў над вачыма вашымі па нябожчыку; </p><i> Vy - syny Gospada, Boga vašaga; ne rabece narèzaǔ na cele vašym ì ne vystrygajce valasoǔ nad vačyma vašymì pa nâbožčyku; </i>


text:
бо ты народ сьвяты ў Госпада, Бога твайго, і цябе выбраў Гасподзь, каб ты быў уласным Яго народам з усіх народаў, якія на зямлі. </p><i> bo ty narod s′vâty ǔ Gospada, Boga tvajgo, ì câbe vybraǔ Gaspodz′, kab ty byǔ ulasnym Âgo narodam z usìh narodaǔ, âkìâ na zâmlì. </i>


text:
Вось быдла, якое вам можна есьці: валы, авечкі, козы, </p><i> Vos′ bydla, âkoe vam možna es′cì: valy, avečkì, kozy, </i>


text:
алень і сарна, і буйвал і казуля, і зубр і жырафа, і антылопа. </p><i> alen′ ì sarna, ì bujval ì kazulâ, ì zubr ì žyrafa, ì antylopa. </i>


text:
Усякая жывёліна, у якое расшчэпленыя капыты і на абодвух капытах глыбокі разрэз, і якая жуе жуйку, тую ежце; </p><i> Usâkaâ žyvëlìna, u âkoe rasščèplenyâ kapyty ì na abodvuh kapytah glybokì razrèz, ì âkaâ žue žujku, tuû ežce; </i>


text:
толькі гэтых ня ежце з тых, што жуюць жуйку і маюць расшчэпленыя капыты з глыбокім разрэзам: вярблюда, зайца і тушканчыка, бо хоць яны жуюць жуйку, але капыты ў іх не расшчэпленыя: нячыстыя яны вам; </p><i> tol′kì gètyh nâ ežce z tyh, što žuûc′ žujku ì maûc′ rasščèplenyâ kapyty z glybokìm razrèzam: vârblûda, zajca ì tuškančyka, bo hoc′ âny žuûc′ žujku, ale kapyty ǔ ìh ne rasščèplenyâ: nâčystyâ âny vam; </i>


text:
і сьвіньні, бо капыты ў яе расшчэпленыя, але ня жуе жуйкі; нячыстая яна вам; ня ежце мяса іх і да трупаў іх не дакранайцеся. </p><i> ì s′vìn′nì, bo kapyty ǔ âe rasščèplenyâ, ale nâ žue žujkì; nâčystaâ âna vam; nâ ežce mâsa ìh ì da trupaǔ ìh ne dakranajcesâ. </i>


text:
З усіх жывёлаў, якія ў вадзе, ежце ўсіх, у якіх ёсьць пер'е і луска; </p><i> Z usìh žyvëlaǔ, âkìâ ǔ vadze, ežce ǔsìh, u âkìh ës′c′ per'e ì luska; </i>


text:
а ўсіх тых, у якіх няма пер'я і лускі, ня ежце: нячыста гэта вам. </p><i> a ǔsìh tyh, u âkìh nâma per'â ì luskì, nâ ežce: nâčysta gèta vam. </i>


text:
а гэтых зь іх ня трэба есьці: арла, грыфа і марскога арла, </p><i> a gètyh z′ ìh nâ trèba es′cì: arla, gryfa ì marskoga arla, </i>


text:
і кані, і сокала і крагуля з пародаю іхняю, </p><i> ì kanì, ì sokala ì kragulâ z parodaû ìhnâû, </i>


text:
і страўса і савы, і чайкі і шуляка з пародай ягонаю, </p><i> ì straǔsa ì savy, ì čajkì ì šulâka z parodaj âgonaû, </i>


text:
і чаплі, і бусла з пародаю ягонай, і ўдода, і кажана. </p><i> ì čaplì, ì busla z parodaû âgonaj, ì ǔdoda, ì kažana. </i>


text:
Усе крылатыя паўзуны нячыстыя вам, ня ежце іх. </p><i> Use krylatyâ paǔzuny nâčystyâ vam, nâ ežce ìh. </i>


text:
Ня ежце ніякага падла: іншаземцу, які надарыцца ў селішчах тваіх, аддай яго, ён хай есьць яго, альбо прадай яму, бо ты народ сьвяты ў Госпада, Бога твайго. Не гатуй казьляня ў малацэ маці ягонай. </p><i> Nâ ežce nìâkaga padla: ìnšazemcu, âkì nadarycca ǔ selìščah tvaìh, addaj âgo, ën haj es′c′ âgo, al′bo pradaj âmu, bo ty narod s′vâty ǔ Gospada, Boga tvajgo. Ne gatuj kaz′lânâ ǔ malacè macì âgonaj. </i>


text:
Аддзяляй дзесяціну з усяго ўроджанага насеньнем тваім, якое штогоду на полі тваім узрасьце, </p><i> Addzâlâj dzesâcìnu z usâgo ǔrodžanaga nasen′nem tvaìm, âkoe štogodu na polì tvaìm uzras′ce, </i>


text:
і еж прад Госпадам, Богам тваім, на тым месцы, якое выбера Ён, каб быць імю Ягонаму там; прынось дзесяціну хлеба твайго і алею твайго, каб ты навучыўся баяцца Госпада, Бога твайго, ва ўсе дні. </p><i> ì ež prad Gospadam, Bogam tvaìm, na tym mescy, âkoe vybera Ën, kab byc′ ìmû Âgonamu tam; prynos′ dzesâcìnu hleba tvajgo ì aleû tvajgo, kab ty navučyǔsâ baâcca Gospada, Boga tvajgo, va ǔse dnì. </i>


text:
Калі ж доўгая будзе табе дарога, так што ня зможаш несьці гэтага, бо далёка ад цябе тое месца, якое выбера Гасподзь, Бог твой, каб пакласьці там імя Сваё, і Гасподзь, Бог твой, дабраславіў цябе, </p><i> Kalì ž doǔgaâ budze tabe daroga, tak što nâ zmožaš nes′cì gètaga, bo dalëka ad câbe toe mesca, âkoe vybera Gaspodz′, Bog tvoj, kab paklas′cì tam ìmâ Svaë, ì Gaspodz′, Bog tvoj, dabraslavìǔ câbe, </i>


text:
дык памяняй гэта на срэбра і вазьмі срэбра ў руку тваю і прыходзь на месца, якое выбера Гасподзь, Бог твой; </p><i> dyk pamânâj gèta na srèbra ì vaz′mì srèbra ǔ ruku tvaû ì pryhodz′ na mesca, âkoe vybera Gaspodz′, Bog tvoj; </i>


text:
і купляй на срэбра гэта ўсё, што заўгодзіцца душы тваёй; і еж там прад Госпадам, Богам тваім, і радуйся ты і сямэя твая. </p><i> ì kuplâj na srèbra gèta ǔsë, što zaǔgodzìcca dušy tvaëj; ì ež tam prad Gospadam, Bogam tvaìm, ì radujsâ ty ì sâmèâ tvaâ. </i>


text:
І лявіта, які ў селішчах тваіх, не пакінь, бо няма яму долі і дзялянкі з табою. </p><i> Ì lâvìta, âkì ǔ selìščah tvaìh, ne pakìn′, bo nâma âmu dolì ì dzâlânkì z taboû. </i>


text:
А як міне тры гады, аддзяляй усе дзесяціны створанага табою ў той год і кладзі ў селішчах тваіх; </p><i> A âk mìne try gady, addzâlâj use dzesâcìny stvoranaga taboû ǔ toj god ì kladzì ǔ selìščah tvaìh; </i>


text:
і няхай прыйдзе лявіт, бо яму няма долі і дзялянкі з табою, і прыхадзень і сірата і ўдава, якія ў селішчах тваіх, і няхай ядуць і наядаюцца, каб дабраславіў цябе Гасподзь, Бог твой, ў кожнай дзеі рук тваіх, якія ты будзеш рабіць. </p><i> ì nâhaj pryjdze lâvìt, bo âmu nâma dolì ì dzâlânkì z taboû, ì pryhadzen′ ì sìrata ì ǔdava, âkìâ ǔ selìščah tvaìh, ì nâhaj âduc′ ì naâdaûcca, kab dabraslavìǔ câbe Gaspodz′, Bog tvoj, ǔ kožnaj dzeì ruk tvaìh, âkìâ ty budzeš rabìc′. </i>


text:
<pb/>А ў канцы кожнага сёмага года рабі адпушчэньне. </p><i> A ǔ kancy kožnaga sëmaga goda rabì adpuščèn′ne. </i>


text:
А адпушчэньне ў тым, каб кожны пазыковец, які пазычыў блізкаму свайму, дараваў пазыку і не спаганяў з блізкага свайго альбо з брата свайго, бо абвешчана дараваньне дзеля Госпада; </p><i> A adpuščèn′ne ǔ tym, kab kožny pazykovec, âkì pazyčyǔ blìzkamu svajmu, daravaǔ pazyku ì ne spaganâǔ z blìzkaga svajgo al′bo z brata svajgo, bo abveščana daravan′ne dzelâ Gospada; </i>


text:
з чужаземца спаганяй, а што будзе твайго ў брата твайго, даруй. </p><i> z čužazemca spaganâj, a što budze tvajgo ǔ brata tvajgo, daruj. </i>


text:
Хіба толькі ня будзе ў цябе ўбогага: бо дабраславіць цябе Гасподзь на той зямлі, якую Гасподзь, Бог твой, дае табе ў дзялянку, каб ты ўспадкаваў яе, </p><i> Hìba tol′kì nâ budze ǔ câbe ǔbogaga: bo dabraslavìc′ câbe Gaspodz′ na toj zâmlì, âkuû Gaspodz′, Bog tvoj, dae tabe ǔ dzâlânku, kab ty ǔspadkavaǔ âe, </i>


text:
калі толькі будзеш слухаць голасу Госпада, Бога твайго, і старацца выконваць усе запаведзі гэтыя, якія я сёньня наказваю табе; </p><i> kalì tol′kì budzeš sluhac′ golasu Gospada, Boga tvajgo, ì staracca vykonvac′ use zapavedzì gètyâ, âkìâ â sën′nâ nakazvaû tabe; </i>


text:
бо Гасподзь, Бог твой, дабраславіць цябе, як Ён казаў табе, і ты будзеш даваць пазыку многім народам, а сам ня будзеш браць пазыкі; і мы валадарыць будзем над многімі народамі, а яны над табою ня будуць валадарыць. </p><i> bo Gaspodz′, Bog tvoj, dabraslavìc′ câbe, âk Ën kazaǔ tabe, ì ty budzeš davac′ pazyku mnogìm narodam, a sam nâ budzeš brac′ pazykì; ì my valadaryc′ budzem nad mnogìmì narodamì, a âny nad taboû nâ buduc′ valadaryc′. </i>


text:
Калі ж будзе ў цябе ўбогі, хто-небудзь з братоў тваіх, у адным зь селішчаў тваіх на зямлі тваёй, якую Гасподзь, Бог твой, дае табе, дык не ачэрсьцьві сэрца твайго і не затулі рукі тваёй перад зубожаным братам тваім, </p><i> Kalì ž budze ǔ câbe ǔbogì, hto-nebudz′ z bratoǔ tvaìh, u adnym z′ selìščaǔ tvaìh na zâmlì tvaëj, âkuû Gaspodz′, Bog tvoj, dae tabe, dyk ne ačèrs′c′vì sèrca tvajgo ì ne zatulì rukì tvaëj perad zubožanym bratam tvaìm, </i>


text:
а растулі перад ім руку тваю і пазыч яму, гледзячы па ягонай патрэбе, у чым ён мае патрэбу; </p><i> a rastulì perad ìm ruku tvaû ì pazyč âmu, gledzâčy pa âgonaj patrèbe, u čym ën mae patrèbu; </i>


text:
пільнуйся, каб не зарадзілася ў сэрцы тваім ліхая думка: "набліжаецца сёмы год, год адпушчэньня", і каб ад таго вока тваё не зрабілася немілажальным да ўбогага брата твайго, і ты не адмовіў яму; бо ён залямантуе на цябе да Госпада, і будзе на табе грэх; </p><i> pìl′nujsâ, kab ne zaradzìlasâ ǔ sèrcy tvaìm lìhaâ dumka: "nablìžaecca sëmy god, god adpuščèn′nâ", ì kab ad tago voka tvaë ne zrabìlasâ nemìlažal′nym da ǔbogaga brata tvajgo, ì ty ne admovìǔ âmu; bo ën zalâmantue na câbe da Gospada, ì budze na tabe grèh; </i>


text:
дай яму, і калі давацьмеш яму, хай не зажурыцца сэрца тваё, бо за тое дабраславіць цябе Гасподзь, Бог твой, ва ўсіх дзеях тваіх і ва ўсім, што будзе рабіцца тваімі рукамі; </p><i> daj âmu, ì kalì davac′meš âmu, haj ne zažurycca sèrca tvaë, bo za toe dabraslavìc′ câbe Gaspodz′, Bog tvoj, va ǔsìh dzeâh tvaìh ì va ǔsìm, što budze rabìcca tvaìmì rukamì; </i>


text:
бо ўбогія заўсёды будуць на зямлі; таму я і загадваю табе: растуляй руку тваю перад братам тваім, бедным тваім і жабраком тваім на зямлі тваёй. </p><i> bo ǔbogìâ zaǔsëdy buduc′ na zâmlì; tamu â ì zagadvaû tabe: rastulâj ruku tvaû perad bratam tvaìm, bednym tvaìm ì žabrakom tvaìm na zâmlì tvaëj. </i>


text:
Калі прадасца табе брат твой, Габрэй, альбо Габрэйка, дык шэсьць гадоў павінен ён быць рабом табе, а на сёмым годзе адпусьці яго ад сябе на волю; </p><i> Kalì pradasca tabe brat tvoj, Gabrèj, al′bo Gabrèjka, dyk šès′c′ gadoǔ pavìnen ën byc′ rabom tabe, a na sëmym godze adpus′cì âgo ad sâbe na volû; </i>


text:
а калі будзеш адпускаць яго ад сябе на волю, не адпусьці яго з пустымі рукамі, </p><i> a kalì budzeš adpuskac′ âgo ad sâbe na volû, ne adpus′cì âgo z pustymì rukamì, </i>


text:
а надзялі яго ад статкаў тваіх, ад гумна твайго і ад чавіла твайго: дай яму, чым спадобіў цябе Гасподзь, Бог твой; </p><i> a nadzâlì âgo ad statkaǔ tvaìh, ad gumna tvajgo ì ad čavìla tvajgo: daj âmu, čym spadobìǔ câbe Gaspodz′, Bog tvoj; </i>


text:
памятай, што і ты быў рабом у зямлі Егіпецкай і выбавіў цябе Гасподзь, Бог твой, таму я сёньня і наказваю табе гэта. </p><i> pamâtaj, što ì ty byǔ rabom u zâmlì Egìpeckaj ì vybavìǔ câbe Gaspodz′, Bog tvoj, tamu â sën′nâ ì nakazvaû tabe gèta. </i>


text:
А калі ён скажа табе: "не пайду я ад цябе, бо я люблю цябе і дом твой", таму добра яму ў цябе, </p><i> A kalì ën skaža tabe: "ne pajdu â ad câbe, bo â lûblû câbe ì dom tvoj", tamu dobra âmu ǔ câbe, </i>


text:
дык вазьмі шыла і прыкалі вуха ягонае да дзьвярэй; і будзе ён рабом тваім навекі. Так рабі і з рабыняй тваёю. </p><i> dyk vaz′mì šyla ì prykalì vuha âgonae da dz′vârèj; ì budze ën rabom tvaìm navekì. Tak rabì ì z rabynâj tvaëû. </i>


text:
Ня лічы гэта сабе цяжкім, што ты павінен адпусьціць яго ад сябе на волю, бо ён за шэсьць гадоў зарабіў табе ўдвайне супроць платы найміта; і дабраславіць цябе Гасподзь, Бог твой, ва ўсім, што ні будзеш рабіць. </p><i> Nâ lìčy gèta sabe câžkìm, što ty pavìnen adpus′cìc′ âgo ad sâbe na volû, bo ën za šès′c′ gadoǔ zarabìǔ tabe ǔdvajne suproc′ platy najmìta; ì dabraslavìc′ câbe Gaspodz′, Bog tvoj, va ǔsìm, što nì budzeš rabìc′. </i>


text:
Усё першароднае мужчынскага полу, што народзіцца ад буйнога быдла твайго і ад дробнага быдла твайго, пасьвячай Госпаду, Богу твайму: не працуй на першародным вале тваім і ня стрыжы першароднага з дробнага быдла твайго; </p><i> Usë peršarodnae mužčynskaga polu, što narodzìcca ad bujnoga bydla tvajgo ì ad drobnaga bydla tvajgo, pas′vâčaj Gospadu, Bogu tvajmu: ne pracuj na peršarodnym vale tvaìm ì nâ stryžy peršarodnaga z drobnaga bydla tvajgo; </i>


text:
прад Госпадам, Богам тваім, штогоду рабі гэта ты і сямэя твая, на месцы, якое выбера Гасподзь; </p><i> prad Gospadam, Bogam tvaìm, štogodu rabì gèta ty ì sâmèâ tvaâ, na mescy, âkoe vybera Gaspodz′; </i>


text:
а калі будзе на ім загана, кульгавасьць альбо слепата, альбо якая іншая пахіба, дык ня прынось яго ў ахвяру Госпаду, Богу твайму, </p><i> a kalì budze na ìm zagana, kul′gavas′c′ al′bo slepata, al′bo âkaâ ìnšaâ pahìba, dyk nâ prynos′ âgo ǔ ahvâru Gospadu, Bogu tvajmu, </i>


text:
а ў селішчах тваіх еж яго; нячысты як і чысты могуць есьці, як сарну і як аленя; </p><i> a ǔ selìščah tvaìh ež âgo; nâčysty âk ì čysty moguc′ es′cì, âk sarnu ì âk alenâ; </i>


text:
толькі крыві ягонай ня еж: на зямлю вылівай яе, як ваду. </p><i> tol′kì kryvì âgonaj nâ ež: na zâmlû vylìvaj âe, âk vadu. </i>


text:
<pb/>Сачы за месяцам Авіў і ўчыняй Пасху Госпаду, Богу твайму, бо ў месяцы Авіве вывеў цябе Гасподзь, Бог твой, зь Егіпта ўначы. </p><i> Sačy za mesâcam Avìǔ ì ǔčynâj Pashu Gospadu, Bogu tvajmu, bo ǔ mesâcy Avìve vyveǔ câbe Gaspodz′, Bog tvoj, z′ Egìpta ǔnačy. </i>


text:
І закалі паску Госпаду, Богу твайму, з дробнага і буйнога быдла, на месцы, якое выбера Гасподзь, каб было там імя Ягонае. </p><i> Ì zakalì pasku Gospadu, Bogu tvajmu, z drobnaga ì bujnoga bydla, na mescy, âkoe vybera Gaspodz′, kab bylo tam ìmâ Âgonae. </i>


text:
Ня еж зь ёю квашанага; сем дзён еж зь ёю праснакі, хлябы бедаваньня, бо сьпешна выйшаў ты зь зямлі Егіпецкай, каб памятаў ты дзень выхаду свайго зь зямлі Егіпецкай праз усе дні жыцьця твайго; </p><i> Nâ ež z′ ëû kvašanaga; sem dzën ež z′ ëû prasnakì, hlâby bedavan′nâ, bo s′pešna vyjšaǔ ty z′ zâmlì Egìpeckaj, kab pamâtaǔ ty dzen′ vyhadu svajgo z′ zâmlì Egìpeckaj praz use dnì žyc′câ tvajgo; </i>


text:
сем дзён не павінна быць у цябе нічога квашанага ва ўсім краі, і зь мяса, якое ты прынёс у ахвяру ўвечары перашага дня, нічога не павінна заставацца да раніцы. </p><i> sem dzën ne pavìnna byc′ u câbe nìčoga kvašanaga va ǔsìm kraì, ì z′ mâsa, âkoe ty prynës u ahvâru ǔvečary perašaga dnâ, nìčoga ne pavìnna zastavacca da ranìcy. </i>


text:
Ня можаш ты калоць паску ні ў якім доме тваім, які Гасподзь, Бог твой дасьць табе; </p><i> Nâ možaš ty kaloc′ pasku nì ǔ âkìm dome tvaìm, âkì Gaspodz′, Bog tvoj das′c′ tabe; </i>


text:
толькі на тым месцы, якое выбера Гасподзь, Бог твой, каб было там імя Ягонае, калі паску ўвечары пры захадзе сонца, тым самым часам, як ты выйшаў зь Егіпта; </p><i> tol′kì na tym mescy, âkoe vybera Gaspodz′, Bog tvoj, kab bylo tam ìmâ Âgonae, kalì pasku ǔvečary pry zahadze sonca, tym samym časam, âk ty vyjšaǔ z′ Egìpta; </i>


text:
і сьпячы і зьеж на тым месцы, якое выбера Гасподзь, Бог твой, а на другі дзень можаш вярнуцца і ўвайсьці ў намёты твае. </p><i> ì s′pâčy ì z′ež na tym mescy, âkoe vybera Gaspodz′, Bog tvoj, a na drugì dzen′ možaš vârnucca ì ǔvajs′cì ǔ namëty tvae. </i>


text:
Шэсьць дзён еж праснакі, а сёмага дня адданьне сьвята Госпаду, Богу твайму; не займайся працаю. </p><i> Šès′c′ dzën ež prasnakì, a sëmaga dnâ addan′ne s′vâta Gospadu, Bogu tvajmu; ne zajmajsâ pracaû. </i>


text:
Сем тыдняў адлічы сабе; і пачынай лічыць сем тыдняў з таго часу, як серп зажне сьпелае збожжа; </p><i> Sem tydnâǔ adlìčy sabe; ì pačynaj lìčyc′ sem tydnâǔ z tago času, âk serp zažne s′pelae zbožža; </i>


text:
тады ўчыняй сьвята сяміцаў Госпаду, Богу твайму, у меру дайнасьці рукі тваёй, колькі дасі, гледзячы па тым, чым спадобіць цябе Гасподзь, Бог твой; </p><i> tady ǔčynâj s′vâta sâmìcaǔ Gospadu, Bogu tvajmu, u meru dajnas′cì rukì tvaëj, kol′kì dasì, gledzâčy pa tym, čym spadobìc′ câbe Gaspodz′, Bog tvoj; </i>


text:
І радуйся прад Госпадам, Богам тваім, ты і сын твой і дачка твая, і раб твой і рабыня твая, і лявіт, які ў селішчах тваіх, і прыхадзень і сірата і ўдава, якія сярод цябе, на месцы, якое выбера Гасподзь, Бог твой, каб было там імя Ягонае; </p><i> Ì radujsâ prad Gospadam, Bogam tvaìm, ty ì syn tvoj ì dačka tvaâ, ì rab tvoj ì rabynâ tvaâ, ì lâvìt, âkì ǔ selìščah tvaìh, ì pryhadzen′ ì sìrata ì ǔdava, âkìâ sârod câbe, na mescy, âkoe vybera Gaspodz′, Bog tvoj, kab bylo tam ìmâ Âgonae; </i>


text:
памятай, што ты быў рабом у Егіпце, і шануй і выконвай пастановы гэтыя. </p><i> pamâtaj, što ty byǔ rabom u Egìpce, ì šanuj ì vykonvaj pastanovy gètyâ. </i>


text:
Сьвята кучак учыняй у сябе сем дзён, калі прыбярэш з гумна твайго і з чавіла твайго; </p><i> S′vâta kučak učynâj u sâbe sem dzën, kalì prybârèš z gumna tvajgo ì z čavìla tvajgo; </i>


text:
і радуйся ў сьвята тваё ты і сын твой і дачка твая, і раб твой і рабыня твая, і лявіт і прыхадзень, і сірата і ўдава, якія ў селішчах тваіх, </p><i> ì radujsâ ǔ s′vâta tvaë ty ì syn tvoj ì dačka tvaâ, ì rab tvoj ì rabynâ tvaâ, ì lâvìt ì pryhadzen′, ì sìrata ì ǔdava, âkìâ ǔ selìščah tvaìh, </i>


text:
сем дзён сьвяткуй Госпаду, Богу твайму, на месцы, якое выбера Гасподзь, Бог твой; бо дабраславіць цябе Гасподзь, Бог твой, ва ўсім плёне тваім і ва ўсякай дзеі рук тваіх, і ты будзеш толькі радавацца. </p><i> sem dzën s′vâtkuj Gospadu, Bogu tvajmu, na mescy, âkoe vybera Gaspodz′, Bog tvoj; bo dabraslavìc′ câbe Gaspodz′, Bog tvoj, va ǔsìm plëne tvaìm ì va ǔsâkaj dzeì ruk tvaìh, ì ty budzeš tol′kì radavacca. </i>


text:
Тры разы на год увесь мужчынскі пол павінен зьяўляцца прад аблічча Госпада, Бога твайго, на месца, якое выбера Ён: у сьвята праснакоў, у сьвята сяміцаў і ў сьвята кучак; і ніхто не павінен зьяўляцца прад аблічча Госпада паражняком, </p><i> Try razy na god uves′ mužčynskì pol pavìnen z′âǔlâcca prad ablìčča Gospada, Boga tvajgo, na mesca, âkoe vybera Ën: u s′vâta prasnakoǔ, u s′vâta sâmìcaǔ ì ǔ s′vâta kučak; ì nìhto ne pavìnen z′âǔlâcca prad ablìčča Gospada paražnâkom, </i>


text:
а кожны з дарункам у руцэ сваёй, паводле дабраславеньня Госпада, Бога твайго, якое Ён даў Табе. </p><i> a kožny z darunkam u rucè svaëj, pavodle dabraslaven′nâ Gospada, Boga tvajgo, âkoe Ën daǔ Tabe. </i>


text:
Ва ўсіх селішчах тваіх, якія Гасподзь, Бог твой, дасьць табе, пастаў сабе судзьдзяў і наглядчыкаў па плямёнах тваіх, каб яны судзілі народ судом справядлівым; </p><i> Va ǔsìh selìščah tvaìh, âkìâ Gaspodz′, Bog tvoj, das′c′ tabe, pastaǔ sabe sudz′dzâǔ ì naglâdčykaǔ pa plâmënah tvaìh, kab âny sudzìlì narod sudom spravâdlìvym; </i>


text:
не перакручвай закона, не зважай на асобы і не бяры дарункаў, бо дарункі сьлепяць вочы мудрым і пераварочваюць справу тых, чыя праўда; </p><i> ne perakručvaj zakona, ne zvažaj na asoby ì ne bâry darunkaǔ, bo darunkì s′lepâc′ vočy mudrym ì peravaročvaûc′ spravu tyh, čyâ praǔda; </i>


text:
праўды, праўды шукай, каб ты быў жывы і авалодаў зямлёю, якую Гасподзь, Бог твой, дае табе. </p><i> praǔdy, praǔdy šukaj, kab ty byǔ žyvy ì avalodaǔ zâmlëû, âkuû Gaspodz′, Bog tvoj, dae tabe. </i>


text:
Не садзі сабе гаю зь якіх-небудзь дрэў каля ахвярніка Госпада, Бога твайго, які ты зробіш сабе, </p><i> Ne sadzì sabe gaû z′ âkìh-nebudz′ drèǔ kalâ ahvârnìka Gospada, Boga tvajgo, âkì ty zrobìš sabe, </i>


text:
і ня стаў сабе слупа, ненавіснага Госпаду, Богу твайму. </p><i> ì nâ staǔ sabe slupa, nenavìsnaga Gospadu, Bogu tvajmu. </i>


text:
Ня прынось у ахвяру Госпаду, Богу твайму, вала, альбо авечкі, на якой будзе загана, альбо што-небудзь благое, бо гэта агіда Госпаду, Богу твайму. </p><i> Nâ prynos′ u ahvâru Gospadu, Bogu tvajmu, vala, al′bo avečkì, na âkoj budze zagana, al′bo što-nebudz′ blagoe, bo gèta agìda Gospadu, Bogu tvajmu. </i>


text:
Калі знойдзецца сярод цябе ў якім-небудзь селішчы тваім, што Гасподзь, Бог твой, дае табе, мужчына альбо жанчына, хто зробіць ліхое прад вачыма Госпада, Бога твайго, пераступіўшы запавет Бога, </p><i> Kalì znojdzecca sârod câbe ǔ âkìm-nebudz′ selìščy tvaìm, što Gaspodz′, Bog tvoj, dae tabe, mužčyna al′bo žančyna, hto zrobìc′ lìhoe prad vačyma Gospada, Boga tvajgo, perastupìǔšy zapavet Boga, </i>


text:
і пойдзе і пачне служыць іншым багам, альбо паклоніцца ім, альбо сонцу, альбо месяцу, альбо ўсяму войску нябеснаму, чаго я не загадаў, </p><i> ì pojdze ì pačne služyc′ ìnšym bagam, al′bo paklonìcca ìm, al′bo soncu, al′bo mesâcu, al′bo ǔsâmu vojsku nâbesnamu, čago â ne zagadaǔ, </i>


text:
і табе абвешчана будзе, і ты пачуеш, дык ты добра пашукай: і калі гэта чыстая праўда, калі зроблена мярзота гэтая ў Ізраіле, </p><i> ì tabe abveščana budze, ì ty pačueš, dyk ty dobra pašukaj: ì kalì gèta čystaâ praǔda, kalì zroblena mârzota gètaâ ǔ Ìzraìle, </i>


text:
дык выведзі мужчыну таго, альбо жанчыну тую, якія ўчынілі ліха гэта, да варотаў тваіх і пабі іх камянямі да сьмерці. </p><i> dyk vyvedzì mužčynu tago, al′bo žančynu tuû, âkìâ ǔčynìlì lìha gèta, da varotaǔ tvaìh ì pabì ìh kamânâmì da s′mercì. </i>


text:
Па словах двух сьведкаў, альбо трох сьведкаў, павінен памерці засуджаны на сьмерць: нельга аддаваць сьмерці па словах аднаго сьведкі; </p><i> Pa slovah dvuh s′vedkaǔ, al′bo troh s′vedkaǔ, pavìnen pamercì zasudžany na s′merc′: nel′ga addavac′ s′mercì pa slovah adnago s′vedkì; </i>


text:
рука сьведкаў павінна быць на ім раней за ўсё, каб забіць яго, потым рука ўсяго народа; і так вынішчы ліха спасярод сябе. </p><i> ruka s′vedkaǔ pavìnna byc′ na ìm ranej za ǔsë, kab zabìc′ âgo, potym ruka ǔsâgo naroda; ì tak vynìščy lìha spasârod sâbe. </i>


text:
Калі ў тваім судзе цяжка будзе табе рассудзіць паміж крывёю і крывёю, паміж судом і судом, паміж пабоямі і пабоямі, і будуць нязгодныя меркаваньні ў варотах тваіх, дык устань і ідзі на месца, якое выбера Гасподзь, Бог твой, </p><i> Kalì ǔ tvaìm sudze câžka budze tabe rassudzìc′ pamìž kryvëû ì kryvëû, pamìž sudom ì sudom, pamìž paboâmì ì paboâmì, ì buduc′ nâzgodnyâ merkavan′nì ǔ varotah tvaìh, dyk ustan′ ì ìdzì na mesca, âkoe vybera Gaspodz′, Bog tvoj, </i>


text:
і прыйдзі да сьвятароў лявітаў і да судзьдзі, які будзе ў тыя дні, і спытайся ў іх, і яны скажуць табе, як рассудзіць; </p><i> ì pryjdzì da s′vâtaroǔ lâvìtaǔ ì da sudz′dzì, âkì budze ǔ tyâ dnì, ì spytajsâ ǔ ìh, ì âny skažuc′ tabe, âk rassudzìc′; </i>


text:
і зрабі паводле слова, якое яны скажуць табе, на тым месцы, якое выбера Гасподзь, і пастарайся выканаць усё, чаму яны навучаць цябе; </p><i> ì zrabì pavodle slova, âkoe âny skažuc′ tabe, na tym mescy, âkoe vybera Gaspodz′, ì pastarajsâ vykanac′ usë, čamu âny navučac′ câbe; </i>


text:
паводле закона, якому яны навучаць цябе, і паводле вызначэньня, якое яны скажуць табе, зрабі і ня ўхіляйся ні направа, ні налева ад таго, што яны скажуць табе. </p><i> pavodle zakona, âkomu âny navučac′ câbe, ì pavodle vyznačèn′nâ, âkoe âny skažuc′ tabe, zrabì ì nâ ǔhìlâjsâ nì naprava, nì naleva ad tago, što âny skažuc′ tabe. </i>


text:
А хто зробіць так дзёрзка, што не паслухаецца сьвятара, які стаіць там на служэньні прад Госпадам, Богам тваім, альбо судзьдзі, той павінен памерці, - і так вынішчы зло зь Ізраіля; </p><i> A hto zrobìc′ tak dzërzka, što ne pasluhaecca s′vâtara, âkì staìc′ tam na služèn′nì prad Gospadam, Bogam tvaìm, al′bo sudz′dzì, toj pavìnen pamercì, - ì tak vynìščy zlo z′ Ìzraìlâ; </i>


text:
і ўвесь народ пачуе і збаіцца, і ня будзе болей паводзіцца дзёрзка. </p><i> ì ǔves′ narod pačue ì zbaìcca, ì nâ budze bolej pavodzìcca dzërzka. </i>


text:
Калі ты прыйдзеш у зямлю, якую Гасподзь, Бог твой, дае табе, і авалодаеш ёю, і аселішся на ёй, і скажаш: "пастаўлю я над сабою цара, як і ў іншых народаў, якія вакол мяне", </p><i> Kalì ty pryjdzeš u zâmlû, âkuû Gaspodz′, Bog tvoj, dae tabe, ì avalodaeš ëû, ì aselìšsâ na ëj, ì skažaš: "pastaǔlû â nad saboû cara, âk ì ǔ ìnšyh narodaǔ, âkìâ vakol mâne", </i>


text:
дык пастаў над сабою цара, якога выбера Гасподзь, Бог твой; спасярод братоў тваіх пастаў над сабою цара; ня можаш паставіць над сабою іншаземца, які ня брат табе. </p><i> dyk pastaǔ nad saboû cara, âkoga vybera Gaspodz′, Bog tvoj; spasârod bratoǔ tvaìh pastaǔ nad saboû cara; nâ možaš pastavìc′ nad saboû ìnšazemca, âkì nâ brat tabe. </i>


text:
Толькі каб ён ня множыў сабе коней і не вяртаў народа ў Егіпет дзеля памнажэньня сабе коней, бо Гасподзь сказаў вам: "не вяртайцеся больш дарогаю гэтай"; </p><i> Tol′kì kab ën nâ množyǔ sabe konej ì ne vârtaǔ naroda ǔ Egìpet dzelâ pamnažèn′nâ sabe konej, bo Gaspodz′ skazaǔ vam: "ne vârtajcesâ bol′š darogaû gètaj"; </i>


text:
і каб не памнажаў сабе жонак, каб не разбэсьцілася сэрца ў яго, і каб срэбра і золата ня множыў сабе празьмерна. </p><i> ì kab ne pamnažaǔ sabe žonak, kab ne razbès′cìlasâ sèrca ǔ âgo, ì kab srèbra ì zolata nâ množyǔ sabe praz′merna. </i>


text:
Але калі ён сядзе на троне царства твайго, павінен сьпісаць сабе сьпіс закона гэтага з кнігі, якая ў сьвятароў лявітаў, </p><i> Ale kalì ën sâdze na trone carstva tvajgo, pavìnen s′pìsac′ sabe s′pìs zakona gètaga z knìgì, âkaâ ǔ s′vâtaroǔ lâvìtaǔ, </i>


text:
і няхай ён будзе ў яго, няхай ён чытае яго ва ўсе дні жыцьця свайго, каб вучыцца баяцца Госпада, Бога свайго, і стараўся выконваць усе словы закона гэтага і пастановы гэтыя; </p><i> ì nâhaj ën budze ǔ âgo, nâhaj ën čytae âgo va ǔse dnì žyc′câ svajgo, kab vučycca baâcca Gospada, Boga svajgo, ì staraǔsâ vykonvac′ use slovy zakona gètaga ì pastanovy gètyâ; </i>


text:
каб не надзімалася сэрца ягонае перад братамі ягонымі, і каб ня ўхіляўся ён ад закона ні направа, ні налева, каб доўгія дні заставаўся на царстве сваім ён і сыны ягоныя сярод Ізраіля. </p><i> kab ne nadzìmalasâ sèrca âgonae perad bratamì âgonymì, ì kab nâ ǔhìlâǔsâ ën ad zakona nì naprava, nì naleva, kab doǔgìâ dnì zastavaǔsâ na carstve svaìm ën ì syny âgonyâ sârod Ìzraìlâ. </i>


text:
<pb/>Сьвятарам лявітам, усяму калену Лявіінаму, ня будзе долі і дзялянкі зь Ізраілем: яны павінны карміцца ахвярамі Госпада і Ягонай доляй; </p><i> S′vâtaram lâvìtam, usâmu kalenu Lâvììnamu, nâ budze dolì ì dzâlânkì z′ Ìzraìlem: âny pavìnny karmìcca ahvâramì Gospada ì Âgonaj dolâj; </i>


text:
дзялянкі ж ня будзе яму сярод братоў ягоных: Сам Гасподзь дзялянка ягоная, як казаў Ён яму. </p><i> dzâlânkì ž nâ budze âmu sârod bratoǔ âgonyh: Sam Gaspodz′ dzâlânka âgonaâ, âk kazaǔ Ën âmu. </i>


text:
Вось што павінна быць удзелена сьвятарам ад народа, ад тых, што прыносяць у ахвяру валоў альбо авечак: трэба аддаваць сьвятарам лапатку, сківіцы і шлунак; </p><i> Vos′ što pavìnna byc′ udzelena s′vâtaram ad naroda, ad tyh, što prynosâc′ u ahvâru valoǔ al′bo avečak: trèba addavac′ s′vâtaram lapatku, skìvìcy ì šlunak; </i>


text:
таксама пачаткі ад хлеба твайго, віна твайго і алею твайго, і пачаткі ад воўны з авечак тваіх аддавай яму, </p><i> taksama pačatkì ad hleba tvajgo, vìna tvajgo ì aleû tvajgo, ì pačatkì ad voǔny z avečak tvaìh addavaj âmu, </i>


text:
бо яго выбраў Гасподзь, Бог твой, з усіх плямёнаў тваіх, каб ён стаяў служыць у імя Госпада, сам і сыны ягоныя ва ўсе дні. </p><i> bo âgo vybraǔ Gaspodz′, Bog tvoj, z usìh plâmënaǔ tvaìh, kab ën staâǔ služyc′ u ìmâ Gospada, sam ì syny âgonyâ va ǔse dnì. </i>


text:
І калі лявіт прыйдзе з аднаго селішча твайго, з усёй зямлі Ізраіля, дзе ён жыў, і прыйдзе з жаданьня душы сваёй на месца, якое выбера Гасподзь, </p><i> Ì kalì lâvìt pryjdze z adnago selìšča tvajgo, z usëj zâmlì Ìzraìlâ, dze ën žyǔ, ì pryjdze z žadan′nâ dušy svaëj na mesca, âkoe vybera Gaspodz′, </i>


text:
і будзе служыць у імя Госпада Бога свайго, як і ўсе браты яго лявіты, якія стаяць там прад Госпадам, - </p><i> ì budze služyc′ u ìmâ Gospada Boga svajgo, âk ì ǔse braty âgo lâvìty, âkìâ staâc′ tam prad Gospadam, - </i>


text:
дык няхай яны карыстаюцца аднолькавай доляй, звыш атрыманага ад продажу бацькоўскай маёмасьці. </p><i> dyk nâhaj âny karystaûcca adnol′kavaj dolâj, zvyš atrymanaga ad prodažu bac′koǔskaj maëmas′cì. </i>


text:
Калі ты ўвойдзеш у зямлю, якую дае табе Гасподзь, Бог твой, тады не навучыся рабіць брыдоты, якія рабілі народы гэтыя: </p><i> Kalì ty ǔvojdzeš u zâmlû, âkuû dae tabe Gaspodz′, Bog tvoj, tady ne navučysâ rabìc′ brydoty, âkìâ rabìlì narody gètyâ: </i>


text:
не павінен быць у цябе той, хто праводзіць сына свайго альбо дачку сваю праз агонь, ні вяшчун, ні варажбіт, ні чарнакніжнік, ні чарадзей, </p><i> ne pavìnen byc′ u câbe toj, hto pravodzìc′ syna svajgo al′bo dačku svaû praz agon′, nì vâščun, nì varažbìt, nì čarnaknìžnìk, nì čaradzej, </i>


text:
ні змусьнік, які заклінае духаў, ні чараўнік, які апытвае нябожчыкаў; </p><i> nì zmus′nìk, âkì zaklìnae duhaǔ, nì čaraǔnìk, âkì apytvae nâbožčykaǔ; </i>


text:
бо агідны прад Госпадам кожны, хто робіць гэта, і якраз за гэтыя мярзоты Гасподзь, Бог твой, праганяе іх ад аблічча твайго; </p><i> bo agìdny prad Gospadam kožny, hto robìc′ gèta, ì âkraz za gètyâ mârzoty Gaspodz′, Bog tvoj, praganâe ìh ad ablìčča tvajgo; </i>


text:
будзь беспахібны прад Госпадам, Богам тваім; </p><i> budz′ bespahìbny prad Gospadam, Bogam tvaìm; </i>


text:
бо народы гэтыя, якіх ты праганяеш, слухаюць варажбітоў і чараўнікоў, а табе ня тое даў Гасподзь, Бог твой. </p><i> bo narody gètyâ, âkìh ty praganâeš, sluhaûc′ varažbìtoǔ ì čaraǔnìkoǔ, a tabe nâ toe daǔ Gaspodz′, Bog tvoj. </i>


text:
<pb/>Прарока спасярод цябе, з братоў тваіх, як мяне, паставіць табе Гасподзь, Бог твой, - Яго слухайце, - </p><i> Praroka spasârod câbe, z bratoǔ tvaìh, âk mâne, pastavìc′ tabe Gaspodz′, Bog tvoj, - Âgo sluhajce, - </i>


text:
бо ты прасіў у Госпада, Бога твайго, каля Харыва ў дзень сходу, кажучы: хай не пачую больш голасу Госпада, Бога майго, і агню гэтага вялікага хай не пабачу болей, каб мне не памерці. </p><i> bo ty prasìǔ u Gospada, Boga tvajgo, kalâ Haryva ǔ dzen′ shodu, kažučy: haj ne pačuû bol′š golasu Gospada, Boga majgo, ì agnû gètaga vâlìkaga haj ne pabaču bolej, kab mne ne pamercì. </i>


text:
І сказаў мне Гасподзь: добра тое, што яны казалі; </p><i> Ì skazaǔ mne Gaspodz′: dobra toe, što âny kazalì; </i>


text:
Я пастаўлю ім Прарока спасярод братоў іхніх, такога як ты, і ўкладу словы Мае ў вусны Ягоныя, і Ён будзе гаварыць ім усё, што Я загадаю Яму; </p><i> Â pastaǔlû ìm Praroka spasârod bratoǔ ìhnìh, takoga âk ty, ì ǔkladu slovy Mae ǔ vusny Âgonyâ, ì Ën budze gavaryc′ ìm usë, što Â zagadaû Âmu; </i>


text:
а хто не паслухае слоў Маіх, якія гаварыцьме імем Маім, з таго Я спаганю; </p><i> a hto ne pasluhae sloǔ Maìh, âkìâ gavaryc′me ìmem Maìm, z tago Â spaganû; </i>


text:
<pb/>а прарока, які асьмеліцца гаварыць Маім імем тое, чаго Я не загадаў яму гаварыць, і які будзе гаварыць імем багоў іншых, такога прарока аддайце сьмерці. </p><i> a praroka, âkì as′melìcca gavaryc′ Maìm ìmem toe, čago Â ne zagadaǔ âmu gavaryc′, ì âkì budze gavaryc′ ìmem bagoǔ ìnšyh, takoga praroka addajce s′mercì. </i>


text:
І калі скажаш у сэрцы тваім: "як мы пазнаем слова, якое не Гасподзь гаварыў?" </p><i> Ì kalì skažaš u sèrcy tvaìm: "âk my paznaem slova, âkoe ne Gaspodz′ gavaryǔ?" </i>


text:
Калі прарок скажа імем Госпада, а слова тое ня спраўдзіцца, дык не Гасподзь казаў тое слова, а казаў гэта прарок ад дзёрзкасьці сваёй, - ня бойся яго. </p><i> Kalì prarok skaža ìmem Gospada, a slova toe nâ spraǔdzìcca, dyk ne Gaspodz′ kazaǔ toe slova, a kazaǔ gèta prarok ad dzërzkas′cì svaëj, - nâ bojsâ âgo. </i>


text:
<pb/>Калі Гасподзь, Бог твой, зьнішчыць народы, чыю зямлю дае табе Гасподзь, Бог твой, і ты ўступіш у спадчыну пасьля іх і аселішся ў гарадах іхніх і дамах іхніх, </p><i> Kalì Gaspodz′, Bog tvoj, z′nìščyc′ narody, čyû zâmlû dae tabe Gaspodz′, Bog tvoj, ì ty ǔstupìš u spadčynu pas′lâ ìh ì aselìšsâ ǔ garadah ìhnìh ì damah ìhnìh, </i>


text:
тады выдзелі сабе тры гарады сярод зямлі тваёй, якую Гасподзь, Бог твой, дае табе ў валоданьне; </p><i> tady vydzelì sabe try garady sârod zâmlì tvaëj, âkuû Gaspodz′, Bog tvoj, dae tabe ǔ valodan′ne; </i>


text:
пракладзі сабе дарогу і падзялі на тры часткі ўсю замлю тваю, якую Гасподзь, Бог твой, дае табе ў дзялянку; яны будуць служыць сховішчам кожнаму забойцу. </p><i> prakladzì sabe darogu ì padzâlì na try častkì ǔsû zamlû tvaû, âkuû Gaspodz′, Bog tvoj, dae tabe ǔ dzâlânku; âny buduc′ služyc′ shovìščam kožnamu zabojcu. </i>


text:
І вось які забойца можа ўцякаць туды і заставацца жывым: хто забэе блізкага свайго без намыслу, ня быўшы ворагам яму ўчора і заўчора; </p><i> Ì vos′ âkì zabojca moža ǔcâkac′ tudy ì zastavacca žyvym: hto zabèe blìzkaga svajgo bez namyslu, nâ byǔšy voragam âmu ǔčora ì zaǔčora; </i>


text:
хто пойдзе зь блізкім сваім у лес сячы дровы, і размахнецца рука яго зь сякерай, каб сьсячы дрэва, і саскочыць жалеза з тапарышча і трапіць у блізкага, і той памрэ, - такі няхай уцячэ ў адзін з гарадоў тых, каб застацца жывым, </p><i> hto pojdze z′ blìzkìm svaìm u les sâčy drovy, ì razmahnecca ruka âgo z′ sâkeraj, kab s′sâčy drèva, ì saskočyc′ žaleza z taparyšča ì trapìc′ u blìzkaga, ì toj pamrè, - takì nâhaj ucâčè ǔ adzìn z garadoǔ tyh, kab zastacca žyvym, </i>


text:
каб помсьнік за кроў у гарачцы сэрца свайго не пагнаўся за забойцам і не дагнаў яго, калі далёкая будзе дарога, і не забіў яго, тым часам як ён ня мае быць асуджаны на сьмерць, бо ня быў ворагам яму ўчора і заўчора; </p><i> kab poms′nìk za kroǔ u garačcy sèrca svajgo ne pagnaǔsâ za zabojcam ì ne dagnaǔ âgo, kalì dalëkaâ budze daroga, ì ne zabìǔ âgo, tym časam âk ën nâ mae byc′ asudžany na s′merc′, bo nâ byǔ voragam âmu ǔčora ì zaǔčora; </i>


text:
таму я і даў табе загад, кажучы: выдзелі сабе тры гарады. </p><i> tamu â ì daǔ tabe zagad, kažučy: vydzelì sabe try garady. </i>


text:
А калі Гасподзь, Бог твой, пашырыць межы твае, як Ён прысягаўся бацькам тваім, і дасьць табе ўсю зямлю, якую Ён абяцаў даць бацькам тваім, </p><i> A kalì Gaspodz′, Bog tvoj, pašyryc′ mežy tvae, âk Ën prysâgaǔsâ bac′kam tvaìm, ì das′c′ tabe ǔsû zâmlû, âkuû Ën abâcaǔ dac′ bac′kam tvaìm, </i>


text:
калі ты будзеш старацца выконваць усе гэтыя запаведзі, якія я наказваю табе сёньня, любіць Госпада Бога твайго ўсе дні, тады да гэтых трох гарадоў дадай яшчэ тры гарады, </p><i> kalì ty budzeš staracca vykonvac′ use gètyâ zapavedzì, âkìâ â nakazvaû tabe sën′nâ, lûbìc′ Gospada Boga tvajgo ǔse dnì, tady da gètyh troh garadoǔ dadaj âščè try garady, </i>


text:
каб не пралівалася кроў невінаватага сярод зямлі тваёй, якую Гасподзь, Бог твой, дае табе ў дзялянку, і каб ня было на табе крыві. </p><i> kab ne pralìvalasâ kroǔ nevìnavataga sârod zâmlì tvaëj, âkuû Gaspodz′, Bog tvoj, dae tabe ǔ dzâlânku, ì kab nâ bylo na tabe kryvì. </i>


text:
Але калі хто будзе ворагам блізкаму свайму і будзе падпільноўваць яго, і паўстане на яго і забэе яго да сьмерці, і ўцячэ ў адзін з гарадоў тых, </p><i> Ale kalì hto budze voragam blìzkamu svajmu ì budze padpìl′noǔvac′ âgo, ì paǔstane na âgo ì zabèe âgo da s′mercì, ì ǔcâčè ǔ adzìn z garadoǔ tyh, </i>


text:
дык старэйшыны горада ягонага павінны паслаць, каб узяць яго адтуль і перадаць яго ў рукі помсьніка за кроў, каб ён памёр; </p><i> dyk starèjšyny gorada âgonaga pavìnny paslac′, kab uzâc′ âgo adtul′ ì peradac′ âgo ǔ rukì poms′nìka za kroǔ, kab ën pamër; </i>


text:
хай ня літуе яго вока тваё; змый зь Ізраіля кроў невінаватага і будзе табе добра. </p><i> haj nâ lìtue âgo voka tvaë; zmyj z′ Ìzraìlâ kroǔ nevìnavataga ì budze tabe dobra. </i>


text:
Не парушай мяжы блізкага твайго, якую паклалі продкі ў дзялянцы тваёй, што дасталася табе на зямлі, якую Гасподзь, Бог твой, дае табе ў валоданьне. </p><i> Ne parušaj mâžy blìzkaga tvajgo, âkuû paklalì prodkì ǔ dzâlâncy tvaëj, što dastalasâ tabe na zâmlì, âkuû Gaspodz′, Bog tvoj, dae tabe ǔ valodan′ne. </i>


text:
<pb/>Ня досыць аднаго сьведкі супроць каго-небудзь у якой-небудзь віне і ў якім-небудзь злачынстве і ў якім-небудзь грэху, якім ён згрэшыць: пры словах двух сьведкаў, альбо пры словах трох сьведкаў адбудзецца справа. </p><i> Nâ dosyc′ adnago s′vedkì suproc′ kago-nebudz′ u âkoj-nebudz′ vìne ì ǔ âkìm-nebudz′ zlačynstve ì ǔ âkìm-nebudz′ grèhu, âkìm ën zgrèšyc′: pry slovah dvuh s′vedkaǔ, al′bo pry slovah troh s′vedkaǔ adbudzecca sprava. </i>


text:
Калі выступіць супроць каго сьведка несправядлівы, вінавацячы яго ў злачынстве, </p><i> Kalì vystupìc′ suproc′ kago s′vedka nespravâdlìvy, vìnavacâčy âgo ǔ zlačynstve, </i>


text:
дык няхай стануць абодва гэтыя чалавекі, у якіх цяжбіна, прад Госпадам, перад сьвятарамі і перад судзьдзямі, якія будуць у тыя дні; </p><i> dyk nâhaj stanuc′ abodva gètyâ čalavekì, u âkìh câžbìna, prad Gospadam, perad s′vâtaramì ì perad sudz′dzâmì, âkìâ buduc′ u tyâ dnì; </i>


text:
судзьдзі павінны добра прасачыць, і калі сьведка той - сьведка фальшывы, фальшывае данёс на брата свайго, </p><i> sudz′dzì pavìnny dobra prasačyc′, ì kalì s′vedka toj - s′vedka fal′šyvy, fal′šyvae danës na brata svajgo, </i>


text:
дык зрабеце яму тое, што ён намышляў зрабіць брату свайму; і гэтак вынішчы зло спасярод сябе; </p><i> dyk zrabece âmu toe, što ën namyšlâǔ zrabìc′ bratu svajmu; ì gètak vynìščy zlo spasârod sâbe; </i>


text:
і астатнія пачуюць, і збаяцца і ня будуць болей рабіць такога зла сярод цябе; </p><i> ì astatnìâ pačuûc′, ì zbaâcca ì nâ buduc′ bolej rabìc′ takoga zla sârod câbe; </i>


text:
хай ня літуе вока тваё: душу за душу, вока за вока, зуб за зуб, руку за руку, нагу за нагу. </p><i> haj nâ lìtue voka tvaë: dušu za dušu, voka za voka, zub za zub, ruku za ruku, nagu za nagu. </i>


text:
<pb/>Калі ты выйдзеш на вайну супроць ворага тайго і ўбачыш коней і калясьніц і народу болей, чым у цябе, дык ня бойся іх, бо з табою Гасподзь, Бог твой, Які вывеў цябе зь зямлі Егіпецкай. </p><i> Kalì ty vyjdzeš na vajnu suproc′ voraga tajgo ì ǔbačyš konej ì kalâs′nìc ì narodu bolej, čym u câbe, dyk nâ bojsâ ìh, bo z taboû Gaspodz′, Bog tvoj, Âkì vyveǔ câbe z′ zâmlì Egìpeckaj. </i>


text:
А калі прыступаеце да бітвы, тады няхай падыдзе сьвятар, і кажа люду, </p><i> A kalì prystupaece da bìtvy, tady nâhaj padydze s′vâtar, ì kaža lûdu, </i>


text:
і скажа яму: слухай, Ізраіле, вы сёньня ўступаеце ў бітву з ворагамі вашымі, хай не аслабне сэрца вашае, ня бойцеся, не бянтэжцеся і не жахайцеся ад іх, </p><i> ì skaža âmu: sluhaj, Ìzraìle, vy sën′nâ ǔstupaece ǔ bìtvu z voragamì vašymì, haj ne aslabne sèrca vašae, nâ bojcesâ, ne bântèžcesâ ì ne žahajcesâ ad ìh, </i>


text:
бо Гасподзь, Бог ваш, ідзе з вамі, каб пабіцца за вас з ворагамі вашымі і выратаваць вас. </p><i> bo Gaspodz′, Bog vaš, ìdze z vamì, kab pabìcca za vas z voragamì vašymì ì vyratavac′ vas. </i>


text:
А наглядчыкі няхай абвесьцяць людзям, кажучы: хто збудаваў новы дом і не абнавіў яго, той няхай ідзе і вернецца ў дом свой, каб не памёр у бітве, а другі не абнавіў яго; </p><i> A naglâdčykì nâhaj abves′câc′ lûdzâm, kažučy: hto zbudavaǔ novy dom ì ne abnavìǔ âgo, toj nâhaj ìdze ì vernecca ǔ dom svoj, kab ne pamër u bìtve, a drugì ne abnavìǔ âgo; </i>


text:
і хто пасадзіў вінаграднік і не карыстаўся ім, той няхай ідзе і вернецца ў дом свой, каб не памёр у бітве, і другі не пакарыстаўся ім; </p><i> ì hto pasadzìǔ vìnagradnìk ì ne karystaǔsâ ìm, toj nâhaj ìdze ì vernecca ǔ dom svoj, kab ne pamër u bìtve, ì drugì ne pakarystaǔsâ ìm; </i>


text:
і хто не заручыўся з жонкаю і ня ўзяў яе, той няхай ідзе і вернецца ў дом свой, каб не памерці ў бітве, і другі ня ўзяў яе. </p><i> ì hto ne zaručyǔsâ z žonkaû ì nâ ǔzâǔ âe, toj nâhaj ìdze ì vernecca ǔ dom svoj, kab ne pamercì ǔ bìtve, ì drugì nâ ǔzâǔ âe. </i>


text:
І яшчэ агалосяць наглядчыкі народу і скажуць: хто баязьлівы і маладушны, той няхай ідзе і вернецца ў дом свой, каб ён не зрабіў нясьмелымі сэрцы братоў сваіх, як ягонае сэрца. </p><i> Ì âščè agalosâc′ naglâdčykì narodu ì skažuc′: hto baâz′lìvy ì maladušny, toj nâhaj ìdze ì vernecca ǔ dom svoj, kab ën ne zrabìǔ nâs′melymì sèrcy bratoǔ svaìh, âk âgonae sèrca. </i>


text:
Калі наглядчыкі скажуць усё гэта люду, тады трэба паставіць правадыроў у павадыры народу. </p><i> Kalì naglâdčykì skažuc′ usë gèta lûdu, tady trèba pastavìc′ pravadyroǔ u pavadyry narodu. </i>


text:
<pb/>Калі пойдзеш да горада, каб заваяваць яго, прапануй яму мір; </p><i> Kalì pojdzeš da gorada, kab zavaâvac′ âgo, prapanuj âmu mìr; </i>


text:
калі ён згодзіцца на мір з табою і адчыніць табе брамы, дык увесь люд, які знойдзецца ў ім, будзе плаціць табе даніну і служыць табе; </p><i> kalì ën zgodzìcca na mìr z taboû ì adčynìc′ tabe bramy, dyk uves′ lûd, âkì znojdzecca ǔ ìm, budze placìc′ tabe danìnu ì služyc′ tabe; </i>


text:
а калі ён ня згодзіцца на мір з табою і будзе весьці з табою вайну, дык аблажы яго, </p><i> a kalì ën nâ zgodzìcca na mìr z taboû ì budze ves′cì z taboû vajnu, dyk ablažy âgo, </i>


text:
І калі Гасподзь, Бог твой, аддасьць яго ў рукі твае, пабі ў ім увесь мужчынскі пол вастрыём меча; </p><i> Ì kalì Gaspodz′, Bog tvoj, addas′c′ âgo ǔ rukì tvae, pabì ǔ ìm uves′ mužčynskì pol vastryëm meča; </i>


text:
толькі жонак і дзяцей і быдла і ўсё, што ў горадзе, усю здабычу ягоную вазьмі сабе і карыстайся здабычаю ворагаў тваіх, якіх аддаў табе Гасподзь, Бог твой; </p><i> tol′kì žonak ì dzâcej ì bydla ì ǔsë, što ǔ goradze, usû zdabyču âgonuû vaz′mì sabe ì karystajsâ zdabyčaû voragaǔ tvaìh, âkìh addaǔ tabe Gaspodz′, Bog tvoj; </i>


text:
так рабі з усімі гарадамі, якія ад цябе даволі далёка, якія не з гарадоў народаў гэтых. </p><i> tak rabì z usìmì garadamì, âkìâ ad câbe davolì dalëka, âkìâ ne z garadoǔ narodaǔ gètyh. </i>


text:
А ў гарадах гэтых народаў, якія Гасподзь, Бог твой, дае табе ў валоданьне, не пакідай жывымі ніводнай душы, </p><i> A ǔ garadah gètyh narodaǔ, âkìâ Gaspodz′, Bog tvoj, dae tabe ǔ valodan′ne, ne pakìdaj žyvymì nìvodnaj dušy, </i>


text:
а пракляні іх: Хэтэяў і Амарэяў, і Хананэяў і Фэрэзэяў, і Габрэяў і Эвусэяў, як загадаў табе Гасподзь, Бог твой, </p><i> a praklânì ìh: Hètèâǔ ì Amarèâǔ, ì Hananèâǔ ì Fèrèzèâǔ, ì Gabrèâǔ ì Èvusèâǔ, âk zagadaǔ tabe Gaspodz′, Bog tvoj, </i>


text:
каб яны не навучылі вас рабіць такія самыя мярзоты, якія яны рабілі дзеля багоў сваіх, і каб вы не грашылі прад Госпадам, Богам вашым. </p><i> kab âny ne navučylì vas rabìc′ takìâ samyâ mârzoty, âkìâ âny rabìlì dzelâ bagoǔ svaìh, ì kab vy ne grašylì prad Gospadam, Bogam vašym. </i>


text:
Калі доўга будзеш трымаць у аблозе горад, каб заваяваць яго і ўзяць яго, дык ня псуй дрэваў яго, ад якіх можна карміцца, і не спусташай навакольляў, бо дрэва на полі не чалавек, каб магло пайсьці ад цябе на ўмацаваньне; </p><i> Kalì doǔga budzeš trymac′ u abloze gorad, kab zavaâvac′ âgo ì ǔzâc′ âgo, dyk nâ psuj drèvaǔ âgo, ad âkìh možna karmìcca, ì ne spustašaj navakol′lâǔ, bo drèva na polì ne čalavek, kab maglo pajs′cì ad câbe na ǔmacavan′ne; </i>


text:
толькі тыя дрэвы, пра якія ты ведаеш, што яны нічога ня родзяць на ежу, можаш псаваць і сячы і будаваць умацаваньні супроць горада, які вядзе з табою вайну, пакуль не ўпакорыш яго. </p><i> tol′kì tyâ drèvy, pra âkìâ ty vedaeš, što âny nìčoga nâ rodzâc′ na ežu, možaš psavac′ ì sâčy ì budavac′ umacavan′nì suproc′ gorada, âkì vâdze z taboû vajnu, pakul′ ne ǔpakoryš âgo. </i>


text:
<pb/>Калі ў зямлі, якую Гасподзь, Бог твой, дае табе ў валоданьне, знойдзены будзе забіты, які ляжыць на полі, і невядома, хто забіў яго, </p><i> Kalì ǔ zâmlì, âkuû Gaspodz′, Bog tvoj, dae tabe ǔ valodan′ne, znojdzeny budze zabìty, âkì lâžyc′ na polì, ì nevâdoma, hto zabìǔ âgo, </i>


text:
дык няхай выйдуць старэйшыны твае і судзьдзі твае і памераюць адлегласьць да гарадоў, якія вакол забітага; </p><i> dyk nâhaj vyjduc′ starèjšyny tvae ì sudz′dzì tvae ì pameraûc′ adleglas′c′ da garadoǔ, âkìâ vakol zabìtaga; </i>


text:
і старэйшыны горада таго, які будзе найбліжэй да забітага, няхай возьмуць цялушку, на якой не працавалі, якая не насіла ярма, </p><i> ì starèjšyny gorada tago, âkì budze najblìžèj da zabìtaga, nâhaj voz′muc′ câlušku, na âkoj ne pracavalì, âkaâ ne nasìla ârma, </i>


text:
і няхай старэйшыны таго горада завядуць гэтую цялушку ў дзікую даліну, якая ня ўроблена і не засеяна, і заколюць там цялушку ў даліне; </p><i> ì nâhaj starèjšyny tago gorada zavâduc′ gètuû câlušku ǔ dzìkuû dalìnu, âkaâ nâ ǔroblena ì ne zaseâna, ì zakolûc′ tam câlušku ǔ dalìne; </i>


text:
і прыйдуць сьвятары, сыны Лявііныя, - бо іх выбраў Гасподзь, Бог твой, служыць Яму, і дабраслаўляць імем Госпада, і паводле слова іхняга трэба рашыць усякую спрэчную справу і ўсякую прычыненую шкоду, </p><i> ì pryjduc′ s′vâtary, syny Lâvììnyâ, - bo ìh vybraǔ Gaspodz′, Bog tvoj, služyc′ Âmu, ì dabraslaǔlâc′ ìmem Gospada, ì pavodle slova ìhnâga trèba rašyc′ usâkuû sprèčnuû spravu ì ǔsâkuû pryčynenuû škodu, </i>


text:
і ўсе старэйшыны горада таго, найбліжэйшыя да забітага, няхай абмыюць рукі свае над цялушкай, зарэзанай у даліне, </p><i> ì ǔse starèjšyny gorada tago, najblìžèjšyâ da zabìtaga, nâhaj abmyûc′ rukì svae nad câluškaj, zarèzanaj u dalìne, </i>


text:
і абвесьцяць і скажуць: рукі нашыя не пралілі крыві гэтай, і вочы нашыя ня бачылі; </p><i> ì abves′câc′ ì skažuc′: rukì našyâ ne pralìlì kryvì gètaj, ì vočy našyâ nâ bačylì; </i>


text:
ачысьці народ Твой, Ізраіля, які Ты, Госпадзе, вызваліў, і не залічы народу Твайму, Ізраілю, нявіннай крыві. І яны ачысьцяцца ад крыві. </p><i> ačys′cì narod Tvoj, Ìzraìlâ, âkì Ty, Gospadze, vyzvalìǔ, ì ne zalìčy narodu Tvajmu, Ìzraìlû, nâvìnnaj kryvì. Ì âny ačys′câcca ad kryvì. </i>


text:
Так павінен ты змываць у сябе кроў невінаватага, калі хочаш рабіць добрае і справядлівае прад вачыма Госпада. </p><i> Tak pavìnen ty zmyvac′ u sâbe kroǔ nevìnavataga, kalì hočaš rabìc′ dobrae ì spravâdlìvae prad vačyma Gospada. </i>


text:
Калі выйдзеш на вайну супраць ворагаў тваіх, і Гасподзь, Бог твой, аддасьць іх у рукі твае, і возьмеш іх у палон, </p><i> Kalì vyjdzeš na vajnu suprac′ voragaǔ tvaìh, ì Gaspodz′, Bog tvoj, addas′c′ ìh u rukì tvae, ì voz′meš ìh u palon, </i>


text:
і ўбачыш сярод палонных жанчыну, прыгожую з твару, і пакахаеш яе, і захочаш узяць яе сабе за жонку, </p><i> ì ǔbačyš sârod palonnyh žančynu, prygožuû z tvaru, ì pakahaeš âe, ì zahočaš uzâc′ âe sabe za žonku, </i>


text:
дык прывядзі яе ў дом свой, і няхай яна астрыжэ галаву сваю і абрэжа пазногці свае, </p><i> dyk pryvâdzì âe ǔ dom svoj, ì nâhaj âna astryžè galavu svaû ì abrèža paznogcì svae, </i>


text:
і здыме зь сябе палоньніцкую вопратку сваю, і жыве ў доме тваім, і аплаквае бацьку свайго і маці сваю цэлы месяц; і пасьля таго ты можаш увайсьці да яе і зрабіцца яе мужам, і яна будзе тваёю жонкаю; </p><i> ì zdyme z′ sâbe palon′nìckuû vopratku svaû, ì žyve ǔ dome tvaìm, ì aplakvae bac′ku svajgo ì macì svaû cèly mesâc; ì pas′lâ tago ty možaš uvajs′cì da âe ì zrabìcca âe mužam, ì âna budze tvaëû žonkaû; </i>


text:
калі ж яна пасьля не спадабаецца табе, дык ты адпусьці яе, куды яна захоча, але не прадавай яе за срэбра і ня ўводзь яе ў рабства, бо ты ўпакорыў яе. </p><i> kalì ž âna pas′lâ ne spadabaecca tabe, dyk ty adpus′cì âe, kudy âna zahoča, ale ne pradavaj âe za srèbra ì nâ ǔvodz′ âe ǔ rabstva, bo ty ǔpakoryǔ âe. </i>


text:
Калі ў каго будуць дзьве жонкі - адна любая, а другая нялюбая, і як любая, так і нялюбая народзяць яму сыноў, і першынцам будзе сын нялюбай, - </p><i> Kalì ǔ kago buduc′ dz′ve žonkì - adna lûbaâ, a drugaâ nâlûbaâ, ì âk lûbaâ, tak ì nâlûbaâ narodzâc′ âmu synoǔ, ì peršyncam budze syn nâlûbaj, - </i>


text:
дык, пры падзеле сынам сваім маёмасьці сваёй, ён ня можа сыну жонкі любай аддаць першынства перад першародным сынам нялюбай; </p><i> dyk, pry padzele synam svaìm maëmas′cì svaëj, ën nâ moža synu žonkì lûbaj addac′ peršynstva perad peršarodnym synam nâlûbaj; </i>


text:
а першынцам павінен прызнаць сына нялюбай і даць яму двайную долю з усяго, што ў яго знойдзецца, бо ён ёсьць пачатак сілы ягонай, яму належыць права першародства. </p><i> a peršyncam pavìnen pryznac′ syna nâlûbaj ì dac′ âmu dvajnuû dolû z usâgo, što ǔ âgo znojdzecca, bo ën ës′c′ pačatak sìly âgonaj, âmu naležyc′ prava peršarodstva. </i>


text:
<pb/>Калі ў каго будзе сын упарты і непакорлівы, які ня слухаецца голасу бацькі свайго і голасу маці сваёй, і яны каралі яго, але ён ня слухаецца іх, - </p><i> Kalì ǔ kago budze syn uparty ì nepakorlìvy, âkì nâ sluhaecca golasu bac′kì svajgo ì golasu macì svaëj, ì âny karalì âgo, ale ën nâ sluhaecca ìh, - </i>


text:
дык бацька ягоны і маці ягоная няхай возьмуць яго і прывядуць яго да старэйшынаў горада свайго і да варотаў свайго жытла </p><i> dyk bac′ka âgony ì macì âgonaâ nâhaj voz′muc′ âgo ì pryvâduc′ âgo da starèjšynaǔ gorada svajgo ì da varotaǔ svajgo žytla </i>


text:
і скажуць старэйшынам горада свайго: "гэты сын наш упарты і непакорлівы, ня слухаецца слоў нашых, ласун і пэяніца"; </p><i> ì skažuc′ starèjšynam gorada svajgo: "gèty syn naš uparty ì nepakorlìvy, nâ sluhaecca sloǔ našyh, lasun ì pèânìca"; </i>


text:
тады ўсе жыхары горада ягонага няхай пабэюць яго камянямі да сьмерці; і так вынішчы зло спасярод сябе, і ўсе Ізраільцяне пачуюць і збаяцца. </p><i> tady ǔse žyhary gorada âgonaga nâhaj pabèûc′ âgo kamânâmì da s′mercì; ì tak vynìščy zlo spasârod sâbe, ì ǔse Ìzraìl′câne pačuûc′ ì zbaâcca. </i>


text:
Калі ў кім знойдзецца злачынства, вартае сьмерці, і ён будзе ўсьмерчаны, і ты павесіш яго на дрэве, </p><i> Kalì ǔ kìm znojdzecca zlačynstva, vartae s′mercì, ì ën budze ǔs′merčany, ì ty pavesìš âgo na drève, </i>


text:
дык цела ягонае не павінна начаваць на дрэве, а пахавай яго таго ж самага дня, бо пракляты прад Богам павешаны на дрэве, але не апаганьвай зямлі тваёй, якую Гасподзь, Бог твой, дае табе ў дзялянку. </p><i> dyk cela âgonae ne pavìnna načavac′ na drève, a pahavaj âgo tago ž samaga dnâ, bo praklâty prad Bogam pavešany na drève, ale ne apagan′vaj zâmlì tvaëj, âkuû Gaspodz′, Bog tvoj, dae tabe ǔ dzâlânku. </i>


text:
<pb/>Калі ўбачыш вала брата твайго альбо авечку ягоную, што заблудзілася, не пакідай іх, а вярні іх брату твайму; </p><i> Kalì ǔbačyš vala brata tvajgo al′bo avečku âgonuû, što zabludzìlasâ, ne pakìdaj ìh, a vârnì ìh bratu tvajmu; </i>


text:
калі ж няблізка да цябе будзе брат твой, альбо ты ня ведаеш яго, дык прыбяры іх у двор свой, і няхай яны будуць у цябе, пакуль брат твой не пачне шукаць іх, і тады вярні іх яму; </p><i> kalì ž nâblìzka da câbe budze brat tvoj, al′bo ty nâ vedaeš âgo, dyk prybâry ìh u dvor svoj, ì nâhaj âny buduc′ u câbe, pakul′ brat tvoj ne pačne šukac′ ìh, ì tady vârnì ìh âmu; </i>


text:
так рабі і з аслом ягоным, так рабі із вопраткаю ягонай, так рабі і з усякай згубленай рэччу брата твайго, якая будзе ім згублена і якую ты знойдзеш: нельга табе ўхіляцца ад гэтага. </p><i> tak rabì ì z aslom âgonym, tak rabì ìz vopratkaû âgonaj, tak rabì ì z usâkaj zgublenaj rèčču brata tvajgo, âkaâ budze ìm zgublena ì âkuû ty znojdzeš: nel′ga tabe ǔhìlâcca ad gètaga. </i>


text:
Калі ўбачыш асла брата твайго альбо вала ягонага, якія ўпалі на дарозе, не пакідай іх, а падымі іх зь ім разам. </p><i> Kalì ǔbačyš asla brata tvajgo al′bo vala âgonaga, âkìâ ǔpalì na daroze, ne pakìdaj ìh, a padymì ìh z′ ìm razam. </i>


text:
<pb/>На жанчыне не павінна быць мужчынскай вопраткі, і мужчына не павінен апранацца ў жаночае адзеньне, бо агідны прад Госпадам, Богам тваім, кожны, хто робіць гэта. </p><i> Na žančyne ne pavìnna byc′ mužčynskaj vopratkì, ì mužčyna ne pavìnen apranacca ǔ žanočae adzen′ne, bo agìdny prad Gospadam, Bogam tvaìm, kožny, hto robìc′ gèta. </i>


text:
<pb/>Калі трапіцца табе на дарозе птушынае гняздо на якім-небудзь дрэве альбо на зямлі, з птушанятамі альбо яйкамі, і маці сядзіць на птушанятах альбо на яйках, дык не бяры маці разам зь дзецьмі: </p><i> Kalì trapìcca tabe na daroze ptušynae gnâzdo na âkìm-nebudz′ drève al′bo na zâmlì, z ptušanâtamì al′bo âjkamì, ì macì sâdzìc′ na ptušanâtah al′bo na âjkah, dyk ne bâry macì razam z′ dzec′mì: </i>


text:
маці пусьці, а дзяцей вазьмі сабе, каб табе было добра, і каб падоўжыліся дні твае. </p><i> macì pus′cì, a dzâcej vaz′mì sabe, kab tabe bylo dobra, ì kab padoǔžylìsâ dnì tvae. </i>


text:
<pb/>Калі будзеш будаваць новы дом, дык зрабі парэнчы каля даху твайго, каб не навесьці табе крыві на дом твой, калі хто-небудзь упадзе зь яго. </p><i> Kalì budzeš budavac′ novy dom, dyk zrabì parènčy kalâ dahu tvajgo, kab ne naves′cì tabe kryvì na dom tvoj, kalì hto-nebudz′ upadze z′ âgo. </i>


text:
Не засявай вінаградніка твайго двума родамі насеньня, каб не закляў ты збору насеньня, якія ты пасееш разам з пладамі вінаградніка. </p><i> Ne zasâvaj vìnagradnìka tvajgo dvuma rodamì nasen′nâ, kab ne zaklâǔ ty zboru nasen′nâ, âkìâ ty paseeš razam z pladamì vìnagradnìka. </i>


text:
Не апранай адзеньня, зробленага з розных рэчываў, з воўны і лёну разам. </p><i> Ne apranaj adzen′nâ, zroblenaga z roznyh rèčyvaǔ, z voǔny ì lënu razam. </i>


text:
Зрабі сабе кутасікі на чатырох рагах покрыва твайго, якім ты накрываешся. </p><i> Zrabì sabe kutasìkì na čatyroh ragah pokryva tvajgo, âkìm ty nakryvaešsâ. </i>


text:
Калі хто возьме жонку, і ўвойдзе да яе, і ўзьненавідзіць яе, </p><i> Kalì hto voz′me žonku, ì ǔvojdze da âe, ì ǔz′nenavìdzìc′ âe, </i>


text:
і будзе ўзводзіць на яе заганныя паклёпы, і пусьціць пра яе благія чуткі, і скажа: "я ўзяў гэтую жонку, і ўвайшоў да яе, і не знайшоў у яе дзявоцкасьці", </p><i> ì budze ǔzvodzìc′ na âe zagannyâ paklëpy, ì pus′cìc′ pra âe blagìâ čutkì, ì skaža: "â ǔzâǔ gètuû žonku, ì ǔvajšoǔ da âe, ì ne znajšoǔ u âe dzâvockas′cì", </i>


text:
дык бацька дзяўчыны і маці яе няхай возьмуць і вынесуць знакі дзявоцкасьці дзяўчыны да старэйшынаў горада, да брамы; </p><i> dyk bac′ka dzâǔčyny ì macì âe nâhaj voz′muc′ ì vynesuc′ znakì dzâvockas′cì dzâǔčyny da starèjšynaǔ gorada, da bramy; </i>


text:
і бацька дзяўчыны скажа старэйшынам: дачку маю я аддаў за жонку гэтаму чалавеку, і ён зьненавідзеў яе, </p><i> ì bac′ka dzâǔčyny skaža starèjšynam: dačku maû â addaǔ za žonku gètamu čalaveku, ì ën z′nenavìdzeǔ âe, </i>


text:
і вось, ён узводзіць на яе заганныя паклёпы, кажучы: "я не знайшоў у дачкі тваёй дзявоцкасьці"; але вось знакі дзявоцкасьці дачкі маёй. І расьсцелюць вопратку перад старэйшынамі горада. </p><i> ì vos′, ën uzvodzìc′ na âe zagannyâ paklëpy, kažučy: "â ne znajšoǔ u dačkì tvaëj dzâvockas′cì"; ale vos′ znakì dzâvockas′cì dačkì maëj. Ì ras′scelûc′ vopratku perad starèjšynamì gorada. </i>


text:
Тады старэйшыны таго горада няхай возьмуць мужа і пакараюць яго, </p><i> Tady starèjšyny tago gorada nâhaj voz′muc′ muža ì pakaraûc′ âgo, </i>


text:
і накладуць на яго сто сікляў срэбра пені і аддадуць бацьку дзяўчыны за тое, што ён пусьціў благую чутку пра дзяўчыну Ізраільскую; а яна няхай застанецца ягонай жонкай, і ён ня можа разьвесьціся зь ёю праз усё жыцьцё сваё. </p><i> ì nakladuc′ na âgo sto sìklâǔ srèbra penì ì addaduc′ bac′ku dzâǔčyny za toe, što ën pus′cìǔ blaguû čutku pra dzâǔčynu Ìzraìl′skuû; a âna nâhaj zastanecca âgonaj žonkaj, ì ën nâ moža raz′ves′cìsâ z′ ëû praz usë žyc′cë svaë. </i>


text:
<pb/>Калі ж сказана будзе слушна, і ня знойдзецца дзявоцкасьці ў дзяўчыны, </p><i> Kalì ž skazana budze slušna, ì nâ znojdzecca dzâvockas′cì ǔ dzâǔčyny, </i>


text:
дык дзяўчыну няхай прывядуць да дзьвярэй дома бацькі яе, і жыхары горада яе паб'юць яе камянямі да сьмерці, бо яна зрабіла вартае сораму сярод Ізраіля, калі блудадзеяла ў доме ў бацькі свайго; і так вынішчы зло спасярод сябе. </p><i> dyk dzâǔčynu nâhaj pryvâduc′ da dz′vârèj doma bac′kì âe, ì žyhary gorada âe pab'ûc′ âe kamânâmì da s′mercì, bo âna zrabìla vartae soramu sârod Ìzraìlâ, kalì bludadzeâla ǔ dome ǔ bac′kì svajgo; ì tak vynìščy zlo spasârod sâbe. </i>


text:
<pb/>Калі знойдзены будзе хто лежачы з жонкаю замужняю, дык трэба аддаць сьмерці абаіх, і мужчыну, які ляжаў з жанчынаю, і жанчыну; і так вынішчы зло зь Ізраіля. </p><i> Kalì znojdzeny budze hto ležačy z žonkaû zamužnâû, dyk trèba addac′ s′mercì abaìh, ì mužčynu, âkì lâžaǔ z žančynaû, ì žančynu; ì tak vynìščy zlo z′ Ìzraìlâ. </i>


text:
<pb/>Калі будзе маладая дзяўчына заручана з мужам, і хто-небудзь спаткаецца зь ёю ў горадзе і ляжа зь ёю, </p><i> Kalì budze maladaâ dzâǔčyna zaručana z mužam, ì hto-nebudz′ spatkaecca z′ ëû ǔ goradze ì lâža z′ ëû, </i>


text:
дык абаіх іх прывядзеце да брамы таго горада і пабеце іх камянямі да сьмерці: дзяўчыну за тое, што яна ня крычала ў горадзе, а мужчыну за тое, што ён зганьбіў жонку блізкага свайго; і так вынішчы зло спасярод сябе. </p><i> dyk abaìh ìh pryvâdzece da bramy tago gorada ì pabece ìh kamânâmì da s′mercì: dzâǔčynu za toe, što âna nâ kryčala ǔ goradze, a mužčynu za toe, što ën zgan′bìǔ žonku blìzkaga svajgo; ì tak vynìščy zlo spasârod sâbe. </i>


text:
А калі хто ў полі спаткаецца зь дзяўчынай заручанай і, схапіўшы яе, ляжа зь ёю, дык трэба аддаць сьмерці толькі мужчыну, які ляжаў зь ёю, </p><i> A kalì hto ǔ polì spatkaecca z′ dzâǔčynaj zaručanaj ì, shapìǔšy âe, lâža z′ ëû, dyk trèba addac′ s′mercì tol′kì mužčynu, âkì lâžaǔ z′ ëû, </i>


text:
а дзяўчыне нічога не рабі; на дзяўчыне няма злачынства сьмяротнага: бо гэта тое самае, як калі б хто паўстаў на блізкага свайго і забіў яго; </p><i> a dzâǔčyne nìčoga ne rabì; na dzâǔčyne nâma zlačynstva s′mârotnaga: bo gèta toe samae, âk kalì b hto paǔstaǔ na blìzkaga svajgo ì zabìǔ âgo; </i>


text:
бо ён спаткаўся зь ёю ў полі, і хоць дзяўчына заручаная крычала, ня было каму выратаваць яе. </p><i> bo ën spatkaǔsâ z′ ëû ǔ polì, ì hoc′ dzâǔčyna zaručanaâ kryčala, nâ bylo kamu vyratavac′ âe. </i>


text:
<pb/>Калі хто-небудзь спаткаецца зь дзяўчынаю незаручанаю і схопіць яе і ляжа зь ёю, і засьпеюць іх, - </p><i> Kalì hto-nebudz′ spatkaecca z′ dzâǔčynaû nezaručanaû ì shopìc′ âe ì lâža z′ ëû, ì zas′peûc′ ìh, - </i>


text:
дык той, хто ляжаў зь ёю, павінен даць бацьку дзяўчыны пяцьдзясят сікляў срэбра, а яна няхай будзе яму жонкаю, бо ён зганьбіў яе; праз усё жыцьцё сваё ня можа ён разьвесьціся зь ёю. </p><i> dyk toj, hto lâžaǔ z′ ëû, pavìnen dac′ bac′ku dzâǔčyny pâc′dzâsât sìklâǔ srèbra, a âna nâhaj budze âmu žonkaû, bo ën zgan′bìǔ âe; praz usë žyc′cë svaë nâ moža ën raz′ves′cìsâ z′ ëû. </i>


text:
<pb/>Ніхто не павінен браць жонкі бацькі свайго і адхінаць край вопраткі бацькі свайго. </p><i> Nìhto ne pavìnen brac′ žonkì bac′kì svajgo ì adhìnac′ kraj vopratkì bac′kì svajgo. </i>


text:
<pb/>У каго раздушаны ядры альбо адрэзаны дзетародны чэлес, той ня можа ўвайсьці ў супольнасьць Гасподнюю. </p><i> U kago razdušany âdry al′bo adrèzany dzetarodny čèles, toj nâ moža ǔvajs′cì ǔ supol′nas′c′ Gaspodnûû. </i>


text:
Сын блудніцы ня можа ўвайсьці ў супольнасьць Гасподнюю, і дзясятае пакаленьне ягонае ня можа ўвайсьці ў супольнасьць Гасподнюю. </p><i> Syn bludnìcy nâ moža ǔvajs′cì ǔ supol′nas′c′ Gaspodnûû, ì dzâsâtae pakalen′ne âgonae nâ moža ǔvajs′cì ǔ supol′nas′c′ Gaspodnûû. </i>


text:
<pb/>Аманіцянін і Маавіцянін ня можа ўвайсьці ў супольнасьць Гасподнюю, і дзясятае пакаленьне іх ня можа ўвайсьці ў супольнасьць Гасподнюю вавек, </p><i> Amanìcânìn ì Maavìcânìn nâ moža ǔvajs′cì ǔ supol′nas′c′ Gaspodnûû, ì dzâsâtae pakalen′ne ìh nâ moža ǔvajs′cì ǔ supol′nas′c′ Gaspodnûû vavek, </i>


text:
бо яны ня сустрэлі вас з хлебам і вадою ў дарозе, калі вы ішлі зь Егіпта, і таму што яны нанялі супроць цябе Валаама, сына Вэоравага з Пэтора Месапатамскага, каб праклясьці цябе; </p><i> bo âny nâ sustrèlì vas z hlebam ì vadoû ǔ daroze, kalì vy ìšlì z′ Egìpta, ì tamu što âny nanâlì suproc′ câbe Valaama, syna Vèoravaga z Pètora Mesapatamskaga, kab praklâs′cì câbe; </i>


text:
але Гасподзь, Бог твой, не схацеў слухаць Валаама і абярнуў Гасподзь, Бог твой, праклён ягоны ў дабраславеньне табе, бо Гасподзь, Бог твой, любіць цябе; </p><i> ale Gaspodz′, Bog tvoj, ne shaceǔ sluhac′ Valaama ì abârnuǔ Gaspodz′, Bog tvoj, praklën âgony ǔ dabraslaven′ne tabe, bo Gaspodz′, Bog tvoj, lûbìc′ câbe; </i>


text:
ня зычы ім міру і шчасьця ва ўсе дні твае, вавекі. </p><i> nâ zyčy ìm mìru ì ščas′câ va ǔse dnì tvae, vavekì. </i>


text:
Ня грэбуй Ідумэянінам, бо ён брат твой; ня грэбуй Егіпцянінам, бо ты быў прыхаднем у зямлі ягонай; </p><i> Nâ grèbuj Ìdumèânìnam, bo ën brat tvoj; nâ grèbuj Egìpcânìnam, bo ty byǔ pryhadnem u zâmlì âgonaj; </i>


text:
дзеці, якія ў іх народзяцца, у трэцім пакаленьні могуць увайсьці ў супольнасьць Гасподнюю. </p><i> dzecì, âkìâ ǔ ìh narodzâcca, u trècìm pakalen′nì moguc′ uvajs′cì ǔ supol′nas′c′ Gaspodnûû. </i>


text:
Калі пойдзеш у паход супроць ворагаў тваіх, сьцеражыся ўсяго благога. </p><i> Kalì pojdzeš u pahod suproc′ voragaǔ tvaìh, s′ceražysâ ǔsâgo blagoga. </i>


text:
Калі ў цябе будзе хто нячысты ад начнога здарэньня, дык ён павінен выйсьці з табара і не ўваходзіць у табар, </p><i> Kalì ǔ câbe budze hto nâčysty ad načnoga zdarèn′nâ, dyk ën pavìnen vyjs′cì z tabara ì ne ǔvahodzìc′ u tabar, </i>


text:
а калі зьвечарэе, павінен абмыць цела сваё вадою, і пасьля захаду сонца можа ўвайсьці ў табар. </p><i> a kalì z′večarèe, pavìnen abmyc′ cela svaë vadoû, ì pas′lâ zahadu sonca moža ǔvajs′cì ǔ tabar. </i>


text:
<pb/>Месца павінна быць у цябе па-за табарам, куды б ты мог выходзіць; </p><i> Mesca pavìnna byc′ u câbe pa-za tabaram, kudy b ty mog vyhodzìc′; </i>


text:
апрача зброі тваёй павінна быць у цябе лапатка; і калі будзеш садзіцца па-за табарам, выкапай ёю ямку і зноў закапай спаражненьне тваё; </p><i> aprača zbroì tvaëj pavìnna byc′ u câbe lapatka; ì kalì budzeš sadzìcca pa-za tabaram, vykapaj ëû âmku ì znoǔ zakapaj sparažnen′ne tvaë; </i>


text:
бо Гасподзь, Бог твой, ходзіць сярод табара твайго, каб выбаўляць цябе і аддаваць ворагаў тваіх, а таму табар твой павінен быць сьвяты, каб Ён ня ўбачыў у цябе чаго брыдкага і не адступіўся ад цябе. </p><i> bo Gaspodz′, Bog tvoj, hodzìc′ sârod tabara tvajgo, kab vybaǔlâc′ câbe ì addavac′ voragaǔ tvaìh, a tamu tabar tvoj pavìnen byc′ s′vâty, kab Ën nâ ǔbačyǔ u câbe čago brydkaga ì ne adstupìǔsâ ad câbe. </i>


text:
Не выдавай раба гаспадару ягонаму, калі ён прыбяжыць да цябе ад гаспадара свайго; </p><i> Ne vydavaj raba gaspadaru âgonamu, kalì ën prybâžyc′ da câbe ad gaspadara svajgo; </i>


text:
хай ён у цябе жыве, сярод вас у месцы, якое ён выбера ў якім-небудзь селішчы тваім, дзе яму спадабаецца; ня ўціскай яго. </p><i> haj ën u câbe žyve, sârod vas u mescy, âkoe ën vybera ǔ âkìm-nebudz′ selìščy tvaìm, dze âmu spadabaecca; nâ ǔcìskaj âgo. </i>


text:
Не павінна быць блудадзейкі з дочак Ізраілевых і не павінна быць блудадзея з сыноў Ізраілевых. </p><i> Ne pavìnna byc′ bludadzejkì z dočak Ìzraìlevyh ì ne pavìnna byc′ bludadzeâ z synoǔ Ìzraìlevyh. </i>


text:
Ня ўнось платы блудадзейкі і цаны сабакі ў дом Госпада, Бога твайго, ні пасьля якога б тое ні было абяцаньня, бо тое і другое ёсьць гідота прад Госпадам, Богам тваім. </p><i> Nâ ǔnos′ platy bludadzejkì ì cany sabakì ǔ dom Gospada, Boga tvajgo, nì pas′lâ âkoga b toe nì bylo abâcan′nâ, bo toe ì drugoe ës′c′ gìdota prad Gospadam, Bogam tvaìm. </i>


text:
Не аддавай у ліхву брату твайму ні срэбра, ні хлеба, ні чаго-небудзь іншага, што можа аддаваць у ліхву; </p><i> Ne addavaj u lìhvu bratu tvajmu nì srèbra, nì hleba, nì čago-nebudz′ ìnšaga, što moža addavac′ u lìhvu; </i>


text:
іншаземцу аддавай у ліхву, а брату твайму не аддавай у ліхву, каб Гасподзь, Бог твой, дабраславіў цябе ва ўсім, што робіцца рукамі тваімі, на зямлі, у якую ты ідзеш, каб авалодаць ёю. </p><i> ìnšazemcu addavaj u lìhvu, a bratu tvajmu ne addavaj u lìhvu, kab Gaspodz′, Bog tvoj, dabraslavìǔ câbe va ǔsìm, što robìcca rukamì tvaìmì, na zâmlì, u âkuû ty ìdzeš, kab avalodac′ ëû. </i>


text:
Калі дасі абяцаньне Госпаду, Богу твайму, адразу выканай яго, бо Гасподзь, Бог твой, спагоніць зь цябе яго, і на табе будзе грэх; </p><i> Kalì dasì abâcan′ne Gospadu, Bogu tvajmu, adrazu vykanaj âgo, bo Gaspodz′, Bog tvoj, spagonìc′ z′ câbe âgo, ì na tabe budze grèh; </i>


text:
а калі ты ня даў абяцаньня, дык ня будзе на табе грэху. </p><i> a kalì ty nâ daǔ abâcan′nâ, dyk nâ budze na tabe grèhu. </i>


text:
Што выйшла з вуснаў тваіх, трымай і выконвай так, як абяцаў ты Госпаду, Богу твайму, дабраахвотнае прынашэньне, пра якое сказаў ты вуснамі тваімі. </p><i> Što vyjšla z vusnaǔ tvaìh, trymaj ì vykonvaj tak, âk abâcaǔ ty Gospadu, Bogu tvajmu, dabraahvotnae prynašèn′ne, pra âkoe skazaǔ ty vusnamì tvaìmì. </i>


text:
Калі ўвойдзеш у вінаграднік блізкага твайго, можаш есьці ягады ўдосыць, колькі хоча душа твая, а ў посуд не кладзі. </p><i> Kalì ǔvojdzeš u vìnagradnìk blìzkaga tvajgo, možaš es′cì âgady ǔdosyc′, kol′kì hoča duša tvaâ, a ǔ posud ne kladzì. </i>


text:
Калі прыйдзеш на жніво блізкага твайго, зрывай калосьсе рукамі тваімі, а сярпа не занось на жніво блізкага твайго. </p><i> Kalì pryjdzeš na žnìvo blìzkaga tvajgo, zryvaj kalos′se rukamì tvaìmì, a sârpa ne zanos′ na žnìvo blìzkaga tvajgo. </i>


text:
Калі хто возьме жонку і зробіцца мужам яе, і яна ня знойдзе ўпадабаньня ў вачах ягоных, бо ён знаходзіць у ёй што-небудзь агіднае, і напіша ёй разводны ліст, і дасьць ёй у рукі, і адпусьціць яе з дома свайго, </p><i> Kalì hto voz′me žonku ì zrobìcca mužam âe, ì âna nâ znojdze ǔpadaban′nâ ǔ vačah âgonyh, bo ën znahodzìc′ u ëj što-nebudz′ agìdnae, ì napìša ëj razvodny lìst, ì das′c′ ëj u rukì, ì adpus′cìc′ âe z doma svajgo, </i>


text:
і яна выйдзе з дома ягонага, пойдзе і выйдзе за другога мужа, </p><i> ì âna vyjdze z doma âgonaga, pojdze ì vyjdze za drugoga muža, </i>


text:
але і гэты апошні муж зьненавідзіць яе і напіша ёй разводны ліст, і дасьць ёй у рукі, і адпусьціць яе з дома свайго, альбо памрэ гэты апошні муж яе, які ўзяў яе сабе за жонку, - </p><i> ale ì gèty apošnì muž z′nenavìdzìc′ âe ì napìša ëj razvodny lìst, ì das′c′ ëj u rukì, ì adpus′cìc′ âe z doma svajgo, al′bo pamrè gèty apošnì muž âe, âkì ǔzâǔ âe sabe za žonku, - </i>


text:
дык ня можа першы муж яе, які адпусьціў яе, зноў узяць яе сабе за жонку, пасьля таго, як яна заплямілася, бо гэта ёсьць гідота прад Госпадам, і не рабі грэху - той зямлі, якую Гасподзь, Бог твой, дае табе ў дзялянку. </p><i> dyk nâ moža peršy muž âe, âkì adpus′cìǔ âe, znoǔ uzâc′ âe sabe za žonku, pas′lâ tago, âk âna zaplâmìlasâ, bo gèta ës′c′ gìdota prad Gospadam, ì ne rabì grèhu - toj zâmlì, âkuû Gaspodz′, Bog tvoj, dae tabe ǔ dzâlânku. </i>


text:
<pb/>Калі хто ўзяў жонку нядаўна, дык няхай ня йдзе на вайну, і нічога нельга ўскладаць на яго; няхай ён застанецца вольны ў доме сваім цэлы год і радуе жонку сваю, якую ўзяў. </p><i> Kalì hto ǔzâǔ žonku nâdaǔna, dyk nâhaj nâ jdze na vajnu, ì nìčoga nel′ga ǔskladac′ na âgo; nâhaj ën zastanecca vol′ny ǔ dome svaìm cèly god ì radue žonku svaû, âkuû ǔzâǔ. </i>


text:
<pb/>Ніхто не павінен браць у заклад верхняга і ніжняга жарона, бо такі бярэ ў заклад душу. </p><i> Nìhto ne pavìnen brac′ u zaklad verhnâga ì nìžnâga žarona, bo takì bârè ǔ zaklad dušu. </i>


text:
<pb/>Калі знойдуць каго, што ён украў у каго-небудзь з братоў сваіх, з сыноў Ізраілевых, і паняволіў яго, дык такога злодзея трэба аддаць сьмерці; і так вынішчы зло спасярод сябе. </p><i> Kalì znojduc′ kago, što ën ukraǔ u kago-nebudz′ z bratoǔ svaìh, z synoǔ Ìzraìlevyh, ì panâvolìǔ âgo, dyk takoga zlodzeâ trèba addac′ s′mercì; ì tak vynìščy zlo spasârod sâbe. </i>


text:
Сьцеражыся ў пошасьці праказы, каб добра пільнавацца і рабіць усё тое, чаго навучаць сьвятары і лявіты; старанна выконвайце, што я загадаў ім; </p><i> S′ceražysâ ǔ pošas′cì prakazy, kab dobra pìl′navacca ì rabìc′ usë toe, čago navučac′ s′vâtary ì lâvìty; staranna vykonvajce, što â zagadaǔ ìm; </i>


text:
памятай, што Гасподзь, Бог твой, зрабіў Марыямі ў дарозе, калі вы ішлі зь Егіпта. </p><i> pamâtaj, što Gaspodz′, Bog tvoj, zrabìǔ Maryâmì ǔ daroze, kalì vy ìšlì z′ Egìpta. </i>


text:
<pb/>Калі ты блізкаму свайму што-небудзь пазычаеш, дык не хадзі да яго ў дом, каб узяць у яго заклад, </p><i> Kalì ty blìzkamu svajmu što-nebudz′ pazyčaeš, dyk ne hadzì da âgo ǔ dom, kab uzâc′ u âgo zaklad, </i>


text:
пастой на вуліцы, а той, каму ты пазычыў, вынесе табе заклад свой на вуліцу; </p><i> pastoj na vulìcy, a toj, kamu ty pazyčyǔ, vynese tabe zaklad svoj na vulìcu; </i>


text:
а калі ён будзе чалавек бедны, дык ты не кладзіся спаць, маючы заклад ягоны; </p><i> a kalì ën budze čalavek bedny, dyk ty ne kladzìsâ spac′, maûčy zaklad âgony; </i>


text:
аддай яму заклад пры захадзе сонца, каб ён лёг спаць у вопратцы сваёй і дабраславіў цябе, - і табе залічыцца гэта ў праведнасьць прад Госпадам, Богам тваім. </p><i> addaj âmu zaklad pry zahadze sonca, kab ën lëg spac′ u vopratcy svaëj ì dabraslavìǔ câbe, - ì tabe zalìčycca gèta ǔ pravednas′c′ prad Gospadam, Bogam tvaìm. </i>


text:
<pb/>Ня крыўдзі найміта, беднага і ўбогага, з братоў тваіх альбо з прыхадняў тваіх, якія ў зямлі тваёй, у жытлішчах тваіх; </p><i> Nâ kryǔdzì najmìta, bednaga ì ǔbogaga, z bratoǔ tvaìh al′bo z pryhadnâǔ tvaìh, âkìâ ǔ zâmlì tvaëj, u žytlìščah tvaìh; </i>


text:
таго ж самага дня аддай плату ягоную, каб сонца не зайшло раней таго, бо ён бедны, і чакае яе душа ягоная; каб ён не залямантаваў на цябе Госпаду, і ня было на табе грэху. </p><i> tago ž samaga dnâ addaj platu âgonuû, kab sonca ne zajšlo ranej tago, bo ën bedny, ì čakae âe duša âgonaâ; kab ën ne zalâmantavaǔ na câbe Gospadu, ì nâ bylo na tabe grèhu. </i>


text:
<pb/>Бацькі не павінны карацца за дзяцей сьмерцю, і дзеці не павінны карацца сьмерцю за бацькоў; кожны павінен карацца сьмерцю за сваё злачынства. </p><i> Bac′kì ne pavìnny karacca za dzâcej s′mercû, ì dzecì ne pavìnny karacca s′mercû za bac′koǔ; kožny pavìnen karacca s′mercû za svaë zlačynstva. </i>


text:
<pb/>Ня судзі навыварат прыхадня, сірату, і ва ўдавы не бяры вопраткі ў заклад; </p><i> Nâ sudzì navyvarat pryhadnâ, sìratu, ì va ǔdavy ne bâry vopratkì ǔ zaklad; </i>


text:
памятай, што і ты быў рабом у Егіпце, і Гасподзь вызваліў цябе адтуль: таму я і загадваю табе рабіць гэта. </p><i> pamâtaj, što ì ty byǔ rabom u Egìpce, ì Gaspodz′ vyzvalìǔ câbe adtul′: tamu â ì zagadvaû tabe rabìc′ gèta. </i>


text:
Калі будзеш жаць на полі тваім і забудзеш сноп на полі, дык не вяртайся па яго: няхай ён застаецца прыхадню, сіраце і ўдаве, каб Гасподзь, Бог твой, дабраславіў цябе ва ўсіх дзеях рук тваіх. </p><i> Kalì budzeš žac′ na polì tvaìm ì zabudzeš snop na polì, dyk ne vârtajsâ pa âgo: nâhaj ën zastaecca pryhadnû, sìrace ì ǔdave, kab Gaspodz′, Bog tvoj, dabraslavìǔ câbe va ǔsìh dzeâh ruk tvaìh. </i>


text:
Калі будзеш абіваць масьліну тваю, дык не пераглядай за сабою галінаў: няхай застаецца прыхадню, сіраце і ўдаве. </p><i> Kalì budzeš abìvac′ mas′lìnu tvaû, dyk ne peraglâdaj za saboû galìnaǔ: nâhaj zastaecca pryhadnû, sìrace ì ǔdave. </i>


text:
Калі будзеш зьбіраць плады ў вінаградніку тваім, не абірай рэштак за сабою: няхай застаецца прыхадню, сіраце і ўдаве; </p><i> Kalì budzeš z′bìrac′ plady ǔ vìnagradnìku tvaìm, ne abìraj rèštak za saboû: nâhaj zastaecca pryhadnû, sìrace ì ǔdave; </i>


text:
і памятай, што ты быў рабом у зямлі Егіпецкай: таму я і загадваю табе рабіць гэта. </p><i> ì pamâtaj, što ty byǔ rabom u zâmlì Egìpeckaj: tamu â ì zagadvaû tabe rabìc′ gèta. </i>


text:
Калі будзе цяжбіна паміж людзьмі, дык няхай прывядуць іх у суд і рассудзяць іх, чыя праўда, таго хай апраўдаюць, а вінаватага засудзяць; </p><i> Kalì budze câžbìna pamìž lûdz′mì, dyk nâhaj pryvâduc′ ìh u sud ì rassudzâc′ ìh, čyâ praǔda, tago haj apraǔdaûc′, a vìnavataga zasudzâc′; </i>


text:
і калі вінаваты варты будзе, каб яго білі, дык судзьдзя няхай загадае пакласьці яго і біць пры сабе, гледзячы на віну ягоную, на разьлік; </p><i> ì kalì vìnavaty varty budze, kab âgo bìlì, dyk sudz′dzâ nâhaj zagadae paklas′cì âgo ì bìc′ pry sabe, gledzâčy na vìnu âgonuû, na raz′lìk; </i>


text:
сорак удараў можна даць яму, а ня больш, каб ад многіх удараў брат твой ня быў зьнявечаны перад вачыма тваімі. </p><i> sorak udaraǔ možna dac′ âmu, a nâ bol′š, kab ad mnogìh udaraǔ brat tvoj nâ byǔ z′nâvečany perad vačyma tvaìmì. </i>


text:
Калі браты жывуць разам і адзін зь іх памрэ, ня маючы сына, дык жонка памерлага не павінна выходзіць на бок за чалавека чужога, а дзевер яе павінен увайсьці да яе і ўзяць яе сабе за жонку і жыць зь ёю, - </p><i> Kalì braty žyvuc′ razam ì adzìn z′ ìh pamrè, nâ maûčy syna, dyk žonka pamerlaga ne pavìnna vyhodzìc′ na bok za čalaveka čužoga, a dzever âe pavìnen uvajs′cì da âe ì ǔzâc′ âe sabe za žonku ì žyc′ z′ ëû, - </i>


text:
і першынец, якога яна народзіць, застанецца зь імем брата ягонага памерлага, каб імя ягонае ня згладзілася ў Ізраіле. </p><i> ì peršynec, âkoga âna narodzìc′, zastanecca z′ ìmem brata âgonaga pamerlaga, kab ìmâ âgonae nâ zgladzìlasâ ǔ Ìzraìle. </i>


text:
Калі ж ён не захоча ўзяць браціху сваю, дык браціха ягоная пойдзе да брамы да старэйшынаў і скажа: "дзевер мой адмаўляецца аднавіць імя брата свайго ў Ізраіле, ня хоча жаніцца са мною"; </p><i> Kalì ž ën ne zahoča ǔzâc′ bracìhu svaû, dyk bracìha âgonaâ pojdze da bramy da starèjšynaǔ ì skaža: "dzever moj admaǔlâecca adnavìc′ ìmâ brata svajgo ǔ Ìzraìle, nâ hoča žanìcca sa mnoû"; </i>


text:
тады старэйшыны горада ягонага павінны паклікаць яго і ўгаворваць яго, і калі ён стане і скажа: "не хачу браць яе", </p><i> tady starèjšyny gorada âgonaga pavìnny paklìkac′ âgo ì ǔgavorvac′ âgo, ì kalì ën stane ì skaža: "ne haču brac′ âe", </i>


text:
браціха ягоная хай пойдзе да яго на вачах у старэйшынаў, і здыме бот ягоны з нагі яго, і плюне яму ў твар, і скажа: "так робяць чалавеку, які ня будуе дома брату свайму"; </p><i> bracìha âgonaâ haj pojdze da âgo na vačah u starèjšynaǔ, ì zdyme bot âgony z nagì âgo, ì plûne âmu ǔ tvar, ì skaža: "tak robâc′ čalaveku, âkì nâ budue doma bratu svajmu"; </i>


text:
<pb/>Калі б'юцца паміж сабою мужчыны, і жонка аднаго падыдзе, каб адабраць мужа свайго з рук таго, хто яго б'е, і, працягнуўшы руку сваю, схопіць яго за сарамату, </p><i> Kalì b'ûcca pamìž saboû mužčyny, ì žonka adnago padydze, kab adabrac′ muža svajgo z ruk tago, hto âgo b'e, ì, pracâgnuǔšy ruku svaû, shopìc′ âgo za saramatu, </i>


text:
дык адсячы руку ёй: хай ня літуе вока тваё. </p><i> dyk adsâčy ruku ëj: haj nâ lìtue voka tvaë. </i>


text:
<pb/>У мяху тваім не павінны быць дваякія гіры, вялікія і меншыя; </p><i> U mâhu tvaìm ne pavìnny byc′ dvaâkìâ gìry, vâlìkìâ ì menšyâ; </i>


text:
У доме тваім не павінна быць дваякая эфа, большая і меншая; </p><i> U dome tvaìm ne pavìnna byc′ dvaâkaâ èfa, bol′šaâ ì menšaâ; </i>


text:
гіра ў цябе павінна быць дакладная і правільная, і эфа ў цябе павінна быць дакладная і правільная, каб падоўжыліся дні твае на зямлі, якую Гасподзь, Бог твой, дае табе; </p><i> gìra ǔ câbe pavìnna byc′ dakladnaâ ì pravìl′naâ, ì èfa ǔ câbe pavìnna byc′ dakladnaâ ì pravìl′naâ, kab padoǔžylìsâ dnì tvae na zâmlì, âkuû Gaspodz′, Bog tvoj, dae tabe; </i>


text:
бо агідны прад Госпадам, Богам тваім, кожны, хто ўчыняе крыўду. </p><i> bo agìdny prad Gospadam, Bogam tvaìm, kožny, hto ǔčynâe kryǔdu. </i>


text:
Памятай, як зрабіў з табою Амалік у дарозе, калі вы ішлі зь Егіпта: </p><i> Pamâtaj, âk zrabìǔ z taboû Amalìk u daroze, kalì vy ìšlì z′ Egìpta: </i>


text:
як ён сустрэў цябе па дарозе і пабіў за табою ўсіх аслабелых, калі ты зьнямогся і стаміўся, і не пабаяўся ён Бога; </p><i> âk ën sustrèǔ câbe pa daroze ì pabìǔ za taboû ǔsìh aslabelyh, kalì ty z′nâmogsâ ì stamìǔsâ, ì ne pabaâǔsâ ën Boga; </i>


text:
дык вось, калі Гасподзь, Бог твой, супакоіць цябе ад усіх ворагаў тваіх з усіх бакоў, на зямлі, якую Гасподзь, Бог твой, дае табе ў дзялянку, каб авалодаць ёю, сатры з памяці Амаліка з-пад неба; не забудзься. </p><i> dyk vos′, kalì Gaspodz′, Bog tvoj, supakoìc′ câbe ad usìh voragaǔ tvaìh z usìh bakoǔ, na zâmlì, âkuû Gaspodz′, Bog tvoj, dae tabe ǔ dzâlânku, kab avalodac′ ëû, satry z pamâcì Amalìka z-pad neba; ne zabudz′sâ. </i>


text:
<pb/>Калі ты прыйдзеш у зямлю, якую Гасподзь, Бог твой, дае табе ў дзялянку, і авалодаеш ёю і аселішся на ёй, </p><i> Kalì ty pryjdzeš u zâmlû, âkuû Gaspodz′, Bog tvoj, dae tabe ǔ dzâlânku, ì avalodaeš ëû ì aselìšsâ na ëj, </i>


text:
дык вазьмі пачаткі - сіх пладоў зямлі, якія ты атрымаеш ад зямлі тваёй, якую Гасподзь, Бог твой, дае табе, і пакладзі ў кош, і йдзі на тое месца, якое Гасподзь, Бог твой, выбера, каб было там імя Ягонае: </p><i> dyk vaz′mì pačatkì - sìh pladoǔ zâmlì, âkìâ ty atrymaeš ad zâmlì tvaëj, âkuû Gaspodz′, Bog tvoj, dae tabe, ì pakladzì ǔ koš, ì jdzì na toe mesca, âkoe Gaspodz′, Bog tvoj, vybera, kab bylo tam ìmâ Âgonae: </i>


text:
і прыйдзі да сьвятара, які будзе тымі днямі, і скажы яму; сёньня вызнаю прад Госпадам, Богам тваім, што я ўвайшоў у тую зямлю, даць якую нам Гасподзь запрысягнуўся бацькам нашым. </p><i> ì pryjdzì da s′vâtara, âkì budze tymì dnâmì, ì skažy âmu; sën′nâ vyznaû prad Gospadam, Bogam tvaìm, što â ǔvajšoǔ u tuû zâmlû, dac′ âkuû nam Gaspodz′ zaprysâgnuǔsâ bac′kam našym. </i>


text:
Сьвятар возьме кош з рукі тваёй і паставіць яго перад ахвярнікам Госпада, Бога твайго. </p><i> S′vâtar voz′me koš z rukì tvaëj ì pastavìc′ âgo perad ahvârnìkam Gospada, Boga tvajgo. </i>


text:
А ты адказвай і скажы прад Госпадам, Богам тваім: бацька мой быў вандроўны Арамэянін, і пайшоў у Егіпет і пасяліўся там зь нямногімі людзьмі, і павёўся там ад яго народ вялікі, моцны і шматлікі; </p><i> A ty adkazvaj ì skažy prad Gospadam, Bogam tvaìm: bac′ka moj byǔ vandroǔny Aramèânìn, ì pajšoǔ u Egìpet ì pasâlìǔsâ tam z′ nâmnogìmì lûdz′mì, ì pavëǔsâ tam ad âgo narod vâlìkì, mocny ì šmatlìkì; </i>


text:
але Егіпцяне блага абыходзіліся з намі і ўціскалі нас і накладвалі на нас цяжкую працу; </p><i> ale Egìpcâne blaga abyhodzìlìsâ z namì ì ǔcìskalì nas ì nakladvalì na nas câžkuû pracu; </i>


text:
і заенчылі мы да Госпада, Бога бацькоў нашых, і пачуў Гасподзь енк наш і ўбачыў гароту нашу, працу нашу і прыгнёт наш; </p><i> ì zaenčylì my da Gospada, Boga bac′koǔ našyh, ì pačuǔ Gaspodz′ enk naš ì ǔbačyǔ garotu našu, pracu našu ì prygnët naš; </i>


text:
і вывеў нас Гасподзь зь Егіпта рукою моцнаю і мышцаю ўзьнесенаю, вялікім жахам, азнакамі і цудамі, </p><i> ì vyveǔ nas Gaspodz′ z′ Egìpta rukoû mocnaû ì myšcaû ǔz′nesenaû, vâlìkìm žaham, aznakamì ì cudamì, </i>


text:
і прывёў нас на месца гэтае, і даў нам зямлю гэтую, зямлю, у якой цячэ малако і мёд; </p><i> ì pryvëǔ nas na mesca gètae, ì daǔ nam zâmlû gètuû, zâmlû, u âkoj câčè malako ì mëd; </i>


text:
дык вось, я прынёс пачаткі ад пладоў зямлі, якую Ты, Госпадзе, даў мне. І пастаў гэта прад Госпадам, Богам тваім, і пакланіся прад Госпадам, Богам тваім, </p><i> dyk vos′, â prynës pačatkì ad pladoǔ zâmlì, âkuû Ty, Gospadze, daǔ mne. Ì pastaǔ gèta prad Gospadam, Bogam tvaìm, ì paklanìsâ prad Gospadam, Bogam tvaìm, </i>


text:
і радуйся за ўсе даброты, якія Гасподзь, Бог твой, даў табе і дому твайму, ты і лявіт і прыхадзень, які будзе ў цябе. </p><i> ì radujsâ za ǔse dabroty, âkìâ Gaspodz′, Bog tvoj, daǔ tabe ì domu tvajmu, ty ì lâvìt ì pryhadzen′, âkì budze ǔ câbe. </i>


text:
Калі ты аддзеліш усе дзесяціны пладоў зямлі тваёй на трэці год, год дзесяцін, і аддасі лявіту, прыхадню, сіраце і ўдаве, каб яны елі ў селішчах тваіх і наядаліся, </p><i> Kalì ty addzelìš use dzesâcìny pladoǔ zâmlì tvaëj na trècì god, god dzesâcìn, ì addasì lâvìtu, pryhadnû, sìrace ì ǔdave, kab âny elì ǔ selìščah tvaìh ì naâdalìsâ, </i>


text:
тады скажы прад Госпадам, Богам тваім: я ўзяў ад дома сьвятыню і аддаў яе лявіту, прыхадню, сіраце і ўдаве, паводле ўсіх загадаў Тваіх, якія Ты наказаў мне: я не пераступіў запаведзяў Тваіх і не забыў; </p><i> tady skažy prad Gospadam, Bogam tvaìm: â ǔzâǔ ad doma s′vâtynû ì addaǔ âe lâvìtu, pryhadnû, sìrace ì ǔdave, pavodle ǔsìh zagadaǔ Tvaìh, âkìâ Ty nakazaǔ mne: â ne perastupìǔ zapavedzâǔ Tvaìh ì ne zabyǔ; </i>


text:
я ня еў ад яе ў смутку маім, і не аддзяляў яе ў нячыстасьці і не даваў зь яе дзеля мёртвага; я слухаўся голасу Госпада, Бога майго, выконваў усё, што Ты наказаў мне; </p><i> â nâ eǔ ad âe ǔ smutku maìm, ì ne addzâlâǔ âe ǔ nâčystas′cì ì ne davaǔ z′ âe dzelâ mërtvaga; â sluhaǔsâ golasu Gospada, Boga majgo, vykonvaǔ usë, što Ty nakazaǔ mne; </i>


text:
падзівіся са сьвятога селішча Твайго, зь нябёсаў, і дабраславі народ Твой, Ізраіле, і зямлю, якую Ты даў нам - так, як ты прысягаўся бацькам нашым даць зямлю, у якой цячэ малако і мёд. </p><i> padzìvìsâ sa s′vâtoga selìšča Tvajgo, z′ nâbësaǔ, ì dabraslavì narod Tvoj, Ìzraìle, ì zâmlû, âkuû Ty daǔ nam - tak, âk ty prysâgaǔsâ bac′kam našym dac′ zâmlû, u âkoj câčè malako ì mëd. </i>


text:
У дзень гэты Гасподзь, Бог твой, наказвае табе выконваць пастановы гэтыя і законы: трымайся іх і выконвай іх ад усяго сэрца твайго і ад усёй душы тваёй. </p><i> U dzen′ gèty Gaspodz′, Bog tvoj, nakazvae tabe vykonvac′ pastanovy gètyâ ì zakony: trymajsâ ìh ì vykonvaj ìh ad usâgo sèrca tvajgo ì ad usëj dušy tvaëj. </i>


text:
Госпаду сказаў ты цяпер, што Ён будзе тваім Богам, і што ты будзеш хадзіць шляхамі Ягонымі і запаведзі Ягоныя і законы Ягоныя і слухацца голасу Ягонага; </p><i> Gospadu skazaǔ ty câper, što Ën budze tvaìm Bogam, ì što ty budzeš hadzìc′ šlâhamì Âgonymì ì zapavedzì Âgonyâ ì zakony Âgonyâ ì sluhacca golasu Âgonaga; </i>


text:
і Гасподзь абяцаў табе цяпер, што ты будзеш уласным Ягоным народам, як Ён казаў табе, калі ты будзеш захоўваць усе запаведзі Яго, </p><i> ì Gaspodz′ abâcaǔ tabe câper, što ty budzeš ulasnym Âgonym narodam, âk Ën kazaǔ tabe, kalì ty budzeš zahoǔvac′ use zapavedzì Âgo, </i>


text:
і што Ён паставіць цябе вышэй за ўсе народы, якія Ён стварыў, у гонары, славе і велічнасьці, і што ты будзеш сьвятым народам у Госпада, Бога твайго, як Ён казаў. </p><i> ì što Ën pastavìc′ câbe vyšèj za ǔse narody, âkìâ Ën stvaryǔ, u gonary, slave ì velìčnas′cì, ì što ty budzeš s′vâtym narodam u Gospada, Boga tvajgo, âk Ën kazaǔ. </i>


text:
<pb/>І наказаў Майсей і старэйшыны сыноў Ізраілевых народу, кажучы: выконвайце ўсе запаведзі, якія наказваю вам сёньня. </p><i> Ì nakazaǔ Majsej ì starèjšyny synoǔ Ìzraìlevyh narodu, kažučy: vykonvajce ǔse zapavedzì, âkìâ nakazvaû vam sën′nâ. </i>


text:
І калі пяройдзеце за Ярдан у зямлю, якую Гасподзь, Бог твой, дае табе, тады пастаў сабе вялікія камяні і абмаж іх вапнаю; </p><i> Ì kalì pârojdzece za Ârdan u zâmlû, âkuû Gaspodz′, Bog tvoj, dae tabe, tady pastaǔ sabe vâlìkìâ kamânì ì abmaž ìh vapnaû; </i>


text:
і напішы на камянях гэтых усе словы закона гэтага, калі пяройдзеш Ярдан, каб уступіць у зямлю, якую Гасподзь, Бог твой, дае табе, у зямлю, дзе цячэ малако і мёд, як казаў табе Гасподзь, Бог бацькоў тваіх. </p><i> ì napìšy na kamânâh gètyh use slovy zakona gètaga, kalì pârojdzeš Ârdan, kab ustupìc′ u zâmlû, âkuû Gaspodz′, Bog tvoj, dae tabe, u zâmlû, dze câčè malako ì mëd, âk kazaǔ tabe Gaspodz′, Bog bac′koǔ tvaìh. </i>


text:
Калі пяройдзеце Ярдан, пастаўце камяні тыя, як я загадваю вам сёньня, на гары Гевал і абмажце іх вапнаю; </p><i> Kalì pârojdzece Ârdan, pastaǔce kamânì tyâ, âk â zagadvaû vam sën′nâ, na gary Geval ì abmažce ìh vapnaû; </i>


text:
і зладзь там ахвярнік Госпаду, Богу твайму, ахвярнік з камянёў, не падымаючы на іх жалеза; </p><i> ì zladz′ tam ahvârnìk Gospadu, Bogu tvajmu, ahvârnìk z kamânëǔ, ne padymaûčy na ìh žaleza; </i>


text:
з камянёў цэлых зладзь ахвярнік Госпада, Бога твайго, і ўчыняй на ім цэласпаленьні Госпаду, Богу твайму, </p><i> z kamânëǔ cèlyh zladz′ ahvârnìk Gospada, Boga tvajgo, ì ǔčynâj na ìm cèlaspalen′nì Gospadu, Bogu tvajmu, </i>


text:
і прынось ахвяры мірныя, і еж там, і радуйся прад Госпадам, Богам тваім; </p><i> ì prynos′ ahvâry mìrnyâ, ì ež tam, ì radujsâ prad Gospadam, Bogam tvaìm; </i>


text:
і напішы на камянях усе словы закона гэтага вельмі выразна. </p><i> ì napìšy na kamânâh use slovy zakona gètaga vel′mì vyrazna. </i>


text:
<pb/>І сказаў Майсей і сьвятары лявіты ўсяму Ізраілю, кажучы: уважай і слухай, Ізраіле; у дзень гэты ты зрабіўся народам Госпада, Бога твайго; </p><i> Ì skazaǔ Majsej ì s′vâtary lâvìty ǔsâmu Ìzraìlû, kažučy: uvažaj ì sluhaj, Ìzraìle; u dzen′ gèty ty zrabìǔsâ narodam Gospada, Boga tvajgo; </i>


text:
дык вось, слухайся голасу Госпада, Бога твайго, і выконвай запаведзі Ягоныя і пастановы Ягоныя, якія наказваю табе сёньня. </p><i> dyk vos′, sluhajsâ golasu Gospada, Boga tvajgo, ì vykonvaj zapavedzì Âgonyâ ì pastanovy Âgonyâ, âkìâ nakazvaû tabe sën′nâ. </i>


text:
І наказаў Майсей народу ў той дзень, кажучы: </p><i> Ì nakazaǔ Majsej narodu ǔ toj dzen′, kažučy: </i>


text:
гэтыя павінны стаць на гары Гарызім, каб дабраслаўляць народ, калі пяройдзеце Ярдан: Сымон, Лявій, Юда, Ісахар, Язэп і Веньямін; </p><i> gètyâ pavìnny stac′ na gary Garyzìm, kab dabraslaǔlâc′ narod, kalì pârojdzece Ârdan: Symon, Lâvìj, Ûda, Ìsahar, Âzèp ì Ven′âmìn; </i>


text:
а гэтыя павінны стаць на гары Гевал, каб праклінаць: Рувім, Гад, Асір, Завулон, Дан і Нэфталім. </p><i> a gètyâ pavìnny stac′ na gary Geval, kab praklìnac′: Ruvìm, Gad, Asìr, Zavulon, Dan ì Nèftalìm. </i>


text:
Лявіты абвесьцяць і скажуць усім Ізраільцянам гучным голасам: </p><i> Lâvìty abves′câc′ ì skažuc′ usìm Ìzraìl′cânam gučnym golasam: </i>


text:
пракляты, хто зробіць разьбёнага альбо вылітага балвана, мярзоту прад Госпадам, твор рук мастака, і паставіць яго ў патайнай мясьціне! Увесь народ абвесьціць і скажа: амін. </p><i> praklâty, hto zrobìc′ raz′bënaga al′bo vylìtaga balvana, mârzotu prad Gospadam, tvor ruk mastaka, ì pastavìc′ âgo ǔ patajnaj mâs′cìne! Uves′ narod abves′cìc′ ì skaža: amìn. </i>


text:
Пракляты той, хто ліхасловіць бацьку свайго і маці сваю! І ўвесь народ скажа: амін. </p><i> Praklâty toj, hto lìhaslovìc′ bac′ku svajgo ì macì svaû! Ì ǔves′ narod skaža: amìn. </i>


text:
Пракляты той, хто парушае мяжу блізкага свайго! І ўвесь народ скажа: амін. </p><i> Praklâty toj, hto parušae mâžu blìzkaga svajgo! Ì ǔves′ narod skaža: amìn. </i>


text:
Пракляты, хто сьляпога зьбівае з дарогі! І ўвесь народ скажа: амін. </p><i> Praklâty, hto s′lâpoga z′bìvae z darogì! Ì ǔves′ narod skaža: amìn. </i>


text:
Пракляты, хто крыва судзіць прыхадня, сірату і ўдаву! І ўвесь народ скажа: амін. </p><i> Praklâty, hto kryva sudzìc′ pryhadnâ, sìratu ì ǔdavu! Ì ǔves′ narod skaža: amìn. </i>


text:
Пракляты, хто ляжа з жонкаю бацькі свайго, бо ён адкрыў край вопраткі бацькі свайго! І ўвесь народ скажа: амін. </p><i> Praklâty, hto lâža z žonkaû bac′kì svajgo, bo ën adkryǔ kraj vopratkì bac′kì svajgo! Ì ǔves′ narod skaža: amìn. </i>


text:
Пракляты, хто ляжа зь якім-небудзь быдлам! І ўвесь народ скажа: амін. </p><i> Praklâty, hto lâža z′ âkìm-nebudz′ bydlam! Ì ǔves′ narod skaža: amìn. </i>


text:
Пракляты, хто ляжа зь сястрою сваёю, з дачкою бацькі свайго, альбо з дачкою маці сваёй! І ўвесь народ скажа: амін. </p><i> Praklâty, hto lâža z′ sâstroû svaëû, z dačkoû bac′kì svajgo, al′bo z dačkoû macì svaëj! Ì ǔves′ narod skaža: amìn. </i>


text:
Пракляты, хто ляжа зь цешчаю сваёю! І ўвесь народ скажа: амін. </p><i> Praklâty, hto lâža z′ ceščaû svaëû! Ì ǔves′ narod skaža: amìn. </i>


text:
Пракляты, хто таемна забівае блізкага свайго! І ўвесь народ скажа: амін. </p><i> Praklâty, hto taemna zabìvae blìzkaga svajgo! Ì ǔves′ narod skaža: amìn. </i>


text:
Пракляты, хто бярэ хабар, каб забіць душу і праліць кроў нявінную! І ўвесь народ скажа: амін. </p><i> Praklâty, hto bârè habar, kab zabìc′ dušu ì pralìc′ kroǔ nâvìnnuû! Ì ǔves′ narod skaža: amìn. </i>


text:
Пракляты, хто ня выконвае слоў закона гэтага і ня будзе рабіць паводле яго! І ўвесь народ скажа: амін. </p><i> Praklâty, hto nâ vykonvae sloǔ zakona gètaga ì nâ budze rabìc′ pavodle âgo! Ì ǔves′ narod skaža: amìn. </i>


text:
<pb/>Калі ты, як пяройдзеце Ярдан, будзеш слухацца голасу Госпада, Бога твайго, старанна выконваць усе запаведзі Ягоныя, якія наказваю табе сёньня, дык Гасподзь, Бог твой, паставіць цябе вышэй за ўсе народы зямлі; </p><i> Kalì ty, âk pârojdzece Ârdan, budzeš sluhacca golasu Gospada, Boga tvajgo, staranna vykonvac′ use zapavedzì Âgonyâ, âkìâ nakazvaû tabe sën′nâ, dyk Gaspodz′, Bog tvoj, pastavìc′ câbe vyšèj za ǔse narody zâmlì; </i>


text:
і сыдуць на цябе ўсе дабраславеньні гэтыя і спраўдзяцца на табе, калі будзеш слухацца голасу Госпада, Бога твайго. </p><i> ì syduc′ na câbe ǔse dabraslaven′nì gètyâ ì spraǔdzâcca na tabe, kalì budzeš sluhacca golasu Gospada, Boga tvajgo. </i>


text:
Дабраславёны ты ў горадзе і дабраславёны ў полі. </p><i> Dabraslavëny ty ǔ goradze ì dabraslavëny ǔ polì. </i>


text:
Дабраславёны плод чэрава твайго і плод зямлі тваёй, і плод быдла твайго, і плод тваіх валоў, і плод авечак тваіх. </p><i> Dabraslavëny plod čèrava tvajgo ì plod zâmlì tvaëj, ì plod bydla tvajgo, ì plod tvaìh valoǔ, ì plod avečak tvaìh. </i>


text:
Дабраславёны ты пры ўваходзе тваім і дабраславёны ты пры выхадзе тваім. </p><i> Dabraslavëny ty pry ǔvahodze tvaìm ì dabraslavëny ty pry vyhadze tvaìm. </i>


text:
Пабэе перад табою Гасподзь ворагаў тваіх, якія паўстаюць на цябе; адною дарогаю яны выступяць супроць цябе, а сямю дарогамі пабягуць ад цябе. </p><i> Pabèe perad taboû Gaspodz′ voragaǔ tvaìh, âkìâ paǔstaûc′ na câbe; adnoû darogaû âny vystupâc′ suproc′ câbe, a sâmû darogamì pabâguc′ ad câbe. </i>


text:
Пашле Гасподзь табе дабраславеньне ў засеках тваіх і ва ўсякай дзеі рук тваіх; і дабраславіць цябе на зямлі, якую Гасподзь, Бог твой, дае табе. </p><i> Pašle Gaspodz′ tabe dabraslaven′ne ǔ zasekah tvaìh ì va ǔsâkaj dzeì ruk tvaìh; ì dabraslavìc′ câbe na zâmlì, âkuû Gaspodz′, Bog tvoj, dae tabe. </i>


text:
Паставіць цябе Гасподзь народам Сваім, як Ён запрысягаўся табе, калі ты будзеш шанаваць запаведзі Госпада, Бога твайго, і будзеш хадзіць шляхамі Ягонымі; </p><i> Pastavìc′ câbe Gaspodz′ narodam Svaìm, âk Ën zaprysâgaǔsâ tabe, kalì ty budzeš šanavac′ zapavedzì Gospada, Boga tvajgo, ì budzeš hadzìc′ šlâhamì Âgonymì; </i>


text:
і ўбачаць усе народы зямлі, што імя Госпада накладаецца на цябе, і будуць баяцца цябе. </p><i> ì ǔbačac′ use narody zâmlì, što ìmâ Gospada nakladaecca na câbe, ì buduc′ baâcca câbe. </i>


text:
І дасьць табе Гасподзь надмер ва ўсіх дабротах, у плодзе ўлоньня твайго і ў плодзе быдла твайго і ў плодзе палёў тваіх на зямлі, даць якую табе Гасподзь запрысягаўся бацькам тваім. </p><i> Ì das′c′ tabe Gaspodz′ nadmer va ǔsìh dabrotah, u plodze ǔlon′nâ tvajgo ì ǔ plodze bydla tvajgo ì ǔ plodze palëǔ tvaìh na zâmlì, dac′ âkuû tabe Gaspodz′ zaprysâgaǔsâ bac′kam tvaìm. </i>


text:
Адкрые табе Гасподзь добрую скарбніцу Сваю, неба, каб яно давала дождж зямлі тваёй у свой час, і каб дабраслаўляць усе дзеі рук тваіх: і будзеш пазычаць многім народам, а сам ня будзеш запазычвацца. </p><i> Adkrye tabe Gaspodz′ dobruû skarbnìcu Svaû, neba, kab âno davala doždž zâmlì tvaëj u svoj čas, ì kab dabraslaǔlâc′ use dzeì ruk tvaìh: ì budzeš pazyčac′ mnogìm narodam, a sam nâ budzeš zapazyčvacca. </i>


text:
Зробіць цябе Гасподзь галавою, а не хвастом, і будзеш толькі на вышыні, і ня будзеш унізе, калі будзеш слухацца запаведзяў Госпада, Бога твайго, якія наказваю табе сёньня шанаваць і выконваць. </p><i> Zrobìc′ câbe Gaspodz′ galavoû, a ne hvastom, ì budzeš tol′kì na vyšynì, ì nâ budzeš unìze, kalì budzeš sluhacca zapavedzâǔ Gospada, Boga tvajgo, âkìâ nakazvaû tabe sën′nâ šanavac′ ì vykonvac′. </i>


text:
І не адступішся ад усіх слоў, якія наказваю вам сёньня, ні направа, ні налева, каб пайсьці сьледам за іншымі багамі і слугаваць ім. </p><i> Ì ne adstupìšsâ ad usìh sloǔ, âkìâ nakazvaû vam sën′nâ, nì naprava, nì naleva, kab pajs′cì s′ledam za ìnšymì bagamì ì slugavac′ ìm. </i>


text:
А калі ня будзеш слухацца голасу Госпада, Бога твайго, і ня будзеш старацца выконваць усе запаведзі Ягоныя і пастановы Ягоныя, якія я наказваю табе сёньня, дык прыйдуць на цябе ўсе праклёны гэтыя і дастануць цябе. </p><i> A kalì nâ budzeš sluhacca golasu Gospada, Boga tvajgo, ì nâ budzeš staracca vykonvac′ use zapavedzì Âgonyâ ì pastanovy Âgonyâ, âkìâ â nakazvaû tabe sën′nâ, dyk pryjduc′ na câbe ǔse praklëny gètyâ ì dastanuc′ câbe. </i>


text:
Пракляты ты будзеш у горадзе і пракляты ты будзеш у полі. </p><i> Praklâty ty budzeš u goradze ì praklâty ty budzeš u polì. </i>


text:
Праклятыя будуць засекі твае і кладоўкі твае. </p><i> Praklâtyâ buduc′ zasekì tvae ì kladoǔkì tvae. </i>


text:
Пракляты будзе плод улоньня твайго і плод зямлі тваёй, плод тваіх валоў і плод авечак тваіх. </p><i> Praklâty budze plod ulon′nâ tvajgo ì plod zâmlì tvaëj, plod tvaìh valoǔ ì plod avečak tvaìh. </i>


text:
Пракляты ты будзеш пры ўваходзе тваім і пракляты пры выхадзе тваім. </p><i> Praklâty ty budzeš pry ǔvahodze tvaìm ì praklâty pry vyhadze tvaìm. </i>


text:
Пашле Гасподзь на цябе праклён, затлуму і няшчасьце ва ўсякай дзеі рук тваіх, якую пачнеш рабіць, пакуль ня будзеш зьнішчаны, - і ты неўзабаве загінеш за ліхія дзеі твае, за тое, што ты пакінуў Мяне. </p><i> Pašle Gaspodz′ na câbe praklën, zatlumu ì nâščas′ce va ǔsâkaj dzeì ruk tvaìh, âkuû pačneš rabìc′, pakul′ nâ budzeš z′nìščany, - ì ty neǔzabave zagìneš za lìhìâ dzeì tvae, za toe, što ty pakìnuǔ Mâne. </i>


text:
Пашле Гасподзь на цябе згубную пошасьць, пакуль ня вынішчыць Ён цябе зь зямлі, у якую ты ідзеш, каб валодаць ёю. </p><i> Pašle Gaspodz′ na câbe zgubnuû pošas′c′, pakul′ nâ vynìščyc′ Ën câbe z′ zâmlì, u âkuû ty ìdzeš, kab valodac′ ëû. </i>


text:
Паб'е цябе Гасподзь сухотамі, гарачкаю, трасцаю, запаленьнем, засухаю, палючым ветрам ды іржою, і яны будуць перасьледаваць цябе, пакуль не загінеш. </p><i> Pab'e câbe Gaspodz′ suhotamì, garačkaû, trascaû, zapalen′nem, zasuhaû, palûčym vetram dy ìržoû, ì âny buduc′ peras′ledavac′ câbe, pakul′ ne zagìneš. </i>


text:
І нябёсы твае, якія над галавою тваёю, зробяцца медзьдзю, і зямля пад табою жалезам; </p><i> Ì nâbësy tvae, âkìâ nad galavoû tvaëû, zrobâcca medz′dzû, ì zâmlâ pad taboû žalezam; </i>


text:
замест дажджу Гасподзь дасьць зямлі тваёй пыл, і попел зь неба будзе падаць, падаць на цябе, пакуль ня будзеш зьнішчаны. </p><i> zamest daždžu Gaspodz′ das′c′ zâmlì tvaëj pyl, ì popel z′ neba budze padac′, padac′ na câbe, pakul′ nâ budzeš z′nìščany. </i>


text:
Аддасьць цябе Гасподзь на паразу ворагам тваім; адною дарогаю выступіш супроць іх, а сямю дарогамі пабяжыш ад іх; і будзеш расьсеяны па ўсіх царствах зямлі. </p><i> Addas′c′ câbe Gaspodz′ na parazu voragam tvaìm; adnoû darogaû vystupìš suproc′ ìh, a sâmû darogamì pabâžyš ad ìh; ì budzeš ras′seâny pa ǔsìh carstvah zâmlì. </i>


text:
І будуць трупы твае ежаю ўсім птушкам нябесным і зьвярам, і ня будзе каму адагнаць іх. </p><i> Ì buduc′ trupy tvae ežaû ǔsìm ptuškam nâbesnym ì z′vâram, ì nâ budze kamu adagnac′ ìh. </i>


text:
Паб'е цябе Гасподзь праказаю Егіпецкаю, пранцамі, каростаю і сьвербам, ад якіх ты ня зможаш вылечыцца; </p><i> Pab'e câbe Gaspodz′ prakazaû Egìpeckaû, prancamì, karostaû ì s′verbam, ad âkìh ty nâ zmožaš vylečycca; </i>


text:
паб'е цябе Гасподзь варэяцтвам, сьлепатою і дранцьвеньнем сэрца, </p><i> pab'e câbe Gaspodz′ varèâctvam, s′lepatoû ì dranc′ven′nem sèrca, </i>


text:
і ты хадзіцьмеш навобмацак апалудні, як сьляпы навобмацак ходзіць поначы, і ня мецьмеш посьпеху на дарогах тваіх, і будуць уціскаць і крыўдзіць цябе штодня, і ніхто не абароніць цябе. </p><i> ì ty hadzìc′meš navobmacak apaludnì, âk s′lâpy navobmacak hodzìc′ ponačy, ì nâ mec′meš pos′pehu na darogah tvaìh, ì buduc′ ucìskac′ ì kryǔdzìc′ câbe štodnâ, ì nìhto ne abaronìc′ câbe. </i>


text:
З жонкаю заручышся, і іншы будзе спаць зь ёю; дом пабудуеш, і ня жыцьмеш у ім; вінаграднік пасадзіш і ня будзеш карыстацца ім. </p><i> Z žonkaû zaručyšsâ, ì ìnšy budze spac′ z′ ëû; dom pabudueš, ì nâ žyc′meš u ìm; vìnagradnìk pasadzìš ì nâ budzeš karystacca ìm. </i>


text:
Вала твайго заколюць на вачах у цябе, і ня будзеш есьці яго; асла твайго зьвядуць ад цябе і ня вернуць табе; авечкі твае аддадзены будуць ворагам тваім, і ніхто не абароніць цябе. </p><i> Vala tvajgo zakolûc′ na vačah u câbe, ì nâ budzeš es′cì âgo; asla tvajgo z′vâduc′ ad câbe ì nâ vernuc′ tabe; avečkì tvae addadzeny buduc′ voragam tvaìm, ì nìhto ne abaronìc′ câbe. </i>


text:
Сыны твае і дочкі твае аддадзены будуць іншаму народу; вочы твае будуць бачыць і кожны дзень будуць кволець, і ня будзе сілы ў руках тваіх. </p><i> Syny tvae ì dočkì tvae addadzeny buduc′ ìnšamu narodu; vočy tvae buduc′ bačyc′ ì kožny dzen′ buduc′ kvolec′, ì nâ budze sìly ǔ rukah tvaìh. </i>


text:
Плады зямлі тваёй і ўсю працу тваю будзе есьці народ, якога ты ня ведаў; і цябе будуць толькі ўціскаць і мучыць усе дні. </p><i> Plady zâmlì tvaëj ì ǔsû pracu tvaû budze es′cì narod, âkoga ty nâ vedaǔ; ì câbe buduc′ tol′kì ǔcìskac′ ì mučyc′ use dnì. </i>


text:
І страціш розум ад таго, што пабачаць вочы твае. </p><i> Ì stracìš rozum ad tago, što pabačac′ vočy tvae. </i>


text:
Паб'е цябе Гасподзь ліхою праказаю на каленях і на галенях, ад якой ты ня зможаш вылечыцца, ад падэшвы нагі тваёй да самага цемені галавы тваёй. </p><i> Pab'e câbe Gaspodz′ lìhoû prakazaû na kalenâh ì na galenâh, ad âkoj ty nâ zmožaš vylečycca, ad padèšvy nagì tvaëj da samaga cemenì galavy tvaëj. </i>


text:
Завядзе Гасподзь цябе і цара твайго, якога ты паставіш над сабою, да народу, якога ня ведаў ні ты, ні бацькі твае, і там служыцьмеш іншым багам, драўняным і каменным; </p><i> Zavâdze Gaspodz′ câbe ì cara tvajgo, âkoga ty pastavìš nad saboû, da narodu, âkoga nâ vedaǔ nì ty, nì bac′kì tvae, ì tam služyc′meš ìnšym bagam, draǔnânym ì kamennym; </i>


text:
І будзеш жудасьцю, прытчаю і пасьмешышчам усім народам, да якіх завядзе цябе Гасподзь. </p><i> Ì budzeš žudas′cû, prytčaû ì pas′mešyščam usìm narodam, da âkìh zavâdze câbe Gaspodz′. </i>


text:
Насеньня многа вынесеш у поле, а зьбярэш мала, бо паесьць іх саранча. </p><i> Nasen′nâ mnoga vyneseš u pole, a z′bârèš mala, bo paes′c′ ìh saranča. </i>


text:
Вінаграднікі будзеш садзіць і ўрабляць, а віна ня піцьмеш і не зьбярэш пладоў, бо паесьць іх чарвяк. </p><i> Vìnagradnìkì budzeš sadzìc′ ì ǔrablâc′, a vìna nâ pìc′meš ì ne z′bârèš pladoǔ, bo paes′c′ ìh čarvâk. </i>


text:
Масьліны будуць у цябе ва ўсіх межах тваіх, але алеем не памажашся, бо асыплецца масьліна твая. </p><i> Mas′lìny buduc′ u câbe va ǔsìh mežah tvaìh, ale aleem ne pamažašsâ, bo asyplecca mas′lìna tvaâ. </i>


text:
Сыноў і дочак народзіш, але іх ня будзе ў цябе, бо пойдуць у палон. </p><i> Synoǔ ì dočak narodzìš, ale ìh nâ budze ǔ câbe, bo pojduc′ u palon. </i>


text:
Усе дрэвы твае і плады зямлі тваёй загубіць іржа. </p><i> Use drèvy tvae ì plady zâmlì tvaëj zagubìc′ ìrža. </i>


text:
Прыхадзень, які сярод цябе, будзе ўзносіцца над табою вышэй і вышэй, а ты апускацца будзеш ніжэй і ніжэй; </p><i> Pryhadzen′, âkì sârod câbe, budze ǔznosìcca nad taboû vyšèj ì vyšèj, a ty apuskacca budzeš nìžèj ì nìžèj; </i>


text:
ён будзе пазычаць табе, а ты ня будзеш пазычаць яму; ён будзе галавою, а ты будзеш хвастом. </p><i> ën budze pazyčac′ tabe, a ty nâ budzeš pazyčac′ âmu; ën budze galavoû, a ty budzeš hvastom. </i>


text:
<pb/>І прыйдуць на цябе ўсе праклёны гэтыя і будуць перасьледаваць цябе, пакуль ня будзеш вынішчаны, за тое, што ты ня слухаўся голасу Госпада, Бога твайго, і не захоўваў запаведзяў Ягоных і пастановаў Ягоных, якія Ён наказаў табе: </p><i> Ì pryjduc′ na câbe ǔse praklëny gètyâ ì buduc′ peras′ledavac′ câbe, pakul′ nâ budzeš vynìščany, za toe, što ty nâ sluhaǔsâ golasu Gospada, Boga tvajgo, ì ne zahoǔvaǔ zapavedzâǔ Âgonyh ì pastanovaǔ Âgonyh, âkìâ Ën nakazaǔ tabe: </i>


text:
яны будуць азнакаю і доказам на табе і на семені тваім вавек. </p><i> âny buduc′ aznakaû ì dokazam na tabe ì na semenì tvaìm vavek. </i>


text:
За тое, што ты ня служыў Госпаду, Богу твайму, з радасьцю і дабрынёю сэрца, пры надмеры ўсяго, </p><i> Za toe, što ty nâ služyǔ Gospadu, Bogu tvajmu, z radas′cû ì dabrynëû sèrca, pry nadmery ǔsâgo, </i>


text:
будзеш служыць ворагу твайму, якога пашле на цябе Гасподзь, у голадзе і ў смазе, і галізьне і ва ўсякай нястачы; ён накладзе на шыю тваю жалезнае ярмо, так што змучыць цябе. </p><i> budzeš služyc′ voragu tvajmu, âkoga pašle na câbe Gaspodz′, u goladze ì ǔ smaze, ì galìz′ne ì va ǔsâkaj nâstačy; ën nakladze na šyû tvaû žaleznae ârmo, tak što zmučyc′ câbe. </i>


text:
Пашле на цябе Гасподзь народ здалёку, ад краю зямлі: як арол, мовы якога ты не разумееш, </p><i> Pašle na câbe Gaspodz′ narod zdalëku, ad kraû zâmlì: âk arol, movy âkoga ty ne razumeeš, </i>


text:
народ нахабны, які ня ўважыць старому і не пашкадуе маладога; </p><i> narod nahabny, âkì nâ ǔvažyc′ staromu ì ne paškadue maladoga; </i>


text:
і есьціме ён плод быдла твайго і плод зямлі тваёй, пакуль ня спустошыць цябе, так што не пакіне табе ні хлеба, ні віна, ні алею, ні плоду валоў тваіх, ні плоду авечак тваіх, пакуль не загубіць цябе; </p><i> ì es′cìme ën plod bydla tvajgo ì plod zâmlì tvaëj, pakul′ nâ spustošyc′ câbe, tak što ne pakìne tabe nì hleba, nì vìna, nì aleû, nì plodu valoǔ tvaìh, nì plodu avečak tvaìh, pakul′ ne zagubìc′ câbe; </i>


text:
і ўціскацьме цябе ва ўсіх селішчах тваіх, пакуль на ўсёй зямлі тваёй не разбурыць высокіх і моцных муроў тваіх, на якія ты спадзяешся; і ўціскацьме цябе ва ўсіх селішчах тваіх, на ўсёй зямлі тваёй, якую Гасподзь, Бог твой, даў табе. </p><i> ì ǔcìskac′me câbe va ǔsìh selìščah tvaìh, pakul′ na ǔsëj zâmlì tvaëj ne razburyc′ vysokìh ì mocnyh muroǔ tvaìh, na âkìâ ty spadzâešsâ; ì ǔcìskac′me câbe va ǔsìh selìščah tvaìh, na ǔsëj zâmlì tvaëj, âkuû Gaspodz′, Bog tvoj, daǔ tabe. </i>


text:
І ты есьцімеш плод чэрава твайго, плод сыноў тваіх і дочак тваіх, якіх Гасподзь, Бог твой, даў табе, у аблозе і ва - ціску, у якім уцісьне цябе вораг твой. </p><i> Ì ty es′cìmeš plod čèrava tvajgo, plod synoǔ tvaìh ì dočak tvaìh, âkìh Gaspodz′, Bog tvoj, daǔ tabe, u abloze ì va - cìsku, u âkìm ucìs′ne câbe vorag tvoj. </i>


text:
Чалавек сьпешчаны, які жыў сярод вас у вялікай раскошы, зайздросьлівым вокам будзе глядзець на брата свайго, на любасную жонку сваю і на астатніх дзяцей сваіх, якія застануцца ў яго, </p><i> Čalavek s′peščany, âkì žyǔ sârod vas u vâlìkaj raskošy, zajzdros′lìvym vokam budze glâdzec′ na brata svajgo, na lûbasnuû žonku svaû ì na astatnìh dzâcej svaìh, âkìâ zastanucca ǔ âgo, </i>


text:
і ня дасьць ніводнаму зь іх плоці дзяцей сваіх, якіх ён будзе есьці, бо ў яго не застанецца нічога ў аблозе і ва ўціску, у якім уцісьне цябе вораг твой ва ўсіх селішчах тваіх. </p><i> ì nâ das′c′ nìvodnamu z′ ìh plocì dzâcej svaìh, âkìh ën budze es′cì, bo ǔ âgo ne zastanecca nìčoga ǔ abloze ì va ǔcìsku, u âkìm ucìs′ne câbe vorag tvoj va ǔsìh selìščah tvaìh. </i>


text:
Жанчына, якая жыла ў цябе ў песьце і раскошы, якая ніколі нагі сваёй ня ставіла на зямлю з прычыны раскошы і сьпешчанасьці сваёй, будзе зайздросьлівым вокам глядзець на любаснага мужа свайго і на сына свайго і на дачку сваю </p><i> Žančyna, âkaâ žyla ǔ câbe ǔ pes′ce ì raskošy, âkaâ nìkolì nagì svaëj nâ stavìla na zâmlû z pryčyny raskošy ì s′peščanas′cì svaëj, budze zajzdros′lìvym vokam glâdzec′ na lûbasnaga muža svajgo ì na syna svajgo ì na dačku svaû </i>


text:
і ня дасьць пасьледу, што выходзіць спаміж ног у яе, і дзяцей, якіх яна народзіць; бо яна, пры нястачы ва ўсім, таемна есьціме іх, у аблозе і ва ва ўціску, у якім уцісьне цябе вораг твой у селішчах тваіх. </p><i> ì nâ das′c′ pas′ledu, što vyhodzìc′ spamìž nog u âe, ì dzâcej, âkìh âna narodzìc′; bo âna, pry nâstačy va ǔsìm, taemna es′cìme ìh, u abloze ì va va ǔcìsku, u âkìm ucìs′ne câbe vorag tvoj u selìščah tvaìh. </i>


text:
Калі ня будзеш старацца выконваць усе словы закона гэтага, напісаныя ў кнізе гэтай, і ня будзеш баяцца славутага і страшнага імя Госпада, Бога твайго, </p><i> Kalì nâ budzeš staracca vykonvac′ use slovy zakona gètaga, napìsanyâ ǔ knìze gètaj, ì nâ budzeš baâcca slavutaga ì strašnaga ìmâ Gospada, Boga tvajgo, </i>


text:
дык Гасподзь пабэе цябе і нашчадкаў тваіх нязвычайнымі пошасьцямі, пошасьцямі вялікімі пастаяннымі, і хваробамі ліхімі і пастаяннымі; </p><i> dyk Gaspodz′ pabèe câbe ì naščadkaǔ tvaìh nâzvyčajnymì pošas′câmì, pošas′câmì vâlìkìmì pastaânnymì, ì hvarobamì lìhìmì ì pastaânnymì; </i>


text:
і навядзе на цябе ўсе пошасьці Егіпецкія, якіх ты баяўся, і яны прыліпнуць да цябе; </p><i> ì navâdze na câbe ǔse pošas′cì Egìpeckìâ, âkìh ty baâǔsâ, ì âny prylìpnuc′ da câbe; </i>


text:
і ўсякую хваробу і ўсякую пошасьць не напісаную ў кнізе закона гэтага Гасподзь навядзе на цябе, пакуль ня будзеш вынішчаны; </p><i> ì ǔsâkuû hvarobu ì ǔsâkuû pošas′c′ ne napìsanuû ǔ knìze zakona gètaga Gaspodz′ navâdze na câbe, pakul′ nâ budzeš vynìščany; </i>


text:
і застанецца вас нямнога, тым часам калі ў мностве вы былі падобныя да зорак нябесных, бо ты ня слухаўся голасу Госпада, Бога твайго. </p><i> ì zastanecca vas nâmnoga, tym časam kalì ǔ mnostve vy bylì padobnyâ da zorak nâbesnyh, bo ty nâ sluhaǔsâ golasu Gospada, Boga tvajgo. </i>


text:
І як радаваўся Гасподзь робячы вам дабро і памнажаючы вас, губячы вас і зьнішчаючы вас, і выкінутыя будзеце зь зямлі, у якую ты ідзеш, каб валодаць ёю. </p><i> Ì âk radavaǔsâ Gaspodz′ robâčy vam dabro ì pamnažaûčy vas, gubâčy vas ì z′nìščaûčy vas, ì vykìnutyâ budzece z′ zâmlì, u âkuû ty ìdzeš, kab valodac′ ëû. </i>


text:
І расьсее цябе Гасподзь па ўсіх народах, ад краю зямлі да краю зямлі, і будзеш там служыць іншым багам, якіх ня ведаў ні ты, ні бацькі твае, дрэву і камяням. </p><i> Ì ras′see câbe Gaspodz′ pa ǔsìh narodah, ad kraû zâmlì da kraû zâmlì, ì budzeš tam služyc′ ìnšym bagam, âkìh nâ vedaǔ nì ty, nì bac′kì tvae, drèvu ì kamânâm. </i>


text:
Але і сярод гэтых народаў не супакоішся і ня будзе месца спакою назе тваёй, і Гасподзь дасьць табе там баязьлівае сэрца, цьмяныя вочы і зьнемажэньне душы; </p><i> Ale ì sârod gètyh narodaǔ ne supakoìšsâ ì nâ budze mesca spakoû naze tvaëj, ì Gaspodz′ das′c′ tabe tam baâz′lìvae sèrca, c′mânyâ vočy ì z′nemažèn′ne dušy; </i>


text:
жыцьцё тваё вісецьме перад табою, і будзеш дрыжаць уначы і ўдзень і ня будзеш пэўны за жыцьцё тваё; </p><i> žyc′cë tvaë vìsec′me perad taboû, ì budzeš dryžac′ unačy ì ǔdzen′ ì nâ budzeš pèǔny za žyc′cë tvaë; </i>


text:
ад дрыжаньня сэрца твайго, якім ты будзеш ахоплены, і ад таго, што будзеш бачыць вачыма тваімі, раніцай ты скажаш: "о, калі б зьвечарэла!", а ўвечары скажаш: "о, калі б разьвіднела!". </p><i> ad dryžan′nâ sèrca tvajgo, âkìm ty budzeš ahopleny, ì ad tago, što budzeš bačyc′ vačyma tvaìmì, ranìcaj ty skažaš: "o, kalì b z′večarèla!", a ǔvečary skažaš: "o, kalì b raz′vìdnela!". </i>


text:
І верне цябе Гасподзь у Егіпет на караблях той дарогаю, пра якую я сказаў табе: "больш ты ня ўбачыш яе"; і там будзеце прадавацца ворагам вашым у рабоў і ў рабыняў, і ня будзе пакупца. </p><i> Ì verne câbe Gaspodz′ u Egìpet na karablâh toj darogaû, pra âkuû â skazaǔ tabe: "bol′š ty nâ ǔbačyš âe"; ì tam budzece pradavacca voragam vašym u raboǔ ì ǔ rabynâǔ, ì nâ budze pakupca. </i>


text:
<pb/>Вось словы запавету, які Гасподзь загадаў Майсею пастанавіць з сынамі Ізраілевымі ў зямлі Маавіцкай, акрамя запавету, які Гасподзь пастанавіў зь імі на Харыве. </p><i> Vos′ slovy zapavetu, âkì Gaspodz′ zagadaǔ Majseû pastanavìc′ z synamì Ìzraìlevymì ǔ zâmlì Maavìckaj, akramâ zapavetu, âkì Gaspodz′ pastanavìǔ z′ ìmì na Haryve. </i>


text:
І склікаў Майсей усіх сыноў Ізраілевых і сказаў ім: мы бачылі ўсё, што зрабіў Гасподзь перад вачыма вашымі ў зямлі Егіпецкай з фараонам і ўсімі рабамі ягонымі і ўсёю зямлёю ягонаю: </p><i> Ì sklìkaǔ Majsej usìh synoǔ Ìzraìlevyh ì skazaǔ ìm: my bačylì ǔsë, što zrabìǔ Gaspodz′ perad vačyma vašymì ǔ zâmlì Egìpeckaj z faraonam ì ǔsìmì rabamì âgonymì ì ǔsëû zâmlëû âgonaû: </i>


text:
тыя вялікія сьмяротныя кары, якія бачылі вочы твае, і тыя вялікія азнакі і цуды; </p><i> tyâ vâlìkìâ s′mârotnyâ kary, âkìâ bačylì vočy tvae, ì tyâ vâlìkìâ aznakì ì cudy; </i>


text:
але да гэтага дня ня даў вам Гасподзь сэрца, каб разумець, вачэй, каб бачыць, і вушэй, каб чуць. </p><i> ale da gètaga dnâ nâ daǔ vam Gaspodz′ sèrca, kab razumec′, vačèj, kab bačyc′, ì vušèj, kab čuc′. </i>


text:
Сорак гадоў вадзіў вас па пустыні і вопратка ваша на вас не знасілася, і абутак твой не стаптаўся на назе тваёй; </p><i> Sorak gadoǔ vadzìǔ vas pa pustynì ì vopratka vaša na vas ne znasìlasâ, ì abutak tvoj ne staptaǔsâ na naze tvaëj; </i>


text:
хлеба вы ня елі і віна і сікеру ня пілі, каб вы ведалі, што Я Гасподзь, Бог ваш. </p><i> hleba vy nâ elì ì vìna ì sìkeru nâ pìlì, kab vy vedalì, što Â Gaspodz′, Bog vaš. </i>


text:
І калі вы прыйшлі на месца гэта, выступіў супроць нас Сігон, цар Эсэвонскі, і Ог, цар Васанскі, каб ваяваць з намі, і мы пабілі іх; </p><i> Ì kalì vy pryjšlì na mesca gèta, vystupìǔ suproc′ nas Sìgon, car Èsèvonskì, ì Og, car Vasanskì, kab vaâvac′ z namì, ì my pabìlì ìh; </i>


text:
і ўзялі зямлю іхнюю і аддалі яе ў дзялянку роду Рувімаваму і Гадаваму і палавіне роду Манасіінага. </p><i> ì ǔzâlì zâmlû ìhnûû ì addalì âe ǔ dzâlânku rodu Ruvìmavamu ì Gadavamu ì palavìne rodu Manasììnaga. </i>


text:
Трымайце ж словы запавета гэтага і выконвайце іх, каб мелі вы посьпех ва ўсім, што толькі будзеце рабіць. </p><i> Trymajce ž slovy zapaveta gètaga ì vykonvajce ìh, kab melì vy pos′peh va ǔsìm, što tol′kì budzece rabìc′. </i>


text:
Усе вы сёньня стаіце прад абліччам Госпада, Бога вашага, правадыры плямёнаў вашых, старэйшыны вашыя, наглядчыкі вашыя, усе Ізраільцяне, </p><i> Use vy sën′nâ staìce prad ablìččam Gospada, Boga vašaga, pravadyry plâmënaǔ vašyh, starèjšyny vašyâ, naglâdčykì vašyâ, use Ìzraìl′câne, </i>


text:
дзеці вашыя, жонкі вашыя, і прыхадні твае, якія ў табары тваім, ад таго, хто сячэ дровы твае, да таго, хто ваду тваю чэрпае, </p><i> dzecì vašyâ, žonkì vašyâ, ì pryhadnì tvae, âkìâ ǔ tabary tvaìm, ad tago, hto sâčè drovy tvae, da tago, hto vadu tvaû čèrpae, </i>


text:
каб уступіць табе ў запавет Госпада, Бога твайго, і ў прысяжны дагавор зь Ім, які Гасподзь, Бог твой, сёньня пастанаўляе табе, </p><i> kab ustupìc′ tabe ǔ zapavet Gospada, Boga tvajgo, ì ǔ prysâžny dagavor z′ Ìm, âkì Gaspodz′, Bog tvoj, sën′nâ pastanaǔlâe tabe, </i>


text:
каб зрабіць цябе сёньня Ягоным народам, і Яму быць табе Богам, як Ён казаў табе, і як запрысягаўся бацькам тваім Абрагаму, Ісааку і Якаву. </p><i> kab zrabìc′ câbe sën′nâ Âgonym narodam, ì Âmu byc′ tabe Bogam, âk Ën kazaǔ tabe, ì âk zaprysâgaǔsâ bac′kam tvaìm Abragamu, Ìsaaku ì Âkavu. </i>


text:
Ня з вамі толькі аднымі я пастанаўляю гэты запавет і гэты прысяжны дагавор, </p><i> Nâ z vamì tol′kì adnymì â pastanaǔlâû gèty zapavet ì gèty prysâžny dagavor, </i>


text:
а як з тымі, якія сёньня тут з намі стаяць прад абліччам Госпада, Бога нашага, так і з тымі, якіх няма тут з намі сёньня. </p><i> a âk z tymì, âkìâ sën′nâ tut z namì staâc′ prad ablìččam Gospada, Boga našaga, tak ì z tymì, âkìh nâma tut z namì sën′nâ. </i>


text:
Бо вы ведаеце, як мы жылі ў зямлі Егіпецкай і як мы праходзілі сярод народаў, праз якія вы прайшлі, </p><i> Bo vy vedaece, âk my žylì ǔ zâmlì Egìpeckaj ì âk my prahodzìlì sârod narodaǔ, praz âkìâ vy prajšlì, </i>


text:
і бачылі гідоты іхнія і балваноў іхніх, драўляных і каменных, срэбраных і залатых, якія ў іх. </p><i> ì bačylì gìdoty ìhnìâ ì balvanoǔ ìhnìh, draǔlânyh ì kamennyh, srèbranyh ì zalatyh, âkìâ ǔ ìh. </i>


text:
Хай ня будзе сярод вас мужчыны альбо жанчыны, альбо роду, альбо племя, сэрца якіх ухілілася б сёньня ад Госпада, Бога нашага, каб хадзіць служыць багам тых народаў; хай ня будзе сярод вас кораня, што гадуе атруту і палын, </p><i> Haj nâ budze sârod vas mužčyny al′bo žančyny, al′bo rodu, al′bo plemâ, sèrca âkìh uhìlìlasâ b sën′nâ ad Gospada, Boga našaga, kab hadzìc′ služyc′ bagam tyh narodaǔ; haj nâ budze sârod vas koranâ, što gadue atrutu ì palyn, </i>


text:
такога чалавека, які, пачуўшы словы праклёну гэтага, хваліўся б у сэрцы сваім, кажучы: "я буду шчасьлівы нягледзячы на тое, што буду хадзіць паводле волі сэрца майго"; і прападзе такім чынам сыты з галодным; </p><i> takoga čalaveka, âkì, pačuǔšy slovy praklënu gètaga, hvalìǔsâ b u sèrcy svaìm, kažučy: "â budu ščas′lìvy nâgledzâčy na toe, što budu hadzìc′ pavodle volì sèrca majgo"; ì prapadze takìm čynam syty z galodnym; </i>


text:
не даруе Гасподзь такому, а адразу запаліцца гнеў Госпада і лютасьць Ягоная на такога чалавека, і ўпадзе на яго ўсё пракляцьце, і сатрэ Гасподзь імя ягонае з-пад неба; </p><i> ne darue Gaspodz′ takomu, a adrazu zapalìcca gneǔ Gospada ì lûtas′c′ Âgonaâ na takoga čalaveka, ì ǔpadze na âgo ǔsë praklâc′ce, ì satrè Gaspodz′ ìmâ âgonae z-pad neba; </i>


text:
і аддзеліць яго Гасподзь на пагібель ад усіх плямёнаў Ізраілевых, адпаведна з усімі праклёнамі запавету, напісанымі ў гэтай кнізе закона. </p><i> ì addzelìc′ âgo Gaspodz′ na pagìbel′ ad usìh plâmënaǔ Ìzraìlevyh, adpavedna z usìmì praklënamì zapavetu, napìsanymì ǔ gètaj knìze zakona. </i>


text:
І скажа наступны род, дзеці вашыя, якія будуць пасьля вас, і чужаземец, які прыйдзе зь зямлі далёкай, убачыўшы паразу зямлі гэтай і хваробы, якімі зьнясіліць яе Гасподзь: </p><i> Ì skaža nastupny rod, dzecì vašyâ, âkìâ buduc′ pas′lâ vas, ì čužazemec, âkì pryjdze z′ zâmlì dalëkaj, ubačyǔšy parazu zâmlì gètaj ì hvaroby, âkìmì z′nâsìlìc′ âe Gaspodz′: </i>


text:
серка і соль, пажарышча - уся зямля; не засяваецца і ня родзіць яна, і ня ўзыходзіць на ёй ніякай травы, як пасьля зьнішчэньня Садомы, Гаморы, Адмы і Сэваіма, якія скінуў Гасподзь у гневе Сваім і ў лютасьці Сваёй. </p><i> serka ì sol′, pažaryšča - usâ zâmlâ; ne zasâvaecca ì nâ rodzìc′ âna, ì nâ ǔzyhodzìc′ na ëj nìâkaj travy, âk pas′lâ z′nìščèn′nâ Sadomy, Gamory, Admy ì Sèvaìma, âkìâ skìnuǔ Gaspodz′ u gneve Svaìm ì ǔ lûtas′cì Svaëj. </i>


text:
І скажуць усе народы: за што Гасподзь так зрабіў з гэтаю зямлёю якая вялікая лютасьць гневу Ягонага! </p><i> Ì skažuc′ use narody: za što Gaspodz′ tak zrabìǔ z gètaû zâmlëû âkaâ vâlìkaâ lûtas′c′ gnevu Âgonaga! </i>


text:
І скажуць: за тое, што яны пакінулі запавет Госпада, Бога бацькоў сваіх, які Ён пастанавіў зь імі, калі вывеў зь зямлі Егіпецкай, </p><i> Ì skažuc′: za toe, što âny pakìnulì zapavet Gospada, Boga bac′koǔ svaìh, âkì Ën pastanavìǔ z′ ìmì, kalì vyveǔ z′ zâmlì Egìpeckaj, </i>


text:
і пайшлі і пачалі служыць іншым багам і пакланяцца ім, багам, якіх яны ня ведалі, і якіх Ён не назначаў ім: </p><i> ì pajšlì ì pačalì služyc′ ìnšym bagam ì paklanâcca ìm, bagam, âkìh âny nâ vedalì, ì âkìh Ën ne naznačaǔ ìm: </i>


text:
за тое запаліўся гнеў Госпада на зямлю гэтую, і навёў Ён на яе ўсе пракляцьці, запісаныя ў гэтай кнізе, </p><i> za toe zapalìǔsâ gneǔ Gospada na zâmlû gètuû, ì navëǔ Ën na âe ǔse praklâc′cì, zapìsanyâ ǔ gètaj knìze, </i>


text:
і выкінуў іх Гасподзь зь зямлі іхнай у гневе, лютасьці і вялікім абурэньні, і кінуў іх на другую зямлю, як сёньня бачым. </p><i> ì vykìnuǔ ìh Gaspodz′ z′ zâmlì ìhnaj u gneve, lûtas′cì ì vâlìkìm aburèn′nì, ì kìnuǔ ìh na druguû zâmlû, âk sën′nâ bačym. </i>


text:
Схаванае належыць Госпаду, Богу нашаму, а адкрытае нам і сынам нашым давеку, каб мы выконвалі ўсе словы закона гэтага. </p><i> Shavanae naležyc′ Gospadu, Bogu našamu, a adkrytae nam ì synam našym daveku, kab my vykonvalì ǔse slovy zakona gètaga. </i>


text:
<pb/>Калі прыйдуць на цябе ўсе словы гэтыя - дабраславеньне і пракляцьце, якія выклаў я табе, і прымеш іх да сэрца свайго сярод усіх народаў, у якіх расьсее цябе Гасподзь, Бог твой, </p><i> Kalì pryjduc′ na câbe ǔse slovy gètyâ - dabraslaven′ne ì praklâc′ce, âkìâ vyklaǔ â tabe, ì prymeš ìh da sèrca svajgo sârod usìh narodaǔ, u âkìh ras′see câbe Gaspodz′, Bog tvoj, </i>


text:
і зьвернешся да Госпада, Бога твайго і паслухаешся голасу Ягонага, як я наказваю табе сёньня, ты і сыны твае ад усяго сэрца твайго і ад усёй душы тваёй, - </p><i> ì z′vernešsâ da Gospada, Boga tvajgo ì pasluhaešsâ golasu Âgonaga, âk â nakazvaû tabe sën′nâ, ty ì syny tvae ad usâgo sèrca tvajgo ì ad usëj dušy tvaëj, - </i>


text:
тады Гасподзь, Бог твой, верне палонных тваіх і ўмілажаліцца зь цябе, і зноў зьбярэ ад усіх народаў, сярод якіх расьсее цябе Гасподзь, Бог твой. </p><i> tady Gaspodz′, Bog tvoj, verne palonnyh tvaìh ì ǔmìlažalìcca z′ câbe, ì znoǔ z′bârè ad usìh narodaǔ, sârod âkìh ras′see câbe Gaspodz′, Bog tvoj. </i>


text:
Хоць бы ты быў расьсеяны да краю неба, і адтуль зьбярэ цябе Гасподзь, Бог твой, і адтуль возьме цябе, </p><i> Hoc′ by ty byǔ ras′seâny da kraû neba, ì adtul′ z′bârè câbe Gaspodz′, Bog tvoj, ì adtul′ voz′me câbe, </i>


text:
і прывядзе цябе Гасподзь, Бог твой, у зямлю, якою валодалі бацькі твае, і атрымаеш яе ў валоданьне, і ўдабрадзеіць табе і памножыць цябе больш за бацькоў тваіх; </p><i> ì pryvâdze câbe Gaspodz′, Bog tvoj, u zâmlû, âkoû valodalì bac′kì tvae, ì atrymaeš âe ǔ valodan′ne, ì ǔdabradzeìc′ tabe ì pamnožyc′ câbe bol′š za bac′koǔ tvaìh; </i>


text:
і абрэжа Гасподзь, Бог твой, сэрца тваё і сэрца нашчадкаў тваіх, каб ты любіў Госпада, Бога твайго, ад усяго сэрца твайго і ад усёй душы тваёй, каб жыць табе; </p><i> ì abrèža Gaspodz′, Bog tvoj, sèrca tvaë ì sèrca naščadkaǔ tvaìh, kab ty lûbìǔ Gospada, Boga tvajgo, ad usâgo sèrca tvajgo ì ad usëj dušy tvaëj, kab žyc′ tabe; </i>


text:
тады Гасподзь, Бог твой, аберне ўсе праклёны гэтыя на ворагаў тваіх і ненавісьнікаў тваіх, якія гналі цябе, </p><i> tady Gaspodz′, Bog tvoj, aberne ǔse praklëny gètyâ na voragaǔ tvaìh ì nenavìs′nìkaǔ tvaìh, âkìâ gnalì câbe, </i>


text:
а ты абернешся і будзеш слухацца голасу Госпада і выконваць усе запаведзі Ягоныя, якія наказваю табе сёньня; </p><i> a ty abernešsâ ì budzeš sluhacca golasu Gospada ì vykonvac′ use zapavedzì Âgonyâ, âkìâ nakazvaû tabe sën′nâ; </i>


text:
зь лішкам дасьць табе Гасподзь, Бог твой, посьпех ва ўсякіх дзеях рук тваіх, у плодзе ўлоньня твайго, у плодзе быдла твайго, у плодзе зямлі тваёй; бо зноў радавацца будзе Гасподзь за цябе, дабрадзеючы табе, як Ён радаваўся за бацькоў тваіх, </p><i> z′ lìškam das′c′ tabe Gaspodz′, Bog tvoj, pos′peh va ǔsâkìh dzeâh ruk tvaìh, u plodze ǔlon′nâ tvajgo, u plodze bydla tvajgo, u plodze zâmlì tvaëj; bo znoǔ radavacca budze Gaspodz′ za câbe, dabradzeûčy tabe, âk Ën radavaǔsâ za bac′koǔ tvaìh, </i>


text:
калі будзеш слухацца голасу Госпада, Бога твайго, шануючы запаведзі Ягоныя і пастановы Ягоныя, запісаныя ў гэтай кнізе закона, і калі зьвернешся да Госпада, Бога твайго, усім сэрцам тваім і ўсёю душою тваёю. </p><i> kalì budzeš sluhacca golasu Gospada, Boga tvajgo, šanuûčy zapavedzì Âgonyâ ì pastanovy Âgonyâ, zapìsanyâ ǔ gètaj knìze zakona, ì kalì z′vernešsâ da Gospada, Boga tvajgo, usìm sèrcam tvaìm ì ǔsëû dušoû tvaëû. </i>


text:
Бо запаведзь гэтая, якую я наказваю табе сёньня, не недаступная табе і не далёкая; </p><i> Bo zapavedz′ gètaâ, âkuû â nakazvaû tabe sën′nâ, ne nedastupnaâ tabe ì ne dalëkaâ; </i>


text:
яна не на небе, каб можна было казаць: "хто ўзышоў бы дзеля нас на неба і прынёс бы яе нам і даў бы нам пачуць яе, і мы выканалі б яе?" </p><i> âna ne na nebe, kab možna bylo kazac′: "hto ǔzyšoǔ by dzelâ nas na neba ì prynës by âe nam ì daǔ by nam pačuc′ âe, ì my vykanalì b âe?" </i>


text:
і не за морам яна, каб можна было казаць: "хто схадзіў бы дзеля нас за мора і прынёс бы яе нам і даў бы нам пачуць яе, і мы выканалі б яе?" </p><i> ì ne za moram âna, kab možna bylo kazac′: "hto shadzìǔ by dzelâ nas za mora ì prynës by âe nam ì daǔ by nam pačuc′ âe, ì my vykanalì b âe?" </i>


text:
але даволі блізкае да цябе слова гэтае: яно ў вуснах тваіх і ў сэрцы тваім, каб выконваць яго. </p><i> ale davolì blìzkae da câbe slova gètae: âno ǔ vusnah tvaìh ì ǔ sèrcy tvaìm, kab vykonvac′ âgo. </i>


text:
<pb/>Вось, я сёньня прапанаваў табе жыцьцё і дабро, сьмерць і зло. </p><i> Vos′, â sën′nâ prapanavaǔ tabe žyc′cë ì dabro, s′merc′ ì zlo. </i>


text:
Я, наказваю табе сёньня - любіць Госпада, Бога твайго, хадзіць па шляхах Ягоных і выконваць запаведзі Ягоныя і пастановы Ягоныя і законы Ягоныя, дык жыцьмеш і будзеш множыцца, і дабраславіць цябе Гасподзь, Бог твой, на зямлі, у якую ты ідзеш, каб авалодаць ёю; </p><i> Â, nakazvaû tabe sën′nâ - lûbìc′ Gospada, Boga tvajgo, hadzìc′ pa šlâhah Âgonyh ì vykonvac′ zapavedzì Âgonyâ ì pastanovy Âgonyâ ì zakony Âgonyâ, dyk žyc′meš ì budzeš množycca, ì dabraslavìc′ câbe Gaspodz′, Bog tvoj, na zâmlì, u âkuû ty ìdzeš, kab avalodac′ ëû; </i>


text:
а калі адвернецца сэрца тваё, і ня будзеш слухацца, і заблудзішся, і пачнеш пакланяцца іншым багам і будзеш слугаваць ім, </p><i> a kalì advernecca sèrca tvaë, ì nâ budzeš sluhacca, ì zabludzìšsâ, ì pačneš paklanâcca ìnšym bagam ì budzeš slugavac′ ìm, </i>


text:
дык я завяшчаю вам сёньня, што вы загінеце і не прабудзеце доўга на зямлі, дзеля авалоданьня якою ты пераходзіш Ярдан. </p><i> dyk â zavâščaû vam sën′nâ, što vy zagìnece ì ne prabudzece doǔga na zâmlì, dzelâ avalodan′nâ âkoû ty perahodzìš Ârdan. </i>


text:
У сьведкі перад вамі заклікаю сёньня неба і зямлю: жыцьцё і сьмерць прапанава - я табе, дабраславеньне і пракляцьце. Выберы жыцьцё, каб жыў ты і нашчадкі твае, </p><i> U s′vedkì perad vamì zaklìkaû sën′nâ neba ì zâmlû: žyc′cë ì s′merc′ prapanava - â tabe, dabraslaven′ne ì praklâc′ce. Vybery žyc′cë, kab žyǔ ty ì naščadkì tvae, </i>


text:
любіў Госпада, Бога твайго, слухаўся голасу Ягонага і прыляпляўся да Яго; бо ў гэтым жыцьцё тваё і доўгасьць дзён тваіх, каб быць табе на зямлі, даць якую ім Гасподзь з прысягаю абяцаў бацькам тваім Абрагаму, Ісааку і Якаву. </p><i> lûbìǔ Gospada, Boga tvajgo, sluhaǔsâ golasu Âgonaga ì prylâplâǔsâ da Âgo; bo ǔ gètym žyc′cë tvaë ì doǔgas′c′ dzën tvaìh, kab byc′ tabe na zâmlì, dac′ âkuû ìm Gaspodz′ z prysâgaû abâcaǔ bac′kam tvaìm Abragamu, Ìsaaku ì Âkavu. </i>


text:
<pb/>І пайшоў Майсей, і гаварыў словы гэтыя ўсім сынам Ізраіля, </p><i> Ì pajšoǔ Majsej, ì gavaryǔ slovy gètyâ ǔsìm synam Ìzraìlâ, </i>


text:
і сказаў ім: цяпер мне сто дваццаць гадоў, я не магу ўжо выходзіць і ўваходзіць, і Гасподзь сказаў мне: "ты не пяройдзеш Ярдан гэты"; </p><i> ì skazaǔ ìm: câper mne sto dvaccac′ gadoǔ, â ne magu ǔžo vyhodzìc′ ì ǔvahodzìc′, ì Gaspodz′ skazaǔ mne: "ty ne pârojdzeš Ârdan gèty"; </i>


text:
Гасподзь, Бог твой, Сам пойдзе перад табою; Ён зьнішчыць народы гэтыя ад аблічча твайго, і ты авалодаеш імі; Ісус пойдзе перад табою, як казаў Гасподзь; </p><i> Gaspodz′, Bog tvoj, Sam pojdze perad taboû; Ën z′nìščyc′ narody gètyâ ad ablìčča tvajgo, ì ty avalodaeš ìmì; Ìsus pojdze perad taboû, âk kazaǔ Gaspodz′; </i>


text:
ўчыніў Гасподзь зь імі так, як Ён учыніў зь Сігонам і Огам, царамі Амарэйскімі, і зь зямлёю іхняю, якіх Ён зьнішчыў; </p><i> ǔčynìǔ Gaspodz′ z′ ìmì tak, âk Ën učynìǔ z′ Sìgonam ì Ogam, caramì Amarèjskìmì, ì z′ zâmlëû ìhnâû, âkìh Ën z′nìščyǔ; </i>


text:
і аддасьць іх Гасподзь вам, і вы зробіце зь імі паводле ўсіх запаведзяў, якія наказаў я вам; </p><i> ì addas′c′ ìh Gaspodz′ vam, ì vy zrobìce z′ ìmì pavodle ǔsìh zapavedzâǔ, âkìâ nakazaǔ â vam; </i>


text:
будзьце цьвёрдыя і мужныя, ня бойцеся, і не палохайцеся іх, бо Гасподзь, Бог твой, Сам пойдзе з табою, не адступіць ад цябе і не пакіне цябе. </p><i> budz′ce c′vërdyâ ì mužnyâ, nâ bojcesâ, ì ne palohajcesâ ìh, bo Gaspodz′, Bog tvoj, Sam pojdze z taboû, ne adstupìc′ ad câbe ì ne pakìne câbe. </i>


text:
І паклікаў Майсей Ісуса і перад вачыма ўсіх Ізраільцянаў сказаў яму: будзь цьвёрды і мужны, бо ты ўвойдзеш з народам гэтым у зямлю, даць якую яму Гасподзь запрысягаўся бацькам ягоным, і ты падзеліш яе на дзялянкі яму; </p><i> Ì paklìkaǔ Majsej Ìsusa ì perad vačyma ǔsìh Ìzraìl′cânaǔ skazaǔ âmu: budz′ c′vërdy ì mužny, bo ty ǔvojdzeš z narodam gètym u zâmlû, dac′ âkuû âmu Gaspodz′ zaprysâgaǔsâ bac′kam âgonym, ì ty padzelìš âe na dzâlânkì âmu; </i>


text:
Гасподзь Сам пойдзе перад табою, Сам будзе з табою, не адступіцца ад цябе і не пакіне цябе; ня бойся і не жахайся. </p><i> Gaspodz′ Sam pojdze perad taboû, Sam budze z taboû, ne adstupìcca ad câbe ì ne pakìne câbe; nâ bojsâ ì ne žahajsâ. </i>


text:
І напісаў Майсей закон гэты і аддаў яго сьвятарам сынам Лявііным, якія носяць каўчэг запавету Гасподняга, і ўсім старэйшынам сыноў Ізраілевых. </p><i> Ì napìsaǔ Majsej zakon gèty ì addaǔ âgo s′vâtaram synam Lâvììnym, âkìâ nosâc′ kaǔčèg zapavetu Gaspodnâga, ì ǔsìm starèjšynam synoǔ Ìzraìlevyh. </i>


text:
І наказаў ім Майсей і сказаў: як пройдзе сем гадоў, у год адпусту, у сьвята кучак, </p><i> Ì nakazaǔ ìm Majsej ì skazaǔ: âk projdze sem gadoǔ, u god adpustu, u s′vâta kučak, </i>


text:
калі ўвесь Ізраіль прыйдзе зьявіцца прад аблічча Госпада, Бога твайго, на месца, якое выбера Гасподзь, чытай гэты закон перад усім Ізраілем у слых ягоны; </p><i> kalì ǔves′ Ìzraìl′ pryjdze z′âvìcca prad ablìčča Gospada, Boga tvajgo, na mesca, âkoe vybera Gaspodz′, čytaj gèty zakon perad usìm Ìzraìlem u slyh âgony; </i>


text:
зьбяры народ, мужчын і жанчын і дзяцей і прыхадняў тваіх, якія будуць у селішчах тваіх, каб яны слухалі і вучыліся і каб баяліся Госпада, Бога вашага, і стараліся выконваць усе словы закона гэтага; </p><i> z′bâry narod, mužčyn ì žančyn ì dzâcej ì pryhadnâǔ tvaìh, âkìâ buduc′ u selìščah tvaìh, kab âny sluhalì ì vučylìsâ ì kab baâlìsâ Gospada, Boga vašaga, ì staralìsâ vykonvac′ use slovy zakona gètaga; </i>


text:
і сыны іхнія, якія ня ведаюць гэтага, пачуюць і навучацца баяцца Госпада, Бога вашага, ва ўсе дні, пакуль вы жыцьмеце на зямлі, у якую вы пераходзіце за Ярдан, каб авалодаць ёю. </p><i> ì syny ìhnìâ, âkìâ nâ vedaûc′ gètaga, pačuûc′ ì navučacca baâcca Gospada, Boga vašaga, va ǔse dnì, pakul′ vy žyc′mece na zâmlì, u âkuû vy perahodzìce za Ârdan, kab avalodac′ ëû. </i>


text:
І сказаў Гасподзь Майсею: вось, дні твае наблізіліся да сьмерці; пакліч Ісуса і станьце каля ўваходу ў скінію сходу, і Я дам яму настаўленьні. І прыйшоў Майсей і Ісус, і сталі каля ўваходу ў скінію сходу. </p><i> Ì skazaǔ Gaspodz′ Majseû: vos′, dnì tvae nablìzìlìsâ da s′mercì; paklìč Ìsusa ì stan′ce kalâ ǔvahodu ǔ skìnìû shodu, ì Â dam âmu nastaǔlen′nì. Ì pryjšoǔ Majsej ì Ìsus, ì stalì kalâ ǔvahodu ǔ skìnìû shodu. </i>


text:
І зьявіўся Гасподзь у скінію ў слупе воблачным, і стаў слуп воблачны каля ўваходу ў скінію. </p><i> Ì z′âvìǔsâ Gaspodz′ u skìnìû ǔ slupe voblačnym, ì staǔ slup voblačny kalâ ǔvahodu ǔ skìnìû. </i>


text:
І сказаў Гасподзь Майсею: вось, ты спачнеш з бацькамі тваімі, і пачне народ гэты аблудна хадзіць сьледам за чужымі багамі той зямлі, у якую ён уступае, і пакіне Мяне, і парушыць запавет Мой, які я пастанавіў зь ім; </p><i> Ì skazaǔ Gaspodz′ Majseû: vos′, ty spačneš z bac′kamì tvaìmì, ì pačne narod gèty abludna hadzìc′ s′ledam za čužymì bagamì toj zâmlì, u âkuû ën ustupae, ì pakìne Mâne, ì parušyc′ zapavet Moj, âkì â pastanavìǔ z′ ìm; </i>


text:
і запаліцца гнеў Мой на яго ў той дзень, і Я пакіну іх і схаваю аблічча Маё ад іх, і ён зьнішчаны будзе, і дастануць яго многія бядоты і скрухі, і скажа ён у той дзень: "ці не таму спасьціглі мяне гэтыя бядоты, што няма Бога майго, сярод мяне?" </p><i> ì zapalìcca gneǔ Moj na âgo ǔ toj dzen′, ì Â pakìnu ìh ì shavaû ablìčča Maë ad ìh, ì ën z′nìščany budze, ì dastanuc′ âgo mnogìâ bâdoty ì skruhì, ì skaža ën u toj dzen′: "cì ne tamu spas′cìglì mâne gètyâ bâdoty, što nâma Boga majgo, sârod mâne?" </i>


text:
І Я схаваю аблічча Маё ў той дзень за ўсе беззаконьні ягоныя, якія ён учыніць, павярнуўшыся да іншых багоў. </p><i> Ì Â shavaû ablìčča Maë ǔ toj dzen′ za ǔse bezzakon′nì âgonyâ, âkìâ ën učynìc′, pavârnuǔšysâ da ìnšyh bagoǔ. </i>


text:
Дык вось, напішэце сабе словы песьні гэтай, і навучы ёй сыноў Ізраілевых, і ўкладзі іх у вусны іхнія, каб песьня гэтая была Мне сьведчаньнем на сыноў Ізраілевых; </p><i> Dyk vos′, napìšèce sabe slovy pes′nì gètaj, ì navučy ëj synoǔ Ìzraìlevyh, ì ǔkladzì ìh u vusny ìhnìâ, kab pes′nâ gètaâ byla Mne s′vedčan′nem na synoǔ Ìzraìlevyh; </i>


text:
бо Я ўвяду іх у зямлю добрую, як Я прысягаўся бацькам іхнім, дзе цячэ малако і мёд, і яны будуць есьці і наядацца, і атлусьцеюць, і павернуцца да іншых багоў, і слугавацьмуць ім, а Мяне адкінуць і парушаць запавет Мой; </p><i> bo Â ǔvâdu ìh u zâmlû dobruû, âk Â prysâgaǔsâ bac′kam ìhnìm, dze câčè malako ì mëd, ì âny buduc′ es′cì ì naâdacca, ì atlus′ceûc′, ì pavernucca da ìnšyh bagoǔ, ì slugavac′muc′ ìm, a Mâne adkìnuc′ ì parušac′ zapavet Moj; </i>


text:
і калі спасьцігнуць іх многія бядоты і скрухі, тады песьня гэтая будзе супроць іх сьведчыць, бо яна ня выйдзе з вуснаў нашчадкаў іхніх. Я ведаю думкі іхнія, якія яны маюць сёньня, раней чым Я ўвёў іх у зямлю, за якую Я прысягаўся. </p><i> ì kalì spas′cìgnuc′ ìh mnogìâ bâdoty ì skruhì, tady pes′nâ gètaâ budze suproc′ ìh s′vedčyc′, bo âna nâ vyjdze z vusnaǔ naščadkaǔ ìhnìh. Â vedaû dumkì ìhnìâ, âkìâ âny maûc′ sën′nâ, ranej čym Â ǔvëǔ ìh u zâmlû, za âkuû Â prysâgaǔsâ. </i>


text:
І напісаў Майсей песьню гэтую ў той дзень і навучыў ён сыноў Ізраілевых. </p><i> Ì napìsaǔ Majsej pes′nû gètuû ǔ toj dzen′ ì navučyǔ ën synoǔ Ìzraìlevyh. </i>


text:
І наказаў Гасподзь Ісусу, сыну Нава, і сказаў: будзь цьвёрды і мужны, бо ты ўвядзеш сыноў Ізраілевых у зямлю, за якую Я прысягаў ім, і Я буду з табою. </p><i> Ì nakazaǔ Gaspodz′ Ìsusu, synu Nava, ì skazaǔ: budz′ c′vërdy ì mužny, bo ty ǔvâdzeš synoǔ Ìzraìlevyh u zâmlû, za âkuû Â prysâgaǔ ìm, ì Â budu z taboû. </i>


text:
Калі Майсей упісаў у кнігу ўсе словы закона гэтага да канца, </p><i> Kalì Majsej upìsaǔ u knìgu ǔse slovy zakona gètaga da kanca, </i>


text:
тады Майсей загадаў лявітам, якія носяць каўчэг запавету Гасподняга, сказаўшы: </p><i> tady Majsej zagadaǔ lâvìtam, âkìâ nosâc′ kaǔčèg zapavetu Gaspodnâga, skazaǔšy: </i>


text:
вазьмеце гэтую кнігу закона і пакладзеце яе праваруч каўчэга запавету Госпада, Бога вашага, і яна табе будзе сьведчаньнем супроць цябе; </p><i> vaz′mece gètuû knìgu zakona ì pakladzece âe pravaruč kaǔčèga zapavetu Gospada, Boga vašaga, ì âna tabe budze s′vedčan′nem suproc′ câbe; </i>


text:
бо я ведаю ўпартасьць тваю і цьвёрдахрыбетнасьць тваю: вось і цяпер, калі я жыву з вамі сёньня, вы ўпартыя прад Госпадам; ці ж ня тым болей пасьля сьмерці маёй? </p><i> bo â vedaû ǔpartas′c′ tvaû ì c′vërdahrybetnas′c′ tvaû: vos′ ì câper, kalì â žyvu z vamì sën′nâ, vy ǔpartyâ prad Gospadam; cì ž nâ tym bolej pas′lâ s′mercì maëj? </i>


text:
зьбярэце да мяне ўсіх старэйшынаў плямёнаў вашых і наглядчыкаў вашых, і я скажу ў слых іхні словы гэтыя і паклічу ў сьведчаньне на іх неба і зямлю; </p><i> z′bârèce da mâne ǔsìh starèjšynaǔ plâmënaǔ vašyh ì naglâdčykaǔ vašyh, ì â skažu ǔ slyh ìhnì slovy gètyâ ì paklìču ǔ s′vedčan′ne na ìh neba ì zâmlû; </i>


text:
бо я ведаю, што пасьля сьмерці маёй вы разбэсьціцеся і ўхіліцеся ад дарогі, якую я наказваў вам, і з часам спасьцігнуць вас бядоты за тое, што вы будзеце рабіць ліхату прад вачыма Госпада, раздражняючы Яго дзеямі рук сваіх. </p><i> bo â vedaû, što pas′lâ s′mercì maëj vy razbès′cìcesâ ì ǔhìlìcesâ ad darogì, âkuû â nakazvaǔ vam, ì z časam spas′cìgnuc′ vas bâdoty za toe, što vy budzece rabìc′ lìhatu prad vačyma Gospada, razdražnâûčy Âgo dzeâmì ruk svaìh. </i>


text:
І прамовіў Майсей у слых усяму сходу Ізраільцянаў словы песьні гэтай да канца: </p><i> Ì pramovìǔ Majsej u slyh usâmu shodu Ìzraìl′cânaǔ slovy pes′nì gètaj da kanca: </i>


text:
<pb/><t>Слухай, неба, я прамаўляцьму; і слухай, зямля, словы вуснаў маіх.</t> </p><i> <t>Sluhaj, neba, â pramaǔlâc′mu; ì sluhaj, zâmlâ, slovy vusnaǔ maìh.</t> </i>


text:
<pb/><t>Пральецца як дождж вучэньне маё, як раса мова мая, як дробны дождж на зяленіва, як зьліва на траву.</t> </p><i> <t>Pral′ecca âk doždž vučèn′ne maë, âk rasa mova maâ, âk drobny doždž na zâlenìva, âk z′lìva na travu.</t> </i>


text:
<pb/><t>Імя Госпада праслаўлю; узьнясеце славу Госпаду нашаму.</t> </p><i> <t>Ìmâ Gospada praslaǔlû; uz′nâsece slavu Gospadu našamu.</t> </i>


text:
<pb/><t>Ён цьвярдыня; дасканалыя дзеі Ягоныя, і ўсе шляхі Яго праведныя; Бог правільны і няма няпраўды ў Ім; Ён праведны і ісьціны;</t> </p><i> <t>Ën c′vârdynâ; daskanalyâ dzeì Âgonyâ, ì ǔse šlâhì Âgo pravednyâ; Bog pravìl′ny ì nâma nâpraǔdy ǔ Ìm; Ën pravedny ì ìs′cìny;</t> </i>


text:
<pb/><t>але яны разбэсьціліся прад Ім, яны ня дзеці Ягоныя ў сваіх заганах, род упарцісты і разбэшчаны.</t> </p><i> <t>ale âny razbès′cìlìsâ prad Ìm, âny nâ dzecì Âgonyâ ǔ svaìh zaganah, rod uparcìsty ì razbèščany.</t> </i>


text:
<pb/><t>Ці гэта аддаяце вы Госпаду, народ неразумны і няцямны? ці ж ня Ён Айцец твой, Які засвоіў цябе, стварыў цябе і ўладзіў цябе?</t> </p><i> <t>Cì gèta addaâce vy Gospadu, narod nerazumny ì nâcâmny? cì ž nâ Ën Ajcec tvoj, Âkì zasvoìǔ câbe, stvaryǔ câbe ì ǔladzìǔ câbe?</t> </i>


text:
<pb/><t>Згадай пра дні старадаўнія, падумай пра гады ранейшых родаў; спытайся ў бацькі тайго, і абвесьціць табе, у старцаў тваіх, і яны скажуць табе.</t> </p><i> <t>Zgadaj pra dnì staradaǔnìâ, padumaj pra gady ranejšyh rodaǔ; spytajsâ ǔ bac′kì tajgo, ì abves′cìc′ tabe, u starcaǔ tvaìh, ì âny skažuc′ tabe.</t> </i>


text:
<pb/><t>Калі Ўсявышні даваў надзелы народам і расьсяляў сыноў чалавечых, тады паставіў межы народаў па ліку сыноў Ізраілевых;</t> </p><i> <t>Kalì Ǔsâvyšnì davaǔ nadzely narodam ì ras′sâlâǔ synoǔ čalavečyh, tady pastavìǔ mežy narodaǔ pa lìku synoǔ Ìzraìlevyh;</t> </i>


text:
<pb/><t>бо доля Госпада народ Ягоны; Якаў спадчынны надзел Ягоны.</t> </p><i> <t>bo dolâ Gospada narod Âgony; Âkaǔ spadčynny nadzel Âgony.</t> </i>


text:
<pb/><t>Ён знайшоў яго ў пустыні, у стэпе панылым і дзікім, асланяў яго, даглядаў яго, ахоўваў яго, як вока Сваё;</t> </p><i> <t>Ën znajšoǔ âgo ǔ pustynì, u stèpe panylym ì dzìkìm, aslanâǔ âgo, daglâdaǔ âgo, ahoǔvaǔ âgo, âk voka Svaë;</t> </i>


text:
<pb/><t>як арол будзіць гняздо сваё, носіцца над птушанятамі сваімі, распасьцірае крылы свае, бярэ іх і носіць іх на перэі сваім,</t> </p><i> <t>âk arol budzìc′ gnâzdo svaë, nosìcca nad ptušanâtamì svaìmì, raspas′cìrae kryly svae, bârè ìh ì nosìc′ ìh na perèì svaìm,</t> </i>


text:
<pb/><t>так Гасподзь адзін вадзіў яго, і ня было зь ім чужога бога.</t> </p><i> <t>tak Gaspodz′ adzìn vadzìǔ âgo, ì nâ bylo z′ ìm čužoga boga.</t> </i>


text:
<pb/><t>Ён узьнёс яго на вышыні зямлі і карміў пладамі палёў, і паіў яго мёдам з каменя і алеем зь цьвёрдай скалы,</t> </p><i> <t>Ën uz′nës âgo na vyšynì zâmlì ì karmìǔ pladamì palëǔ, ì paìǔ âgo mëdam z kamenâ ì aleem z′ c′vërdaj skaly,</t> </i>


text:
<pb/><t>маслам каровіным і малаком авечым, і тлушчам ягнятаў і бараноў Васанскіх і казлоў, і тлустаю пшаніцаю, і ты піў віно, кроў вінаградных ягад.</t> </p><i> <t>maslam karovìnym ì malakom avečym, ì tluščam âgnâtaǔ ì baranoǔ Vasanskìh ì kazloǔ, ì tlustaû pšanìcaû, ì ty pìǔ vìno, kroǔ vìnagradnyh âgad.</t> </i>


text:
<t>І атлусьцеў Ізраіль, і зрабіўся зацяты; атлусьцеў, патаўсьцеў і распасьвіўся; і пакінуў ён Бога, які стварыў яго, і пагардзіў цьвярдыняю выратаваньня свайго.</t> </p><i> <t>Ì atlus′ceǔ Ìzraìl′, ì zrabìǔsâ zacâty; atlus′ceǔ, pataǔs′ceǔ ì raspas′vìǔsâ; ì pakìnuǔ ën Boga, âkì stvaryǔ âgo, ì pagardzìǔ c′vârdynâû vyratavan′nâ svajgo.</t> </i>


text:
<pb/><t>Багамі чужымі яны раздражнілі Яго, і мярзотамі Яго ўгневілі:</t> </p><i> <t>Bagamì čužymì âny razdražnìlì Âgo, ì mârzotamì Âgo ǔgnevìlì:</t> </i>


text:
<pb/><t>прыносілі ахвяры дэманам, а ня Богу, божышчам, якіх яны ня ведалі, новым, якія прыйшлі ад суседзяў і пра якіх ня думалі бацькі вашыя.</t> </p><i> <t>prynosìlì ahvâry dèmanam, a nâ Bogu, božyščam, âkìh âny nâ vedalì, novym, âkìâ pryjšlì ad susedzâǔ ì pra âkìh nâ dumalì bac′kì vašyâ.</t> </i>


text:
<pb/><t>А Скала, Якая спарадзіла цябе, ты забыў, і не памятаў Бога, Які стварыў цябе.</t> </p><i> <t>A Skala, Âkaâ sparadzìla câbe, ty zabyǔ, ì ne pamâtaǔ Boga, Âkì stvaryǔ câbe.</t> </i>


text:
<t>Гасподзь убачыў, і ў абурэньні пагардзіў сынамі Сваімі і дочкамі Сваімі,</t> </p><i> <t>Gaspodz′ ubačyǔ, ì ǔ aburèn′nì pagardzìǔ synamì Svaìmì ì dočkamì Svaìmì,</t> </i>


text:
<pb/><t>і сказаў: схаваю аблічча Маё ад іх і ўбачу, які будзе іхні канец; бо яны род разбэшчаны, дзеці, у якіх няма вернасьці;</t> </p><i> <t>ì skazaǔ: shavaû ablìčča Maë ad ìh ì ǔbaču, âkì budze ìhnì kanec; bo âny rod razbèščany, dzecì, u âkìh nâma vernas′cì;</t> </i>


text:
<pb/><t>ня богам яны раздражнілі Мяне, марнасьцю сваёю Мяне засмуцілі: і Я раздражню іх не народам, народам бязглуздым іх засмучу;</t> </p><i> <t>nâ bogam âny razdražnìlì Mâne, marnas′cû svaëû Mâne zasmucìlì: ì Â razdražnû ìh ne narodam, narodam bâzgluzdym ìh zasmuču;</t> </i>


text:
<pb/><t>бо агонь запаліўся ў гневе Маім, паліць да пекла апраметнага, і паядае зямлю і плады яе, і спальвае падваліны гор;</t> </p><i> <t>bo agon′ zapalìǔsâ ǔ gneve Maìm, palìc′ da pekla aprametnaga, ì paâdae zâmlû ì plady âe, ì spal′vae padvalìny gor;</t> </i>


text:
<pb/><t>зьбяру на іх бядоты і патрачу на іх стрэлы Мае:</t> </p><i> <t>z′bâru na ìh bâdoty ì patraču na ìh strèly Mae:</t> </i>


text:
<pb/><t>будуць зьнясілены голадам, зьнішчаны гарачкаю і заразаю лютай; і пашлю на іх іклы зьвярыныя і яд паўзуноў зямных;</t> </p><i> <t>buduc′ z′nâsìleny goladam, z′nìščany garačkaû ì zarazaû lûtaj; ì pašlû na ìh ìkly z′vârynyâ ì âd paǔzunoǔ zâmnyh;</t> </i>


text:
<pb/><t>звонку будзе губіць іх меч, а ў дамах - вусьцішнасьць - і хлапца і дзяўчыну, і немаўля і пакрытага сівізнаю старца.</t> </p><i> <t>zvonku budze gubìc′ ìh meč, a ǔ damah - vus′cìšnas′c′ - ì hlapca ì dzâǔčynu, ì nemaǔlâ ì pakrytaga sìvìznaû starca.</t> </i>


text:
<t>Я сказаў бы: "расьсею іх і згладжу з асяродзьдзя людзей памяць пра іх".</t> </p><i> <t>Â skazaǔ by: "ras′seû ìh ì zgladžu z asârodz′dzâ lûdzej pamâc′ pra ìh".</t> </i>


text:
<pb/><t>але адклаў гэта дзеля азлабленьня ворагаў, каб ворагі ягоныя не заносіліся і не сказалі: нашая рука высокая, і не Гасподзь зрабіў усё гэта.</t> </p><i> <t>ale adklaǔ gèta dzelâ azlablen′nâ voragaǔ, kab voragì âgonyâ ne zanosìlìsâ ì ne skazalì: našaâ ruka vysokaâ, ì ne Gaspodz′ zrabìǔ usë gèta.</t> </i>


text:
<pb/><t>Бо яны народ, які страціў розум, і няма ў іх сэнсу.</t> </p><i> <t>Bo âny narod, âkì stracìǔ rozum, ì nâma ǔ ìh sènsu.</t> </i>


text:
<pb/><t>О, калі б яны памеркавалі, падумалі пра гэта, уразумелі, што зь імі будзе!</t> </p><i> <t>O, kalì b âny pamerkavalì, padumalì pra gèta, urazumelì, što z′ ìmì budze!</t> </i>


text:
<pb/><t>як бы мог адзін перасьледаваць тысячу і двое прагнаць цемру, калі б Скала іхняя ня выдаў іх, і Гасподзь не аддаў іх!</t> </p><i> <t>âk by mog adzìn peras′ledavac′ tysâču ì dvoe pragnac′ cemru, kalì b Skala ìhnââ nâ vydaǔ ìh, ì Gaspodz′ ne addaǔ ìh!</t> </i>


text:
<pb/><t>бо скала іхняя не такая, як нашая Скала; самі ворагі нашыя судзьдзі ў тым.</t> </p><i> <t>bo skala ìhnââ ne takaâ, âk našaâ Skala; samì voragì našyâ sudz′dzì ǔ tym.</t> </i>


text:
<pb/><t>Бо вінаград іхні ад вінаграднай лазы Садомскай і з палёў Гаморскіх; ягады іхнія ядавітыя, гронкі іх горкія;</t> </p><i> <t>Bo vìnagrad ìhnì ad vìnagradnaj lazy Sadomskaj ì z palëǔ Gamorskìh; âgady ìhnìâ âdavìtyâ, gronkì ìh gorkìâ;</t> </i>


text:
<pb/><t>віно іхняе яд драконаў і пагібельная труцізна асьпідаў.</t> </p><i> <t>vìno ìhnâe âd drakonaǔ ì pagìbel′naâ trucìzna as′pìdaǔ.</t> </i>


text:
<pb/><t>Ці не схавана гэта ў Мяне? ці не запячатана ў сховах Маіх?</t> </p><i> <t>Cì ne shavana gèta ǔ Mâne? cì ne zapâčatana ǔ shovah Maìh?</t> </i>


text:
<pb/><t>У Мяне помста і аддача, калі пахісьнецца нага іхняя; бо блізкі дзень пагібелі іх, неўзабаве настане ўгатаванае ім.</t> </p><i> <t>U Mâne pomsta ì addača, kalì pahìs′necca naga ìhnââ; bo blìzkì dzen′ pagìbelì ìh, neǔzabave nastane ǔgatavanae ìm.</t> </i>


text:
<pb/><t>Але Гасподь судзіцьме народ Свой і з рабоў Сваіх умілажаліцца, калі Ён угледзіць, што рука іхняя аслабла, і не засталося ні заключаных, ні тых, што засталіся звонку.</t> </p><i> <t>Ale Gaspod′ sudzìc′me narod Svoj ì z raboǔ Svaìh umìlažalìcca, kalì Ën ugledzìc′, što ruka ìhnââ aslabla, ì ne zastalosâ nì zaklûčanyh, nì tyh, što zastalìsâ zvonku.</t> </i>


text:
<pb/><t>Тады скажа Гасподзь; дзе багі іхнія, цьвярдыня, на якую яны спадзяваліся,</t> </p><i> <t>Tady skaža Gaspodz′; dze bagì ìhnìâ, c′vârdynâ, na âkuû âny spadzâvalìsâ,</t> </i>


text:
<pb/><t>якія елі тлушч ад ахвяраў іхніх і пілі віно паліваньняў іхніх? няхай яны паўстануць і дапамогуць вам, няхай будуць ім покрывам!</t> </p><i> <t>âkìâ elì tlušč ad ahvâraǔ ìhnìh ì pìlì vìno palìvan′nâǔ ìhnìh? nâhaj âny paǔstanuc′ ì dapamoguc′ vam, nâhaj buduc′ ìm pokryvam!</t> </i>


text:
<t>Бачыце сёньня, што гэта Я, Я - і няма Бога, апрача Мяне; Я ўсьмерчваю і ажыўляю, Я бэю і ацаляю, і ніхто ня выбавіць ад рукі Маёй.</t> </p><i> <t>Bačyce sën′nâ, što gèta Â, Â - ì nâma Boga, aprača Mâne; Â ǔs′merčvaû ì ažyǔlâû, Â bèû ì acalâû, ì nìhto nâ vybavìc′ ad rukì Maëj.</t> </i>


text:
<pb/><t>Я падымаю да нябёсаў руку Маю і кажу: Я жыву вечна!</t> </p><i> <t>Â padymaû da nâbësaǔ ruku Maû ì kažu: Â žyvu večna!</t> </i>


text:
<pb/><t>Калі навастру бліскучы Мой меч, і рука Мая прыме суд, дык адпомшчу ворагам Маім і ненавісьнікам Маім аддам;</t> </p><i> <t>Kalì navastru blìskučy Moj meč, ì ruka Maâ pryme sud, dyk adpomšču voragam Maìm ì nenavìs′nìkam Maìm addam;</t> </i>


text:
<pb/><t>напаю стрэлы Маёю крывёю, і меч Мой насыціцца целам, крывёю забітых і палонных, галовамі правадыроў ворага.</t> </p><i> <t>napaû strèly Maëû kryvëû, ì meč Moj nasycìcca celam, kryvëû zabìtyh ì palonnyh, galovamì pravadyroǔ voraga.</t> </i>


text:
<pb/><t>Радуйцеся, язычнікі, з народам Ягоным! бо Ён адпомсьціць за кроў рабоў Сваіх, і аддасьць помсту ворагам Сваім, і ачысьціць зямлю Сваю і народ Свой!</t> </p><i> <t>Radujcesâ, âzyčnìkì, z narodam Âgonym! bo Ën adpoms′cìc′ za kroǔ raboǔ Svaìh, ì addas′c′ pomstu voragam Svaìm, ì ačys′cìc′ zâmlû Svaû ì narod Svoj!</t> </i>


text:
І прыйшоў Майсей і прамовіў усе словы песьні гэтай у слых народу, ён і Ісус, сын Наваў. </p><i> Ì pryjšoǔ Majsej ì pramovìǔ use slovy pes′nì gètaj u slyh narodu, ën ì Ìsus, syn Navaǔ. </i>


text:
Калі Майсей прамовіў усе словы гэтыя ўсяму Ізраілю, </p><i> Kalì Majsej pramovìǔ use slovy gètyâ ǔsâmu Ìzraìlû, </i>


text:
тады сказаў ім: пакладзеце на сэрца ваша ўсе словы, якія я абвясьціў вам сёньня, і накажэце іх дзецям сваім, каб яны стараліся выконваць усе словы закона гэтага; </p><i> tady skazaǔ ìm: pakladzece na sèrca vaša ǔse slovy, âkìâ â abvâs′cìǔ vam sën′nâ, ì nakažèce ìh dzecâm svaìm, kab âny staralìsâ vykonvac′ use slovy zakona gètaga; </i>


text:
бо гэта ня пустое для вас, а гэта жыцьцё вашае, і праз гэта вы доўгі час прабудзеце на той зямлі, у якую вы ідзяце церазь Ярдан, каб авалодаць ёю. </p><i> bo gèta nâ pustoe dlâ vas, a gèta žyc′cë vašae, ì praz gèta vy doǔgì čas prabudzece na toj zâmlì, u âkuû vy ìdzâce ceraz′ Ârdan, kab avalodac′ ëû. </i>


text:
І казаў Гасподзь Майсею ў той самы дзень і сказаў: </p><i> Ì kazaǔ Gaspodz′ Majseû ǔ toj samy dzen′ ì skazaǔ: </i>


text:
узыдзі на гэтую гару Аварым, на гару Нэво, якая ў зямлі Маавіцкай, насупраць Ерыхона, і паглядзі на зямлю Ханаанскую, якую Я даю вам у валоданьне сынам Ізраілевым; </p><i> uzydzì na gètuû garu Avarym, na garu Nèvo, âkaâ ǔ zâmlì Maavìckaj, nasuprac′ Eryhona, ì paglâdzì na zâmlû Hanaanskuû, âkuû Â daû vam u valodan′ne synam Ìzraìlevym; </i>


text:
і памры на гары, на якую ты ўзыдзеш, і прыкладзіся да народу твайго, як памёр Аарон, брат твой, на гары Ор, і прыкладзіся да народу свайго, </p><i> ì pamry na gary, na âkuû ty ǔzydzeš, ì prykladzìsâ da narodu tvajgo, âk pamër Aaron, brat tvoj, na gary Or, ì prykladzìsâ da narodu svajgo, </i>


text:
за тое, што вы зграшылі супроць Мяне сярод сыноў Ізраілевых каля водаў Мэрывы ў Кадэсе, у пустыні Сін, за тое, што не паказалі сьвятасьці Маёй сярод сыноў Ізраілевых; </p><i> za toe, što vy zgrašylì suproc′ Mâne sârod synoǔ Ìzraìlevyh kalâ vodaǔ Mèryvy ǔ Kadèse, u pustynì Sìn, za toe, što ne pakazalì s′vâtas′cì Maëj sârod synoǔ Ìzraìlevyh; </i>


text:
перад сабою ты ўбачыш зямлю, а ня ўвойдзеш туды, у зямлю, якую Я даю сынам Ізраілевым. </p><i> perad saboû ty ǔbačyš zâmlû, a nâ ǔvojdzeš tudy, u zâmlû, âkuû Â daû synam Ìzraìlevym. </i>


text:
<pb/>Вось дабраславеньне, якім Майсей, муж Божы, дабраславіў сыноў Ізраілевых перад сьмерцю сваёю. </p><i> Vos′ dabraslaven′ne, âkìm Majsej, muž Božy, dabraslavìǔ synoǔ Ìzraìlevyh perad s′mercû svaëû. </i>


text:
Ён сказаў: Гасподзь прыйшоў ад Сіная, адкрыўся ім ад Сэіра, успрамяніўся ад гары Фарана і ішоў з процьмай сьвятых; праваруч Яго сьветач закона. </p><i> Ën skazaǔ: Gaspodz′ pryjšoǔ ad Sìnaâ, adkryǔsâ ìm ad Sèìra, uspramânìǔsâ ad gary Farana ì ìšoǔ z proc′maj s′vâtyh; pravaruč Âgo s′vetač zakona. </i>


text:
<pb/><t>У ісьціне Ён любіць народ; усе прысьвечаныя Яго ў руцэ Тваёй, і яны прыпалі да ступакоў Тваіх, каб уважаць словам Тваім.</t> </p><i> <t>U ìs′cìne Ën lûbìc′ narod; use prys′večanyâ Âgo ǔ rucè Tvaëj, ì âny prypalì da stupakoǔ Tvaìh, kab uvažac′ slovam Tvaìm.</t> </i>


text:
<pb/><t>Закон даў нам Майсей, спадчыну супольству Якава.</t> </p><i> <t>Zakon daǔ nam Majsej, spadčynu supol′stvu Âkava.</t> </i>


text:
<pb/><t>Ён быў царом Ізраіля, калі зьбіраліся правадыры народу разам з плямёнамі Ізраілевымі.</t> </p><i> <t>Ën byǔ carom Ìzraìlâ, kalì z′bìralìsâ pravadyry narodu razam z plâmënamì Ìzraìlevymì.</t> </i>


text:
<t>Хай жыве Рувім і хай не памірае, і Сымон хай ня будзе малы лікам!</t> </p><i> <t>Haj žyve Ruvìm ì haj ne pamìrae, ì Symon haj nâ budze maly lìkam!</t> </i>


text:
<t>А пра Юду сказаў гэта: пачуй, Госпадзе, голас Юды і прывядзі яго да народу ягонага; рукамі сваімі хай абароніць ён сябе, і ты будзь памочнікам супроць ворагаў ягоных.</t> </p><i> <t>A pra Ûdu skazaǔ gèta: pačuj, Gospadze, golas Ûdy ì pryvâdzì âgo da narodu âgonaga; rukamì svaìmì haj abaronìc′ ën sâbe, ì ty budz′ pamočnìkam suproc′ voragaǔ âgonyh.</t> </i>


text:
<t>І пра Лявія сказаў: тумім твой і урым твой на сьвятым мужу Тваім, якога Ты ўдасьведчыў у Масе, зь якім ты спрачаўся каля водаў Мэрывы,</t> </p><i> <t>Ì pra Lâvìâ skazaǔ: tumìm tvoj ì urym tvoj na s′vâtym mužu Tvaìm, âkoga Ty ǔdas′vedčyǔ u Mase, z′ âkìm ty spračaǔsâ kalâ vodaǔ Mèryvy,</t> </i>


text:
<pb/><t>які кажа пра бацьку свайго і пра маці сваю: "я на іх не гляджу", і братоў сваіх не прызнае, і сыноў сваіх ня ведае; бо яны, лявіты, словы Твае захоўваюць і запавету Твайго трымаюцца,</t> </p><i> <t>âkì kaža pra bac′ku svajgo ì pra macì svaû: "â na ìh ne glâdžu", ì bratoǔ svaìh ne pryznae, ì synoǔ svaìh nâ vedae; bo âny, lâvìty, slovy Tvae zahoǔvaûc′ ì zapavetu Tvajgo trymaûcca,</t> </i>


text:
<pb/><t>вучаць законам Тваім Якава і запаведзям Тваім Ізраіля, ускладаюць дымленьне прад аблічча Тваё і цэласпаленьні на ахвярнік Твой;</t> </p><i> <t>vučac′ zakonam Tvaìm Âkava ì zapavedzâm Tvaìm Ìzraìlâ, uskladaûc′ dymlen′ne prad ablìčča Tvaë ì cèlaspalen′nì na ahvârnìk Tvoj;</t> </i>


text:
<pb/><t>дабраславі, Госпадзе, сілу ягоную і дзеі рук ягоных удабраволі, пабі паясьніцу тых, што паўстаюць на яго, і ненавісьнікаў ягоных, каб яны не маглі стаяць.</t> </p><i> <t>dabraslavì, Gospadze, sìlu âgonuû ì dzeì ruk âgonyh udabravolì, pabì paâs′nìcu tyh, što paǔstaûc′ na âgo, ì nenavìs′nìkaǔ âgonyh, kab âny ne maglì staâc′.</t> </i>


text:
<t>Пра Веньяміна сказаў: любасны Госпаду жыве ў Яго ў бясьпецы, Бог спрыяе яму кожны дзень, і ён пакоіцца паміж плячамі Ягонымі.</t> </p><i> <t>Pra Ven′âmìna skazaǔ: lûbasny Gospadu žyve ǔ Âgo ǔ bâs′pecy, Bog spryâe âmu kožny dzen′, ì ën pakoìcca pamìž plâčamì Âgonymì.</t> </i>


text:
<t>Пра Язэпа сказаў: хай дабраславіць Гасподзь зямлю ягоную жаданымі дарамі неба, расою і дарамі бездані, якая ляжыць унізе,</t> </p><i> <t>Pra Âzèpa skazaǔ: haj dabraslavìc′ Gaspodz′ zâmlû âgonuû žadanymì daramì neba, rasoû ì daramì bezdanì, âkaâ lâžyc′ unìze,</t> </i>


text:
<pb/><t>жаданымі пладамі ад сонца і жаданымі пладамі месяца,</t> </p><i> <t>žadanymì pladamì ad sonca ì žadanymì pladamì mesâca,</t> </i>


text:
<pb/><t>найвыдатнейшымі пладамі гор старадаўніх і жаданымі пладамі пагоркаў вечных,</t> </p><i> <t>najvydatnejšymì pladamì gor staradaǔnìh ì žadanymì pladamì pagorkaǔ večnyh,</t> </i>


text:
<pb/><t>і жаданымі дарамі зямлі і таго, што напаўняе яе; дабраславеньне Таго, Хто зьявіўся ў цярновым кусьце хай прыйдзе на галаву Язэпа і на цемя найлепшага з братоў сваіх;</t> </p><i> <t>ì žadanymì daramì zâmlì ì tago, što napaǔnâe âe; dabraslaven′ne Tago, Hto z′âvìǔsâ ǔ cârnovym kus′ce haj pryjdze na galavu Âzèpa ì na cemâ najlepšaga z bratoǔ svaìh;</t> </i>


text:
<pb/><t>моцнасьць яго як у першароднага цяляці, і рогі ў яго, як рогі ў буйвала; імі пабора ён народы ўсе да краёў зямлі: гэта процьма Яфрэмавая, гэта тысячы Манасііныя.</t> </p><i> <t>mocnas′c′ âgo âk u peršarodnaga câlâcì, ì rogì ǔ âgo, âk rogì ǔ bujvala; ìmì pabora ën narody ǔse da kraëǔ zâmlì: gèta proc′ma Âfrèmavaâ, gèta tysâčy Manasììnyâ.</t> </i>


text:
<t>Пра Завулона сказаў: радуйцеся, Завулоне, на шляхах тваіх, і Ісахар, у намётах тваіх;</t> </p><i> <t>Pra Zavulona skazaǔ: radujcesâ, Zavulone, na šlâhah tvaìh, ì Ìsahar, u namëtah tvaìh;</t> </i>


text:
<pb/><t>склікаюць яны народ на гару, там колюць законныя ахвяры, бо яны кормяцца багацьцем мора і скарбамі, схаванымі ў пяску.</t> </p><i> <t>sklìkaûc′ âny narod na garu, tam kolûc′ zakonnyâ ahvâry, bo âny kormâcca bagac′cem mora ì skarbamì, shavanymì ǔ pâsku.</t> </i>


text:
<t>Пра Гада сказаў: дабраславёны той, хто пашырыў Гада; ён пакоіцца як леў, і ламае мышцу і галаву;</t> </p><i> <t>Pra Gada skazaǔ: dabraslavëny toj, hto pašyryǔ Gada; ën pakoìcca âk leǔ, ì lamae myšcu ì galavu;</t> </i>


text:
<pb/><t>ён выбраў сабе пачатак зямлі, там пашанаваны надзелам ад заканадаўцы, і прыйшоў з правадырамі народу, і спраўдзіў праўду Госпада і суды зь Ізраілем.</t> </p><i> <t>ën vybraǔ sabe pačatak zâmlì, tam pašanavany nadzelam ad zakanadaǔcy, ì pryjšoǔ z pravadyramì narodu, ì spraǔdzìǔ praǔdu Gospada ì sudy z′ Ìzraìlem.</t> </i>


text:
<t>Пра Дана сказаў: Дан малады леў, які выбягае з Васана.</t> </p><i> <t>Pra Dana skazaǔ: Dan malady leǔ, âkì vybâgae z Vasana.</t> </i>


text:
<t>Пра Нэфталіма сказаў: Нэфталім напоўнены ўпадабаньнем і поўны дабраславеньня Госпада; мора і поўдзень у валоданьні ягоным.</t> </p><i> <t>Pra Nèftalìma skazaǔ: Nèftalìm napoǔneny ǔpadaban′nem ì poǔny dabraslaven′nâ Gospada; mora ì poǔdzen′ u valodan′nì âgonym.</t> </i>


text:
<t>Пра Асіра сказаў: дабраславёны паміж сынамі Асір, ён будзе любімы братамі сваімі і - мочыць у алей нагу сваю;</t> </p><i> <t>Pra Asìra skazaǔ: dabraslavëny pamìž synamì Asìr, ën budze lûbìmy bratamì svaìmì ì - močyc′ u alej nagu svaû;</t> </i>


text:
<pb/><t>жалеза і медзь - засаўкі твае; як дні твае, будзе множыцца багацьце тваё.</t> </p><i> <t>žaleza ì medz′ - zasaǔkì tvae; âk dnì tvae, budze množycca bagac′ce tvaë.</t> </i>


text:
<t>Няма падобнага на Бога Ізраілевага, які па небе прыляцеў памагчы табе і ў славе Сваёй на аблоках;</t> </p><i> <t>Nâma padobnaga na Boga Ìzraìlevaga, âkì pa nebe prylâceǔ pamagčy tabe ì ǔ slave Svaëj na ablokah;</t> </i>


text:
<pb/><t>прыстанішча тваё Бог спрадвечны, і ты пад мышцамі вечнымі; Ён прагоніць ворагаў ад аблічча твайго і скажа: зьнішчай!</t> </p><i> <t>prystanìšča tvaë Bog spradvečny, ì ty pad myšcamì večnymì; Ën pragonìc′ voragaǔ ad ablìčča tvajgo ì skaža: z′nìščaj!</t> </i>


text:
<pb/><t>Ізраіль жыве ў бясьпецы, адзін; вока Якава бачыць перад сабою зямлю багатую хлебам і віном, і нябёсы над ім капаюць расою.</t> </p><i> <t>Ìzraìl′ žyve ǔ bâs′pecy, adzìn; voka Âkava bačyc′ perad saboû zâmlû bagatuû hlebam ì vìnom, ì nâbësy nad ìm kapaûc′ rasoû.</t> </i>


text:
<pb/><t>Дабрашчасны ты, Ізраіле! Хто падобны да цябе, народзе, ахаваны Госпадам, Які ёсьць шчыт, што асланяе цябе, і меч славы тваёй? Ворагі твае панікнуць перад табою, і ты на шыю ім наступацьмеш.</t> </p><i> <t>Dabraščasny ty, Ìzraìle! Hto padobny da câbe, narodze, ahavany Gospadam, Âkì ës′c′ ščyt, što aslanâe câbe, ì meč slavy tvaëj? Voragì tvae panìknuc′ perad taboû, ì ty na šyû ìm nastupac′meš.</t> </i>


text:
<pb/>І ўзышоў Майсей з раўнін Маавіцкіх на гару Нэво, на вяршыню Фасгі, што насупроць Ерыхона, і паказаў яму Гасподзь усю зямлю Галаад да самага Дана, </p><i> Ì ǔzyšoǔ Majsej z raǔnìn Maavìckìh na garu Nèvo, na vâršynû Fasgì, što nasuproc′ Eryhona, ì pakazaǔ âmu Gaspodz′ usû zâmlû Galaad da samaga Dana, </i>


text:
і ўсю Нэфталімавую, і ўсю Яфрэмавую і Манасііную, і ўсё зямлю Юдавую, нават да самага заходняга мора, </p><i> ì ǔsû Nèftalìmavuû, ì ǔsû Âfrèmavuû ì Manasììnuû, ì ǔsë zâmlû Ûdavuû, navat da samaga zahodnâga mora, </i>


text:
і паўднёвую краіну і раўніну даліны Ерыхона, горад Пальмаў, да Сігора. </p><i> ì paǔdnëvuû kraìnu ì raǔnìnu dalìny Eryhona, gorad Pal′maǔ, da Sìgora. </i>


text:
І сказаў яму Гасподзь: вось зямля, за якую Я прысягаў Абрагаму, Ісааку і Якаву, кажучы: "семені твайму дам яе"; Я дам табе пабачыць яе вачыма тваімі, але ў яе ты ня ўвойдзеш. </p><i> Ì skazaǔ âmu Gaspodz′: vos′ zâmlâ, za âkuû Â prysâgaǔ Abragamu, Ìsaaku ì Âkavu, kažučy: "semenì tvajmu dam âe"; Â dam tabe pabačyc′ âe vačyma tvaìmì, ale ǔ âe ty nâ ǔvojdzeš. </i>


text:
<pb/>І памёр там Майсей, раб Гасподні, у зямлі Маавіцкай, паводле слова Гасподняга; </p><i> Ì pamër tam Majsej, rab Gaspodnì, u zâmlì Maavìckaj, pavodle slova Gaspodnâga; </i>


text:
і пахаваны ў даліне ў зямлі Маавіцкай насупраць Вэтэгора і ніхто ня ведае месца пахаваньня яго нават да гэтага дня. </p><i> ì pahavany ǔ dalìne ǔ zâmlì Maavìckaj nasuprac′ Vètègora ì nìhto nâ vedae mesca pahavan′nâ âgo navat da gètaga dnâ. </i>


text:
Майсею было сто дваццаць гадоў, калі ён памёр; але зрок ягоны ня прытупіўся, моцнасьць у ім ня вычарпалася. </p><i> Majseû bylo sto dvaccac′ gadoǔ, kalì ën pamër; ale zrok âgony nâ prytupìǔsâ, mocnas′c′ u ìm nâ vyčarpalasâ. </i>


text:
І аплаквалі Майсея сыны Ізраілевыя на раўнінах Маавіцкіх трыццаць дзён. І прайшлі дні плачу і галашэньня па Майсеі. </p><i> Ì aplakvalì Majseâ syny Ìzraìlevyâ na raǔnìnah Maavìckìh tryccac′ dzën. Ì prajšlì dnì plaču ì galašèn′nâ pa Majseì. </i>


text:
І Ісус, сын Наваў, напоўніўся духам мудрасьці, бо Майсей усклаў на яго рукі свае, і слухаліся яго сыны Ізраілевыя і рабілі так, як загадаў Гасподзь Майсею. </p><i> Ì Ìsus, syn Navaǔ, napoǔnìǔsâ duham mudras′cì, bo Majsej usklaǔ na âgo rukì svae, ì sluhalìsâ âgo syny Ìzraìlevyâ ì rabìlì tak, âk zagadaǔ Gaspodz′ Majseû. </i>


text:
І ня было больш у Ізраіля прарока такога, як Майсей, якога Гасподзь знаў тварам да твару, </p><i> Ì nâ bylo bol′š u Ìzraìlâ praroka takoga, âk Majsej, âkoga Gaspodz′ znaǔ tvaram da tvaru, </i>


text:
па ўсіх азнаках і цудах, зрабіць якія ў зямлі Егіпецкай над фараонам і над усімі рабамі ягонымі і над усёю зямлёю ягонай паслаў яго Гасподзь, </p><i> pa ǔsìh aznakah ì cudah, zrabìc′ âkìâ ǔ zâmlì Egìpeckaj nad faraonam ì nad usìmì rabamì âgonymì ì nad usëû zâmlëû âgonaj paslaǔ âgo Gaspodz′, </i>


text:
і па руцэ моцнай і па вялікіх цудах, якія Майсей зьдзейсьніў перад вачыма ўсяго Ізраіля. </p><i> ì pa rucè mocnaj ì pa vâlìkìh cudah, âkìâ Majsej z′dzejs′nìǔ perad vačyma ǔsâgo Ìzraìlâ. </i>


text:
<pb/>Пасьля сьмерці Майсея, раба Гасподняга, Гасподзь сказаў Ісусу, сыну Нава, слузе Майсееваму: </p><i> Pas′lâ s′mercì Majseâ, raba Gaspodnâga, Gaspodz′ skazaǔ Ìsusu, synu Nava, sluze Majseevamu: </i>


text:
Майсей, раб Мой, памёр; дык вось, устань, перайдзі цераз Ярдан гэты і ўвесь народ гэты, у зямлю, якую Я даю ім, сынам Ізраілевым. </p><i> Majsej, rab Moj, pamër; dyk vos′, ustan′, perajdzì ceraz Ârdan gèty ì ǔves′ narod gèty, u zâmlû, âkuû Â daû ìm, synam Ìzraìlevym. </i>


text:
Любое месца, на якое ступяць ступакі ног вашых, Я даю вам, як Я сказаў Майсею </p><i> Lûboe mesca, na âkoe stupâc′ stupakì nog vašyh, Â daû vam, âk Â skazaǔ Majseû </i>


text:
ад пустыні і Лівана гэтага да ракі вялікай, ракі Еўфрата, усю зямлю Хэтэяў; і да вялікага мора на захад сонца будуць межы вашыя. </p><i> ad pustynì ì Lìvana gètaga da rakì vâlìkaj, rakì Eǔfrata, usû zâmlû Hètèâǔ; ì da vâlìkaga mora na zahad sonca buduc′ mežy vašyâ. </i>


text:
Ніхто ня ўстоіць перад табою: не адступлюся ад цябе і не пакіну цябе. </p><i> Nìhto nâ ǔstoìc′ perad taboû: ne adstuplûsâ ad câbe ì ne pakìnu câbe. </i>


text:
Буду цьвёрды і мужны; бо ты народу гэтаму перадаеш у валоданьне зямлю, якую Я прысягаўся бацькам іхнім даць ім; </p><i> Budu c′vërdy ì mužny; bo ty narodu gètamu peradaeš u valodan′ne zâmlû, âkuû Â prysâgaǔsâ bac′kam ìhnìm dac′ ìm; </i>


text:
толькі будзь цьвёрды і вельмі мужны, і старанна захоўвай і выконвай увесь закон, які наказаў табе Майсей, раб Мой; ня ўхіляйся ад яго ні направа, ні налева, каб чыніць разумна ва ўсіх пачынаньнях тваіх. </p><i> tol′kì budz′ c′vërdy ì vel′mì mužny, ì staranna zahoǔvaj ì vykonvaj uves′ zakon, âkì nakazaǔ tabe Majsej, rab Moj; nâ ǔhìlâjsâ ad âgo nì naprava, nì naleva, kab čynìc′ razumna va ǔsìh pačynan′nâh tvaìh. </i>


text:
Хай не адыходзіць гэтая кніга закона ад вуснаў тваіх: а павучайся ў ёй дзень і ноч, каб дакладна выконваць усё, што ў ёй напісана: тады ты мецьмеш посьпех на шляхах тваіх і будзеш дзеяць разумна. </p><i> Haj ne adyhodzìc′ gètaâ knìga zakona ad vusnaǔ tvaìh: a pavučajsâ ǔ ëj dzen′ ì noč, kab dakladna vykonvac′ usë, što ǔ ëj napìsana: tady ty mec′meš pos′peh na šlâhah tvaìh ì budzeš dzeâc′ razumna. </i>


text:
Вось Я загадваю табе: будзь цьвёрды і мужны, ня бойся і не жахайся; бо з табою Гасподзь Бог твой усюды, куды ні пойдзеш. </p><i> Vos′ Â zagadvaû tabe: budz′ c′vërdy ì mužny, nâ bojsâ ì ne žahajsâ; bo z taboû Gaspodz′ Bog tvoj usûdy, kudy nì pojdzeš. </i>


text:
І даў Ісус наказ наглядчыкам народу і сказаў: </p><i> Ì daǔ Ìsus nakaz naglâdčykam narodu ì skazaǔ: </i>


text:
прайдзеце па табары і дайце наказ народу і скажэце: назапашвайце сабе ежы на дарогу, бо праз тры дні вы пройдзеце за Ярдан гэты, каб прыйсьці ўзяць зямлю, якую Гасподзь Бог бацькоў вашых дае вам у спадчыну. </p><i> prajdzece pa tabary ì dajce nakaz narodu ì skažèce: nazapašvajce sabe ežy na darogu, bo praz try dnì vy projdzece za Ârdan gèty, kab pryjs′cì ǔzâc′ zâmlû, âkuû Gaspodz′ Bog bac′koǔ vašyh dae vam u spadčynu. </i>


text:
<pb/>А племю Рувімаваму, Гадаваму і палавіне племя Манасіінага Ісус сказаў: </p><i> A plemû Ruvìmavamu, Gadavamu ì palavìne plemâ Manasììnaga Ìsus skazaǔ: </i>


text:
успомніце, што наказаў вам Майсей, раб Гасподні, кажучы: Гасподзь Бог ваш супакоіў вас і даў вам зямлю гэтую; </p><i> uspomnìce, što nakazaǔ vam Majsej, rab Gaspodnì, kažučy: Gaspodz′ Bog vaš supakoìǔ vas ì daǔ vam zâmlû gètuû; </i>


text:
жонкі вашыя, дзеці вашыя і быдла ваша няхай застануцца ў зямлі, якую даў вам Майсей за Ярданам; а вы ўсе, хто можа змагацца, узброіўшыся, ідзеце перад братамі вашымі і пасабляйце ім. </p><i> žonkì vašyâ, dzecì vašyâ ì bydla vaša nâhaj zastanucca ǔ zâmlì, âkuû daǔ vam Majsej za Ârdanam; a vy ǔse, hto moža zmagacca, uzbroìǔšysâ, ìdzece perad bratamì vašymì ì pasablâjce ìm. </i>


text:
пакуль Гасподзь не супакоіць братоў вашых, як і вас; пакуль і яны не атрымаюць у спадчыну зямлю, якую Гасподзь Бог ваш дае ім; тады вернецеся ў спадчыну вашую і валодайце зямлёю, якую Майсей, раб Гасподні, даў вам за Ярданам на ўсход сонца. </p><i> pakul′ Gaspodz′ ne supakoìc′ bratoǔ vašyh, âk ì vas; pakul′ ì âny ne atrymaûc′ u spadčynu zâmlû, âkuû Gaspodz′ Bog vaš dae ìm; tady vernecesâ ǔ spadčynu vašuû ì valodajce zâmlëû, âkuû Majsej, rab Gaspodnì, daǔ vam za Ârdanam na ǔshod sonca. </i>


text:
<pb/>Яны адказалі Ісусу кажучы: усё, што ні загадаеш нам, зробім, і куды ні пашлеш нас, пойдзем; </p><i> Âny adkazalì Ìsusu kažučy: usë, što nì zagadaeš nam, zrobìm, ì kudy nì pašleš nas, pojdzem; </i>


text:
як слухалі мы Майсея, так будзем слухаць і цябе: толькі Гасподзь Бог твой хай будзе з табою, як Ён быў з Майсеем; </p><i> âk sluhalì my Majseâ, tak budzem sluhac′ ì câbe: tol′kì Gaspodz′ Bog tvoj haj budze z taboû, âk Ën byǔ z Majseem; </i>


text:
кожны, хто ўсупрацівіцца загаду твайму і не паслухаецца слоў тваіх ва ўсім, што ты ні загадаеш яму, будзе аддадзены сьмерці. Толькі будзь цьвёрды і мужны! </p><i> kožny, hto ǔsupracìvìcca zagadu tvajmu ì ne pasluhaecca sloǔ tvaìh va ǔsìm, što ty nì zagadaeš âmu, budze addadzeny s′mercì. Tol′kì budz′ c′vërdy ì mužny! </i>


text:
<pb/>І паслаў Ісус, сын Наваў, зь Сітыма двух выведнікаў таемна і сказаў: ідзеце, агледзьце зямлю і Ерыхон. Пайшлі і прыйшлі ў дом блудніцы, імя якое Рааў: і засталіся начаваць там. </p><i> Ì paslaǔ Ìsus, syn Navaǔ, z′ Sìtyma dvuh vyvednìkaǔ taemna ì skazaǔ: ìdzece, agledz′ce zâmlû ì Eryhon. Pajšlì ì pryjšlì ǔ dom bludnìcy, ìmâ âkoe Raaǔ: ì zastalìsâ načavac′ tam. </i>


text:
І сказана было цару Ерыхонскаму: вось, нейкія людзі з сыноў Ізраілевых прыйшлі сюды ў гэтую ноч, каб агледзець зямлю. </p><i> Ì skazana bylo caru Eryhonskamu: vos′, nejkìâ lûdzì z synoǔ Ìzraìlevyh pryjšlì sûdy ǔ gètuû noč, kab agledzec′ zâmlû. </i>


text:
Цар Ерыхонскі паслаў сказаць Рааве: выдай людзей, якія прыйшлі да цябе, якія ўвайшлі ў твой дом, бо яны прыйшлі выведаць усю зямлю. </p><i> Car Eryhonskì paslaǔ skazac′ Raave: vydaj lûdzej, âkìâ pryjšlì da câbe, âkìâ ǔvajšlì ǔ tvoj dom, bo âny pryjšlì vyvedac′ usû zâmlû. </i>


text:
Але жанчына ўзяла двух людзей тых і схавала іх і сказала: праўда, прыходзілі да мяне людзі, але я іх ня ведала, адкуль яны; </p><i> Ale žančyna ǔzâla dvuh lûdzej tyh ì shavala ìh ì skazala: praǔda, pryhodzìlì da mâne lûdzì, ale â ìh nâ vedala, adkul′ âny; </i>


text:
калі ж у прысьмерку трэба было зачыняць вароты, тады яны пайшлі; ня ведаю, куды яны пайшлі; ганецеся хутчэй за імі, вы дагоніце іх. </p><i> kalì ž u prys′merku trèba bylo začynâc′ varoty, tady âny pajšlì; nâ vedaû, kudy âny pajšlì; ganecesâ hutčèj za ìmì, vy dagonìce ìh. </i>


text:
А сама завяла іх на дах і схавала іх у снапах лёну, раскладзеных у яе на даху. </p><i> A sama zavâla ìh na dah ì shavala ìh u snapah lënu, raskladzenyh u âe na dahu. </i>


text:
Пасланыя гналіся за імі па дарозе да Ярдана да самай пераправы; вароты ж адразу зачынілі, пасьля таго як выйшлі тыя, што пагналіся за імі. </p><i> Paslanyâ gnalìsâ za ìmì pa daroze da Ârdana da samaj perapravy; varoty ž adrazu začynìlì, pas′lâ tago âk vyjšlì tyâ, što pagnalìsâ za ìmì. </i>


text:
<pb/>Перш чым яны леглі спаць, яна паднялася да іх на дах </p><i> Perš čym âny leglì spac′, âna padnâlasâ da ìh na dah </i>


text:
і сказала ім: я ведаю, што Гасподзь аддаў зямлю гэтую вам, бо вы нагналі на нас жаху, і ўсе жыхары зямлі гэтай спалохаліся вас; </p><i> ì skazala ìm: â vedaû, što Gaspodz′ addaǔ zâmlû gètuû vam, bo vy nagnalì na nas žahu, ì ǔse žyhary zâmlì gètaj spalohalìsâ vas; </i>


text:
бо мы чулі, як Гасподзь высушыў перад вамі ваду Чэрмнага мора, калі вы ішлі з Егіпта, і што зрабілі вы з двума царамі Амарэйскімі за Ярданам, зь Сігонам і Огам, якіх вы зьнішчылі; </p><i> bo my čulì, âk Gaspodz′ vysušyǔ perad vamì vadu Čèrmnaga mora, kalì vy ìšlì z Egìpta, ì što zrabìlì vy z dvuma caramì Amarèjskìmì za Ârdanam, z′ Sìgonam ì Ogam, âkìh vy z′nìščylì; </i>


text:
калі мы пачулі пра гэта, аслабела сэрца нашае, і ні ў кім ня стала духу супроць вас; бо Гасподзь Бог на небе ўгары і на зямлі ўнізе; </p><i> kalì my pačulì pra gèta, aslabela sèrca našae, ì nì ǔ kìm nâ stala duhu suproc′ vas; bo Gaspodz′ Bog na nebe ǔgary ì na zâmlì ǔnìze; </i>


text:
дык вось, прысягнеце мне Госпадам, што, як я зрабіла вам міласьць, так і вы зрабеце міласьць дому бацькі майго, і дайце мне ўмоўлены знак, </p><i> dyk vos′, prysâgnece mne Gospadam, što, âk â zrabìla vam mìlas′c′, tak ì vy zrabece mìlas′c′ domu bac′kì majgo, ì dajce mne ǔmoǔleny znak, </i>


text:
што вы пакінеце жывым бацьку майго і маці маю, і братоў маіх і сясьцёр маіх, і ўсіх, хто ёсьць у іх, і выбавіце душы нашыя ад сьмерці. </p><i> što vy pakìnece žyvym bac′ku majgo ì macì maû, ì bratoǔ maìh ì sâs′cër maìh, ì ǔsìh, hto ës′c′ u ìh, ì vybavìce dušy našyâ ad s′mercì. </i>


text:
Гэтыя людзі сказалі ёй: душа нашая замест вас хай будзе аддадзена сьмерці, калі вы ня выкрыеце гэтай справы нашай; калі ж Гасподзь аддасьць нам зямлю, мы зробім табе ласку і ісьціну. </p><i> Gètyâ lûdzì skazalì ëj: duša našaâ zamest vas haj budze addadzena s′mercì, kalì vy nâ vykryece gètaj spravy našaj; kalì ž Gaspodz′ addas′c′ nam zâmlû, my zrobìm tabe lasku ì ìs′cìnu. </i>


text:
<pb/>І спусьціла яна іх на вяроўцы праз акно, бо дом яе быў у гарадскім муры і яна жыла ў муры; </p><i> Ì spus′cìla âna ìh na vâroǔcy praz akno, bo dom âe byǔ u garadskìm mury ì âna žyla ǔ mury; </i>


text:
і сказала ім: ідзеце на гару, каб не спаткалі вас перасьледнікі, і хавайцеся там тры дні, пакуль ня вернуцца тыя, што пагналіся; а пасьля ідзеце дарогаю вашай. </p><i> ì skazala ìm: ìdzece na garu, kab ne spatkalì vas peras′lednìkì, ì havajcesâ tam try dnì, pakul′ nâ vernucca tyâ, što pagnalìsâ; a pas′lâ ìdzece darogaû vašaj. </i>


text:
І сказалі ёй тыя людзі: мы вольныя будзем ад тваёй прысягі, якою ты нас закляла, калі ня зробіш так: </p><i> Ì skazalì ëj tyâ lûdzì: my vol′nyâ budzem ad tvaëj prysâgì, âkoû ty nas zaklâla, kalì nâ zrobìš tak: </i>


text:
вось, калі мы прыйдзем у гэтую зямлю, ты прывяжы чырвоную вяроўку да акна, празь якое ты нас спусьціла, а бацьку твайго і маці тваю і братоў тваіх, усю сям'ю бацькі твайго зьбяры да сябе ў дом твой; </p><i> vos′, kalì my pryjdzem u gètuû zâmlû, ty pryvâžy čyrvonuû vâroǔku da akna, praz′ âkoe ty nas spus′cìla, a bac′ku tvajgo ì macì tvaû ì bratoǔ tvaìh, usû sâm'û bac′kì tvajgo z′bâry da sâbe ǔ dom tvoj; </i>


text:
і калі хто-небудзь выйдзе зь дзьвярэй дома твайго, таго кроў на галаве ягонай, а мы вольныя; а хто будзе з табою ў доме, таго кроў на галаве нашай, калі чыя-небудзь рука дакранецца да яго; </p><i> ì kalì hto-nebudz′ vyjdze z′ dz′vârèj doma tvajgo, tago kroǔ na galave âgonaj, a my vol′nyâ; a hto budze z taboû ǔ dome, tago kroǔ na galave našaj, kalì čyâ-nebudz′ ruka dakranecca da âgo; </i>


text:
калі ж ты адкрыеш гэтую нашую справу, дык мы таксама вольныя будзем ад прысягі тваёй, якою ты нас закляла. </p><i> kalì ž ty adkryeš gètuû našuû spravu, dyk my taksama vol′nyâ budzem ad prysâgì tvaëj, âkoû ty nas zaklâla. </i>


text:
Яна сказала: хай будзе паводле слоў вашых! І адпусьціла іх, і яны пайшлі, а яна прывязала да акна чырвоную вяроўку. </p><i> Âna skazala: haj budze pavodle sloǔ vašyh! Ì adpus′cìla ìh, ì âny pajšlì, a âna pryvâzala da akna čyrvonuû vâroǔku. </i>


text:
Яны пайшлі і прыйшлі на гару і прабылі там тры дні, пакуль не вярнуліся тыя, што гналіся за імі. Тыя шукалі іх па ўсёй дарозе і не знайшлі. </p><i> Âny pajšlì ì pryjšlì na garu ì prabylì tam try dnì, pakul′ ne vârnulìsâ tyâ, što gnalìsâ za ìmì. Tyâ šukalì ìh pa ǔsëj daroze ì ne znajšlì. </i>


text:
Такім чынам два гэтыя чалавекі пайшлі назад, сышлі з гары, перайшлі Ярдан і прыйшлі да Ісуса, сына Нава, і пераказалі яму ўсё, што зь імі здарылася. </p><i> Takìm čynam dva gètyâ čalavekì pajšlì nazad, syšlì z gary, perajšlì Ârdan ì pryjšlì da Ìsusa, syna Nava, ì perakazalì âmu ǔsë, što z′ ìmì zdarylasâ. </i>


text:
І сказалі Ісусу: Гасподзь аддаў усю зямлю гэтую ў рукі нашыя, і ўсе жыхары зямлі ў страху перад намі. </p><i> Ì skazalì Ìsusu: Gaspodz′ addaǔ usû zâmlû gètuû ǔ rukì našyâ, ì ǔse žyhary zâmlì ǔ strahu perad namì. </i>


text:
<pb/>І ўстаў Ісус рана раніцай, і рушылі яны ад Сітыма і прыйшлі да Ярдана, ён і ўсе сыны Ізраілевыя, і начавалі там, яшчэ не пераходзячы яго. </p><i> Ì ǔstaǔ Ìsus rana ranìcaj, ì rušylì âny ad Sìtyma ì pryjšlì da Ârdana, ën ì ǔse syny Ìzraìlevyâ, ì načavalì tam, âščè ne perahodzâčy âgo. </i>


text:
і далі народу загад, кажучы: калі ўбачыце каўчэг запавету Госпада Бога вашага і сьвятароў лявітаў, якія несьцімуць яго, дык і вы рушце зь месца свайго і ідзеце за ім; </p><i> ì dalì narodu zagad, kažučy: kalì ǔbačyce kaǔčèg zapavetu Gospada Boga vašaga ì s′vâtaroǔ lâvìtaǔ, âkìâ nes′cìmuc′ âgo, dyk ì vy rušce z′ mesca svajgo ì ìdzece za ìm; </i>


text:
адлегласьць паміж вамі і ім павінна быць да дзьвюх тысяч локцяў мераю; не падыходзьце да яго блізка, каб уведаць вам шлях, якім вам ісьці; бо вы не хадзілі гэтым шляхам ні ўчора, ні заўчора. </p><i> adleglas′c′ pamìž vamì ì ìm pavìnna byc′ da dz′vûh tysâč lokcâǔ meraû; ne padyhodz′ce da âgo blìzka, kab uvedac′ vam šlâh, âkìm vam ìs′cì; bo vy ne hadzìlì gètym šlâham nì ǔčora, nì zaǔčora. </i>


text:
<pb/>І сказаў Ісус народу: асьвяцецеся, бо заўтра ўчыніць Гасподзь сярод вас цуды. </p><i> Ì skazaǔ Ìsus narodu: as′vâcecesâ, bo zaǔtra ǔčynìc′ Gaspodz′ sârod vas cudy. </i>


text:
А сьвятарам сказаў Ісус: вазьмеце каўчэг запавету і ідзеце перад народам. Узялі каўчэг запавету і пайшлі перад народам. </p><i> A s′vâtaram skazaǔ Ìsus: vaz′mece kaǔčèg zapavetu ì ìdzece perad narodam. Uzâlì kaǔčèg zapavetu ì pajšlì perad narodam. </i>


text:
<pb/>Тады Гасподзь сказаў Ісусу: у гэты дзень Я пачну праслаўляць цябе на вачах ва ўсяго Ізраіля, каб яны ўведалі, што як Я быў з Майсеем, так буду і з табою; </p><i> Tady Gaspodz′ skazaǔ Ìsusu: u gèty dzen′ Â pačnu praslaǔlâc′ câbe na vačah va ǔsâgo Ìzraìlâ, kab âny ǔvedalì, što âk Â byǔ z Majseem, tak budu ì z taboû; </i>


text:
а ты дай загад сьвятарам, якія нясуць каўчэг запавету, і скажы: як толькі ўвойдзеце ў воды Ярдана, спынецеся ў Ярдане. </p><i> a ty daj zagad s′vâtaram, âkìâ nâsuc′ kaǔčèg zapavetu, ì skažy: âk tol′kì ǔvojdzece ǔ vody Ârdana, spynecesâ ǔ Ârdane. </i>


text:
<pb/>Ісус сказаў сынам Ізраілевым: падыдзеце сюды і выслухайце словы Госпада Бога вашага. </p><i> Ìsus skazaǔ synam Ìzraìlevym: padydzece sûdy ì vysluhajce slovy Gospada Boga vašaga. </i>


text:
І сказаў Ісус: з гэтага даведаецеся, што сярод вас ёсьць Бог жывы, Які прагоніць ад вас Хананэяў, і Габрэяў, і Фэрэзэяў, і Гергесэяў і Амарэяў і Евусэяў; </p><i> Ì skazaǔ Ìsus: z gètaga davedaecesâ, što sârod vas ës′c′ Bog žyvy, Âkì pragonìc′ ad vas Hananèâǔ, ì Gabrèâǔ, ì Fèrèzèâǔ, ì Gergesèâǔ ì Amarèâǔ ì Evusèâǔ; </i>


text:
вось каўчэг запавету Госпада ўсёй зямлі пойдзе перад вамі празь Ярдан; </p><i> vos′ kaǔčèg zapavetu Gospada ǔsëj zâmlì pojdze perad vamì praz′ Ârdan; </i>


text:
і вазьмеце сабе дванаццаць чалавек з плямёнаў Ізраілевых, па адным чалавеку з племя; </p><i> ì vaz′mece sabe dvanaccac′ čalavek z plâmënaǔ Ìzraìlevyh, pa adnym čalaveku z plemâ; </i>


text:
І як толькі ступакі ног сьвятароў, што нясуць каўчэг Госпада, Уладара ўсёй зямлі, ступяць у ваду Ярдана, вада Ярданская высахне, а вада, якая цячэ зьверху, спыніцца сьцяною. </p><i> Ì âk tol′kì stupakì nog s′vâtaroǔ, što nâsuc′ kaǔčèg Gospada, Uladara ǔsëj zâmlì, stupâc′ u vadu Ârdana, vada Ârdanskaâ vysahne, a vada, âkaâ câčè z′verhu, spynìcca s′cânoû. </i>


text:
<pb/>Дык вось, калі народ рушыў ад сваіх намётаў, каб пераходзіць Ярдан, і сьвятары панесьлі каўчэг запавету перад народам, </p><i> Dyk vos′, kalì narod rušyǔ ad svaìh namëtaǔ, kab perahodzìc′ Ârdan, ì s′vâtary panes′lì kaǔčèg zapavetu perad narodam, </i>


text:
дык, як толькі тыя, што несьлі каўчэг увайшлі ў Ярдан, і ногі сьвятароў, што несьлі каўчэг, апусьціліся ў ваду Ярдана, </p><i> dyk, âk tol′kì tyâ, što nes′lì kaǔčèg uvajšlì ǔ Ârdan, ì nogì s′vâtaroǔ, što nes′lì kaǔčèg, apus′cìlìsâ ǔ vadu Ârdana, </i>


text:
вада, якая цякла зьверху, спынілася і стала сьцяною на даволі вялікай адлегласьці, да горада Адама, які каля Цартана; а што цякла ў мора раўніны, у мора Салёнае, пайшла і высахла. </p><i> vada, âkaâ câkla z′verhu, spynìlasâ ì stala s′cânoû na davolì vâlìkaj adleglas′cì, da gorada Adama, âkì kalâ Cartana; a što câkla ǔ mora raǔnìny, u mora Salënae, pajšla ì vysahla. </i>


text:
І народ пераходзіў насупраць Ерыхона; а сьвятары, якія несьлі каўчэг запавету Гасподняга, стаялі на сухім сярод Ярдана цьвёрдаю нагою. Усе Ізраілевыя пераходзілі па сухім, пакуль увесь народ не перайшоў празь Ярдан. </p><i> Ì narod perahodzìǔ nasuprac′ Eryhona; a s′vâtary, âkìâ nes′lì kaǔčèg zapavetu Gaspodnâga, staâlì na suhìm sârod Ârdana c′vërdaû nagoû. Use Ìzraìlevyâ perahodzìlì pa suhìm, pakul′ uves′ narod ne perajšoǔ praz′ Ârdan. </i>


text:
<pb/>Калі ўвесь народ перайшоў празь Ярдан, Гасподзь сказаў Ісусу: </p><i> Kalì ǔves′ narod perajšoǔ praz′ Ârdan, Gaspodz′ skazaǔ Ìsusu: </i>


text:
вазьмеце сабе з народу дванаццаць чалавек, па адным чалавеку з племя, </p><i> vaz′mece sabe z narodu dvanaccac′ čalavek, pa adnym čalaveku z plemâ, </i>


text:
і дайце ім загад і скажэце: вазьмеце сабе адсюль, зь сярэдзіны Ярдана, дзе стаялі ногі сьвятароў нерухома, дванаццаць камянёў, і перанясеце іх з сабою, і пакладзеце іх на начлезе, дзе начавацьмеце гэтай ночы. </p><i> ì dajce ìm zagad ì skažèce: vaz′mece sabe adsûl′, z′ sârèdzìny Ârdana, dze staâlì nogì s′vâtaroǔ neruhoma, dvanaccac′ kamânëǔ, ì peranâsece ìh z saboû, ì pakladzece ìh na načleze, dze načavac′mece gètaj nočy. </i>


text:
<pb/>Ісус заклікаў дванаццаць чалавек, якіх назначыў з сыноў Ізраілевых, па адным чалавеку з племя, </p><i> Ìsus zaklìkaǔ dvanaccac′ čalavek, âkìh naznačyǔ z synoǔ Ìzraìlevyh, pa adnym čalaveku z plemâ, </i>


text:
І сказаў ім Ісус: ідзеце перад каўчэгам Госпада Бога вашага ў сярэдзіну Ярдана і пакладзеце на плячо сваё кожны па адным камені, па ліку плямёнаў сыноў Ізраілевых, </p><i> Ì skazaǔ ìm Ìsus: ìdzece perad kaǔčègam Gospada Boga vašaga ǔ sârèdzìnu Ârdana ì pakladzece na plâčo svaë kožny pa adnym kamenì, pa lìku plâmënaǔ synoǔ Ìzraìlevyh, </i>


text:
каб яны былі ў вас знакам; калі спытаюцца ў вас у будучым сыны вашыя і скажуць: "навошта ў вас гэтыя камяні?" </p><i> kab âny bylì ǔ vas znakam; kalì spytaûcca ǔ vas u budučym syny vašyâ ì skažuc′: "navošta ǔ vas gètyâ kamânì?" </i>


text:
вы скажаце ім: "у памяць таго, што вада Ярдана падзялілася перад каўчэгам запавета Госпада; калі ён пераходзіў празь Ярдан, тады вада Ярдана падзялілася"; такім чынам камяні гэтыя будуць сынам Ізраілевым помнікам навекі. </p><i> vy skažace ìm: "u pamâc′ tago, što vada Ârdana padzâlìlasâ perad kaǔčègam zapaveta Gospada; kalì ën perahodzìǔ praz′ Ârdan, tady vada Ârdana padzâlìlasâ"; takìm čynam kamânì gètyâ buduc′ synam Ìzraìlevym pomnìkam navekì. </i>


text:
<pb/>І зрабілі сыны Ізраілевыя так, як загадаў Ісус: узялі дванаццаць камянёў зь Ярдана, як казаў Гасподзь Ісусу, па ліку плямёнаў сыноў Ізраілевых, і перанесьлі іх з сабою на начлег, і паклалі іх там. </p><i> Ì zrabìlì syny Ìzraìlevyâ tak, âk zagadaǔ Ìsus: uzâlì dvanaccac′ kamânëǔ z′ Ârdana, âk kazaǔ Gaspodz′ Ìsusu, pa lìku plâmënaǔ synoǔ Ìzraìlevyh, ì peranes′lì ìh z saboû na načleg, ì paklalì ìh tam. </i>


text:
І дванаццаць камянёў паставіў Ісус сярод Ярдана на месцы, дзе стаялі ногі сьвятароў, якія несьлі каўчэг запавета. Ён там і да сёньня. </p><i> Ì dvanaccac′ kamânëǔ pastavìǔ Ìsus sârod Ârdana na mescy, dze staâlì nogì s′vâtaroǔ, âkìâ nes′lì kaǔčèg zapaveta. Ën tam ì da sën′nâ. </i>


text:
<pb/>Сьвятары, якія несьлі каўчэг запавета Гасподняга, стаялі сярод Ярдана, пакуль не закончана было ўсё, што Гасподзь загадаў народу - так, як наказваў Майсей Ісусу; а народ тым часам сьпешна пераходзіў. </p><i> S′vâtary, âkìâ nes′lì kaǔčèg zapaveta Gaspodnâga, staâlì sârod Ârdana, pakul′ ne zakončana bylo ǔsë, što Gaspodz′ zagadaǔ narodu - tak, âk nakazvaǔ Majsej Ìsusu; a narod tym časam s′pešna perahodzìǔ. </i>


text:
Калі ўвесь народ перайшоў, тады перайшоў і каўчэг запавета Гасподняга, і сьвятары перад народам; </p><i> Kalì ǔves′ narod perajšoǔ, tady perajšoǔ ì kaǔčèg zapaveta Gaspodnâga, ì s′vâtary perad narodam; </i>


text:
і сыны Рувіма і Гада і палавіна племя Манасіінага перайшлі ўзброеныя паперадзе сыноў Ізраілевых, як ім казаў Майсей. </p><i> ì syny Ruvìma ì Gada ì palavìna plemâ Manasììnaga perajšlì ǔzbroenyâ paperadze synoǔ Ìzraìlevyh, âk ìm kazaǔ Majsej. </i>


text:
Каля сарака тысяч узброеных на бітву перайшло перад Госпадам на раўніны Ерыхонскія, каб біцца. </p><i> Kalâ saraka tysâč uzbroenyh na bìtvu perajšlo perad Gospadam na raǔnìny Eryhonskìâ, kab bìcca. </i>


text:
У той дзень праславіў Гасподзь Ісуса на вачах ва ўсяго Ізраіля, і пачалі баяцца яго, як баяліся Майсея ва ўсе дні жыцьця ягонага. </p><i> U toj dzen′ praslavìǔ Gaspodz′ Ìsusa na vačah va ǔsâgo Ìzraìlâ, ì pačalì baâcca âgo, âk baâlìsâ Majseâ va ǔse dnì žyc′câ âgonaga. </i>


text:
загадай сьвятарам, якія нясуць каўчэг сьведчаньня, выйсьці зь Ярдана. </p><i> zagadaj s′vâtaram, âkìâ nâsuc′ kaǔčèg s′vedčan′nâ, vyjs′cì z′ Ârdana. </i>


text:
Ісус загадаў сьвятарам і сказаў: выйдзіце зь Ярдана. </p><i> Ìsus zagadaǔ s′vâtaram ì skazaǔ: vyjdzìce z′ Ârdana. </i>


text:
І калі сьвятары, якія несьлі каўчэг запавета Гасподняга, выйшлі зь Ярдана, дык, як толькі ступакі ног іхншіх крануліся сухога, вада Ярдана памкнулася па сваім месцы і пайшла, як учора і заўчора, паверх усіх берагоў сваіх, </p><i> Ì kalì s′vâtary, âkìâ nes′lì kaǔčèg zapaveta Gaspodnâga, vyjšlì z′ Ârdana, dyk, âk tol′kì stupakì nog ìhnšìh kranulìsâ suhoga, vada Ârdana pamknulasâ pa svaìm mescy ì pajšla, âk učora ì zaǔčora, paverh usìh beragoǔ svaìh, </i>


text:
<pb/>І выйшаў народ зь Ярдана на дзясятым дні першага месяца і атабарыўся ў Галгале, на ўсходнім баку Ерыхона. </p><i> Ì vyjšaǔ narod z′ Ârdana na dzâsâtym dnì peršaga mesâca ì atabaryǔsâ ǔ Galgale, na ǔshodnìm baku Eryhona. </i>


text:
І дванаццаць камянёў, якія ўзялі яны зь Ярдана, Ісус паставіў у Галгале </p><i> Ì dvanaccac′ kamânëǔ, âkìâ ǔzâlì âny z′ Ârdana, Ìsus pastavìǔ u Galgale </i>


text:
і сказаў сынам Ізраілевым: калі спытаюцца ў будучым сыны вашыя ў бацькоў сваіх: "што азначаюць гэтыя камяні?", </p><i> ì skazaǔ synam Ìzraìlevym: kalì spytaûcca ǔ budučym syny vašyâ ǔ bac′koǔ svaìh: "što aznačaûc′ gètyâ kamânì?", </i>


text:
скажэце сынам вашым: "Ізраіль перайшоў празь Ярдан гэты па сухім"; </p><i> skažèce synam vašym: "Ìzraìl′ perajšoǔ praz′ Ârdan gèty pa suhìm"; </i>


text:
бо Гасподзь Бог ваш высушыў воды Ярдана дзеля вас, пакуль вы не перайшлі яго, гэтак сама, як Гасподзь Бог ваш зрабіў з Чэрмным морам, якое высушыў перад вамі, пакуль мы не перайшлі яго, </p><i> bo Gaspodz′ Bog vaš vysušyǔ vody Ârdana dzelâ vas, pakul′ vy ne perajšlì âgo, gètak sama, âk Gaspodz′ Bog vaš zrabìǔ z Čèrmnym moram, âkoe vysušyǔ perad vamì, pakul′ my ne perajšlì âgo, </i>


text:
каб усе народы зямлі даведаліся, што рука Гасподняя моцная, і каб вы баяліся Госпада Бога вашага ва ўсе дні. </p><i> kab use narody zâmlì davedalìsâ, što ruka Gaspodnââ mocnaâ, ì kab vy baâlìsâ Gospada Boga vašaga va ǔse dnì. </i>


text:
Калі ўсе цары Амарэйскія, якія жылі па гэты бок Ярдана да мора, і ўсе цары Ханаанскія, якія каля мора, пачулі, што Гасподзь высушыў воды Ярдана перад сынамі Ізраілевымі, пакуль пераходзілі яны, тады аслабла сэрца іхняе, і ня стала ўжо ў іх духу супроць сыноў Ізраілевых. </p><i> Kalì ǔse cary Amarèjskìâ, âkìâ žylì pa gèty bok Ârdana da mora, ì ǔse cary Hanaanskìâ, âkìâ kalâ mora, pačulì, što Gaspodz′ vysušyǔ vody Ârdana perad synamì Ìzraìlevymì, pakul′ perahodzìlì âny, tady aslabla sèrca ìhnâe, ì nâ stala ǔžo ǔ ìh duhu suproc′ synoǔ Ìzraìlevyh. </i>


text:
У той час сказаў Гасподзь Ісусу: зрабі сабе вострыя нажы і абрэж сыноў Ізраілевых другі раз. </p><i> U toj čas skazaǔ Gaspodz′ Ìsusu: zrabì sabe vostryâ nažy ì abrèž synoǔ Ìzraìlevyh drugì raz. </i>


text:
І зрабіў сабе Ісус крамянёвыя нажы, і абрэзаў сыноў Ізраільскіх на пагорку Аралот. </p><i> Ì zrabìǔ sabe Ìsus kramânëvyâ nažy, ì abrèzaǔ synoǔ Ìzraìl′skìh na pagorku Aralot. </i>


text:
Вось прычына, чаму абрэзаў Ісус увесь народ, які выйшаў зь Егіпта, мужчынскага полу; усе здольныя ваяваць памерлі ў пустыні па дарозе, пасьля выхаду зь Егіпта; </p><i> Vos′ pryčyna, čamu abrèzaǔ Ìsus uves′ narod, âkì vyjšaǔ z′ Egìpta, mužčynskaga polu; use zdol′nyâ vaâvac′ pamerlì ǔ pustynì pa daroze, pas′lâ vyhadu z′ Egìpta; </i>


text:
а ўвесь народ, што выйшаў, быў абрэзаны, а ўвесь народ, які нарадзіўся ў пустыні ў дарозе, пасьля выхаду зь Егіпта, ня быў абрэзаны; </p><i> a ǔves′ narod, što vyjšaǔ, byǔ abrèzany, a ǔves′ narod, âkì naradzìǔsâ ǔ pustynì ǔ daroze, pas′lâ vyhadu z′ Egìpta, nâ byǔ abrèzany; </i>


text:
бо сыны Ізраілевыя сорак гадоў хадзілі па пустыні, пакуль не перамёр увесь народ, здольны да вайны, які выйшаў зь Егіпта, бо не паслухаліся голасу Гасподняга, а ім Гасподзь прысягаўся, што яны ня ўбачаць зямлі, якую Гасподзь з прысягаю абяцаў бацькам іхнім, даць зямлю, дзе малако і мёд, </p><i> bo syny Ìzraìlevyâ sorak gadoǔ hadzìlì pa pustynì, pakul′ ne peramër uves′ narod, zdol′ny da vajny, âkì vyjšaǔ z′ Egìpta, bo ne pasluhalìsâ golasu Gaspodnâga, a ìm Gaspodz′ prysâgaǔsâ, što âny nâ ǔbačac′ zâmlì, âkuû Gaspodz′ z prysâgaû abâcaǔ bac′kam ìhnìm, dac′ zâmlû, dze malako ì mëd, </i>


text:
а замест іх паставіў сыноў іхніх. Гэтых абрэзаў Ісус, бо яны былі неабрэзаныя; бо іх, у дарозе, не абрэзалі. </p><i> a zamest ìh pastavìǔ synoǔ ìhnìh. Gètyh abrèzaǔ Ìsus, bo âny bylì neabrèzanyâ; bo ìh, u daroze, ne abrèzalì. </i>


text:
Калі ўвесь народ быў абрэзаны, заставаўся ён на сваім месцы ў табары, пакуль ня выздаравеў. </p><i> Kalì ǔves′ narod byǔ abrèzany, zastavaǔsâ ën na svaìm mescy ǔ tabary, pakul′ nâ vyzdaraveǔ. </i>


text:
І сказаў Гасподзь Ісусу: сёньня Я зьняў з вас сарамату Егіпецкую. Чаму і называецца тая мясьціна "Галгал" аж да сёньня. </p><i> Ì skazaǔ Gaspodz′ Ìsusu: sën′nâ Â z′nâǔ z vas saramatu Egìpeckuû. Čamu ì nazyvaecca taâ mâs′cìna "Galgal" až da sën′nâ. </i>


text:
<pb/>І стаялі сыны Ізраілевыя табарам у Галгале і ўчынілі Пасху ў чатырнаццаты дзень месяца ўвечары на раўнінах Ерыхонскіх; </p><i> Ì staâlì syny Ìzraìlevyâ tabaram u Galgale ì ǔčynìlì Pashu ǔ čatyrnaccaty dzen′ mesâca ǔvečary na raǔnìnah Eryhonskìh; </i>


text:
і на другі дзень Пасхі пачалі есьці з пладоў зямлі гэтай, праснакі і сушаныя зярняты ў самы той дзень; </p><i> ì na drugì dzen′ Pashì pačalì es′cì z pladoǔ zâmlì gètaj, prasnakì ì sušanyâ zârnâty ǔ samy toj dzen′; </i>


text:
а манна перастала падаць на другі дзень пасьля таго, як яны пачалі есьці плады зямлі, і ня было болей манны ў сыноў Ізраілевых, а яны елі ў той год плады зямлі Ханаанскай. </p><i> a manna perastala padac′ na drugì dzen′ pas′lâ tago, âk âny pačalì es′cì plady zâmlì, ì nâ bylo bolej manny ǔ synoǔ Ìzraìlevyh, a âny elì ǔ toj god plady zâmlì Hanaanskaj. </i>


text:
Ісус, будучы паблізу Ерыхона, зірнуў і бачыць, і вось стаіць перад ім чалавек, і ў руцэ ў яго аголены меч. Ісус падышоў да яго і сказаў яму: ці наш ты, ці зь непрыяцеляў нашых? </p><i> Ìsus, budučy pablìzu Eryhona, zìrnuǔ ì bačyc′, ì vos′ staìc′ perad ìm čalavek, ì ǔ rucè ǔ âgo agoleny meč. Ìsus padyšoǔ da âgo ì skazaǔ âmu: cì naš ty, cì z′ nepryâcelâǔ našyh? </i>


text:
Ён сказаў: не, я правадыр войска Гасподняга, цяпер прыйшоў. Ісус упаў тварам сваім на зямлю і пакланіўся і сказаў яму: што гаспадар мой скажа рабу свайму? </p><i> Ën skazaǔ: ne, â pravadyr vojska Gaspodnâga, câper pryjšoǔ. Ìsus upaǔ tvaram svaìm na zâmlû ì paklanìǔsâ ì skazaǔ âmu: što gaspadar moj skaža rabu svajmu? </i>


text:
Правадыр войска Гасподняга сказаў Ісусу: здымі абутак твой з ног тваіх, бо месца, на якім ты стаіш, сьвятое. Ісус так і зрабіў. </p><i> Pravadyr vojska Gaspodnâga skazaǔ Ìsusu: zdymì abutak tvoj z nog tvaìh, bo mesca, na âkìm ty staìš, s′vâtoe. Ìsus tak ì zrabìǔ. </i>


text:
Ерыхон замкнуўся і быў замкнуты ад страху сыноў Ізраілевых: ніхто ня выходзіў і ніхто не ўваходзіў. </p><i> Eryhon zamknuǔsâ ì byǔ zamknuty ad strahu synoǔ Ìzraìlevyh: nìhto nâ vyhodzìǔ ì nìhto ne ǔvahodzìǔ. </i>


text:
Тады сказаў Гасподзь Ісусу: вось, Я аддаю ў рукі твае Ерыхон і цара яго, і магутаў ягоных; </p><i> Tady skazaǔ Gaspodz′ Ìsusu: vos′, Â addaû ǔ rukì tvae Eryhon ì cara âgo, ì magutaǔ âgonyh; </i>


text:
ідзеце вакол горада ўсе здольныя ваяваць і абыходзьце горад адзін раз; і рабі гэтак шэсьць дзён; </p><i> ìdzece vakol gorada ǔse zdol′nyâ vaâvac′ ì abyhodz′ce gorad adzìn raz; ì rabì gètak šès′c′ dzën; </i>


text:
і сем сьвятароў няхай нясуць сем труб юбілейных перад каўчэгам; а на сёмы дзень абыдзеце горад сем разоў, і сьвятары няхай трубяць у трубы; </p><i> ì sem s′vâtaroǔ nâhaj nâsuc′ sem trub ûbìlejnyh perad kaǔčègam; a na sëmy dzen′ abydzece gorad sem razoǔ, ì s′vâtary nâhaj trubâc′ u truby; </i>


text:
калі затрубіць юбілейны рог, калі пачуеце гук трубы, тады ўвесь народ няхай гукне моцным голасам, і гарадскі мур абваліцца да зямлі, і народ пойдзе кожны са свайго боку. </p><i> kalì zatrubìc′ ûbìlejny rog, kalì pačuece guk truby, tady ǔves′ narod nâhaj gukne mocnym golasam, ì garadskì mur abvalìcca da zâmlì, ì narod pojdze kožny sa svajgo boku. </i>


text:
<pb/>І паклікаў Ісус, сын Наваў, сьвятароў і сказаў ім: нясеце каўчэг запавета; а сем сьвятароў няхай нясуць сем труб юбілейных перад каўчэгам Гасподнім. </p><i> Ì paklìkaǔ Ìsus, syn Navaǔ, s′vâtaroǔ ì skazaǔ ìm: nâsece kaǔčèg zapaveta; a sem s′vâtaroǔ nâhaj nâsuc′ sem trub ûbìlejnyh perad kaǔčègam Gaspodnìm. </i>


text:
І сказаў народу: ідзеце і абыдзеце вакол горада; а ўзброеныя няхай ідуць перад каўчэгам Гасподнім. </p><i> Ì skazaǔ narodu: ìdzece ì abydzece vakol gorada; a ǔzbroenyâ nâhaj ìduc′ perad kaǔčègam Gaspodnìm. </i>


text:
<pb/>Як толькі Ісус сказаў народу, сем сьвятароў, якія несьлі сем труб юбілейных перад Госпадам, пайшлі і затрубілі ў трубы, і каўчэг запавета Гасподняга ішоў за імі; </p><i> Âk tol′kì Ìsus skazaǔ narodu, sem s′vâtaroǔ, âkìâ nes′lì sem trub ûbìlejnyh perad Gospadam, pajšlì ì zatrubìlì ǔ truby, ì kaǔčèg zapaveta Gaspodnâga ìšoǔ za ìmì; </i>


text:
а ўзброеныя ішлі перад сьвятарамі, якія трубілі ў трубы; а тыя, што ішлі ззаду, ішлі за каўчэгам, пад час шэсьця трубячы ў трубы. </p><i> a ǔzbroenyâ ìšlì perad s′vâtaramì, âkìâ trubìlì ǔ truby; a tyâ, što ìšlì zzadu, ìšlì za kaǔčègam, pad čas šès′câ trubâčy ǔ truby. </i>


text:
А народу Ісус даў загад і сказаў: ня гукайце і не давайце чуць голасу вашага, і каб слова ня выходзіла з вуснаў вашых да таго дня, пакуль я не скажу вам: "выгукніце!" і тады гукнеце. </p><i> A narodu Ìsus daǔ zagad ì skazaǔ: nâ gukajce ì ne davajce čuc′ golasu vašaga, ì kab slova nâ vyhodzìla z vusnaǔ vašyh da tago dnâ, pakul′ â ne skažu vam: "vyguknìce!" ì tady guknece. </i>


text:
Такім чынам каўчэг запавета Гасподняга пайшоў вакол горада і абышоў адзін раз; і прыйшлі ў табар і начавалі ў табары. </p><i> Takìm čynam kaǔčèg zapaveta Gaspodnâga pajšoǔ vakol gorada ì abyšoǔ adzìn raz; ì pryjšlì ǔ tabar ì načavalì ǔ tabary. </i>


text:
<pb/>Ісус устаў рана раніцай, і сьвятары панесьлі каўчэг запавета Гасподняга; </p><i> Ìsus ustaǔ rana ranìcaj, ì s′vâtary panes′lì kaǔčèg zapaveta Gaspodnâga; </i>


text:
і сем сьвятароў, якія несьлі сем труб юбілейных перад каўчэгам Гасподнім, ішлі і трубілі ў трубы; а ўзброеныя ішлі перад імі, а тыя, што ішлі ззаду, ішлі за каўчэгам запавета Гасподняга і ідучы трубілі ў трубы. </p><i> ì sem s′vâtaroǔ, âkìâ nes′lì sem trub ûbìlejnyh perad kaǔčègam Gaspodnìm, ìšlì ì trubìlì ǔ truby; a ǔzbroenyâ ìšlì perad ìmì, a tyâ, što ìšlì zzadu, ìšlì za kaǔčègam zapaveta Gaspodnâga ì ìdučy trubìlì ǔ truby. </i>


text:
Такім чынам і на другі дзень абышлі вакол горада адзін раз і вярнуліся ў табар. І рабілі гэта шэсьць дзён. </p><i> Takìm čynam ì na drugì dzen′ abyšlì vakol gorada adzìn raz ì vârnulìsâ ǔ tabar. Ì rabìlì gèta šès′c′ dzën. </i>


text:
<pb/>На сёмы дзень усталі рана, як толькі занялася зара, і абышлі такім самым чынам вакол горада сем разоў; толькі ў гэты дзень абышлі сем разоў. </p><i> Na sëmy dzen′ ustalì rana, âk tol′kì zanâlasâ zara, ì abyšlì takìm samym čynam vakol gorada sem razoǔ; tol′kì ǔ gèty dzen′ abyšlì sem razoǔ. </i>


text:
Калі сёмы раз сьвятары трубілі ў трубы, Ісус сказаў народу: радуйцеся, бо Гасподзь аддаў вам горад! </p><i> Kalì sëmy raz s′vâtary trubìlì ǔ truby, Ìsus skazaǔ narodu: radujcesâ, bo Gaspodz′ addaǔ vam gorad! </i>


text:
а горад будзе пракляты, і ўсё, што ў ім, - Госпаду; толькі Рааў блудніца няхай застанецца жывая, яна і кожны, хто ў яе ў доме; бо яна схавала пасланых, якіх мы пасылалі; </p><i> a gorad budze praklâty, ì ǔsë, što ǔ ìm, - Gospadu; tol′kì Raaǔ bludnìca nâhaj zastanecca žyvaâ, âna ì kožny, hto ǔ âe ǔ dome; bo âna shavala paslanyh, âkìh my pasylalì; </i>


text:
але вы асьцерагайцеся праклятага, каб і самім не паддацца заклёну, калі возьмеце што-колечы з праклятага, і каб на табар Ізраільскі не навесьці праклёну і ня ўчыніць яму бяды; </p><i> ale vy as′ceragajcesâ praklâtaga, kab ì samìm ne paddacca zaklënu, kalì voz′mece što-kolečy z praklâtaga, ì kab na tabar Ìzraìl′skì ne naves′cì praklënu ì nâ ǔčynìc′ âmu bâdy; </i>


text:
і ўсё срэбра і золата, і посуд медны і жалезны хай будуць сьвятыняю Госпаду і ўвойдуць у скарбніцу Гасподнюю. </p><i> ì ǔsë srèbra ì zolata, ì posud medny ì žalezny haj buduc′ s′vâtynâû Gospadu ì ǔvojduc′ u skarbnìcu Gaspodnûû. </i>


text:
<pb/>Народ закрычаў, і затрубілі ў трубы. Як толькі пачуў горад голас трубы, усклікнуў народ гучным і моцным голасам, і абваліўся мур да самай зямлі, і народ пайшоў у горад, кожны са свайго боку, і ўзялі горад. </p><i> Narod zakryčaǔ, ì zatrubìlì ǔ truby. Âk tol′kì pačuǔ gorad golas truby, usklìknuǔ narod gučnym ì mocnym golasam, ì abvalìǔsâ mur da samaj zâmlì, ì narod pajšoǔ u gorad, kožny sa svajgo boku, ì ǔzâlì gorad. </i>


text:
І праклялі ўсё, што ў горадзе, і мужчын і жанчын, і маладых і старых, і валоў і авечак і аслоў, вынішчылі мечам. </p><i> Ì praklâlì ǔsë, što ǔ goradze, ì mužčyn ì žančyn, ì maladyh ì staryh, ì valoǔ ì avečak ì asloǔ, vynìščylì mečam. </i>


text:
А двум хлопцам, якія аглядвалі зямлю, Ісус сказаў: ідзеце ў дом да тае блудніцы і выведзіце адтуль яе і ўсіх, хто ў яе, бо вы запрысягнуліся ёй. </p><i> A dvum hlopcam, âkìâ aglâdvalì zâmlû, Ìsus skazaǔ: ìdzece ǔ dom da tae bludnìcy ì vyvedzìce adtul′ âe ì ǔsìh, hto ǔ âe, bo vy zaprysâgnulìsâ ëj. </i>


text:
І пайшлі хлопцы, якія аглядвалі, і вывелі Рааў і бацьку яе і маці яе, і братоў яе і ўсіх, што былі ў яе, і ўсіх родзічаў вывелі, і паставілі іх па-за табарам Ізраільскім. </p><i> Ì pajšlì hlopcy, âkìâ aglâdvalì, ì vyvelì Raaǔ ì bac′ku âe ì macì âe, ì bratoǔ âe ì ǔsìh, što bylì ǔ âe, ì ǔsìh rodzìčaǔ vyvelì, ì pastavìlì ìh pa-za tabaram Ìzraìl′skìm. </i>


text:
А горад і ўсё, што ў ім, спалілі агнём; толькі срэбра і золата, і посуд медны і жалезны аддалі ў скарбніцу дома Гасподняга. </p><i> A gorad ì ǔsë, što ǔ ìm, spalìlì agnëm; tol′kì srèbra ì zolata, ì posud medny ì žalezny addalì ǔ skarbnìcu doma Gaspodnâga. </i>


text:
А Рааў блудніцу і дом бацькі яе і ўсіх, хто ў яе быў, Ісус пакінуў жывых, і яна жыве сярод Ізраіля да сёньня, бо яна схавала пасланцаў, якіх пасылаў Ісус на агледзіны Ерыхона. </p><i> A Raaǔ bludnìcu ì dom bac′kì âe ì ǔsìh, hto ǔ âe byǔ, Ìsus pakìnuǔ žyvyh, ì âna žyve sârod Ìzraìlâ da sën′nâ, bo âna shavala paslancaǔ, âkìh pasylaǔ Ìsus na agledzìny Eryhona. </i>


text:
У той час Ісус прысягнуўся і сказаў: пракляты перад Госпадам той, хто адродзіць і адбудуе горад гэты Ерыхон; на першынцы сваім ён закладзе аснову яго і на малодшым сваім паставіць браму яго. </p><i> U toj čas Ìsus prysâgnuǔsâ ì skazaǔ: praklâty perad Gospadam toj, hto adrodzìc′ ì adbudue gorad gèty Eryhon; na peršyncy svaìm ën zakladze asnovu âgo ì na malodšym svaìm pastavìc′ bramu âgo. </i>


text:
І Гасподзь быў зь Ісусам, і слава яго неслася па ўсёй зямлі. </p><i> Ì Gaspodz′ byǔ z′ Ìsusam, ì slava âgo neslasâ pa ǔsëj zâmlì. </i>


text:
<pb/>Але сыны Ізраілевыя ўчынілі злачынства і ўзялі з заклятага. Ахан, сын Хармія сына Заўдыя, сына Зары, з племя Юдавага, узяў з заклятага, і гнеў Гасподні запаліўся на сыноў Ізраіля. </p><i> Ale syny Ìzraìlevyâ ǔčynìlì zlačynstva ì ǔzâlì z zaklâtaga. Ahan, syn Harmìâ syna Zaǔdyâ, syna Zary, z plemâ Ûdavaga, uzâǔ z zaklâtaga, ì gneǔ Gaspodnì zapalìǔsâ na synoǔ Ìzraìlâ. </i>


text:
<pb/>Ісус зь Ерыхона паслаў людзей у Гай, што паблізу Бэт-Авэна, з усходняга боку Вэтыля, і сказаў ім: ідзеце, агледзьце зямлю. Яны пайшлі і агледзелі Гай. </p><i> Ìsus z′ Eryhona paslaǔ lûdzej u Gaj, što pablìzu Bèt-Avèna, z ushodnâga boku Vètylâ, ì skazaǔ ìm: ìdzece, agledz′ce zâmlû. Âny pajšlì ì agledzelì Gaj. </i>


text:
І вярнуўшыся да Ісуса, сказалі яму: ня ўвесь народ хай ідзе, а няхай пойдзе каля дзьвюх тысяч альбо каля трох тысяч чалавек, і заваююць Гай; усяго народу ня шлі туды, бо тых мала там. </p><i> Ì vârnuǔšysâ da Ìsusa, skazalì âmu: nâ ǔves′ narod haj ìdze, a nâhaj pojdze kalâ dz′vûh tysâč al′bo kalâ troh tysâč čalavek, ì zavaûûc′ Gaj; usâgo narodu nâ šlì tudy, bo tyh mala tam. </i>


text:
<pb/>Дык вось, пайшло туды з народу каля трох тысяч чалавек, але яны кінуліся наўцёкі ад жыхароў Гайскіх; </p><i> Dyk vos′, pajšlo tudy z narodu kalâ troh tysâč čalavek, ale âny kìnulìsâ naǔcëkì ad žyharoǔ Gajskìh; </i>


text:
жыхары Гайскія забілі зь іх каля трыццаці шасьці чалавек і гналі іх ад брамы да Сэварым і разьбілі іх на спуску з гары; і праз гэта сэрца народу растала і зрабілася, як вада. </p><i> žyhary Gajskìâ zabìlì z′ ìh kalâ tryccacì šas′cì čalavek ì gnalì ìh ad bramy da Sèvarym ì raz′bìlì ìh na spusku z gary; ì praz gèta sèrca narodu rastala ì zrabìlasâ, âk vada. </i>


text:
<pb/>Ісус разадраў вопратку на сабе і ўпаў тварам сваім на зямлю перад каўчэгам Гасподнім і ляжаў да самага вечара, ён і старэйшыны Ізраільскія і пасыпалі пылам галовы свае. </p><i> Ìsus razadraǔ vopratku na sabe ì ǔpaǔ tvaram svaìm na zâmlû perad kaǔčègam Gaspodnìm ì lâžaǔ da samaga večara, ën ì starèjšyny Ìzraìl′skìâ ì pasypalì pylam galovy svae. </i>


text:
І сказаў Ісус: о, Госпадзе Ўладару! навошта Ты перавёў народ гэты празь Ярдан, каб аддаць нас у рукі Амарэям і загубіць нас? о, калі б мы засталіся і жылі за Ярданам! </p><i> Ì skazaǔ Ìsus: o, Gospadze Ǔladaru! navošta Ty peravëǔ narod gèty praz′ Ârdan, kab addac′ nas u rukì Amarèâm ì zagubìc′ nas? o, kalì b my zastalìsâ ì žylì za Ârdanam! </i>


text:
О, Госпадзе! што сказаў мне пасьля таго, як Ізраіль павярнуўся ад ворагаў сваіх? </p><i> O, Gospadze! što skazaǔ mne pas′lâ tago, âk Ìzraìl′ pavârnuǔsâ ad voragaǔ svaìh? </i>


text:
Хананэі і ўсе жыхары зямлі пачуюць і акружаць нас і вынішчаць імя наша зь зямлі. І што зробіш тады імю Твайму вялікаму? </p><i> Hananèì ì ǔse žyhary zâmlì pačuûc′ ì akružac′ nas ì vynìščac′ ìmâ naša z′ zâmlì. Ì što zrobìš tady ìmû Tvajmu vâlìkamu? </i>


text:
<pb/>Гасподзь сказаў Ісусу: устань, навошта ты ўпаў на твар твой? </p><i> Gaspodz′ skazaǔ Ìsusu: ustan′, navošta ty ǔpaǔ na tvar tvoj? </i>


text:
Ізраіль зграшыў, і пераступілі яны наказ Мой, які Я запавядаў ім; узялі з заклятага, і ўкралі, і ўтоілі і паклалі паміж сваімі рэчамі; </p><i> Ìzraìl′ zgrašyǔ, ì perastupìlì âny nakaz Moj, âkì Â zapavâdaǔ ìm; uzâlì z zaklâtaga, ì ǔkralì, ì ǔtoìlì ì paklalì pamìž svaìmì rèčamì; </i>


text:
за гэта сыны Ізраілевыя не маглі ўстояць перад ворагамі сваімі, бо яны падупалі праклёну; ня буду болей з вамі, калі ня зьнішчыце з асяродзьдзя вашага заклятага. </p><i> za gèta syny Ìzraìlevyâ ne maglì ǔstoâc′ perad voragamì svaìmì, bo âny padupalì praklënu; nâ budu bolej z vamì, kalì nâ z′nìščyce z asârodz′dzâ vašaga zaklâtaga. </i>


text:
Устань, асьвяці народ і скажы: асьвяцецеся да раніцы, бо так кажа Гасподзь Бог Ізраілеў: "заклятае сярод цябе, Ізраіле; таму ты ня можаш устояць перад ворагамі тваімі, пакуль ня выдаліш спаміж сябе праклятага"; </p><i> Ustan′, as′vâcì narod ì skažy: as′vâcecesâ da ranìcy, bo tak kaža Gaspodz′ Bog Ìzraìleǔ: "zaklâtae sârod câbe, Ìzraìle; tamu ty nâ možaš ustoâc′ perad voragamì tvaìmì, pakul′ nâ vydalìš spamìž sâbe praklâtaga"; </i>


text:
заўтра падыходзьце паводле плямёнаў вашых; а племя, на якое пакажа Гасподзь, няхай падыходзіць па родах; род, на якое пакажа Гасподзь, няхай падыходзіць пасямейна; сям'я, на якую пакажа Гасподзь, няхай падыходзіць па адным чалавеку; </p><i> zaǔtra padyhodz′ce pavodle plâmënaǔ vašyh; a plemâ, na âkoe pakaža Gaspodz′, nâhaj padyhodzìc′ pa rodah; rod, na âkoe pakaža Gaspodz′, nâhaj padyhodzìc′ pasâmejna; sâm'â, na âkuû pakaža Gaspodz′, nâhaj padyhodzìc′ pa adnym čalaveku; </i>


text:
і выкрытага ў рабаваньні заклятага няхай спаляць агнём, яго і ўсё, што ў яго, за тое, што ён пераступіў наказ Гасподні і ўчыніў беззаконьне сярод Ізраіля. </p><i> ì vykrytaga ǔ rabavan′nì zaklâtaga nâhaj spalâc′ agnëm, âgo ì ǔsë, što ǔ âgo, za toe, što ën perastupìǔ nakaz Gaspodnì ì ǔčynìǔ bezzakon′ne sârod Ìzraìlâ. </i>


text:
<pb/>Ісус, устаўшы рана раніцай, загадаў Ізраілю падыходзіць паводле плямёнаў, і ўказана племя Юдава; </p><i> Ìsus, ustaǔšy rana ranìcaj, zagadaǔ Ìzraìlû padyhodzìc′ pavodle plâmënaǔ, ì ǔkazana plemâ Ûdava; </i>


text:
потым загадаў падыходзіць плямёнам Юдавым, і ўказана племя Зары; загадаў падыходзіць племю Зараваму пасямейна, і ўказана сям'я Заўдыева; </p><i> potym zagadaǔ padyhodzìc′ plâmënam Ûdavym, ì ǔkazana plemâ Zary; zagadaǔ padyhodzìc′ plemû Zaravamu pasâmejna, ì ǔkazana sâm'â Zaǔdyeva; </i>


text:
загадаў падыходзіць сямейству ягонаму па адным чалавеку, і ўказаны Ахан, сын Хармія, сына Заўдыя, сына Зары, з роду Юдавага. </p><i> zagadaǔ padyhodzìc′ sâmejstvu âgonamu pa adnym čalaveku, ì ǔkazany Ahan, syn Harmìâ, syna Zaǔdyâ, syna Zary, z rodu Ûdavaga. </i>


text:
Тады Ісус сказаў Ахану: сыне мой! узьнясі славу Госпаду Богу Ізраілеваму і зрабі перад Ім споведзь і абвясьці мне, што ты зрабіў; ня ўтоі ад мяне. </p><i> Tady Ìsus skazaǔ Ahanu: syne moj! uz′nâsì slavu Gospadu Bogu Ìzraìlevamu ì zrabì perad Ìm spovedz′ ì abvâs′cì mne, što ty zrabìǔ; nâ ǔtoì ad mâne. </i>


text:
У адказ Ісусу Ахан сказаў: праўда, я зграшыў перад Госпадам Богам Ізраілевым і зрабіў тое і тое: </p><i> U adkaz Ìsusu Ahan skazaǔ: praǔda, â zgrašyǔ perad Gospadam Bogam Ìzraìlevym ì zrabìǔ toe ì toe: </i>


text:
сярод здабычы ўбачыў я адну прыгожую Сэнарскую адзежыну і дзьвесьце сікляў срэбра і зьлітак золата вагою ў пяцьдзясят сікляў; гэта мне спадабалася, і я ўзяў гэта; і вось, яно схавана ў зямлі сярод намёта майго, і срэбра пад ім на сподзе. </p><i> sârod zdabyčy ǔbačyǔ â adnu prygožuû Sènarskuû adzežynu ì dz′ves′ce sìklâǔ srèbra ì z′lìtak zolata vagoû ǔ pâc′dzâsât sìklâǔ; gèta mne spadabalasâ, ì â ǔzâǔ gèta; ì vos′, âno shavana ǔ zâmlì sârod namëta majgo, ì srèbra pad ìm na spodze. </i>


text:
<pb/>Ісус паслаў людзей і яны пабеглі ў намёт; і вось, усё гэта схавана было ў намёце ягоным, і срэбра пад ім на сподзе. </p><i> Ìsus paslaǔ lûdzej ì âny pabeglì ǔ namët; ì vos′, usë gèta shavana bylo ǔ namëce âgonym, ì srèbra pad ìm na spodze. </i>


text:
Яны ўзялі гэта з намёта і прынесьлі да Ісуса і да ўсіх сыноў Ізраілевых і паклалі перад Госпадам. </p><i> Âny ǔzâlì gèta z namëta ì prynes′lì da Ìsusa ì da ǔsìh synoǔ Ìzraìlevyh ì paklalì perad Gospadam. </i>


text:
Ісус і ўсе Ізраільцяне зь ім узялі Ахана, сына Зарынага, і срэбра, і вопратку, і зьлітак золата, і сыноў ягоных і дочак ягоных, і валоў ягоных і аслоў ягоных, і авечак ягоных і намёт ягоны, і ўсё, што ў яго было, і вывелі іх у даліну Ахор. </p><i> Ìsus ì ǔse Ìzraìl′câne z′ ìm uzâlì Ahana, syna Zarynaga, ì srèbra, ì vopratku, ì z′lìtak zolata, ì synoǔ âgonyh ì dočak âgonyh, ì valoǔ âgonyh ì asloǔ âgonyh, ì avečak âgonyh ì namët âgony, ì ǔsë, što ǔ âgo bylo, ì vyvelì ìh u dalìnu Ahor. </i>


text:
І сказаў Ісус: за тое, што ты навёў на нас бяду, Гасподзь на цябе наводзіць бяду ў дзень гэты. І пабілі яго ўсе Ізраільцяне камянямі, і спалілі іх агнём, і накідалі на іх каменьня. </p><i> Ì skazaǔ Ìsus: za toe, što ty navëǔ na nas bâdu, Gaspodz′ na câbe navodzìc′ bâdu ǔ dzen′ gèty. Ì pabìlì âgo ǔse Ìzraìl′câne kamânâmì, ì spalìlì ìh agnëm, ì nakìdalì na ìh kamen′nâ. </i>


text:
І накідалі на яго вялікую крушню каменьня, якая ацалела і да сёньня. Пасьля гэтага аціхла лютасьць гневу Гасподняга. Якраз таму і называецца мясьціна далінаю Ахора да сёньня. </p><i> Ì nakìdalì na âgo vâlìkuû krušnû kamen′nâ, âkaâ acalela ì da sën′nâ. Pas′lâ gètaga acìhla lûtas′c′ gnevu Gaspodnâga. Âkraz tamu ì nazyvaecca mâs′cìna dalìnaû Ahora da sën′nâ. </i>


text:
<pb/>Гасподзь сказаў Ісусу: ня бойся і не жахайся; вазьмі з сабою ўвесь народ, здольны ваяваць, і ўстаўшы, ідзі да Гаю; вось, Я аддаю ў рукі твае цара Гайскага і народ ягоны, і горад і зямлю ягоную; </p><i> Gaspodz′ skazaǔ Ìsusu: nâ bojsâ ì ne žahajsâ; vaz′mì z saboû ǔves′ narod, zdol′ny vaâvac′, ì ǔstaǔšy, ìdzì da Gaû; vos′, Â addaû ǔ rukì tvae cara Gajskaga ì narod âgony, ì gorad ì zâmlû âgonuû; </i>


text:
і зрабі з Гаем і царом ягоным тое самае, што зрабіў ты зь Ерыхонам і царом ягоным, толькі здабычу яго і быдла ягонае падзялеце сабе. Зрабі засаду за горадам. </p><i> ì zrabì z Gaem ì carom âgonym toe samae, što zrabìǔ ty z′ Eryhonam ì carom âgonym, tol′kì zdabyču âgo ì bydla âgonae padzâlece sabe. Zrabì zasadu za goradam. </i>


text:
<pb/>Ісус і ўвесь народ, здольны ваяваць, устаў, каб ісьці да Гаю, і выбраў Ісус трыццаць тысяч чалавек адважных і паслаў іх уначы, </p><i> Ìsus ì ǔves′ narod, zdol′ny vaâvac′, ustaǔ, kab ìs′cì da Gaû, ì vybraǔ Ìsus tryccac′ tysâč čalavek advažnyh ì paslaǔ ìh unačy, </i>


text:
і даў ім загад і сказаў: глядзеце, вы будзеце ў засадзе за горадам; не адыходзьцеся далёка ад горада і будзьце ўвесь час напагатове; </p><i> ì daǔ ìm zagad ì skazaǔ: glâdzece, vy budzece ǔ zasadze za goradam; ne adyhodz′cesâ dalëka ad gorada ì budz′ce ǔves′ čas napagatove; </i>


text:
а я і ўвесь народ, які са мною, пойдзем да горада; і калі выступяць супроць нас, як і раней, дык мы пабяжым ад іх; </p><i> a â ì ǔves′ narod, âkì sa mnoû, pojdzem da gorada; ì kalì vystupâc′ suproc′ nas, âk ì ranej, dyk my pabâžym ad ìh; </i>


text:
яны памкнуцца за намі, так што мы адвядзем іх ад горада; бо яны скажуць: "уцякаюць ад нас, як і раней"; калі мы пабяжым ад іх, </p><i> âny pamknucca za namì, tak što my advâdzem ìh ad gorada; bo âny skažuc′: "ucâkaûc′ ad nas, âk ì ranej"; kalì my pabâžym ad ìh, </i>


text:
тады вы ўстаньце з засады і завалодайце горадам, і Гасподзь Бог ваш аддасьць яго ў рукі вашыя; </p><i> tady vy ǔstan′ce z zasady ì zavalodajce goradam, ì Gaspodz′ Bog vaš addas′c′ âgo ǔ rukì vašyâ; </i>


text:
калі возьмеце горад, запалеце горад агнём, паводле слова Гасподняга зрабеце; глядзеце, я загадваю вам. </p><i> kalì voz′mece gorad, zapalece gorad agnëm, pavodle slova Gaspodnâga zrabece; glâdzece, â zagadvaû vam. </i>


text:
Такім чынам паслаў іх Ісус, і яны пайшлі ў засаду і заселі паміж Вэтылем і Гаем, з заходняга боку Гая; а Ісус тае ночы начаваў сярод народу. </p><i> Takìm čynam paslaǔ ìh Ìsus, ì âny pajšlì ǔ zasadu ì zaselì pamìž Vètylem ì Gaem, z zahodnâga boku Gaâ; a Ìsus tae nočy načavaǔ sârod narodu. </i>


text:
<pb/>Устаўшы рана раніцай, Ісус агледзеў народ, і пайшоў ён і старэйшыны Ізраілевыя паперадзе народу да Гая; </p><i> Ustaǔšy rana ranìcaj, Ìsus agledzeǔ narod, ì pajšoǔ ën ì starèjšyny Ìzraìlevyâ paperadze narodu da Gaâ; </i>


text:
і ўвесь народ, здольны ваяваць, які быў зь ім, пайшоў, наблізіўся і падышоў да горада, </p><i> ì ǔves′ narod, zdol′ny vaâvac′, âkì byǔ z′ ìm, pajšoǔ, nablìzìǔsâ ì padyšoǔ da gorada, </i>


text:
і паставіў табар з паўночнага боку Гая, а паміж ім і Гаем была даліна; потым узяў ён каля тысяч чалавек і пасадзіў іх у засадзе паміж Вэтылем і Гаем, з заходняга боку горада. </p><i> ì pastavìǔ tabar z paǔnočnaga boku Gaâ, a pamìž ìm ì Gaem byla dalìna; potym uzâǔ ën kalâ tysâč čalavek ì pasadzìǔ ìh u zasadze pamìž Vètylem ì Gaem, z zahodnâga boku gorada. </i>


text:
І народ разьмясьціў увесь табар, які быў з паўночнага боку горада, так што заходняя частка была з заходняга боку горада. І прыйшоў Ісус у тую ноч на сярэдзіну даліны. </p><i> Ì narod raz′mâs′cìǔ uves′ tabar, âkì byǔ z paǔnočnaga boku gorada, tak što zahodnââ častka byla z zahodnâga boku gorada. Ì pryjšoǔ Ìsus u tuû noč na sârèdzìnu dalìny. </i>


text:
<pb/>Калі ўбачыў гэта цар Гайскі, адразу з жыхарамі горада, устаўшы рана, выступіў супроць Ізраіля на бітву, ён і ўвесь народ ягоны, на назначанае месца перад раўнінаю; а ён ня ведаў, што на яго ёсьць засада за горадам. </p><i> Kalì ǔbačyǔ gèta car Gajskì, adrazu z žyharamì gorada, ustaǔšy rana, vystupìǔ suproc′ Ìzraìlâ na bìtvu, ën ì ǔves′ narod âgony, na naznačanae mesca perad raǔnìnaû; a ën nâ vedaǔ, što na âgo ës′c′ zasada za goradam. </i>


text:
Ісус і ўвесь Ізраіль, нібыта разьбітыя ім, пабеглі да пустыні; </p><i> Ìsus ì ǔves′ Ìzraìl′, nìbyta raz′bìtyâ ìm, pabeglì da pustynì; </i>


text:
а яны клікнулі ўвесь народ, які быў у горадзе, каб гнаць іх і, гонячы Ісуса, аддаліліся ад горада; </p><i> a âny klìknulì ǔves′ narod, âkì byǔ u goradze, kab gnac′ ìh ì, gonâčy Ìsusa, addalìlìsâ ad gorada; </i>


text:
у Гаі і ў Вэтылі не засталося ніводнага чалавека, які не пагнаўся б за Ізраілем; і горад свой яны пакінулі адчынены, гонячы Ізраіля. </p><i> u Gaì ì ǔ Vètylì ne zastalosâ nìvodnaga čalaveka, âkì ne pagnaǔsâ b za Ìzraìlem; ì gorad svoj âny pakìnulì adčyneny, gonâčy Ìzraìlâ. </i>


text:
<pb/>Тады Гасподзь сказаў Ісусу: падымі дзіду, якая ў руцэ тваёй, на Гай, бо Я аддам яго ў рукі твае. Ісус падняў дзіду ў руцэ ягонай на горад. </p><i> Tady Gaspodz′ skazaǔ Ìsusu: padymì dzìdu, âkaâ ǔ rucè tvaëj, na Gaj, bo Â addam âgo ǔ rukì tvae. Ìsus padnâǔ dzìdu ǔ rucè âgonaj na gorad. </i>


text:
Як толькі ён падняў руку сваю, засаднікі адразу ўсталі зь месца свайго і пабеглі, увайшлі ў горад і ўзялі яго і адразу запалілі горад агнём. </p><i> Âk tol′kì ën padnâǔ ruku svaû, zasadnìkì adrazu ǔstalì z′ mesca svajgo ì pabeglì, uvajšlì ǔ gorad ì ǔzâlì âgo ì adrazu zapalìlì gorad agnëm. </i>


text:
Жыхары Гая, азірнуўшыся, убачылі, што дым з горада падымаецца да неба. І ня было ім месца, куды бегчы - ні туды, ні сюды; бо народ, які бег да пустыні, павярнуўся на перасьледнікаў. </p><i> Žyhary Gaâ, azìrnuǔšysâ, ubačylì, što dym z gorada padymaecca da neba. Ì nâ bylo ìm mesca, kudy begčy - nì tudy, nì sûdy; bo narod, âkì beg da pustynì, pavârnuǔsâ na peras′lednìkaǔ. </i>


text:
Ісус і ўвесь Ізраіль, убачыўшы, што засаднікі ўзялі горад, падымаўся дым ад горада, павярнуліся і пачалі біць жыхароў Гая; </p><i> Ìsus ì ǔves′ Ìzraìl′, ubačyǔšy, što zasadnìkì ǔzâlì gorad, padymaǔsâ dym ad gorada, pavârnulìsâ ì pačalì bìc′ žyharoǔ Gaâ; </i>


text:
а тыя з горада выйшлі насустрач ім, так што Гайцы былі ўсярэдзіне паміж Ізраільцянамі, адны зь якіх былі з таго боку, а другія з другога; так білі іх, што не пакінулі ніводнага зь іх ацалелага альбо беглага; </p><i> a tyâ z gorada vyjšlì nasustrač ìm, tak što Gajcy bylì ǔsârèdzìne pamìž Ìzraìl′cânamì, adny z′ âkìh bylì z tago boku, a drugìâ z drugoga; tak bìlì ìh, što ne pakìnulì nìvodnaga z′ ìh acalelaga al′bo beglaga; </i>


text:
А цара Гайскага ўзялі жывога і прывялі яго да Ісуса. </p><i> A cara Gajskaga ǔzâlì žyvoga ì pryvâlì âgo da Ìsusa. </i>


text:
<pb/>Калі Ізраільцяне перабілі ўсіх жыхароў Гая на полі, у пустыні, куды яны гналі іх, і калі ўсе яны да апошняга палеглі ад меча, тады ўсе Ізраільцяне вярнуліся да Гая і пабілі яго вастрыём меча. </p><i> Kalì Ìzraìl′câne perabìlì ǔsìh žyharoǔ Gaâ na polì, u pustynì, kudy âny gnalì ìh, ì kalì ǔse âny da apošnâga paleglì ad meča, tady ǔse Ìzraìl′câne vârnulìsâ da Gaâ ì pabìlì âgo vastryëm meča. </i>


text:
Загінуўшых у той дзень мужчын і жанчын, усіх жыхароў Гая, было дванаццаць тысяч. </p><i> Zagìnuǔšyh u toj dzen′ mužčyn ì žančyn, usìh žyharoǔ Gaâ, bylo dvanaccac′ tysâč. </i>


text:
Ісус не апускаў рукі сваёй, якую падняў зь дзідай, пакуль не аддаў заклёну ўсіх жыхароў Гая; </p><i> Ìsus ne apuskaǔ rukì svaëj, âkuû padnâǔ z′ dzìdaj, pakul′ ne addaǔ zaklënu ǔsìh žyharoǔ Gaâ; </i>


text:
толькі быдла і задбычу горада гэтага Ізраільцяне падзялілі паміж сабою, паводле слова Госпада, якое сказаў Ісусу. </p><i> tol′kì bydla ì zadbyču gorada gètaga Ìzraìl′câne padzâlìlì pamìž saboû, pavodle slova Gospada, âkoe skazaǔ Ìsusu. </i>


text:
І спаліў Ісус Гай і абярнуў яго ў вечныя руіны, у пустыню, да сёньня; </p><i> Ì spalìǔ Ìsus Gaj ì abârnuǔ âgo ǔ večnyâ ruìny, u pustynû, da sën′nâ; </i>


text:
а цара Гайскага павесіў на дрэве да вечара; а пасьля заходу сонца загадаў Ісус, і зьнялі труп яго з дрэва, і кінулі каля брамы гарадское, і накідалі над ім крушню каменьня, якая захавалася да сёньня. </p><i> a cara Gajskaga pavesìǔ na drève da večara; a pas′lâ zahodu sonca zagadaǔ Ìsus, ì z′nâlì trup âgo z drèva, ì kìnulì kalâ bramy garadskoe, ì nakìdalì nad ìm krušnû kamen′nâ, âkaâ zahavalasâ da sën′nâ. </i>


text:
Тады Ісус зладзіў ахвярнік Госпаду Богу Ізраілеваму на гары Гевал, </p><i> Tady Ìsus zladzìǔ ahvârnìk Gospadu Bogu Ìzraìlevamu na gary Geval, </i>


text:
як наказаў Майсей, раб Гасподні, сынам Ізраілевым, пра што напісана ў кнізе закону Майсеевага, - ахвярнік з камянёў суцэльных, на якія не падымалі жалеза; і прынесьлі на ім цэласпаленьне Госпаду, і ўчынілі ахвяры мірныя. </p><i> âk nakazaǔ Majsej, rab Gaspodnì, synam Ìzraìlevym, pra što napìsana ǔ knìze zakonu Majseevaga, - ahvârnìk z kamânëǔ sucèl′nyh, na âkìâ ne padymalì žaleza; ì prynes′lì na ìm cèlaspalen′ne Gospadu, ì ǔčynìlì ahvâry mìrnyâ. </i>


text:
І напісаў Ісус на камянях там сьпіс з закона Майсеевага, які ён напісаў перад сынамі Ізраілевымі. </p><i> Ì napìsaǔ Ìsus na kamânâh tam s′pìs z zakona Majseevaga, âkì ën napìsaǔ perad synamì Ìzraìlevymì. </i>


text:
Увесь Ізраіль, старэйшыны яго і наглядчыкі і судзьдзі ягоныя, сталі з таго і другога боку каўчэга насупраць сьвятароў лявітаў, якія носяць каўчэг запавета Гасподняга, як прыхадні, так і прыродныя жыхары, адна палавіна іх каля гары Гарызім, а другая палавіна каля гары Гевал, як раней загадаў Майсей, раб Гасподні, дабраслаўляць народ Ізраілеў: </p><i> Uves′ Ìzraìl′, starèjšyny âgo ì naglâdčykì ì sudz′dzì âgonyâ, stalì z tago ì drugoga boku kaǔčèga nasuprac′ s′vâtaroǔ lâvìtaǔ, âkìâ nosâc′ kaǔčèg zapaveta Gaspodnâga, âk pryhadnì, tak ì pryrodnyâ žyhary, adna palavìna ìh kalâ gary Garyzìm, a drugaâ palavìna kalâ gary Geval, âk ranej zagadaǔ Majsej, rab Gaspodnì, dabraslaǔlâc′ narod Ìzraìleǔ: </i>


text:
І потым прачытаў усе словы закона, дабраславеньне і праклён, як напісана ў кнізе закона; </p><i> Ì potym pračytaǔ use slovy zakona, dabraslaven′ne ì praklën, âk napìsana ǔ knìze zakona; </i>


text:
з усяго, што Майсей наказаў, ня было ніводнага слова, якога Ісус не прачытаў бы перад усім сходам Ізраіля і жанчынамі, і дзецьмі і прыхаднямі, якія былі сярод іх. </p><i> z usâgo, što Majsej nakazaǔ, nâ bylo nìvodnaga slova, âkoga Ìsus ne pračytaǔ by perad usìm shodam Ìzraìlâ ì žančynamì, ì dzec′mì ì pryhadnâmì, âkìâ bylì sârod ìh. </i>


text:
<pb/>Калі дачуліся пра гэта цары, якія жылі за Ярданам, на гары і на раўніне і па ўсім беразе вялікага мора блізь Лівана, Хэтэі, Амарэі, Хананэі, Фэрэзэі, Эвэі і Евусэі, </p><i> Kalì dačulìsâ pra gèta cary, âkìâ žylì za Ârdanam, na gary ì na raǔnìne ì pa ǔsìm beraze vâlìkaga mora blìz′ Lìvana, Hètèì, Amarèì, Hananèì, Fèrèzèì, Èvèì ì Evusèì, </i>


text:
сабраліся разам, каб супольна ваяваць зь Ісусам і Ізраілем. </p><i> sabralìsâ razam, kab supol′na vaâvac′ z′ Ìsusam ì Ìzraìlem. </i>


text:
<pb/>Але жыхары Гаваона, даведаўшыся, што Ісус зрабіў зь Ерыхонам і Гаем, </p><i> Ale žyhary Gavaona, davedaǔšysâ, što Ìsus zrabìǔ z′ Eryhonam ì Gaem, </i>


text:
пайшлі на хітрасьць: запасьліся хлебам на дарогу і паклалі старыя мяхі на аслоў сваіх і старыя, падраныя і залатаныя мяхі віна; </p><i> pajšlì na hìtras′c′: zapas′lìsâ hlebam na darogu ì paklalì staryâ mâhì na asloǔ svaìh ì staryâ, padranyâ ì zalatanyâ mâhì vìna; </i>


text:
і абутак на нагах у іх быў стары, з латкамі, і вопратка на іх старая; і ўвесь дарожны хлеб у іх быў чэрствы і зацьвілы. </p><i> ì abutak na nagah u ìh byǔ stary, z latkamì, ì vopratka na ìh staraâ; ì ǔves′ darožny hleb u ìh byǔ čèrstvy ì zac′vìly. </i>


text:
Яны прыйшлі да Ісуса ў табар у Галгал і сказалі яму і ўсім Ізраільцянам: з даволі далёкай зямлі прыйшлі мы; дык вось, пастанавеце з намі спрымірэнства. </p><i> Âny pryjšlì da Ìsusa ǔ tabar u Galgal ì skazalì âmu ì ǔsìm Ìzraìl′cânam: z davolì dalëkaj zâmlì pryjšlì my; dyk vos′, pastanavece z namì sprymìrènstva. </i>


text:
А Ізраільцяне сказалі Эвэям: можа, вы жывяце недалёка ад нас? як нам заключыць з вамі спрымірэнства? </p><i> A Ìzraìl′câne skazalì Èvèâm: moža, vy žyvâce nedalëka ad nas? âk nam zaklûčyc′ z vamì sprymìrènstva? </i>


text:
Яны сказалі Ісусу: мы рабы твае. А Ісус сказаў ім: хто вы і адкуль прыйшлі? </p><i> Âny skazalì Ìsusu: my raby tvae. A Ìsus skazaǔ ìm: hto vy ì adkul′ pryjšlì? </i>


text:
Яны сказалі яму: з даволі далёкай краіны прыйшлі рабы твае ў імя Госпада Бога твайго; бо мы чулі пра славу Ягоную і пра ўсё, што зрабіў Ён у Егіпце, </p><i> Âny skazalì âmu: z davolì dalëkaj kraìny pryjšlì raby tvae ǔ ìmâ Gospada Boga tvajgo; bo my čulì pra slavu Âgonuû ì pra ǔsë, što zrabìǔ Ën u Egìpce, </i>


text:
і пра ўсё, што Ён зрабіў двум царам Амарэйскім, якія па той бок Ярдана, Сігону, цару сэвонскаму, і Огу, цару Васанскаму, які ў Астароце. </p><i> ì pra ǔsë, što Ën zrabìǔ dvum caram Amarèjskìm, âkìâ pa toj bok Ârdana, Sìgonu, caru sèvonskamu, ì Ogu, caru Vasanskamu, âkì ǔ Astaroce. </i>


text:
Старэйшыны нашыя і ўсе жыхары нашай зямлі сказалі нам: вазьмеце ў рукі вашыя хлеба на дарогу і ідзеце насустрач ім і скажэце ім: "мы рабы вашыя; і гэтак пастанавеце з намі спрымірэнства". </p><i> Starèjšyny našyâ ì ǔse žyhary našaj zâmlì skazalì nam: vaz′mece ǔ rukì vašyâ hleba na darogu ì ìdzece nasustrač ìm ì skažèce ìm: "my raby vašyâ; ì gètak pastanavece z namì sprymìrènstva". </i>


text:
Гэты хлеб наш з дамоў нашых мы ўзялі цёплы ў той дзень, як выправіліся да вас, а цяпер вось, ён зрабіўся сухі і цьвілы; </p><i> Gèty hleb naš z damoǔ našyh my ǔzâlì cëply ǔ toj dzen′, âk vypravìlìsâ da vas, a câper vos′, ën zrabìǔsâ suhì ì c′vìly; </i>


text:
і гэтыя мяхі зь віном, якія мы налілі новыя, вось, падраліся; і гэтая вопратка наша і абутак наш знасіліся ад даволі далёкай дарогі. </p><i> ì gètyâ mâhì z′ vìnom, âkìâ my nalìlì novyâ, vos′, padralìsâ; ì gètaâ vopratka naša ì abutak naš znasìlìsâ ad davolì dalëkaj darogì. </i>


text:
Ізраільцяне ўзялі іхняга хлеба, а ў Госпада ня спыталіся. </p><i> Ìzraìl′câne ǔzâlì ìhnâga hleba, a ǔ Gospada nâ spytalìsâ. </i>


text:
І пастанавіў Ісус зь імі мір і паклаў зь імі ўмову пра тое, што ён захавае ім жыцьцё; і прысягнулі ім правадыры супольства. </p><i> Ì pastanavìǔ Ìsus z′ ìmì mìr ì paklaǔ z′ ìmì ǔmovu pra toe, što ën zahavae ìm žyc′cë; ì prysâgnulì ìm pravadyry supol′stva. </i>


text:
<pb/>А праз тры дні, як спрымірыліся яны зь імі, даведаліся, што яны суседзі іхнія і жывуць паблізу ад іх; </p><i> A praz try dnì, âk sprymìrylìsâ âny z′ ìmì, davedalìsâ, što âny susedzì ìhnìâ ì žyvuc′ pablìzu ad ìh; </i>


text:
бо сыны Ізраілевыя, выправіўшыся ў дарогу, прыйшлі ў горад іхні на трэці дзень; а гарады іхнія: Гаваон, Кефіра, Бээрот і Кірыят-Ярым. </p><i> bo syny Ìzraìlevyâ, vypravìǔšysâ ǔ darogu, pryjšlì ǔ gorad ìhnì na trècì dzen′; a garady ìhnìâ: Gavaon, Kefìra, Bèèrot ì Kìryât-Ârym. </i>


text:
Сыны Ізраілевыя не пабілі іх, бо правадыры супольства прысягнуліся ім Госпадам Богам Ізраілевым. За ўсё гэта супольства пачало наракаць на правадыроў. </p><i> Syny Ìzraìlevyâ ne pabìlì ìh, bo pravadyry supol′stva prysâgnulìsâ ìm Gospadam Bogam Ìzraìlevym. Za ǔsë gèta supol′stva pačalo narakac′ na pravadyroǔ. </i>


text:
Усе правадыры сказалі ўсяму супольству: мы прысягалі ім Госпадам Богам Ізраілевым і таму ня можам чапаць іх; </p><i> Use pravadyry skazalì ǔsâmu supol′stvu: my prysâgalì ìm Gospadam Bogam Ìzraìlevym ì tamu nâ možam čapac′ ìh; </i>


text:
а вось што зь імі зробім: пакінем іх жывых, каб не паўстаў на нас гнеў за прысягу, якою мы запрысянуліся ім. </p><i> a vos′ što z′ ìmì zrobìm: pakìnem ìh žyvyh, kab ne paǔstaǔ na nas gneǔ za prysâgu, âkoû my zaprysânulìsâ ìm. </i>


text:
І сказалі ім правадыры: няхай яны жывуць, але будуць сячы дровы і чэрпаць ваду на ўсё супольства, як сказалі ім правадыры. </p><i> Ì skazalì ìm pravadyry: nâhaj âny žyvuc′, ale buduc′ sâčy drovy ì čèrpac′ vadu na ǔsë supol′stva, âk skazalì ìm pravadyry. </i>


text:
<pb/>Ісус паклікаў іх і сказаў: навошта вы ашукалі нас, сказаўшы: "мы даволі далёка ад вас", тым часам як вы жывяце блізка ад нас? </p><i> Ìsus paklìkaǔ ìh ì skazaǔ: navošta vy ašukalì nas, skazaǔšy: "my davolì dalëka ad vas", tym časam âk vy žyvâce blìzka ad nas? </i>


text:
за гэта праклятыя вы! бясконца вы будзеце рабамі, будзеце сячы дровы і чэрпаць ваду дому Бога майго! </p><i> za gèta praklâtyâ vy! bâskonca vy budzece rabamì, budzece sâčy drovy ì čèrpac′ vadu domu Boga majgo! </i>


text:
Яны ў адказ Ісусу сказалі: дайшло да ведама рабоў тваіх, што Гасподзь Бог твой загадаў Майсею, рабу Свайму, даць вам усю зямлю і загубіць усіх жыхароў гэтай зямлі перад абліччам вашым; таму мы вельмі баяліся, каб вы не пазбавілі нас жыцьця, і зрабілі гэта; </p><i> Âny ǔ adkaz Ìsusu skazalì: dajšlo da vedama raboǔ tvaìh, što Gaspodz′ Bog tvoj zagadaǔ Majseû, rabu Svajmu, dac′ vam usû zâmlû ì zagubìc′ usìh žyharoǔ gètaj zâmlì perad ablìččam vašym; tamu my vel′mì baâlìsâ, kab vy ne pazbavìlì nas žyc′câ, ì zrabìlì gèta; </i>


text:
Цяпер вось мы ў руцэ тваёй. Як лепей і справядлівей пакажацца зрабіць з намі, так і зрабі. </p><i> Câper vos′ my ǔ rucè tvaëj. Âk lepej ì spravâdlìvej pakažacca zrabìc′ z namì, tak ì zrabì. </i>


text:
І зрабіў зь імі так: забраў іх з рук сыноў Ізраілевых, і тыя не забілі іх; </p><i> Ì zrabìǔ z′ ìmì tak: zabraǔ ìh z ruk synoǔ Ìzraìlevyh, ì tyâ ne zabìlì ìh; </i>


text:
і вырашыў таго ж дня Ісус, каб яны секлі дровы і чэрпалі ваду ўсяму супольству і для ахвярніка Гасподняга; трывае гэта аж да сёньня, у мясьціне, якую выбраў. </p><i> ì vyrašyǔ tago ž dnâ Ìsus, kab âny seklì drovy ì čèrpalì vadu ǔsâmu supol′stvu ì dlâ ahvârnìka Gaspodnâga; tryvae gèta až da sën′nâ, u mâs′cìne, âkuû vybraǔ. </i>


text:
<pb/>Калі Аданісэдэк, цар Ерусалімскі, дачуўся, што Ісус узяў Гай і аддаў яго праклёну, і што гэтак сама зрабіў з Гаем і царом яго, як зрабіў і зь Ерыхонам і царом яго, і што жыхары Гаваона пастанавілі спрымірэнства зь Ізраілем і засталіся сярод іх, </p><i> Kalì Adanìsèdèk, car Erusalìmskì, dačuǔsâ, što Ìsus uzâǔ Gaj ì addaǔ âgo praklënu, ì što gètak sama zrabìǔ z Gaem ì carom âgo, âk zrabìǔ ì z′ Eryhonam ì carom âgo, ì što žyhary Gavaona pastanavìlì sprymìrènstva z′ Ìzraìlem ì zastalìsâ sârod ìh, </i>


text:
тады ён вельмі спалохаўся, бо Гаваон горад вялікі, як адзін з царскіх гарадоў, і большы за Гай, і ўсе жыхары яго людзі адважныя. </p><i> tady ën vel′mì spalohaǔsâ, bo Gavaon gorad vâlìkì, âk adzìn z carskìh garadoǔ, ì bol′šy za Gaj, ì ǔse žyhary âgo lûdzì advažnyâ. </i>


text:
Таму Аданісэдэк, цар Ерусалімскі, паслаў да Гагама, цара Хэўронскага і да Фірама, цара Ярмуцкага, і да Яфія, цара Дахіскага, і да Дэвіра, цара Эглонскага, каб сказаць: </p><i> Tamu Adanìsèdèk, car Erusalìmskì, paslaǔ da Gagama, cara Hèǔronskaga ì da Fìrama, cara Ârmuckaga, ì da Âfìâ, cara Dahìskaga, ì da Dèvìra, cara Èglonskaga, kab skazac′: </i>


text:
прыйдзеце да мяне і памажэце мне пабіць Гаваон за тое, што ён спрымірыўся зь Ісусам і сынамі Ізраілевымі. </p><i> pryjdzece da mâne ì pamažèce mne pabìc′ Gavaon za toe, što ën sprymìryǔsâ z′ Ìsusam ì synamì Ìzraìlevymì. </i>


text:
Яны сабраліся, і пайшлі пяць цароў Амарэйскіх: цар Ерусалімскі, цар Хэўронскі, цар Ярмуцкі, цар Эглонскі, яны і ўсё рушэньне іхняе і спыніліся табарам каля Гаваона, каб ваяваць зь ім. </p><i> Âny sabralìsâ, ì pajšlì pâc′ caroǔ Amarèjskìh: car Erusalìmskì, car Hèǔronskì, car Ârmuckì, car Èglonskì, âny ì ǔsë rušèn′ne ìhnâe ì spynìlìsâ tabaram kalâ Gavaona, kab vaâvac′ z′ ìm. </i>


text:
<pb/>Жыхары Гаваона паслалі да Ісуса ў табар, у Галгал, сказаць: не адвядзі рукі тваёй ад рабоў тваіх; прыйдзі да нас хутчэй, выратуй нас і дай нам дапамогі; бо сабраліся супроць нас усе цары Амарэйскія, якія жывуць на горах. </p><i> Žyhary Gavaona paslalì da Ìsusa ǔ tabar, u Galgal, skazac′: ne advâdzì rukì tvaëj ad raboǔ tvaìh; pryjdzì da nas hutčèj, vyratuj nas ì daj nam dapamogì; bo sabralìsâ suproc′ nas use cary Amarèjskìâ, âkìâ žyvuc′ na gorah. </i>


text:
Ісус пайшоў з Галгала сам, і зь ім увесь народ, здольны ваяваць, і ўсе мужчыны адважныя. </p><i> Ìsus pajšoǔ z Galgala sam, ì z′ ìm uves′ narod, zdol′ny vaâvac′, ì ǔse mužčyny advažnyâ. </i>


text:
І сказаў Гасподзь Ісусу: ня бойся іх, бо Я аддаў іх у рукі табе: ніхто зь іх ня ўстоіць перад абліччам тваім. </p><i> Ì skazaǔ Gaspodz′ Ìsusu: nâ bojsâ ìh, bo Â addaǔ ìh u rukì tabe: nìhto z′ ìh nâ ǔstoìc′ perad ablìččam tvaìm. </i>


text:
І прыйшоў на іх Ісус раптоўна, бо ўсю ноч ішоў ён з Галгала. </p><i> Ì pryjšoǔ na ìh Ìsus raptoǔna, bo ǔsû noč ìšoǔ ën z Galgala. </i>


text:
Гасподзь наслаў на іх разгубленасьць, калі ўбачылі Ізраільцянаў, і яны пабілі іх у Гаваоне моцным разгромам, і гналі іх па дарозе да ўзвышшаў Вэтарона, і білі іх да Азэка і да Македа. </p><i> Gaspodz′ naslaǔ na ìh razgublenas′c′, kalì ǔbačylì Ìzraìl′cânaǔ, ì âny pabìlì ìh u Gavaone mocnym razgromam, ì gnalì ìh pa daroze da ǔzvyššaǔ Vètarona, ì bìlì ìh da Azèka ì da Makeda. </i>


text:
А калі яны беглі ад Ізраільцянаў па схіле гары Вэтаронскай, Гасподзь кідаў па іх зь нябёсаў вялікімі камянямі да самага Азэка, і яны гінулі: болей было тых, якія загінулі ад камянёў, чым тых, каго забілі сыны Ізраілевыя мечам. </p><i> A kalì âny beglì ad Ìzraìl′cânaǔ pa shìle gary Vètaronskaj, Gaspodz′ kìdaǔ pa ìh z′ nâbësaǔ vâlìkìmì kamânâmì da samaga Azèka, ì âny gìnulì: bolej bylo tyh, âkìâ zagìnulì ad kamânëǔ, čym tyh, kago zabìlì syny Ìzraìlevyâ mečam. </i>


text:
<pb/>Ісус заклікаў Госпада ў той дзень, у які аддаў Гасподзь Амарэяў у рукі Ізраілю, калі пабіў іх у Гаваоне, і яны былі пабітыя перад абліччам сыноў Ізраілевых, і сказаў перад Ізраільцянамі: стой, сонца, над Гаваонам, і месяц, над далінаю Аялонскаю! </p><i> Ìsus zaklìkaǔ Gospada ǔ toj dzen′, u âkì addaǔ Gaspodz′ Amarèâǔ u rukì Ìzraìlû, kalì pabìǔ ìh u Gavaone, ì âny bylì pabìtyâ perad ablìččam synoǔ Ìzraìlevyh, ì skazaǔ perad Ìzraìl′cânamì: stoj, sonca, nad Gavaonam, ì mesâc, nad dalìnaû Aâlonskaû! </i>


text:
І спынілася сонца, і месяц стаяў, пакуль народ помсьціў ворагам сваім. Ці ж ня гэта напісана ў кнізе Справядлівага: стаяла сонца сярод неба і не сьпяшалася на захад амаль цэлы дзень? </p><i> Ì spynìlasâ sonca, ì mesâc staâǔ, pakul′ narod poms′cìǔ voragam svaìm. Cì ž nâ gèta napìsana ǔ knìze Spravâdlìvaga: staâla sonca sârod neba ì ne s′pâšalasâ na zahad amal′ cèly dzen′? </i>


text:
І ня было такога дня ні раней, ні пасьля таго, у які Гасподзь слухаў бы голас чалавечы. Бо Гасподзь змагаўся за Ізраіля. </p><i> Ì nâ bylo takoga dnâ nì ranej, nì pas′lâ tago, u âkì Gaspodz′ sluhaǔ by golas čalavečy. Bo Gaspodz′ zmagaǔsâ za Ìzraìlâ. </i>


text:
Потым вярнуўся Ісус і ўвесь Ізраіль зь ім у табар, у Галгале. </p><i> Potym vârnuǔsâ Ìsus ì ǔves′ Ìzraìl′ z′ ìm u tabar, u Galgale. </i>


text:
<pb/>А тыя пяць цароў уцяклі і схаваліся ў пячоры ў Македзе. </p><i> A tyâ pâc′ caroǔ ucâklì ì shavalìsâ ǔ pâčory ǔ Makedze. </i>


text:
Калі Ісусу данесьлі і сказалі: "знайшліся пяць цароў, яны хаваюцца ў пячоры ў Македзе", </p><i> Kalì Ìsusu danes′lì ì skazalì: "znajšlìsâ pâc′ caroǔ, âny havaûcca ǔ pâčory ǔ Makedze", </i>


text:
Ісус сказаў: "прывалеце вялікія камяні да вусьця пячоры і прыстаўце да яе людзей пільнаваць іх; </p><i> Ìsus skazaǔ: "pryvalece vâlìkìâ kamânì da vus′câ pâčory ì prystaǔce da âe lûdzej pìl′navac′ ìh; </i>


text:
а вы ня спыняйцеся, а перасьледуйце ворагаў вашых і зьнішчайце заднюю частку войска іхняга і не давайце ім уцячы ў гарады іхнія, бо Гасподзь Бог ваш аддаў іх у рукі вашыя". </p><i> a vy nâ spynâjcesâ, a peras′ledujce voragaǔ vašyh ì z′nìščajce zadnûû častku vojska ìhnâga ì ne davajce ìm ucâčy ǔ garady ìhnìâ, bo Gaspodz′ Bog vaš addaǔ ìh u rukì vašyâ". </i>


text:
Пасьля таго як Ісус і сыны Ізраілевыя цалкам пабілі іх вельмі вялікім разгромам, і рэшткі іх паўцякалі ў гарады ўмацаваныя, </p><i> Pas′lâ tago âk Ìsus ì syny Ìzraìlevyâ calkam pabìlì ìh vel′mì vâlìkìm razgromam, ì rèštkì ìh paǔcâkalì ǔ garady ǔmacavanyâ, </i>


text:
увесь народ вярнуўся ў табар да Ісуса ў Македзе зь мірам, і ніхто з сыноў Ізраілевых не паварушыў языком сваім. </p><i> uves′ narod vârnuǔsâ ǔ tabar da Ìsusa ǔ Makedze z′ mìram, ì nìhto z synoǔ Ìzraìlevyh ne pavarušyǔ âzykom svaìm. </i>


text:
Тады Ісус сказаў: адчынеце вусьце пячоры і выведзіце да мяне зь пячоры пяці цароў тых. </p><i> Tady Ìsus skazaǔ: adčynece vus′ce pâčory ì vyvedzìce da mâne z′ pâčory pâcì caroǔ tyh. </i>


text:
Так і зрабілі: вывелі да яго зь пячоры пяці цароў тых: цара Ерусалімскага, цара Хэўронскага, цара Ярмуцкага, цара Ліхіскага і цара Эглонскага. </p><i> Tak ì zrabìlì: vyvelì da âgo z′ pâčory pâcì caroǔ tyh: cara Erusalìmskaga, cara Hèǔronskaga, cara Ârmuckaga, cara Lìhìskaga ì cara Èglonskaga. </i>


text:
Калі вывелі цароў гэтых да Ісуса, Ісус заклікаў усіх Ізраільцян і сказаў правадырам войска, якія хадзілі зь ім: падыдзеце, наступеце нагамі вашымі на шыі царам гэтым. Яны падышлі і наступілі нагамі сваімі на шыі ім. </p><i> Kalì vyvelì caroǔ gètyh da Ìsusa, Ìsus zaklìkaǔ usìh Ìzraìl′cân ì skazaǔ pravadyram vojska, âkìâ hadzìlì z′ ìm: padydzece, nastupece nagamì vašymì na šyì caram gètym. Âny padyšlì ì nastupìlì nagamì svaìmì na šyì ìm. </i>


text:
Ісус сказаў ім: ня бойцеся і не жахайцеся, будзьце цьвёрдыя і мужныя; бо так зробіць Гасподзь з усімі ворагамі вашымі, зь якімі будзеце ваяваць. </p><i> Ìsus skazaǔ ìm: nâ bojcesâ ì ne žahajcesâ, budz′ce c′vërdyâ ì mužnyâ; bo tak zrobìc′ Gaspodz′ z usìmì voragamì vašymì, z′ âkìmì budzece vaâvac′. </i>


text:
Потым пакараў іх Ісус і забіў іх і павесіў іх на пяці дрэвах: і віселі яны на дрэвах да вечара. </p><i> Potym pakaraǔ ìh Ìsus ì zabìǔ ìh ì pavesìǔ ìh na pâcì drèvah: ì vìselì âny na drèvah da večara. </i>


text:
А як заходзіла сонца, загадаў Ісус, і зьнялі іх з дрэваў, і кінулі іх у пячору, у якой яны хаваліся, і прывалілі вялікія камяні да вусьця пячоры, якія там да сёньня. </p><i> A âk zahodzìla sonca, zagadaǔ Ìsus, ì z′nâlì ìh z drèvaǔ, ì kìnulì ìh u pâčoru, u âkoj âny havalìsâ, ì pryvalìlì vâlìkìâ kamânì da vus′câ pâčory, âkìâ tam da sën′nâ. </i>


text:
Таго ж самага дня ўзяў Ісус Макед, і пабіў яго мечам і цара яго, і пракляў іх і ўсё, што дыхала, што было ў ім: нікога не пакінуў, хто б ацалеў; і зрабіў з царом Македскім гэтак сама, як і з царом Ерыхонскім. </p><i> Tago ž samaga dnâ ǔzâǔ Ìsus Maked, ì pabìǔ âgo mečam ì cara âgo, ì praklâǔ ìh ì ǔsë, što dyhala, što bylo ǔ ìm: nìkoga ne pakìnuǔ, hto b acaleǔ; ì zrabìǔ z carom Makedskìm gètak sama, âk ì z carom Eryhonskìm. </i>


text:
<pb/>І пайшоў Ісус і ўсе Ізраільцяне зь ім з Македа да Ліўны і ваяваў супроць Ліўны; </p><i> Ì pajšoǔ Ìsus ì ǔse Ìzraìl′câne z′ ìm z Makeda da Lìǔny ì vaâvaǔ suproc′ Lìǔny; </i>


text:
і аддаў Гасподзь і яе ў рукі Ізраілю, і цара яе, і зьнішчыў яе Ісус мечам і ўсё, што дыхала, што было ў ёй: нікога не пакінуў у ёй, хто б ацалеў, і зрабіў з царом яе гэтак сама, як і з царом Ерыхонскім. </p><i> ì addaǔ Gaspodz′ ì âe ǔ rukì Ìzraìlû, ì cara âe, ì z′nìščyǔ âe Ìsus mečam ì ǔsë, što dyhala, što bylo ǔ ëj: nìkoga ne pakìnuǔ u ëj, hto b acaleǔ, ì zrabìǔ z carom âe gètak sama, âk ì z carom Eryhonskìm. </i>


text:
<pb/>Зь Ліўны пайшоў Ісус і ўсе Ізраільцяне зь ім да Лахіса і разьмясьціўся каля яго табарам і ваяваў супроць яго; </p><i> Z′ Lìǔny pajšoǔ Ìsus ì ǔse Ìzraìl′câne z′ ìm da Lahìsa ì raz′mâs′cìǔsâ kalâ âgo tabaram ì vaâvaǔ suproc′ âgo; </i>


text:
і аддаў Гасподзь Лахіс у рукі Ізраілю, і ўзяў ён яго на другі дзень, і пабіў яго мечам і ўсё, што дыхала, што было ў ім, так як абышоўся зь Ліўнаю. </p><i> ì addaǔ Gaspodz′ Lahìs u rukì Ìzraìlû, ì ǔzâǔ ën âgo na drugì dzen′, ì pabìǔ âgo mečam ì ǔsë, što dyhala, što bylo ǔ ìm, tak âk abyšoǔsâ z′ Lìǔnaû. </i>


text:
Тады прыйшоў на дапамогу Лахісу Гаарм, цар Газэрскі; але Ісус пабіў яго і народ ягоны так, што нікога ў яго не пакінуў, хто б ацалеў. </p><i> Tady pryjšoǔ na dapamogu Lahìsu Gaarm, car Gazèrskì; ale Ìsus pabìǔ âgo ì narod âgony tak, što nìkoga ǔ âgo ne pakìnuǔ, hto b acaleǔ. </i>


text:
<pb/>І пайшоў Ісус і ўсе Ізраільцяне зь ім з Лахіса да Эглона і разьмясьціўся каля яго табарам і ваявалі супроць яго; </p><i> Ì pajšoǔ Ìsus ì ǔse Ìzraìl′câne z′ ìm z Lahìsa da Èglona ì raz′mâs′cìǔsâ kalâ âgo tabaram ì vaâvalì suproc′ âgo; </i>


text:
і ўзялі яго таго ж самага дня і пабілі яго мечам, і ўсё, што дыхала, што было ў ім у той дзень, пракляў ён, як зрабіў з Лахісам. </p><i> ì ǔzâlì âgo tago ž samaga dnâ ì pabìlì âgo mečam, ì ǔsë, što dyhala, što bylo ǔ ìm u toj dzen′, praklâǔ ën, âk zrabìǔ z Lahìsam. </i>


text:
<pb/>І пайшоў Ісус і ўсе Ізраільцяне зь ім з Эглона да Хэўрона і ваявалі супроць яго; </p><i> Ì pajšoǔ Ìsus ì ǔse Ìzraìl′câne z′ ìm z Èglona da Hèǔrona ì vaâvalì suproc′ âgo; </i>


text:
і ўзялі яго і пабілі яго мечам, і цара яго, і ўсе гарады яго, і ўсё, што дыхала, што было ў ім; нікога не пакінуў, хто б ацалеў, як зрабіў ён і з Эглонам: пракляў яго і ўсё, што дыхала, што было ў ім. </p><i> ì ǔzâlì âgo ì pabìlì âgo mečam, ì cara âgo, ì ǔse garady âgo, ì ǔsë, što dyhala, što bylo ǔ ìm; nìkoga ne pakìnuǔ, hto b acaleǔ, âk zrabìǔ ën ì z Èglonam: praklâǔ âgo ì ǔsë, što dyhala, što bylo ǔ ìm. </i>


text:
<pb/>Потым зьвярнуўся Ісус і ўвесь Ізраіль зь ім да Давіра і ваяваў супроць яго; </p><i> Potym z′vârnuǔsâ Ìsus ì ǔves′ Ìzraìl′ z′ ìm da Davìra ì vaâvaǔ suproc′ âgo; </i>


text:
і ўзяў яго і цара яго, і пабілі іх мечам, і праклялі ўсё, што дыхала, што было ў ім: нікога не засталося, хто ацалеў бы; як зрабіў з Хэўронам і з царом яго, так зрабіў з Давірам і царом яго, і як абышоўся зь Ліўнаю і царом яе. </p><i> ì ǔzâǔ âgo ì cara âgo, ì pabìlì ìh mečam, ì praklâlì ǔsë, što dyhala, što bylo ǔ ìm: nìkoga ne zastalosâ, hto acaleǔ by; âk zrabìǔ z Hèǔronam ì z carom âgo, tak zrabìǔ z Davìram ì carom âgo, ì âk abyšoǔsâ z′ Lìǔnaû ì carom âe. </i>


text:
<pb/>І пабіў Ісус усю зямлю нагорную, і нізкія мясьціны і зямлю каля гор, і ўсіх цароў іх: нікога не пакінуў, хто ацалеў бы, і ўсё, што дыхала, пракляў, як загадаў Гасподзь Бог Ізраілеў; </p><i> Ì pabìǔ Ìsus usû zâmlû nagornuû, ì nìzkìâ mâs′cìny ì zâmlû kalâ gor, ì ǔsìh caroǔ ìh: nìkoga ne pakìnuǔ, hto acaleǔ by, ì ǔsë, što dyhala, praklâǔ, âk zagadaǔ Gaspodz′ Bog Ìzraìleǔ; </i>


text:
пабіў іх Ісус ад Кадэс-Варні да Газы і ўсю зямлю Гашэн аж да Гаваона; </p><i> pabìǔ ìh Ìsus ad Kadès-Varnì da Gazy ì ǔsû zâmlû Gašèn až da Gavaona; </i>


text:
і ўсіх цароў гэтых і землі іхнія Ісус узяў адным разам, бо Гасподзь Бог Ізраілеў змагаўся за Ізраіля. </p><i> ì ǔsìh caroǔ gètyh ì zemlì ìhnìâ Ìsus uzâǔ adnym razam, bo Gaspodz′ Bog Ìzraìleǔ zmagaǔsâ za Ìzraìlâ. </i>


text:
Потым Ісус і ўсе Ізраільцяне зь ім вярнуліся ў табар, у Галгале. </p><i> Potym Ìsus ì ǔse Ìzraìl′câne z′ ìm vârnulìsâ ǔ tabar, u Galgale. </i>


text:
<pb/>Пачуўшы гэта, Явін, цар Асорскі, паслаў да Ёвава, цара Мадонскага, і да цара Шымронскага, і да цара Ахсафскага, </p><i> Pačuǔšy gèta, Âvìn, car Asorskì, paslaǔ da Ëvava, cara Madonskaga, ì da cara Šymronskaga, ì da cara Ahsafskaga, </i>


text:
і да цароў, якія жылі на поўначы на гары і на раўніне з паўднёвага боку Хінэрота, і на нізкіх мясьцінах, і ў Нафот-Доры на захад, </p><i> ì da caroǔ, âkìâ žylì na poǔnačy na gary ì na raǔnìne z paǔdnëvaga boku Hìnèrota, ì na nìzkìh mâs′cìnah, ì ǔ Nafot-Dory na zahad, </i>


text:
да Хананэяў, якія жылі на ўсход і да мора, да Амарэяў і Хэтэяў, да Фэрэзэяў і да Евусэяў, якія жылі на гары, і да Эвэяў, якія жылі каля Эрмона ў зямлі Масіфе. </p><i> da Hananèâǔ, âkìâ žylì na ǔshod ì da mora, da Amarèâǔ ì Hètèâǔ, da Fèrèzèâǔ ì da Evusèâǔ, âkìâ žylì na gary, ì da Èvèâǔ, âkìâ žylì kalâ Èrmona ǔ zâmlì Masìfe. </i>


text:
І выступілі яны і ўсё рушэньне іхняе зь імі шматлікі народ, які мноствам раўняўся пяску марскому на беразе; і коней і калясьніц было вельмі многа. </p><i> Ì vystupìlì âny ì ǔsë rušèn′ne ìhnâe z′ ìmì šmatlìkì narod, âkì mnostvam raǔnâǔsâ pâsku marskomu na beraze; ì konej ì kalâs′nìc bylo vel′mì mnoga. </i>


text:
І сабраліся ўсе цары гэтыя, і прыйшлі і разьмясьціліся табарам разам каля водаў Мэромскіх, каб зацяцца зь Ізраілем. </p><i> Ì sabralìsâ ǔse cary gètyâ, ì pryjšlì ì raz′mâs′cìlìsâ tabaram razam kalâ vodaǔ Mèromskìh, kab zacâcca z′ Ìzraìlem. </i>


text:
<pb/>Але Гасподзь сказаў Ісусу: ня бойся іх, бо заўтра, пад гэты самы час, Я аддам усіх на пабіваньне Ізраіля; а коням іхнім падрэж жылы і калясьніцы іхнія спалі агнём. </p><i> Ale Gaspodz′ skazaǔ Ìsusu: nâ bojsâ ìh, bo zaǔtra, pad gèty samy čas, Â addam usìh na pabìvan′ne Ìzraìlâ; a konâm ìhnìm padrèž žyly ì kalâs′nìcy ìhnìâ spalì agnëm. </i>


text:
Ісус і зь ім увесь народ, здольны ваяваць, неспадзявана выйшлі на іх да водаў Мэромскіх і напалі на іх. </p><i> Ìsus ì z′ ìm uves′ narod, zdol′ny vaâvac′, nespadzâvana vyjšlì na ìh da vodaǔ Mèromskìh ì napalì na ìh. </i>


text:
І аддаў іх Гасподзь у рукі Ізраільцянам, і пабілі яны іх, і гналіся за імі да Сідона вялікага і да Місрэфот-Маіма і да даліны Міцфы на ўсход, і перабілі іх, так што нікога зь іх не засталося, хто ацалеў бы. </p><i> Ì addaǔ ìh Gaspodz′ u rukì Ìzraìl′cânam, ì pabìlì âny ìh, ì gnalìsâ za ìmì da Sìdona vâlìkaga ì da Mìsrèfot-Maìma ì da dalìny Mìcfy na ǔshod, ì perabìlì ìh, tak što nìkoga z′ ìh ne zastalosâ, hto acaleǔ by. </i>


text:
І абышоўся Ісус зь імі так, як сказаў яму Гасподзь: коням іх перарэзаў жылы і калясьніцы іхнія спаліў агнём. </p><i> Ì abyšoǔsâ Ìsus z′ ìmì tak, âk skazaǔ âmu Gaspodz′: konâm ìh perarèzaǔ žyly ì kalâs′nìcy ìhnìâ spalìǔ agnëm. </i>


text:
<pb/>Тым самым часам Ісус, вярнуўшыся, узяў Асор і цара яго забіў мечам; </p><i> Tym samym časam Ìsus, vârnuǔšysâ, uzâǔ Asor ì cara âgo zabìǔ mečam; </i>


text:
і пабілі ўсё, што дыхала, што было ў ім, мечам, пракляўшы: не засталося ніводнай душы; а Асор спаліў ён агнём. </p><i> ì pabìlì ǔsë, što dyhala, što bylo ǔ ìm, mečam, praklâǔšy: ne zastalosâ nìvodnaj dušy; a Asor spalìǔ ën agnëm. </i>


text:
<pb/>І ўсе гарады цароў гэтых і ўсіх цароў іх узяў Ісус і пабіў мечам, пракляўшы іх, як загадаў Майсей, раб Гасподні; </p><i> Ì ǔse garady caroǔ gètyh ì ǔsìh caroǔ ìh uzâǔ Ìsus ì pabìǔ mečam, praklâǔšy ìh, âk zagadaǔ Majsej, rab Gaspodnì; </i>


text:
зрэшты, усе гарады, што ляжалі на ўзвышшы, не палілі Ізраільцяне, апрача аднаго Асора, які спаліў Ісус. </p><i> zrèšty, use garady, što lâžalì na ǔzvyššy, ne palìlì Ìzraìl′câne, aprača adnago Asora, âkì spalìǔ Ìsus. </i>


text:
А ўсю здабычу з гарадоў гэтых і быдла разрабавалі сыны Ізраілевыя сабе; а людзей усіх перабілі мечам, так што вынішчылі ўсіх іх: не пакінулі ніводнай душы. </p><i> A ǔsû zdabyču z garadoǔ gètyh ì bydla razrabavalì syny Ìzraìlevyâ sabe; a lûdzej usìh perabìlì mečam, tak što vynìščylì ǔsìh ìh: ne pakìnulì nìvodnaj dušy. </i>


text:
Як загадаў Гасподзь Майсею, рабу Свайму, так Майсей наказаў Ісусу, а Ісус так і зрабіў: не адступіўся ад ніводнага слова ва ўсім, што загадаў Гасподзь Майсею. </p><i> Âk zagadaǔ Gaspodz′ Majseû, rabu Svajmu, tak Majsej nakazaǔ Ìsusu, a Ìsus tak ì zrabìǔ: ne adstupìǔsâ ad nìvodnaga slova va ǔsìm, što zagadaǔ Gaspodz′ Majseû. </i>


text:
Такім чынам Ісус узяў усю гэтую нагорную зямлю, усю зямлю паўднёвую, усю зямлю Гашэн і нізінныя мясьціны, і раўніну і гару Ізраілевую, і нізінныя мясьціны каля гары, </p><i> Takìm čynam Ìsus uzâǔ usû gètuû nagornuû zâmlû, usû zâmlû paǔdnëvuû, usû zâmlû Gašèn ì nìzìnnyâ mâs′cìny, ì raǔnìnu ì garu Ìzraìlevuû, ì nìzìnnyâ mâs′cìny kalâ gary, </i>


text:
ад гары Халак, якая прасьціраецца да Сэіра, да Ваал-Гада ў даліне Ліванскай, каля гары Эрмона, і ўсіх цароў іх узяў, пабіў іх і пазабіваў. </p><i> ad gary Halak, âkaâ pras′cìraecca da Sèìra, da Vaal-Gada ǔ dalìne Lìvanskaj, kalâ gary Èrmona, ì ǔsìh caroǔ ìh uzâǔ, pabìǔ ìh ì pazabìvaǔ. </i>


text:
Доўгі час Ісус вёў вайну з усімі гэтымі царамі. </p><i> Doǔgì čas Ìsus vëǔ vajnu z usìmì gètymì caramì. </i>


text:
ня было горада, які заключыў бы мір з сынамі Ізраілевымі, апрача Эвэяў, жыхароў Гаваона: усё ўзялі яны вайною; </p><i> nâ bylo gorada, âkì zaklûčyǔ by mìr z synamì Ìzraìlevymì, aprača Èvèâǔ, žyharoǔ Gavaona: usë ǔzâlì âny vajnoû; </i>


text:
бо ад Госпада было тое, што яны зжарсьцьвілі сэрца сваё і вайною сустракалі Ізраіля - дзеля таго, каб былі праклятыя і каб ня было ім літасьці, а каб зьнішчаны былі так, як загадаў Гасподзь Майсею. </p><i> bo ad Gospada bylo toe, što âny zžars′c′vìlì sèrca svaë ì vajnoû sustrakalì Ìzraìlâ - dzelâ tago, kab bylì praklâtyâ ì kab nâ bylo ìm lìtas′cì, a kab z′nìščany bylì tak, âk zagadaǔ Gaspodz′ Majseû. </i>


text:
<pb/>Тым самым часам прыйшоў Ісус і пабіў Энакімаў на гары, у Хэўроне, у Давіры, у Анаве, на ўсёй гары Юдавай і на ўсёй гары Ізраілевай; з гарадамі іхнімі аддаў іх Ісус праклёну; </p><i> Tym samym časam pryjšoǔ Ìsus ì pabìǔ Ènakìmaǔ na gary, u Hèǔrone, u Davìry, u Anave, na ǔsëj gary Ûdavaj ì na ǔsëj gary Ìzraìlevaj; z garadamì ìhnìmì addaǔ ìh Ìsus praklënu; </i>


text:
не засталося ніводнага з Энакімаў у зямлі сыноў Ізраілевых, засталіся толькі ў Газе, у Гэце і ў Азоце. </p><i> ne zastalosâ nìvodnaga z Ènakìmaǔ u zâmlì synoǔ Ìzraìlevyh, zastalìsâ tol′kì ǔ Gaze, u Gèce ì ǔ Azoce. </i>


text:
Такім чынам узяў Ісус усю зямлю, як казаў Гасподзь Майсею, і аддаў яе Ісус Ізраільцянам, разьдзельна па плямёнах іхніх. І супакоілася зямля ад вайны. </p><i> Takìm čynam uzâǔ Ìsus usû zâmlû, âk kazaǔ Gaspodz′ Majseû, ì addaǔ âe Ìsus Ìzraìl′cânam, raz′dzel′na pa plâmënah ìhnìh. Ì supakoìlasâ zâmlâ ad vajny. </i>


text:
Вось цары той зямлі, якіх пабілі сыны Ізраілевыя і зямлю якіх узялі ў спадчыну па той бок Ярдана на ўсход сонца, ад патока Арнона да гары Эрмона, і ўсю раўніну на ўсход: </p><i> Vos′ cary toj zâmlì, âkìh pabìlì syny Ìzraìlevyâ ì zâmlû âkìh uzâlì ǔ spadčynu pa toj bok Ârdana na ǔshod sonca, ad patoka Arnona da gary Èrmona, ì ǔsû raǔnìnu na ǔshod: </i>


text:
<pb/>Сігон, цар Амарэйскі, які жыў у Эсэвоне і валодаў ад Араера, што каля берага патока Арнона, і ад сярэдзіны патока палавінаю Галаада, да патока Явока, мяжы Аманіцянаў, </p><i> Sìgon, car Amarèjskì, âkì žyǔ u Èsèvone ì valodaǔ ad Araera, što kalâ beraga patoka Arnona, ì ad sârèdzìny patoka palavìnaû Galaada, da patoka Âvoka, mâžy Amanìcânaǔ, </i>


text:
і раўнінаю да самага мора Хінэрэцкага на ўсход і да мора раўніны, мора Салёнага, на ўсход па дарозе да Бэт-Эшымота, а на поўдзень мясьцінамі каля падножжа Фасгі. </p><i> ì raǔnìnaû da samaga mora Hìnèrèckaga na ǔshod ì da mora raǔnìny, mora Salënaga, na ǔshod pa daroze da Bèt-Èšymota, a na poǔdzen′ mâs′cìnamì kalâ padnožža Fasgì. </i>


text:
<pb/>Сумежны Ог, цар Васанскі, апошні з Рэфаімаў, які жыў у Астароце і ў Эдрэі, </p><i> Sumežny Og, car Vasanskì, apošnì z Rèfaìmaǔ, âkì žyǔ u Astaroce ì ǔ Èdrèì, </i>


text:
і валодаў гарою Эрмонам і Салхою, і ўсім Васанам, да мяжы Гесурскай і Маахскай, і палавінаю Галаада, да мяжы Сігона, цара Эсэвонскага. </p><i> ì valodaǔ garoû Èrmonam ì Salhoû, ì ǔsìm Vasanam, da mâžy Gesurskaj ì Maahskaj, ì palavìnaû Galaada, da mâžy Sìgona, cara Èsèvonskaga. </i>


text:
<pb/>Майсей, раб Гасподні, і сыны Ізраілевыя забілі іх; і даў яе Майсей, раб Гасподні, у спадчыну племю Рувімаваму, і Гадаваму і палавіне племя Манасіінага. </p><i> Majsej, rab Gaspodnì, ì syny Ìzraìlevyâ zabìlì ìh; ì daǔ âe Majsej, rab Gaspodnì, u spadčynu plemû Ruvìmavamu, ì Gadavamu ì palavìne plemâ Manasììnaga. </i>


text:
<pb/>І вось цары зямлі, якіх пабіў Ісус і сыны Ізраілевыя па гэты бок Ярдана на захад, ад Ваал-Гада ў даліне Ліванскай да Халака, гары, што прасьціраецца да Сэіра, якую аддаў Ісус плямёнам Ізраілевым у спадчыну, пасьля падзелу іх, </p><i> Ì vos′ cary zâmlì, âkìh pabìǔ Ìsus ì syny Ìzraìlevyâ pa gèty bok Ârdana na zahad, ad Vaal-Gada ǔ dalìne Lìvanskaj da Halaka, gary, što pras′cìraecca da Sèìra, âkuû addaǔ Ìsus plâmënam Ìzraìlevym u spadčynu, pas′lâ padzelu ìh, </i>


text:
на гары, на нізінных мясьцінах, на раўніне, на мясьцінах каля гор, і ў пустыні і на поўдні, Хэтэяў, Амарэяў, Хананэяў, Фэрэзэяў, Эвэяў і Евусэяў: </p><i> na gary, na nìzìnnyh mâs′cìnah, na raǔnìne, na mâs′cìnah kalâ gor, ì ǔ pustynì ì na poǔdnì, Hètèâǔ, Amarèâǔ, Hananèâǔ, Fèrèzèâǔ, Èvèâǔ ì Evusèâǔ: </i>


text:
<t>адзін цар Ерыхона, адзін цар Гая, што каля Вэтыля,</t> </p><i> <t>adzìn car Eryhona, adzìn car Gaâ, što kalâ Vètylâ,</t> </i>


text:
<t>адзін цар Ерусаліма, адзін цар Хэўрона,</t> </p><i> <t>adzìn car Erusalìma, adzìn car Hèǔrona,</t> </i>


text:
<t>адзін цар Тапуаха, адзін цар Хэфэра,</t> </p><i> <t>adzìn car Tapuaha, adzìn car Hèfèra,</t> </i>


text:
<t>адзін цар Шымрон-Мэрона, адзін цар Ахсафа,</t> </p><i> <t>adzìn car Šymron-Mèrona, adzìn car Ahsafa,</t> </i>


text:
<t>адзін цар Таанаха, адзін цар Мэгідона,</t> </p><i> <t>adzìn car Taanaha, adzìn car Mègìdona,</t> </i>


text:
<t>адзін цар Кедэса, адзін цар Ёкнэама каля Кармілы,</t> </p><i> <t>adzìn car Kedèsa, adzìn car Ëknèama kalâ Karmìly,</t> </i>


text:
<t>адзін цар Дора каля Нафат-Дора, адзін цар Гаіма ў Галгале,</t> </p><i> <t>adzìn car Dora kalâ Nafat-Dora, adzìn car Gaìma ǔ Galgale,</t> </i>


text:
<t>адзін цар Тырцы. Усіх цароў трыццаць адзін.</t> </p><i> <t>adzìn car Tyrcy. Usìh caroǔ tryccac′ adzìn.</t> </i>


text:
<pb/>Калі Ісус пастарэў, увайшоў у сталы век, тады Гасподзь сказаў яму: ты састарыўся, увайшоў у сталы век, а зямлі браць у спадчыну застаецца яшчэ многа. </p><i> Kalì Ìsus pastarèǔ, uvajšoǔ u staly vek, tady Gaspodz′ skazaǔ âmu: ty sastaryǔsâ, uvajšoǔ u staly vek, a zâmlì brac′ u spadčynu zastaecca âščè mnoga. </i>


text:
Застаецца гэта зямля: усе акругі Філістымскія і ўся зямля Гесурская. </p><i> Zastaecca gèta zâmlâ: use akrugì Fìlìstymskìâ ì ǔsâ zâmlâ Gesurskaâ. </i>


text:
Ад Сіхора, што перад Егіптам, да межаў Экрона на поўнач, лічацца Ерыхонскімі пяць валадароў Філістымскіх: Газскі, Азоцкі, Аскалонскі, Гэцкі, Экронскі і Авэйскі, </p><i> Ad Sìhora, što perad Egìptam, da mežaǔ Èkrona na poǔnač, lìčacca Eryhonskìmì pâc′ valadaroǔ Fìlìstymskìh: Gazskì, Azockì, Askalonskì, Gèckì, Èkronskì ì Avèjskì, </i>


text:
а на поўдзень уся зямля Ханаанская ад Мэары Сідонскай да Афэка, да межаў Амарэйскіх, </p><i> a na poǔdzen′ usâ zâmlâ Hanaanskaâ ad Mèary Sìdonskaj da Afèka, da mežaǔ Amarèjskìh, </i>


text:
таксама зямля Геўла і ўвесь Ліван на ўсход сонца ад Ваал-Гада, каля гары Эрмона, да ўваходу ў Эмат. </p><i> taksama zâmlâ Geǔla ì ǔves′ Lìvan na ǔshod sonca ad Vaal-Gada, kalâ gary Èrmona, da ǔvahodu ǔ Èmat. </i>


text:
Усіх горных жыхароў ад Лівана да Місрэфот-Маіма, усіх Сіданянаў Я праганяю ад аблічча сыноў Ізраілевых. Падзялі ж яе надзел Ізраілю, як Я загадаў табе: </p><i> Usìh gornyh žyharoǔ ad Lìvana da Mìsrèfot-Maìma, usìh Sìdanânaǔ Â praganâû ad ablìčča synoǔ Ìzraìlevyh. Padzâlì ž âe nadzel Ìzraìlû, âk Â zagadaǔ tabe: </i>


text:
падзялі зямлю гэтую ў надзел дзевяці плямёнам і палавіне калена Манасіінага. </p><i> padzâlì zâmlû gètuû ǔ nadzel dzevâcì plâmënam ì palavìne kalena Manasììnaga. </i>


text:
А калена Рувімавае і Гадавае з другою палавінаю калена Манасіінага атрымалі надзел свой ад Майсея за Ярданам на ўсход, як даў ім Майсей, раб Гасподні, </p><i> A kalena Ruvìmavae ì Gadavae z drugoû palavìnaû kalena Manasììnaga atrymalì nadzel svoj ad Majseâ za Ârdanam na ǔshod, âk daǔ ìm Majsej, rab Gaspodnì, </i>


text:
ад Араэра, які на беразе патока Арнона, і горад, які сярод патока, і ўсю раўніну Мэлдэву да Дывона; </p><i> ad Araèra, âkì na beraze patoka Arnona, ì gorad, âkì sârod patoka, ì ǔsû raǔnìnu Mèldèvu da Dyvona; </i>


text:
таксама ўсе гарады Сігона, цара Амарэйскага, які валадарыў у Эсэвоне, да межаў Аманіцкіх, </p><i> taksama ǔse garady Sìgona, cara Amarèjskaga, âkì valadaryǔ u Èsèvone, da mežaǔ Amanìckìh, </i>


text:
таксама Галаал і вобласьць Гесурскую і Маахскую, і ўсю гару Эрмон і ўвесь Васан да Салхі, </p><i> taksama Galaal ì voblas′c′ Gesurskuû ì Maahskuû, ì ǔsû garu Èrmon ì ǔves′ Vasan da Salhì, </i>


text:
усё царства Ога Васанскага, які валадарыў у Аштароце і ў Эдрэі. Ён заставаўся адзін з Рэфаімаў, якіх Майсей пабіў і прагнаў. </p><i> usë carstva Oga Vasanskaga, âkì valadaryǔ u Aštaroce ì ǔ Èdrèì. Ën zastavaǔsâ adzìn z Rèfaìmaǔ, âkìh Majsej pabìǔ ì pragnaǔ. </i>


text:
Але сыны Ізраілевыя ня выгналі сыноў Гесура і Маахі, і жыве Гесур і Мааха сярод Ізраіля да сёньня. </p><i> Ale syny Ìzraìlevyâ nâ vygnalì synoǔ Gesura ì Maahì, ì žyve Gesur ì Maaha sârod Ìzraìlâ da sën′nâ. </i>


text:
Толькі калену Лявіінаму ня даў ён надзелу: ахвяры Госпада Бога Ізраілевага вось надзел ягоны, як сказаў яму Гасподзь. </p><i> Tol′kì kalenu Lâvììnamu nâ daǔ ën nadzelu: ahvâry Gospada Boga Ìzraìlevaga vos′ nadzel âgony, âk skazaǔ âmu Gaspodz′. </i>


text:
<pb/>калену сыноў Рувімавых паводле плямёнаў іхніх даў надзел Майсей: </p><i> kalenu synoǔ Ruvìmavyh pavodle plâmënaǔ ìhnìh daǔ nadzel Majsej: </i>


text:
Мяжою іх быў Араэр, які на беразе патока Арнона, і горад, Які сярод патока, і ўся раўніна каля Мэдэвы, </p><i> Mâžoû ìh byǔ Araèr, âkì na beraze patoka Arnona, ì gorad, Âkì sârod patoka, ì ǔsâ raǔnìna kalâ Mèdèvy, </i>


text:
Эсэвон і ўсе гарады яго, якія на раўніне, і Дывон, Вамот-Ваал і Бэт-Мэон, </p><i> Èsèvon ì ǔse garady âgo, âkìâ na raǔnìne, ì Dyvon, Vamot-Vaal ì Bèt-Mèon, </i>


text:
Кірыятаім, Сіўма і Цэрэт-Шахар на гары Эмэк, </p><i> Kìryâtaìm, Sìǔma ì Cèrèt-Šahar na gary Èmèk, </i>


text:
Бэт-Фэгор і мясьціны ля падножжа Фасгі і Бэт-Ешымот, </p><i> Bèt-Fègor ì mâs′cìny lâ padnožža Fasgì ì Bèt-Ešymot, </i>


text:
і ўсе гарады на раўніне, і ўсё царства Сігона, цара Амарэйскага, які валадарыў у Эсэвоне, якога забіў Майсей як і правадыроў Мадыямскіх, Эвія і Рэкема, і Цура і Хура і Рэву, князёў Сігонавых, якія жылі ў зямлі той; </p><i> ì ǔse garady na raǔnìne, ì ǔsë carstva Sìgona, cara Amarèjskaga, âkì valadaryǔ u Èsèvone, âkoga zabìǔ Majsej âk ì pravadyroǔ Madyâmskìh, Èvìâ ì Rèkema, ì Cura ì Hura ì Rèvu, knâzëǔ Sìgonavyh, âkìâ žylì ǔ zâmlì toj; </i>


text:
таксама Валаама, сына Вэоравага, празарліўца, забілі сыны Ізраілевыя мечам у ліку забітых імі. </p><i> taksama Valaama, syna Vèoravaga, prazarlìǔca, zabìlì syny Ìzraìlevyâ mečam u lìku zabìtyh ìmì. </i>


text:
Мяжою сыноў Рувімавых быў Ярдан. Вось надзел сыноў Рувімавых паводле плямёнаў іхніх, гарады і сёлы іхнія. </p><i> Mâžoû synoǔ Ruvìmavyh byǔ Ârdan. Vos′ nadzel synoǔ Ruvìmavyh pavodle plâmënaǔ ìhnìh, garady ì sëly ìhnìâ. </i>


text:
<pb/>Майсей даў таксама надзел калену Гадаваму, сынам Гадавым, паводле плямёнаў іхніх: </p><i> Majsej daǔ taksama nadzel kalenu Gadavamu, synam Gadavym, pavodle plâmënaǔ ìhnìh: </i>


text:
мяжою іхняй быў Язэр і ўсе гарады Галаадскія, і палавіна зямлі сыноў Амонавых да Араэра, што перад Раваю, </p><i> mâžoû ìhnâj byǔ Âzèr ì ǔse garady Galaadskìâ, ì palavìna zâmlì synoǔ Amonavyh da Araèra, što perad Ravaû, </i>


text:
і землі ад Эсэвона Рамат-Міцфы і Вэтаніма і ад Маханаіма да межаў Давіра, </p><i> ì zemlì ad Èsèvona Ramat-Mìcfy ì Vètanìma ì ad Mahanaìma da mežaǔ Davìra, </i>


text:
і ў даліне Бэт-Гарам і Бэт-Німра і Сакхот і Цафон, рэшта царства Сігонавага, цара Эсэвонскага; мяжою яго быў Ярдан да мора Хінэрэцкага за Ярданам на ўсход. </p><i> ì ǔ dalìne Bèt-Garam ì Bèt-Nìmra ì Sakhot ì Cafon, rèšta carstva Sìgonavaga, cara Èsèvonskaga; mâžoû âgo byǔ Ârdan da mora Hìnèrèckaga za Ârdanam na ǔshod. </i>


text:
Вось надзел сыноў Гадавых паводле родаў іхніх, гарады і сёлы іхнія. </p><i> Vos′ nadzel synoǔ Gadavyh pavodle rodaǔ ìhnìh, garady ì sëly ìhnìâ. </i>


text:
<pb/>Майсей даў надзел і палавіне племя Манасіінага, які належаў палавіне племя сыноў Манасііных, паводле родаў іхніх; </p><i> Majsej daǔ nadzel ì palavìne plemâ Manasììnaga, âkì naležaǔ palavìne plemâ synoǔ Manasììnyh, pavodle rodaǔ ìhnìh; </i>


text:
мяжа іх была: ад Маханаіма ўвесь Васан, усё валадарства Ога, цара Васанскага, і ўсе селішчы Яіравыя, што ў Васане, шэсьцьдзясят гарадоў; </p><i> mâža ìh byla: ad Mahanaìma ǔves′ Vasan, usë valadarstva Oga, cara Vasanskaga, ì ǔse selìščy Âìravyâ, što ǔ Vasane, šès′c′dzâsât garadoǔ; </i>


text:
а палавіна Галаада і Астарот і Эдрэя, царскія гарады Ога Васанскага, сынам Махіра, сына Манасіінага, палавіне сыноў Махіравых, паводле родаў іхніх. </p><i> a palavìna Galaada ì Astarot ì Èdrèâ, carskìâ garady Oga Vasanskaga, synam Mahìra, syna Manasììnaga, palavìne synoǔ Mahìravyh, pavodle rodaǔ ìhnìh. </i>


text:
<pb/>Вось, што Майсей даў у надзел на раўнінах Маавіцкіх за Ярданам насупраць Ерыхона на ўсход. </p><i> Vos′, što Majsej daǔ u nadzel na raǔnìnah Maavìckìh za Ârdanam nasuprac′ Eryhona na ǔshod. </i>


text:
А племю Лявіінаму Майсей ня даў надзела: Гасподзь Бог Ізраілеў Сам ёсьць надзел іхні, як Ён казаў ім. </p><i> A plemû Lâvììnamu Majsej nâ daǔ nadzela: Gaspodz′ Bog Ìzraìleǔ Sam ës′c′ nadzel ìhnì, âk Ën kazaǔ ìm. </i>


text:
<pb/>Вось, што атрымалі ў надзел сыны Ізраілевыя ў зямлі Ханаанскай, што падзяліў ім у надзел Элеазар сьвятар і Ісус, сын Наваў, і правадыры пакаленьняў у плямёнах сыноў Ізраілевых; </p><i> Vos′, što atrymalì ǔ nadzel syny Ìzraìlevyâ ǔ zâmlì Hanaanskaj, što padzâlìǔ ìm u nadzel Èleazar s′vâtar ì Ìsus, syn Navaǔ, ì pravadyry pakalen′nâǔ u plâmënah synoǔ Ìzraìlevyh; </i>


text:
па жэрабі дзялілі яны, як загадаў Гасподзь праз Майсея, дзевяці плямёнам і палавіне племя Манасіінага, </p><i> pa žèrabì dzâlìlì âny, âk zagadaǔ Gaspodz′ praz Majseâ, dzevâcì plâmënam ì palavìne plemâ Manasììnaga, </i>


text:
бо двум плямёнам і палавіне племені Гасподзь даў надзел за Ярданам, а лявітам ня даў надзелу сярод іх; </p><i> bo dvum plâmënam ì palavìne plemenì Gaspodz′ daǔ nadzel za Ârdanam, a lâvìtam nâ daǔ nadzelu sârod ìh; </i>


text:
бо ад сыноў Язэпавых пайшлі два племі: Манасіінае і Яфрэмавае: таму яны і не далі лявітам часткі ў зямлі, а толькі гарады на жыхарства з прадмесьцямі іх пад быдла іхняе і дзеля выгодаў іхніх. </p><i> bo ad synoǔ Âzèpavyh pajšlì dva plemì: Manasììnae ì Âfrèmavae: tamu âny ì ne dalì lâvìtam častkì ǔ zâmlì, a tol′kì garady na žyharstva z pradmes′câmì ìh pad bydla ìhnâe ì dzelâ vygodaǔ ìhnìh. </i>


text:
Як загадаў Гасподзь Майсею, так зрабілі сыны Ізраілевыя, калі дзялілі надзелы. </p><i> Âk zagadaǔ Gaspodz′ Majseû, tak zrabìlì syny Ìzraìlevyâ, kalì dzâlìlì nadzely. </i>


text:
<pb/>Сыны Юдавыя прыйшлі ў Галгал да Ісуса. І сказаў яму Халеў, сын Ефаніі, Кенэзіянін: ты ведаеш, што казаў Гасподзь Майсею, чалавеку Божаму, пра мяне і пра цябе ў Кадэс-Варне: </p><i> Syny Ûdavyâ pryjšlì ǔ Galgal da Ìsusa. Ì skazaǔ âmu Haleǔ, syn Efanìì, Kenèzìânìn: ty vedaeš, što kazaǔ Gaspodz′ Majseû, čalaveku Božamu, pra mâne ì pra câbe ǔ Kadès-Varne: </i>


text:
мне было сорак гадоў, калі Майсей, раб Гасподні, пасылаў мяне з Кадэс-Варні агледзець зямлю, і я прынёс яму адказ, што было ў мяне на сэрцы: </p><i> mne bylo sorak gadoǔ, kalì Majsej, rab Gaspodnì, pasylaǔ mâne z Kadès-Varnì agledzec′ zâmlû, ì â prynës âmu adkaz, što bylo ǔ mâne na sèrcy: </i>


text:
браты мае, якія хадзілі са мною, прывялі ў нясьмеласьць сэрца народу, а я дакладна сьледаваў Госпаду Богу майму; </p><i> braty mae, âkìâ hadzìlì sa mnoû, pryvâlì ǔ nâs′melas′c′ sèrca narodu, a â dakladna s′ledavaǔ Gospadu Bogu majmu; </i>


text:
і прысягаў Майсей таго дня і сказаў: "зямля, па якой хадзіла нага твая, будзе надзелам табе і дзецям тваім вавек, бо ты дакладна пасьледаваў Госпаду Богу майму"; </p><i> ì prysâgaǔ Majsej tago dnâ ì skazaǔ: "zâmlâ, pa âkoj hadzìla naga tvaâ, budze nadzelam tabe ì dzecâm tvaìm vavek, bo ty dakladna pas′ledavaǔ Gospadu Bogu majmu"; </i>


text:
дык вось, Гасподзь пакінуў мяне жывога, як Ён казаў; ужо сорак пяць гадоў прайшло з таго часу, калі Гасподзь сказаў Майсею слова гэтае, і Ізраіль хадзіў па пустыні; цяпер, вось, мне восемдзесят пяць гадоў; </p><i> dyk vos′, Gaspodz′ pakìnuǔ mâne žyvoga, âk Ën kazaǔ; užo sorak pâc′ gadoǔ prajšlo z tago času, kalì Gaspodz′ skazaǔ Majseû slova gètae, ì Ìzraìl′ hadzìǔ pa pustynì; câper, vos′, mne vosemdzesât pâc′ gadoǔ; </i>


text:
але і цяпер я такі самы моцны, як і тады, калі пасылаў мяне Майсей: колькі тады ў мяне было сілы, столькі і цяпер ёсьць на тое, каб ваяваць і выходзіць і ўваходзіць; </p><i> ale ì câper â takì samy mocny, âk ì tady, kalì pasylaǔ mâne Majsej: kol′kì tady ǔ mâne bylo sìly, stol′kì ì câper ës′c′ na toe, kab vaâvac′ ì vyhodzìc′ ì ǔvahodzìc′; </i>


text:
дык вось, дай мне гэтую гару, пра якую казаў Гасподзь у той дзень; бо ты чуў у той дзень, што там сыны Энакавыя, і гарады ў іх вялікія і ўмацаваныя; магчыма, Гасподзь са мною, і я выганю іх, як казаў Гасподзь. </p><i> dyk vos′, daj mne gètuû garu, pra âkuû kazaǔ Gaspodz′ u toj dzen′; bo ty čuǔ u toj dzen′, što tam syny Ènakavyâ, ì garady ǔ ìh vâlìkìâ ì ǔmacavanyâ; magčyma, Gaspodz′ sa mnoû, ì â vyganû ìh, âk kazaǔ Gaspodz′. </i>


text:
Ісус дабраславіў яго, і даў у надзел Халеву, сыну Ефаніінаму, Хэўрон. </p><i> Ìsus dabraslavìǔ âgo, ì daǔ u nadzel Halevu, synu Efanììnamu, Hèǔron. </i>


text:
Такім чынам Хэўрон застаўся надзелам Халева, сына Ефаніінага, Кенэзіяніна, да сёньня, за тое, што ён дакладна пашоў за Госпадам Богам Ізраілевым. </p><i> Takìm čynam Hèǔron zastaǔsâ nadzelam Haleva, syna Efanììnaga, Kenèzìânìna, da sën′nâ, za toe, što ën dakladna pašoǔ za Gospadam Bogam Ìzraìlevym. </i>


text:
Імя ў Хэўрона раней было Кірыят-Арбы, як называўся сярод сыноў Энака адзін чалавек вялікі. І зямля супакоілася ад вайны. </p><i> Ìmâ ǔ Hèǔrona ranej bylo Kìryât-Arby, âk nazyvaǔsâ sârod synoǔ Ènaka adzìn čalavek vâlìkì. Ì zâmlâ supakoìlasâ ad vajny. </i>


text:
Жэрабя племю сыноў Юдавых, паводле родаў іхніх, выпала такое: сумежна зь Ідумэяю была пустыня Сін, на поўдзень, пры канцы Тэмана; </p><i> Žèrabâ plemû synoǔ Ûdavyh, pavodle rodaǔ ìhnìh, vypala takoe: sumežna z′ Ìdumèâû byla pustynâ Sìn, na poǔdzen′, pry kancy Tèmana; </i>


text:
паўднёвай мяжою іх быў край мора Салёнага ад затокі, якая прасьціралася на поўдзень; </p><i> paǔdnëvaj mâžoû ìh byǔ kraj mora Salënaga ad zatokì, âkaâ pras′cìralasâ na poǔdzen′; </i>


text:
на поўдні ідзе яна да ўзвышша Акравімскага, праходзіць Цын і, падымаючыся з паўднёвага боку да Кадэс-Варны, праходзіць Хецрон і, падымаючыся да Адара, паварочвае ў Каркаі, </p><i> na poǔdnì ìdze âna da ǔzvyšša Akravìmskaga, prahodzìc′ Cyn ì, padymaûčysâ z paǔdnëvaga boku da Kadès-Varny, prahodzìc′ Hecron ì, padymaûčysâ da Adara, pavaročvae ǔ Karkaì, </i>


text:
потым праходзіць Ацмон, ідзе да патоку Егіпецкага, так што канец гэтай мяжы ёсьць мора. Гэта будзе ваша паўднёвая мяжа. </p><i> potym prahodzìc′ Acmon, ìdze da patoku Egìpeckaga, tak što kanec gètaj mâžy ës′c′ mora. Gèta budze vaša paǔdnëvaâ mâža. </i>


text:
<pb/>А мяжою на ўсход мора Салёнае, да ўтоку Ярдана; а мяжа з паўночнага боку ад затокі мора, ад утоку Ярдана; </p><i> A mâžoû na ǔshod mora Salënae, da ǔtoku Ârdana; a mâža z paǔnočnaga boku ad zatokì mora, ad utoku Ârdana; </i>


text:
адсюль мяжа падымаецца да Бэт-Хоглы і праходзіць з паўночнага боку да Бэт-Аравы, і ідзе мяжа ўгору да каменя Багана, сына Рувімавага; </p><i> adsûl′ mâža padymaecca da Bèt-Hogly ì prahodzìc′ z paǔnočnaga boku da Bèt-Aravy, ì ìdze mâža ǔgoru da kamenâ Bagana, syna Ruvìmavaga; </i>


text:
потым падымаецца мяжа да Давіра ад даліны Ахор і на поўначы паварочвае да Галгала, які насупраць узвышша Адуміма, што з паўднёвага боку патока; адсюль мяжа праходзіць да водаў Эн-Шэмэша і канчаецца каля Эн-Рагела; </p><i> potym padymaecca mâža da Davìra ad dalìny Ahor ì na poǔnačy pavaročvae da Galgala, âkì nasuprac′ uzvyšša Adumìma, što z paǔdnëvaga boku patoka; adsûl′ mâža prahodzìc′ da vodaǔ Èn-Šèmèša ì kančaecca kalâ Èn-Ragela; </i>


text:
адсюль мяжа ідзе ўгору да даліны сына Эномавага з паўднёвага боку Евуса, які ёсьць Ерусалім, і падымаецца мяжа на вяршыню гары, якая на захад насупраць даліны Эномавай, якая на краі даліны Рэфаімаў на поўнач; </p><i> adsûl′ mâža ìdze ǔgoru da dalìny syna Ènomavaga z paǔdnëvaga boku Evusa, âkì ës′c′ Erusalìm, ì padymaecca mâža na vâršynû gary, âkaâ na zahad nasuprac′ dalìny Ènomavaj, âkaâ na kraì dalìny Rèfaìmaǔ na poǔnač; </i>


text:
ад вяршыні гары мяжа паварочвае да крыніцы водаў Нэфтоах і ідзе да гарадоў гары Эфрона, і паварочвае мяжа да Ваала, які ёсьць Кірыят-Ярым; </p><i> ad vâršynì gary mâža pavaročvae da krynìcy vodaǔ Nèftoah ì ìdze da garadoǔ gary Èfrona, ì pavaročvae mâža da Vaala, âkì ës′c′ Kìryât-Ârym; </i>


text:
потым паварочвае мяжа ад Ваала да мора, да гары Сэіра, і ідзе паўночным схілам гары Еарым, якая ёсьць Кесалон, і, сыходзячы да Вэтсаміса, праходзіць праз Тымну; </p><i> potym pavaročvae mâža ad Vaala da mora, da gary Sèìra, ì ìdze paǔnočnym shìlam gary Earym, âkaâ ës′c′ Kesalon, ì, syhodzâčy da Vètsamìsa, prahodzìc′ praz Tymnu; </i>


text:
адсюль мяжа ідзе паўночным бокам Экрона, і паварочвае мяжа да Шыкарона, праходзіць праз гару Ваал і даходзіць да Яўнэіла, і канчаецца мяжа каля мора. Заходнюю мяжу ўтварае вялікае мора. </p><i> adsûl′ mâža ìdze paǔnočnym bokam Èkrona, ì pavaročvae mâža da Šykarona, prahodzìc′ praz garu Vaal ì dahodzìc′ da Âǔnèìla, ì kančaecca mâža kalâ mora. Zahodnûû mâžu ǔtvarae vâlìkae mora. </i>


text:
<pb/>Вось мяжа сыноў Юдавых з родамі іхнімі з усіх бакоў. </p><i> Vos′ mâža synoǔ Ûdavyh z rodamì ìhnìmì z usìh bakoǔ. </i>


text:
<pb/>І Халеву, сыну Ефаніінаму даў частку сярод сыноў Юдавых, як загадаў Гасподзь Ісусу: Кірыят-Арбы, бацькі Энакавага, інакш Хэўрон. </p><i> Ì Halevu, synu Efanììnamu daǔ častku sârod synoǔ Ûdavyh, âk zagadaǔ Gaspodz′ Ìsusu: Kìryât-Arby, bac′kì Ènakavaga, ìnakš Hèǔron. </i>


text:
І выгнаў адтуль Халеў трох сыноў Энакавых: Шэшая, Ахімана і Талмая, дзяцей Энакавых. </p><i> Ì vygnaǔ adtul′ Haleǔ troh synoǔ Ènakavyh: Šèšaâ, Ahìmana ì Talmaâ, dzâcej Ènakavyh. </i>


text:
Адсюль Халеў пайшоў супроць жыхароў Давіра. </p><i> Adsûl′ Haleǔ pajšoǔ suproc′ žyharoǔ Davìra. </i>


text:
І сказаў Халеў: хто разаб'е Кірыят-Сэтэр і возьме яго, таму аддам Ахсу, дачку маю, за жонку. </p><i> Ì skazaǔ Haleǔ: hto razab'e Kìryât-Sètèr ì voz′me âgo, tamu addam Ahsu, dačku maû, za žonku. </i>


text:
І ўзяў яго Гатанііл сын Кеназа, брата Халевавага, і аддаў ён за жонку яму Ахсу, дачку сваю. </p><i> Ì ǔzâǔ âgo Gatanììl syn Kenaza, brata Halevavaga, ì addaǔ ën za žonku âmu Ahsu, dačku svaû. </i>


text:
<pb/>І сталася, як яна мела ісьці, дык яна намовіла яго прасіць у бацькі свайго поля. І яна зышла з асла, а Халеў сказаў ёй: што табе? </p><i> Ì stalasâ, âk âna mela ìs′cì, dyk âna namovìla âgo prasìc′ u bac′kì svajgo polâ. Ì âna zyšla z asla, a Haleǔ skazaǔ ëj: što tabe? </i>


text:
Яна сказала: дай мне дабраславеньне: ты даў мне зямлю паўднёвую, дай мне і крыніцы водаў. І даў ён ёй крыніцы верхнія і крыніцы ніжнія. </p><i> Âna skazala: daj mne dabraslaven′ne: ty daǔ mne zâmlû paǔdnëvuû, daj mne ì krynìcy vodaǔ. Ì daǔ ën ëj krynìcy verhnìâ ì krynìcy nìžnìâ. </i>


text:
<pb/>Вось надзел племю сыноў Юдавых, паводле родаў іхніх: </p><i> Vos′ nadzel plemû synoǔ Ûdavyh, pavodle rodaǔ ìhnìh: </i>


text:
гарады з краю плямёнаў сыноў Юдавых сумежныя з Ідумэяй на поўдні былі: Каўцэіл, Эдэр і Ягур, </p><i> garady z kraû plâmënaǔ synoǔ Ûdavyh sumežnyâ z Ìdumèâj na poǔdnì bylì: Kaǔcèìl, Èdèr ì Âgur, </i>


text:
Леваот, Шэліхім, Аін і Рымон: усяго дваццаць дзевяць гарадоў зь сёламі. </p><i> Levaot, Šèlìhìm, Aìn ì Rymon: usâgo dvaccac′ dzevâc′ garadoǔ z′ sëlamì. </i>


text:
<pb/>На нізінных мясьцінах: Эштаол, Цора і Ашна, </p><i> Na nìzìnnyh mâs′cìnah: Èštaol, Cora ì Ašna, </i>


text:
Шаараім, Адытаім, Гедэра альбо Гедэратаім: чатырнаццаць гарадоў зь іх сёламі. </p><i> Šaaraìm, Adytaìm, Gedèra al′bo Gedèrataìm: čatyrnaccac′ garadoǔ z′ ìh sëlamì. </i>


text:
Гедэрот, Бэт-Дагон, Наэма і Мэкед: шаснаццаць гарадоў зь іх сёламі. </p><i> Gedèrot, Bèt-Dagon, Naèma ì Mèked: šasnaccac′ garadoǔ z′ ìh sëlamì. </i>


text:
Кеіла, Ахзіў і Марэша: дзевяць гарадоў зь іх сёламі. </p><i> Keìla, Ahzìǔ ì Marèša: dzevâc′ garadoǔ z′ ìh sëlamì. </i>


text:
І ад Экрона да мора ўсё, што каля Азота, зь сёламі іх, </p><i> Ì ad Èkrona da mora ǔsë, što kalâ Azota, z′ sëlamì ìh, </i>


text:
Азот, залежныя ад яго гарады і сёлы яго, Газа, залежныя ад яе гарады і сёлы яе, да самага патока Егіпецкага і вялікага мора, якое ёсьць мяжа. </p><i> Azot, zaležnyâ ad âgo garady ì sëly âgo, Gaza, zaležnyâ ad âe garady ì sëly âe, da samaga patoka Egìpeckaga ì vâlìkaga mora, âkoe ës′c′ mâža. </i>


text:
Гашэн, Халон і Гіла: адзінаццаць гарадоў зь іх сёламі. </p><i> Gašèn, Halon ì Gìla: adzìnaccac′ garadoǔ z′ ìh sëlamì. </i>


text:
Хумта, Кірыят-Арбы, інакш Хэўрон, і Цыгор: дзевяць гарадоў зь іх сёламі. </p><i> Humta, Kìryât-Arby, ìnakš Hèǔron, ì Cygor: dzevâc′ garadoǔ z′ ìh sëlamì. </i>


text:
Каін, Гіва і Тымна: дзесяць гарадоў зь іх сёламі. </p><i> Kaìn, Gìva ì Tymna: dzesâc′ garadoǔ z′ ìh sëlamì. </i>


text:
Маарат, Бэт-Анот і Элтэкон: шэсьць гарадоў зь іх сёламі. </p><i> Maarat, Bèt-Anot ì Èltèkon: šès′c′ garadoǔ z′ ìh sëlamì. </i>


text:
<pb/>Кірыят-Ваал, інакш Кірыят-Ярым і Арава: два гарады зь іх сёламі. </p><i> Kìryât-Vaal, ìnakš Kìryât-Ârym ì Arava: dva garady z′ ìh sëlamì. </i>


text:
Ніўшан, Ір-Мэлэх і Эн-Геды: шэсьць гарадоў зь іх сёламі. </p><i> Nìǔšan, Ìr-Mèlèh ì Èn-Gedy: šès′c′ garadoǔ z′ ìh sëlamì. </i>


text:
<pb/>А Евусэяў, жыхароў Ерусаліма, не маглі выгнаць сыны Юдавыя, і таму Евусэі жывуць з сынамі Юды ў Ерусаліме аж да сёньня. </p><i> A Evusèâǔ, žyharoǔ Erusalìma, ne maglì vygnac′ syny Ûdavyâ, ì tamu Evusèì žyvuc′ z synamì Ûdy ǔ Erusalìme až da sën′nâ. </i>


text:
<pb/>Потым выпала жэрабя сынам Язэпавым: ад Ярдана каля Ерыхона, каля водаў Ерыхонскіх на ўсход, пустыня, што прасьціралася ад Ерыхона да гары Вэтыльскай; </p><i> Potym vypala žèrabâ synam Âzèpavym: ad Ârdana kalâ Eryhona, kalâ vodaǔ Eryhonskìh na ǔshod, pustynâ, što pras′cìralasâ ad Eryhona da gary Vètyl′skaj; </i>


text:
ад Вэтыля ідзе мяжа да Луза і пераходзіць да мяжы Архі да Атарота, </p><i> ad Vètylâ ìdze mâža da Luza ì perahodzìc′ da mâžy Arhì da Atarota, </i>


text:
і апускаецца да мора, да мяжы Яфлета, да мяжы ніжняга Бэт-Арона і да Газэра, і канчаецца каля мора. </p><i> ì apuskaecca da mora, da mâžy Âfleta, da mâžy nìžnâga Bèt-Arona ì da Gazèra, ì kančaecca kalâ mora. </i>


text:
<pb/>Гэта і атрымалі ў надзел сыны Язэпа: Манасія і Яфрэм. </p><i> Gèta ì atrymalì ǔ nadzel syny Âzèpa: Manasìâ ì Âfrèm. </i>


text:
Мяжа сыноў Яфрэмавых паводле родаў іхніх была: з усходу мяжою надзелу іхняга быў Атарот-Адар да Бэт-Арона верхняга; </p><i> Mâža synoǔ Âfrèmavyh pavodle rodaǔ ìhnìh byla: z ushodu mâžoû nadzelu ìhnâga byǔ Atarot-Adar da Bèt-Arona verhnâga; </i>


text:
потым ідзе мяжа да мора паўночным бокам Міхмэтата і паварочвае да ўсходняга боку Таанат-Сілома і праходзіць яго з усходняга боку Яноха; </p><i> potym ìdze mâža da mora paǔnočnym bokam Mìhmètata ì pavaročvae da ǔshodnâga boku Taanat-Sìloma ì prahodzìc′ âgo z ushodnâga boku Ânoha; </i>


text:
ад Яноха, сыходзячы да Атарота і Наарата, прымыкае да Ерыхона і даходзіць да Ярдана; </p><i> ad Ânoha, syhodzâčy da Atarota ì Naarata, prymykae da Eryhona ì dahodzìc′ da Ârdana; </i>


text:
ад Тапуаха ідзе мяжа да мора, да патока Каны, і канчаецца морам. Вось надзел племю сыноў Яфрэмавых, паводле родаў іхніх. </p><i> ad Tapuaha ìdze mâža da mora, da patoka Kany, ì kančaecca moram. Vos′ nadzel plemû synoǔ Âfrèmavyh, pavodle rodaǔ ìhnìh. </i>


text:
І гарады аддзелены сынам Яфрэмавым у надзеле сыноў Манасііных, усе гарады зь сёламі іх. </p><i> Ì garady addzeleny synam Âfrèmavym u nadzele synoǔ Manasììnyh, use garady z′ sëlamì ìh. </i>


text:
<pb/>Але ня выгналі Хананэяў, якія жылі ў Газэры; таму Хананэі жылі сярод Яфрэмавых да сёньня, плацячы ім даніну. </p><i> Ale nâ vygnalì Hananèâǔ, âkìâ žylì ǔ Gazèry; tamu Hananèì žylì sârod Âfrèmavyh da sën′nâ, placâčy ìm danìnu. </i>


text:
І выпала жэрабя калену Манасіінаму, бо ён быў першынец Язэпаў. Махіру, першынцу Манасіі, бацьку Галалада, адважнаму на вайне, дастаўся Галаад і Васан. </p><i> Ì vypala žèrabâ kalenu Manasììnamu, bo ën byǔ peršynec Âzèpaǔ. Mahìru, peršyncu Manasìì, bac′ku Galalada, advažnamu na vajne, dastaǔsâ Galaad ì Vasan. </i>


text:
Дасталіся надзелы і астатнім сынам Манасіі, паводле родаў іхніх, і сынам Авіезэра, і сынам Хэлэка, і сынам Асрыіла, і сынам Шэхэма, і сынам Хэфэра, і сынам Шэміды. Вось дзеці Манасіі, сына Язэпавага, мужчынскага полу, паводле родаў іхніх. </p><i> Dastalìsâ nadzely ì astatnìm synam Manasìì, pavodle rodaǔ ìhnìh, ì synam Avìezèra, ì synam Hèlèka, ì synam Asryìla, ì synam Šèhèma, ì synam Hèfèra, ì synam Šèmìdy. Vos′ dzecì Manasìì, syna Âzèpavaga, mužčynskaga polu, pavodle rodaǔ ìhnìh. </i>


text:
<pb/>А ў Салпаада, сына Хэфэравага, сына Галаадавага, сына Махіравага, сына Манасіінага, ня было сыноў, а дочкі. Вось імёны дочак ягоных: Махла, Ноа, Хогла, Мілка і Тырца. </p><i> A ǔ Salpaada, syna Hèfèravaga, syna Galaadavaga, syna Mahìravaga, syna Manasììnaga, nâ bylo synoǔ, a dočkì. Vos′ ìmëny dočak âgonyh: Mahla, Noa, Hogla, Mìlka ì Tyrca. </i>


text:
Яны прыйшлі да сьвятара Элеазара, і да Ісуса, сына Нававага, і да правадыроў, і сказалі: Гасподзь загадаў Майсею даць нам надзел сярод братоў нашых. І дадзены ім надзел, паводле загаду Гасподняга, сярод братоў бацькі іхняга. </p><i> Âny pryjšlì da s′vâtara Èleazara, ì da Ìsusa, syna Navavaga, ì da pravadyroǔ, ì skazalì: Gaspodz′ zagadaǔ Majseû dac′ nam nadzel sârod bratoǔ našyh. Ì dadzeny ìm nadzel, pavodle zagadu Gaspodnâga, sârod bratoǔ bac′kì ìhnâga. </i>


text:
І выпала Манасіі дзесяць дзялянак, акрамя зямлі Галаадскай і Васанскай, якая за Ярданам; </p><i> Ì vypala Manasìì dzesâc′ dzâlânak, akramâ zâmlì Galaadskaj ì Vasanskaj, âkaâ za Ârdanam; </i>


text:
бо дочкі сыноў Манасіі атрымалі надзел сярод сыноў ягоных, а зямля Галаадская дасталася астатнім сынам Манасіі. </p><i> bo dočkì synoǔ Manasìì atrymalì nadzel sârod synoǔ âgonyh, a zâmlâ Galaadskaâ dastalasâ astatnìm synam Manasìì. </i>


text:
<pb/>Мяжа Манасіі ідзе ад Асіра да Міхмэтата, які насупраць Сіхема; адсюль мяжа ідзе направа да жыхароў Эн Тапуаха. </p><i> Mâža Manasìì ìdze ad Asìra da Mìhmètata, âkì nasuprac′ Sìhema; adsûl′ mâža ìdze naprava da žyharoǔ Èn Tapuaha. </i>


text:
Зямля Тапуах дасталася Манасіі, а Тапуах каля мяжы Манасіінай - сынам Яфрэмавым. </p><i> Zâmlâ Tapuah dastalasâ Manasìì, a Tapuah kalâ mâžy Manasììnaj - synam Âfrèmavym. </i>


text:
Адсюль мяжа сыходзіць да патока Кана, з паўднёвага боку патока. Гарады гэтыя - Яфрэмавыя, хоць сярод гарадоў Манасіі. Мяжа Манасіі - на паўночным баку патока і канчаецца морам. </p><i> Adsûl′ mâža syhodzìc′ da patoka Kana, z paǔdnëvaga boku patoka. Garady gètyâ - Âfrèmavyâ, hoc′ sârod garadoǔ Manasìì. Mâža Manasìì - na paǔnočnym baku patoka ì kančaecca moram. </i>


text:
Што на поўдзень, тое Яфрэмава, а што на поўнач, тое Манасіінае: а мора было мяжою іхняй; да Асіра прымыкалі яны з паўночнага боку і да Ісахара з усходняга. </p><i> Što na poǔdzen′, toe Âfrèmava, a što na poǔnač, toe Manasììnae: a mora bylo mâžoû ìhnâj; da Asìra prymykalì âny z paǔnočnaga boku ì da Ìsahara z ushodnâga. </i>


text:
Каля Ісахара і Асіра - Манасіі Бэт-Чан і залежныя ад яго мясьціны, Іўлеам і залежныя ад яго мясьціны, жыхары Дора і залежныя ад яго мясьціны, жыхары Эн-Дора і залежныя ад яго мясьціны, жыхары Таанаха і залежныя ад яго мясьціны, жыхары Мэгідона і залежныя ад яго мясьціны, і трэцяя частка Натэта. </p><i> Kalâ Ìsahara ì Asìra - Manasìì Bèt-Čan ì zaležnyâ ad âgo mâs′cìny, Ìǔleam ì zaležnyâ ad âgo mâs′cìny, žyhary Dora ì zaležnyâ ad âgo mâs′cìny, žyhary Èn-Dora ì zaležnyâ ad âgo mâs′cìny, žyhary Taanaha ì zaležnyâ ad âgo mâs′cìny, žyhary Mègìdona ì zaležnyâ ad âgo mâs′cìny, ì trècââ častka Natèta. </i>


text:
Сыны Манасііныя не маглі выгнаць жыхароў гарадоў гэтых, і Хананэі засталіся жыць у зямлі гэтай. </p><i> Syny Manasììnyâ ne maglì vygnac′ žyharoǔ garadoǔ gètyh, ì Hananèì zastalìsâ žyc′ u zâmlì gètaj. </i>


text:
А калі сыны Ізраілевыя ўвабраліся ў сілу, тады Хананэяў зрабілі яны даньнікамі, але выгнаць ня выгналі іх. </p><i> A kalì syny Ìzraìlevyâ ǔvabralìsâ ǔ sìlu, tady Hananèâǔ zrabìlì âny dan′nìkamì, ale vygnac′ nâ vygnalì ìh. </i>


text:
<pb/>Сыны Язэпа гаварылі Ісусу і сказалі: чаму ты даў мне ў надзел адно жэрабя і адну дзялянку, тым часам як я шматлюдны, бо так дабраславіў мяне Гасподзь? </p><i> Syny Âzèpa gavarylì Ìsusu ì skazalì: čamu ty daǔ mne ǔ nadzel adno žèrabâ ì adnu dzâlânku, tym časam âk â šmatlûdny, bo tak dabraslavìǔ mâne Gaspodz′? </i>


text:
Ісус сказаў ім: калі ты шматлюдны, дык ідзі ў лясы і там, у зямлі Фэрэзэяў і Рэфаімаў, расьцерабі сабе месца, калі гара Яфрэмавая табе цесная. </p><i> Ìsus skazaǔ ìm: kalì ty šmatlûdny, dyk ìdzì ǔ lâsy ì tam, u zâmlì Fèrèzèâǔ ì Rèfaìmaǔ, ras′cerabì sabe mesca, kalì gara Âfrèmavaâ tabe cesnaâ. </i>


text:
Сыны Язэпа сказалі: не застанецца за намі гара, бо жалезныя калясьніцы ўва ўсіх Хананэяў, якія жывуць у даліне, як у тых, якія ў Бэт-Сане і ў залежных ад яго мясьцінах, так і ў тых, што ў даліне Ізрээльскай. </p><i> Syny Âzèpa skazalì: ne zastanecca za namì gara, bo žaleznyâ kalâs′nìcy ǔva ǔsìh Hananèâǔ, âkìâ žyvuc′ u dalìne, âk u tyh, âkìâ ǔ Bèt-Sane ì ǔ zaležnyh ad âgo mâs′cìnah, tak ì ǔ tyh, što ǔ dalìne Ìzrèèl′skaj. </i>


text:
Але Ісус сказаў дому Язэпаваму, Яфрэмаваму і Манасіінаму: ты шматлюдны і сіла ў цябе вялікая; не адно жэрабя будзе ў цябе: </p><i> Ale Ìsus skazaǔ domu Âzèpavamu, Âfrèmavamu ì Manasììnamu: ty šmatlûdny ì sìla ǔ câbe vâlìkaâ; ne adno žèrabâ budze ǔ câbe: </i>


text:
і гара будзе твая, і лес гэты; ты расьцярэбіш яго, і ён будзе твой да самага канца яго; бо ты выганіш Хананэяў, хоць у іх калясьніцы жалезныя, і хоць яны моцныя. </p><i> ì gara budze tvaâ, ì les gèty; ty ras′cârèbìš âgo, ì ën budze tvoj da samaga kanca âgo; bo ty vyganìš Hananèâǔ, hoc′ u ìh kalâs′nìcy žaleznyâ, ì hoc′ âny mocnyâ. </i>


text:
<pb/>Усё супольства сыноў Ізраілевых сабралася ў Сілом, і паставілі там скінію сходу, бо зямля была ўпакорана імі. </p><i> Usë supol′stva synoǔ Ìzraìlevyh sabralasâ ǔ Sìlom, ì pastavìlì tam skìnìû shodu, bo zâmlâ byla ǔpakorana ìmì. </i>


text:
А з сыноў Ізраілевых заставалася сем плямёнаў, якія яшчэ не атрымалі надзелу свайго. </p><i> A z synoǔ Ìzraìlevyh zastavalasâ sem plâmënaǔ, âkìâ âščè ne atrymalì nadzelu svajgo. </i>


text:
І сказаў Ісус сынам Ізраілевым: ці доўга вы яшчэ будзеце ня дбаць пра тое, каб пайсьці і ўзяць у спадчыну зямлю, якую даў вам Гасподзь Бог бацькоў вашых? </p><i> Ì skazaǔ Ìsus synam Ìzraìlevym: cì doǔga vy âščè budzece nâ dbac′ pra toe, kab pajs′cì ì ǔzâc′ u spadčynu zâmlû, âkuû daǔ vam Gaspodz′ Bog bac′koǔ vašyh? </i>


text:
дайце ад сябе па тры чалавекі з племя; я пашлю іх, і яны, устаўшы, пройдуць па зямлі і апішуць яе, як трэба падзяліць ім на надзелы, і прыйдуць да мяне; </p><i> dajce ad sâbe pa try čalavekì z plemâ; â pašlû ìh, ì âny, ustaǔšy, projduc′ pa zâmlì ì apìšuc′ âe, âk trèba padzâlìc′ ìm na nadzely, ì pryjduc′ da mâne; </i>


text:
няхай падзеляць яе на сем надзелаў; Юда няхай застаецца ў межах сваіх на поўдні, а дом Язэпаў няхай застаецца ў межах сваіх на поўначы; </p><i> nâhaj padzelâc′ âe na sem nadzelaǔ; Ûda nâhaj zastaecca ǔ mežah svaìh na poǔdnì, a dom Âzèpaǔ nâhaj zastaecca ǔ mežah svaìh na poǔnačy; </i>


text:
а вы расьпішэце зямлю на сем надзелаў і падайце мне сюды: я кіну вам жэрабя тут перад абліччам Госпада Бога нашага; </p><i> a vy ras′pìšèce zâmlû na sem nadzelaǔ ì padajce mne sûdy: â kìnu vam žèrabâ tut perad ablìččam Gospada Boga našaga; </i>


text:
а лявітам няма долі паміж вамі, бо сьвятарства Гасподняе ёсьць доля іхняя; а Гад, Рувім і палавіна племя Манасіінага атрымалі надзел свой за Ярданам на ўсход, які даў ім Майсей, раб Гасподні. </p><i> a lâvìtam nâma dolì pamìž vamì, bo s′vâtarstva Gaspodnâe ës′c′ dolâ ìhnââ; a Gad, Ruvìm ì palavìna plemâ Manasììnaga atrymalì nadzel svoj za Ârdanam na ǔshod, âkì daǔ ìm Majsej, rab Gaspodnì. </i>


text:
<pb/>Гэтыя людзі ўсталі і пайшлі. А Ісус тым, якія падышлі апісваць зямлю, даў такі загад: ідзеце, абыдзеце зямлю, апішэце яе і вяртайцеся да мяне; а я тут кіну вам жэрабя перад абліччам Гасподнім, у Сіломе. </p><i> Gètyâ lûdzì ǔstalì ì pajšlì. A Ìsus tym, âkìâ padyšlì apìsvac′ zâmlû, daǔ takì zagad: ìdzece, abydzece zâmlû, apìšèce âe ì vârtajcesâ da mâne; a â tut kìnu vam žèrabâ perad ablìččam Gaspodnìm, u Sìlome. </i>


text:
Яны пайшлі, прайшлі па зямлі і апісалі яе, паводле гарадоў яе, на сем надзелаў, у кнізе, і прыйшлі да Ісуса ў табар, у Сілом. </p><i> Âny pajšlì, prajšlì pa zâmlì ì apìsalì âe, pavodle garadoǔ âe, na sem nadzelaǔ, u knìze, ì pryjšlì da Ìsusa ǔ tabar, u Sìlom. </i>


text:
Ісус кінуў ім жэрабя ў Сіломе перад Госпадам, і падзяліў там Ісус зямлю сынам Ізраілевым па дзялянках іх. </p><i> Ìsus kìnuǔ ìm žèrabâ ǔ Sìlome perad Gospadam, ì padzâlìǔ tam Ìsus zâmlû synam Ìzraìlevym pa dzâlânkah ìh. </i>


text:
Жэрабя выпала калену сыноў Веньямінавых, паводле родаў іхніх. Мяжа іх паводле жэрабя ішла паміж сынамі Юды і сынамі Язэпа; </p><i> Žèrabâ vypala kalenu synoǔ Ven′âmìnavyh, pavodle rodaǔ ìhnìh. Mâža ìh pavodle žèrabâ ìšla pamìž synamì Ûdy ì synamì Âzèpa; </i>


text:
Мяжа іх на паўночным баку пачынаецца каля Ярдана, і праходзіць мяжа гэтая каля Ерыхона з поўначы, і падымаецца на гару на захадзе, і канчаецца ў пустыні Бэтавэн; </p><i> Mâža ìh na paǔnočnym baku pačynaecca kalâ Ârdana, ì prahodzìc′ mâža gètaâ kalâ Eryhona z poǔnačy, ì padymaecca na garu na zahadze, ì kančaecca ǔ pustynì Bètavèn; </i>


text:
адтуль мяжа ідзе да Луза, да паўднёвага боку Луза, Інакш Вэтыля, і сыходзіць мяжа да Атарот-Адара, да гары, якая на паўднёвым баку Бэт-Арона ніжняга; </p><i> adtul′ mâža ìdze da Luza, da paǔdnëvaga boku Luza, Ìnakš Vètylâ, ì syhodzìc′ mâža da Atarot-Adara, da gary, âkaâ na paǔdnëvym baku Bèt-Arona nìžnâga; </i>


text:
потым мяжа паварочвае і схіляецца да марскога боку на поўдзень ад гары, якая на поўдні перад Бэт-Аронам, і канчаецца каля Кірыят-Ваала, інакш Кірыят-Ярыма, горада сыноў Юдавых. Гэта заходні бок. </p><i> potym mâža pavaročvae ì shìlâecca da marskoga boku na poǔdzen′ ad gary, âkaâ na poǔdnì perad Bèt-Aronam, ì kančaecca kalâ Kìryât-Vaala, ìnakš Kìryât-Âryma, gorada synoǔ Ûdavyh. Gèta zahodnì bok. </i>


text:
А паўднёвым бокам ад Кірыят-Ярыма ідзе мяжа да мора і даходзіць да крыніцы водаў Нэфтааха; </p><i> A paǔdnëvym bokam ad Kìryât-Âryma ìdze mâža da mora ì dahodzìc′ da krynìcy vodaǔ Nèftaaha; </i>


text:
потым мяжа сыходзіць да канца гары, якая перад далінаю сына Эномавага, у даліне Рэфаімаў, на поўнач і сыходзіць далінаю Энома да паўднэвага боку Евуса, і ідзе да Эн-Рагела; </p><i> potym mâža syhodzìc′ da kanca gary, âkaâ perad dalìnaû syna Ènomavaga, u dalìne Rèfaìmaǔ, na poǔnač ì syhodzìc′ dalìnaû Ènoma da paǔdnèvaga boku Evusa, ì ìdze da Èn-Ragela; </i>


text:
потым паварочвае з поўначы і йдзе да да Эн-Шамэша, і йдзе Гелілота, які насупраць узвышша Адуміма, і сыходзіць да каменя Багана, сына Рувімавага; </p><i> potym pavaročvae z poǔnačy ì jdze da da Èn-Šamèša, ì jdze Gelìlota, âkì nasuprac′ uzvyšša Adumìma, ì syhodzìc′ da kamenâ Bagana, syna Ruvìmavaga; </i>


text:
потым праходзіць паблізу раўніны на поўнач і сыходзіць на раўніну; </p><i> potym prahodzìc′ pablìzu raǔnìny na poǔnač ì syhodzìc′ na raǔnìnu; </i>


text:
адсюль праходзіць мяжу каля Бэт-Хоглы на поўнач, і канчаецца мяжа каля паўночнай затокі мора Салёнага, каля паўднёвага канца Ярдана. Вось мяжа паўднёвая. З усходняга ж боку мяжою служыць Ярдан. </p><i> adsûl′ prahodzìc′ mâžu kalâ Bèt-Hogly na poǔnač, ì kančaecca mâža kalâ paǔnočnaj zatokì mora Salënaga, kalâ paǔdnëvaga kanca Ârdana. Vos′ mâža paǔdnëvaâ. Z ushodnâga ž boku mâžoû služyc′ Ârdan. </i>


text:
Вось надзел сыноў Веньямінавых, зь межамі ягонымі з усіх бакоў, паводле родаў іхніх. </p><i> Vos′ nadzel synoǔ Ven′âmìnavyh, z′ mežamì âgonymì z usìh bakoǔ, pavodle rodaǔ ìhnìh. </i>


text:
<pb/>Гарады племя сыноў Веньямінавых, паводле родаў іхніх, належалі гэтыя: Ерыхон, Бэт-Хогла і Эмэк-Кецыц. </p><i> Garady plemâ synoǔ Ven′âmìnavyh, pavodle rodaǔ ìhnìh, naležalì gètyâ: Eryhon, Bèt-Hogla ì Èmèk-Kecyc. </i>


text:
Кефар-Аманай, Афні і Гева: дванаццаць гарадоў зь іх сёламі </p><i> Kefar-Amanaj, Afnì ì Geva: dvanaccac′ garadoǔ z′ ìh sëlamì </i>


text:
Цэла, Элэф і Евус, інакш Ерусалім, Гівэат і Кірыят: чатырнаццаць гарадоў зь іх сёламі. Вось надзел сыноў Веньямінавых, паводле родаў іхніх. </p><i> Cèla, Èlèf ì Evus, ìnakš Erusalìm, Gìvèat ì Kìryât: čatyrnaccac′ garadoǔ z′ ìh sëlamì. Vos′ nadzel synoǔ Ven′âmìnavyh, pavodle rodaǔ ìhnìh. </i>


text:
<pb/>Другое жэрабя выпала Сымону, племю сыноў Сымонавых, паводле родаў іхніх: і быў надзел іхні сярод надзелу сыноў Юдавых. </p><i> Drugoe žèrabâ vypala Symonu, plemû synoǔ Symonavyh, pavodle rodaǔ ìhnìh: ì byǔ nadzel ìhnì sârod nadzelu synoǔ Ûdavyh. </i>


text:
У надзеле іхнім былі: Вірсавія альбо Шэва, Малада, </p><i> U nadzele ìhnìm bylì: Vìrsavìâ al′bo Šèva, Malada, </i>


text:
Бэт-Леваот і Шарухен: трынаццаць гарадоў зь іх сёламі, </p><i> Bèt-Levaot ì Šaruhen: trynaccac′ garadoǔ z′ ìh sëlamì, </i>


text:
Аін, Рымон, Этэр і Ашан: чатыры гарады зь сёламі іх, </p><i> Aìn, Rymon, Ètèr ì Ašan: čatyry garady z′ sëlamì ìh, </i>


text:
і ўсе сёлы, якія вакол гарадоў гэтых аж да Ваалат-Бээра, альбо паўднёвай Рамы. Вось надзел племю сыноў Сымонавых, паводле родаў іхніх. </p><i> ì ǔse sëly, âkìâ vakol garadoǔ gètyh až da Vaalat-Bèèra, al′bo paǔdnëvaj Ramy. Vos′ nadzel plemû synoǔ Symonavyh, pavodle rodaǔ ìhnìh. </i>


text:
Ад дзялянкі сыноў Юдавых выдзелены надзел племю сыноў Сымонавых. Як што дзялянка сыноў Юдавых была надта вялікая для іх, дык сыны Сымонавыя і атрымалі надзел сярод іхняга надзелу. </p><i> Ad dzâlânkì synoǔ Ûdavyh vydzeleny nadzel plemû synoǔ Symonavyh. Âk što dzâlânka synoǔ Ûdavyh byla nadta vâlìkaâ dlâ ìh, dyk syny Symonavyâ ì atrymalì nadzel sârod ìhnâga nadzelu. </i>


text:
Трэцяе жэрабя выпала сынам Завулонавым паводле родаў іхніх, і цягнулася мяжа надзелу іхняга да Сарыда; </p><i> Trècâe žèrabâ vypala synam Zavulonavym pavodle rodaǔ ìhnìh, ì câgnulasâ mâža nadzelu ìhnâga da Saryda; </i>


text:
мяжа іх падымаецца да мора і да Маралы і прымыкае да Дабэшэта і прымыкае да патока, які перад Ёкнэамам; </p><i> mâža ìh padymaecca da mora ì da Maraly ì prymykae da Dabèšèta ì prymykae da patoka, âkì perad Ëknèamam; </i>


text:
ад Сарыда ідзе назад да ўсходняга боку, на ўсход сонца, да мяжы Кіслот-Тавора; адсюль ідзе да Даўрата і падымаецца да Яфіі; </p><i> ad Saryda ìdze nazad da ǔshodnâga boku, na ǔshod sonca, da mâžy Kìslot-Tavora; adsûl′ ìdze da Daǔrata ì padymaecca da Âfìì; </i>


text:
адсюль праходзіць на ўсход у Гет-Хэфэр, у Іту-Кацын, і йдзе да Рымона, Мітаара і Нэі; </p><i> adsûl′ prahodzìc′ na ǔshod u Get-Hèfèr, u Ìtu-Kacyn, ì jdze da Rymona, Mìtaara ì Nèì; </i>


text:
і паварочвае мяжа з поўначы да Ханатона і канчаецца далінаю Іфтах-Эл; </p><i> ì pavaročvae mâža z poǔnačy da Hanatona ì kančaecca dalìnaû Ìftah-Èl; </i>


text:
далей: Катаф, Нагалал, Шымрон, Ідэала і Віфляем: дванаццаць гарадоў зь іх сёламі. </p><i> dalej: Kataf, Nagalal, Šymron, Ìdèala ì Vìflâem: dvanaccac′ garadoǔ z′ ìh sëlamì. </i>


text:
Вось надзел сыноў Завулонавых, паводле іхніх родаў; вось гарады і сёлы іхнія. </p><i> Vos′ nadzel synoǔ Zavulonavyh, pavodle ìhnìh rodaǔ; vos′ garady ì sëly ìhnìâ. </i>


text:
Чацьвёртае жэрабя выпала Ісахару, сынам Ісахаравым, паводле родаў іхніх; </p><i> Čac′vërtae žèrabâ vypala Ìsaharu, synam Ìsaharavym, pavodle rodaǔ ìhnìh; </i>


text:
і прымыкае мяжа да Тавора і Шагацымы і Вэтсаміса, і канчаецца мяжа іхняя каля Ярдана: шаснаццаць гарадоў зь сёламі іх. </p><i> ì prymykae mâža da Tavora ì Šagacymy ì Vètsamìsa, ì kančaecca mâža ìhnââ kalâ Ârdana: šasnaccac′ garadoǔ z′ sëlamì ìh. </i>


text:
Вось надзел сыноў племя Ісахаравага паводле родаў іхніх; вось гарады і сёлы іхнія. </p><i> Vos′ nadzel synoǔ plemâ Ìsaharavaga pavodle rodaǔ ìhnìh; vos′ garady ì sëly ìhnìâ. </i>


text:
Пятае жэрабя выпала племю сыноў Асіравых, паводле родаў іхніх; </p><i> Pâtae žèrabâ vypala plemû synoǔ Asìravyh, pavodle rodaǔ ìhnìh; </i>


text:
мяжою іх былі: Хэлкат, Халі, Вэтэн і Ахсаф, </p><i> mâžoû ìh bylì: Hèlkat, Halì, Vètèn ì Ahsaf, </i>


text:
Аламэлэх, Амад і Мішал; і прылягае мяжа да Карміла з заходняга боку і да Шыхор-Ліўната; </p><i> Alamèlèh, Amad ì Mìšal; ì prylâgae mâža da Karmìla z zahodnâga boku ì da Šyhor-Lìǔnata; </i>


text:
потым ідзе назад на ўсход сонца ў Вэт-Дагон і прылягае да Завулона і да даліны Іфтах-Эл поўначы, у Бэт-Эмэк і Нэеэл, і йдзе ў Кавула, зь левага боку; </p><i> potym ìdze nazad na ǔshod sonca ǔ Vèt-Dagon ì prylâgae da Zavulona ì da dalìny Ìftah-Èl poǔnačy, u Bèt-Èmèk ì Nèeèl, ì jdze ǔ Kavula, z′ levaga boku; </i>


text:
далей: Эўрон, Рэхаў, Хамон і Кана, да Сідона вялікага; </p><i> dalej: Èǔron, Rèhaǔ, Hamon ì Kana, da Sìdona vâlìkaga; </i>


text:
потым мяжа вяртаецца да Рамы да ўмацаванага горада Тыра, і паварочвае мяжа да Хосы і канчаецца каля мора, у мястэчку Ахзіў; </p><i> potym mâža vârtaecca da Ramy da ǔmacavanaga gorada Tyra, ì pavaročvae mâža da Hosy ì kančaecca kalâ mora, u mâstèčku Ahzìǔ; </i>


text:
далей: Ума, Афэк і Рэхаў: дваццаць два гарады зь сёламі іх. </p><i> dalej: Uma, Afèk ì Rèhaǔ: dvaccac′ dva garady z′ sëlamì ìh. </i>


text:
Вось надзел калена сыноў Асіравых, паводле плямёнаў іхніх; вось гарады і сёлы іх. </p><i> Vos′ nadzel kalena synoǔ Asìravyh, pavodle plâmënaǔ ìhnìh; vos′ garady ì sëly ìh. </i>


text:
Шостае жэрабя выпала сынам Нэфталімавым, сынам Нэфталіма паводле родаў іхніх; </p><i> Šostae žèrabâ vypala synam Nèftalìmavym, synam Nèftalìma pavodle rodaǔ ìhnìh; </i>


text:
мяжа ішла ад Хэлэфа ад дубровы, што ў Цананіме, да Адамі-Нэкева і Яўнэіла, да Лакума, і канчалася каля Ярдана; </p><i> mâža ìšla ad Hèlèfa ad dubrovy, što ǔ Cananìme, da Adamì-Nèkeva ì Âǔnèìla, da Lakuma, ì kančalasâ kalâ Ârdana; </i>


text:
адсюль вяртаецца мяжа на захад да Азнот-Тавора і йдзе адтуль да Хукока, і прылягае да Завулона з поўдня, і да Асіра прылягае з захаду, і да Юды каля Ярдана, ад усходу сонца. </p><i> adsûl′ vârtaecca mâža na zahad da Aznot-Tavora ì jdze adtul′ da Hukoka, ì prylâgae da Zavulona z poǔdnâ, ì da Asìra prylâgae z zahadu, ì da Ûdy kalâ Ârdana, ad ushodu sonca. </i>


text:
гарады ўмацаваныя: Цыдым, Цэр, Хамат, Ракат і Хінэрэт, </p><i> garady ǔmacavanyâ: Cydym, Cèr, Hamat, Rakat ì Hìnèrèt, </i>


text:
Ірэон, Мігдал-Эл, Харэм, Бэт-Анат і Вэтсаміс: дзевятнаццаць гарадоў зь іх сёламі. </p><i> Ìrèon, Mìgdal-Èl, Harèm, Bèt-Anat ì Vètsamìs: dzevâtnaccac′ garadoǔ z′ ìh sëlamì. </i>


text:
Вось надзел племю сыноў Нэфталімавых паводле родаў іхніх; вось гарады і сёлы іх. </p><i> Vos′ nadzel plemû synoǔ Nèftalìmavyh pavodle rodaǔ ìhnìh; vos′ garady ì sëly ìh. </i>


text:
Племю сыноў Данавых, паводле родаў іхніх, выпала жэрабя сёмае; </p><i> Plemû synoǔ Danavyh, pavodle rodaǔ ìhnìh, vypala žèrabâ sëmae; </i>


text:
мяжою надзелу іхняга былі: Цора, Эштаол і Ір-Шэмэш, </p><i> mâžoû nadzelu ìhnâga bylì: Cora, Èštaol ì Ìr-Šèmèš, </i>


text:
Мэ-Яркон і Ракон зь мяжою пабліз Ёпіі. І выпаў надзел сыноў Данавых малы для іх. </p><i> Mè-Ârkon ì Rakon z′ mâžoû pablìz Ëpìì. Ì vypaǔ nadzel synoǔ Danavyh maly dlâ ìh. </i>


text:
І сыны Данавыя пайшлі вайною на Ласэм і ўзялі яго, і пабілі яго мечам, і атрымалі яго ў спадчыну, і пасяліліся ў ім, і назвалі Ласэм-Данам, імем Дана, бацькі свайго. </p><i> Ì syny Danavyâ pajšlì vajnoû na Lasèm ì ǔzâlì âgo, ì pabìlì âgo mečam, ì atrymalì âgo ǔ spadčynu, ì pasâlìlìsâ ǔ ìm, ì nazvalì Lasèm-Danam, ìmem Dana, bac′kì svajgo. </i>


text:
Вось надзел племю сыноў Данавых, паводле родаў іхніх; вось гарады і сёлы іхнія. </p><i> Vos′ nadzel plemû synoǔ Danavyh, pavodle rodaǔ ìhnìh; vos′ garady ì sëly ìhnìâ. </i>


text:
Калі закончылі падзел зямлі, паводле межаў яе, тады сыны Ізраілевыя далі сярод сябе надзел Ісусу, сыну Нава: </p><i> Kalì zakončylì padzel zâmlì, pavodle mežaǔ âe, tady syny Ìzraìlevyâ dalì sârod sâbe nadzel Ìsusu, synu Nava: </i>


text:
паводле загаду Гасподняга далі яму горад Тамнат-Сараі, якога ён прасіў, на гары Яфрэмавай; і паставіў ён горад і жыў у ім. </p><i> pavodle zagadu Gaspodnâga dalì âmu gorad Tamnat-Saraì, âkoga ën prasìǔ, na gary Âfrèmavaj; ì pastavìǔ ën gorad ì žyǔ u ìm. </i>


text:
<pb/>Вось надзелы, якія Элеазар сьвятар, Ісус, сын Наваў, і правадыры пакаленьняў падзялілі плямёнам сыноў Ізраілевых, паводле жэрабя, у Сіломе, перад абліччам Гасподнім, каля ўваходу ў скінію сходу. І закончылі падзел зямлі. </p><i> Vos′ nadzely, âkìâ Èleazar s′vâtar, Ìsus, syn Navaǔ, ì pravadyry pakalen′nâǔ padzâlìlì plâmënam synoǔ Ìzraìlevyh, pavodle žèrabâ, u Sìlome, perad ablìččam Gaspodnìm, kalâ ǔvahodu ǔ skìnìû shodu. Ì zakončylì padzel zâmlì. </i>


text:
скажы сынам Ізраілевым: зрабеце ў сябе гарады-сховы, пра якія Я казаў вам праз Майсея, </p><i> skažy synam Ìzraìlevym: zrabece ǔ sâbe garady-shovy, pra âkìâ Â kazaǔ vam praz Majseâ, </i>


text:
каб мог уцякаць туды забойца, які забіў чалавека памылкова, без намыслу; няхай будуць у вас сховішчам ад помсьніка за кроў. </p><i> kab mog ucâkac′ tudy zabojca, âkì zabìǔ čalaveka pamylkova, bez namyslu; nâhaj buduc′ u vas shovìščam ad poms′nìka za kroǔ. </i>


text:
І хто ўцячэ ў адзін з гарадоў гэтых, няхай стане каля брамы горада і раскажа ўголас старэйшынам горада гэтага справу сваю; і яны прымуць яго да сябе ў горад і дадуць яму месца, каб ён жыў у іх; </p><i> Ì hto ǔcâčè ǔ adzìn z garadoǔ gètyh, nâhaj stane kalâ bramy gorada ì raskaža ǔgolas starèjšynam gorada gètaga spravu svaû; ì âny prymuc′ âgo da sâbe ǔ gorad ì daduc′ âmu mesca, kab ën žyǔ u ìh; </i>


text:
і калі пагоніцца за ім помсьнік за кроў, дык яны не павінны выдаваць у рукі яго забойцу, бо ён без намыслу забіў блізкага свайго, ня меў да яго нянавісьці ні ўчора, ні заўчора; </p><i> ì kalì pagonìcca za ìm poms′nìk za kroǔ, dyk âny ne pavìnny vydavac′ u rukì âgo zabojcu, bo ën bez namyslu zabìǔ blìzkaga svajgo, nâ meǔ da âgo nânavìs′cì nì ǔčora, nì zaǔčora; </i>


text:
няхай ён жыве ў гэтым горадзе, пакуль ня стане перад супольствам на суд, пакуль не памрэ вялікі сьвятар, якія будзе ў тыя дні. А потым няхай вернецца забойца і пойдзе ў горад свой і ў дом свой, зь якога ён уцёк. </p><i> nâhaj ën žyve ǔ gètym goradze, pakul′ nâ stane perad supol′stvam na sud, pakul′ ne pamrè vâlìkì s′vâtar, âkìâ budze ǔ tyâ dnì. A potym nâhaj vernecca zabojca ì pojdze ǔ gorad svoj ì ǔ dom svoj, z′ âkoga ën ucëk. </i>


text:
<pb/>І выдзелілі Кедэс у Галілеі на гары Нэфталімавай, Сіхем на гары Яфрэмавай, і Кірыят-Арбы, інакш Хэўрон, на гары Юдавай; </p><i> Ì vydzelìlì Kedès u Galìleì na gary Nèftalìmavaj, Sìhem na gary Âfrèmavaj, ì Kìryât-Arby, ìnakš Hèǔron, na gary Ûdavaj; </i>


text:
за Ярданам, насупраць Ерыхона на ўсход, аддзялілі: Бэцэр у пустыні, на раўніне, ад племя Рувімавага, і Рамот у Галаадзе ад племя Гадавага, і Галан у Васане ад племя Манасіінага: </p><i> za Ârdanam, nasuprac′ Eryhona na ǔshod, addzâlìlì: Bècèr u pustynì, na raǔnìne, ad plemâ Ruvìmavaga, ì Ramot u Galaadze ad plemâ Gadavaga, ì Galan u Vasane ad plemâ Manasììnaga: </i>


text:
гэтыя гарады вызначаны ўсім сынам Ізраілевым і прыхадням, якія жывуць у іх, каб уцякаў туды кожны, хто забіў чалавека памылкова, каб не памёр ён ад рукі помсьніка за кроў, пакуль ня стане перад супольствам. </p><i> gètyâ garady vyznačany ǔsìm synam Ìzraìlevym ì pryhadnâm, âkìâ žyvuc′ u ìh, kab ucâkaǔ tudy kožny, hto zabìǔ čalaveka pamylkova, kab ne pamër ën ad rukì poms′nìka za kroǔ, pakul′ nâ stane perad supol′stvam. </i>


text:
<pb/>Правадыры пакаленьняў лявіцкіх прыйшлі да Элеазара сьвятара і да Ісуса, сына Нава, і да правадыроў пакаленьняў сыноў Ізраілевых, </p><i> Pravadyry pakalen′nâǔ lâvìckìh pryjšlì da Èleazara s′vâtara ì da Ìsusa, syna Nava, ì da pravadyroǔ pakalen′nâǔ synoǔ Ìzraìlevyh, </i>


text:
і казалі ім у Сіломе, у зямлі Ханаанскай, і сказалі: Гасподзь загадаў праз Майсея даць нам гарады на жыхарства і прадмесьці іх пад быдла наша. </p><i> ì kazalì ìm u Sìlome, u zâmlì Hanaanskaj, ì skazalì: Gaspodz′ zagadaǔ praz Majseâ dac′ nam garady na žyharstva ì pradmes′cì ìh pad bydla naša. </i>


text:
І далі сыны Ізраілевыя лявітам з надзелаў сваіх, паводле загаду Гасподняга, гэтыя гарады з прадмесьцямі іх. </p><i> Ì dalì syny Ìzraìlevyâ lâvìtam z nadzelaǔ svaìh, pavodle zagadu Gaspodnâga, gètyâ garady z pradmes′câmì ìh. </i>


text:
<pb/>Выпала жэрабя плямёнам Каатавым; і дасталася па жэрабі сынам Аарона сьвятара, лявітам, ад племя Юдавага і ад племя Сымонавага і ад племя Веньямінавага трынаццаць гарадоў; </p><i> Vypala žèrabâ plâmënam Kaatavym; ì dastalasâ pa žèrabì synam Aarona s′vâtara, lâvìtam, ad plemâ Ûdavaga ì ad plemâ Symonavaga ì ad plemâ Ven′âmìnavaga trynaccac′ garadoǔ; </i>


text:
а астатнім сынам Каата ад родаў племя Яфрэмавага і ад племя Данавага і ад палавіны племя Манасіінага паводле жэрабя дзесяць гарадоў; </p><i> a astatnìm synam Kaata ad rodaǔ plemâ Âfrèmavaga ì ad plemâ Danavaga ì ad palavìny plemâ Manasììnaga pavodle žèrabâ dzesâc′ garadoǔ; </i>


text:
сынам Гірсонавым - ад родаў племя Ісахаравага і ад племя Асіравага і ад племя Нэфталімавага і ад палавіны племя Манасіінага ў Васане па жэрабі трынаццаць гадоў; </p><i> synam Gìrsonavym - ad rodaǔ plemâ Ìsaharavaga ì ad plemâ Asìravaga ì ad plemâ Nèftalìmavaga ì ad palavìny plemâ Manasììnaga ǔ Vasane pa žèrabì trynaccac′ gadoǔ; </i>


text:
сынам Мэрарыным, паводле іх родаў, ад племя Рувімавага, ад племя Гадавага і ад племя Завулонавага - дванаццаць гарадоў. </p><i> synam Mèrarynym, pavodle ìh rodaǔ, ad plemâ Ruvìmavaga, ad plemâ Gadavaga ì ad plemâ Zavulonavaga - dvanaccac′ garadoǔ. </i>


text:
І аддалі сыны Ізраілевыя лявітам гэтыя гарады з прадмесьцямі іх, як загадаў Гасподзь праз Майсея, паводле жэрабя. </p><i> Ì addalì syny Ìzraìlevyâ lâvìtam gètyâ garady z pradmes′câmì ìh, âk zagadaǔ Gaspodz′ praz Majseâ, pavodle žèrabâ. </i>


text:
<pb/>Ад племя сыноў Юдавых і ад племя сыноў Сымонавых далі гарады, якія названы паводле імя: </p><i> Ad plemâ synoǔ Ûdavyh ì ad plemâ synoǔ Symonavyh dalì garady, âkìâ nazvany pavodle ìmâ: </i>


text:
сынам Аарона, з родаў Каатавых, з сыноў Лявіі, </p><i> synam Aarona, z rodaǔ Kaatavyh, z synoǔ Lâvìì, </i>


text:
далі Кірыят-Арбы, бацькі Энакавага, інакш Хэўрон, на гары Юдавай, і прадмесьці яго вакол яго; </p><i> dalì Kìryât-Arby, bac′kì Ènakavaga, ìnakš Hèǔron, na gary Ûdavaj, ì pradmes′cì âgo vakol âgo; </i>


text:
а поле гэтага горада і сёлы яго аддалі ва ўласнасьць Халеву, сыну Ефаніінаму. </p><i> a pole gètaga gorada ì sëly âgo addalì va ǔlasnas′c′ Halevu, synu Efanììnamu. </i>


text:
І вось сынам Аарона сьвятара далі горад сховішча забойцаў, Хэўрон і прадмесьці яго, Ліўну і прадмесьці яе, </p><i> Ì vos′ synam Aarona s′vâtara dalì gorad shovìšča zabojcaǔ, Hèǔron ì pradmes′cì âgo, Lìǔnu ì pradmes′cì âe, </i>


text:
Іятыр і прадмесьці яго, Эштэмо і прадмесьці яго, </p><i> Ìâtyr ì pradmes′cì âgo, Èštèmo ì pradmes′cì âgo, </i>


text:
Халон і прадмесьці яго, Давір і прадмесьці яго, </p><i> Halon ì pradmes′cì âgo, Davìr ì pradmes′cì âgo, </i>


text:
Аін і прадмесьці яго, Юту і прадмесьці яе, Бэт-Шэшэм і прадмесьці яго: дзевяць гарадоў ад двух плямёнаў гэтых; </p><i> Aìn ì pradmes′cì âgo, Ûtu ì pradmes′cì âe, Bèt-Šèšèm ì pradmes′cì âgo: dzevâc′ garadoǔ ad dvuh plâmënaǔ gètyh; </i>


text:
а ад племя Веньямінавага: Гаваон і прадмесьці яго, Геву і прадмесьці яе, </p><i> a ad plemâ Ven′âmìnavaga: Gavaon ì pradmes′cì âgo, Gevu ì pradmes′cì âe, </i>


text:
Анатот і прадмесьці яго, Алмон і прадмесьці яго: чатыры гарады. </p><i> Anatot ì pradmes′cì âgo, Almon ì pradmes′cì âgo: čatyry garady. </i>


text:
Усіх гарадоў сынам Ааронавым, сьвятарам, трынаццаць гарадоў з прадмесьцямі іх. </p><i> Usìh garadoǔ synam Aaronavym, s′vâtaram, trynaccac′ garadoǔ z pradmes′câmì ìh. </i>


text:
<pb/>І родам сыноў Каатавых, лявітаў, астатнім з сыноў Каатавых, паводле жэрабя іхняга, дасталіся гарады ад племя Яфрэмавага; </p><i> Ì rodam synoǔ Kaatavyh, lâvìtaǔ, astatnìm z synoǔ Kaatavyh, pavodle žèrabâ ìhnâga, dastalìsâ garady ad plemâ Âfrèmavaga; </i>


text:
далі ім горад сховішча забойцаў, Сіхем і прадмесьці яго, на гары Яфрэмавай, Газэр і прадмесьці яго; </p><i> dalì ìm gorad shovìšča zabojcaǔ, Sìhem ì pradmes′cì âgo, na gary Âfrèmavaj, Gazèr ì pradmes′cì âgo; </i>


text:
Кіўцаім і прадмесьці яго, Бэт-Арон і прадмесьці яго: чатыры гарады; </p><i> Kìǔcaìm ì pradmes′cì âgo, Bèt-Aron ì pradmes′cì âgo: čatyry garady; </i>


text:
ад племя Данавага: Элтэке і прадмесьці яго, Гівэтон і прадмесьці яго, </p><i> ad plemâ Danavaga: Èltèke ì pradmes′cì âgo, Gìvèton ì pradmes′cì âgo, </i>


text:
Аялон і прадмесьці яго, Гат-Рымон і прадмесьці яго: чатыры гарады; </p><i> Aâlon ì pradmes′cì âgo, Gat-Rymon ì pradmes′cì âgo: čatyry garady; </i>


text:
ад палавіны племя Манасіінага: Фаанах і прадмесьці яго, Гат-Рымон і прадмесьці яго: два гарады. </p><i> ad palavìny plemâ Manasììnaga: Faanah ì pradmes′cì âgo, Gat-Rymon ì pradmes′cì âgo: dva garady. </i>


text:
Усіх гарадоў з прадмесьцямі іх пастатнім родам сыноў Каатавых дзесяць. </p><i> Usìh garadoǔ z pradmes′câmì ìh pastatnìm rodam synoǔ Kaatavyh dzesâc′. </i>


text:
<pb/>А сынам Гірсонавым, з родаў лявіцкіх: ад палавіны племя Манасіінага горад сховішча забойцам, Галан у Васане і прадмесьці яго, і Бээштэру і прадмесьці яе: два гарады; </p><i> A synam Gìrsonavym, z rodaǔ lâvìckìh: ad palavìny plemâ Manasììnaga gorad shovìšča zabojcam, Galan u Vasane ì pradmes′cì âgo, ì Bèèštèru ì pradmes′cì âe: dva garady; </i>


text:
ад племя Ісахаравага: Кішыён і прадмесьці яго, Даўрат і прадмесьці яго, </p><i> ad plemâ Ìsaharavaga: Kìšyën ì pradmes′cì âgo, Daǔrat ì pradmes′cì âgo, </i>


text:
Ярмут і прадмесьці яго, Эн-Ганім і прадмесьці яго: чатыры гарады; </p><i> Ârmut ì pradmes′cì âgo, Èn-Ganìm ì pradmes′cì âgo: čatyry garady; </i>


text:
ад племя Асіравага: Мішал і прадмесьці яго, Аўдон і прадмесьці яго, </p><i> ad plemâ Asìravaga: Mìšal ì pradmes′cì âgo, Aǔdon ì pradmes′cì âgo, </i>


text:
Хэлкат і прадмесьці яго, Рэхаў і прадмесьці яго: чатыры гарады; </p><i> Hèlkat ì pradmes′cì âgo, Rèhaǔ ì pradmes′cì âgo: čatyry garady; </i>


text:
ад племя Нэфталімавага горад сховішча забойцам, Кедэс у Галілеі і прадмесьці яго, Хамот-Дор і прадмесьці яго, Картан і прадмесьці яго: тры гарады. </p><i> ad plemâ Nèftalìmavaga gorad shovìšča zabojcam, Kedès u Galìleì ì pradmes′cì âgo, Hamot-Dor ì pradmes′cì âgo, Kartan ì pradmes′cì âgo: try garady. </i>


text:
Усіх гарадоў сынам Гірсонавым, паводле родаў іхніх, трынаццаць гарадоў з прадмесьцямі іх. </p><i> Usìh garadoǔ synam Gìrsonavym, pavodle rodaǔ ìhnìh, trynaccac′ garadoǔ z pradmes′câmì ìh. </i>


text:
<pb/>Родам сыноў Мэрарыных, астатнім лявітам: ад племя Завулонавага Ёкнэам і прадмесьці яго, Карту і прадмесьці яе, </p><i> Rodam synoǔ Mèrarynyh, astatnìm lâvìtam: ad plemâ Zavulonavaga Ëknèam ì pradmes′cì âgo, Kartu ì pradmes′cì âe, </i>


text:
Дымну і прадмесьці яе, Нагалал і прадмесьці яго: чатыры гарады; </p><i> Dymnu ì pradmes′cì âe, Nagalal ì pradmes′cì âgo: čatyry garady; </i>


text:
ад племя Рувімавага Бэцэр і прадмесьці яго, Яаца і прадмесьці яе, </p><i> ad plemâ Ruvìmavaga Bècèr ì pradmes′cì âgo, Âaca ì pradmes′cì âe, </i>


text:
Кедэмот і прадмесьці яго, Мэфаат і прадмесьці яго: чатыры гарады; </p><i> Kedèmot ì pradmes′cì âgo, Mèfaat ì pradmes′cì âgo: čatyry garady; </i>


text:
ад племя Гадавага: гарады сховішчы забойцаў - Рамот у Галаадзе і прадмесьці яго, Маханаім і прадмесьці яго, </p><i> ad plemâ Gadavaga: garady shovìščy zabojcaǔ - Ramot u Galaadze ì pradmes′cì âgo, Mahanaìm ì pradmes′cì âgo, </i>


text:
Эсэвон і прадмесьці яго, Язэр і прадмесьці яго: усіх гарадоў чатыры, </p><i> Èsèvon ì pradmes′cì âgo, Âzèr ì pradmes′cì âgo: usìh garadoǔ čatyry, </i>


text:
Усіх гарадоў сынам Мэрарыным паводле родаў іхніх, астатнім родам лявіцкім, паводле жэрабя дасталася дванаццаць гарадоў. </p><i> Usìh garadoǔ synam Mèrarynym pavodle rodaǔ ìhnìh, astatnìm rodam lâvìckìm, pavodle žèrabâ dastalasâ dvanaccac′ garadoǔ. </i>


text:
<pb/>Усіх гарадоў лявіцкіх сярод валоданьняў сыноў Ізраілевых было сорак восем гарадоў з прадмесьцямі іх. </p><i> Usìh garadoǔ lâvìckìh sârod valodan′nâǔ synoǔ Ìzraìlevyh bylo sorak vosem garadoǔ z pradmes′câmì ìh. </i>


text:
Пры гарадах гэтых былі каля кожнага горада прадмесьці вакол яго: так было пры ўсіх гарадах гэтых. </p><i> Pry garadah gètyh bylì kalâ kožnaga gorada pradmes′cì vakol âgo: tak bylo pry ǔsìh garadah gètyh. </i>


text:
<pb/>Такім чынам аддаў Гасподзь Ізраілю ўсю зямлю, якую даць прысягаўся бацькам іхнім, і яны атрымалі яе ў спадчыну і пасяліліся на ёй. </p><i> Takìm čynam addaǔ Gaspodz′ Ìzraìlû ǔsû zâmlû, âkuû dac′ prysâgaǔsâ bac′kam ìhnìm, ì âny atrymalì âe ǔ spadčynu ì pasâlìlìsâ na ëj. </i>


text:
І даў ім Гасподзь спакой з усіх бакоў, як прысягаўся бацькам іхнім, і ніхто з усіх ворагаў іхніх ня ўстояў супроць іх; усіх ворагаў іхніх аддаў Гасподзь у рукі ім. </p><i> Ì daǔ ìm Gaspodz′ spakoj z usìh bakoǔ, âk prysâgaǔsâ bac′kam ìhnìm, ì nìhto z usìh voragaǔ ìhnìh nâ ǔstoâǔ suproc′ ìh; usìh voragaǔ ìhnìh addaǔ Gaspodz′ u rukì ìm. </i>


text:
Не засталося няспраўджанае ніводнае слова з усіх добрых слоў, якія Гасподзь казаў дому Ізраілеваму: усё збылося. </p><i> Ne zastalosâ nâspraǔdžanae nìvodnae slova z usìh dobryh sloǔ, âkìâ Gaspodz′ kazaǔ domu Ìzraìlevamu: usë zbylosâ. </i>


text:
<pb/>Тады Ісус паклікаў племя Рувімавае, Гадавае і палавіну племя Манасіінага і сказаў ім: </p><i> Tady Ìsus paklìkaǔ plemâ Ruvìmavae, Gadavae ì palavìnu plemâ Manasììnaga ì skazaǔ ìm: </i>


text:
вы выканалі ўсё, што загадаў вам Майсей, раб Гасподні, і слухаліся слоў маіх ва ўсім, што я загадваў ім; </p><i> vy vykanalì ǔsë, što zagadaǔ vam Majsej, rab Gaspodnì, ì sluhalìsâ sloǔ maìh va ǔsìm, što â zagadvaǔ ìm; </i>


text:
вы не пакідалі братоў сваіх многія дні да сёньня і выканалі, што мелі выканаць па загадзе Госпада Бога вашага; </p><i> vy ne pakìdalì bratoǔ svaìh mnogìâ dnì da sën′nâ ì vykanalì, što melì vykanac′ pa zagadze Gospada Boga vašaga; </i>


text:
сёньня Гасподзь Бог ваш супакоіў братоў вашых, як казаў ім; дык жа вярнецеся і ідзеце ў намёты вашыя, у зямлю вашага валоданьня, якую даў вам Майсей, раб Гасподні, за Ярданам; </p><i> sën′nâ Gaspodz′ Bog vaš supakoìǔ bratoǔ vašyh, âk kazaǔ ìm; dyk ža vârnecesâ ì ìdzece ǔ namëty vašyâ, u zâmlû vašaga valodan′nâ, âkuû daǔ vam Majsej, rab Gaspodnì, za Ârdanam; </i>


text:
толькі старайцеся рупліва выконваць запаведзі і закон, якія наказаў вам Майсей, раб Гасподні: любіць Госпада Бога вашага, хадзіць усімі шляхамі Ягонымі, захоўваць запаведзі Ягоныя, прыляпляцца да Яго і служыць Яму ўсім сэрцам вашым і ўсёю душою вашаю. </p><i> tol′kì starajcesâ ruplìva vykonvac′ zapavedzì ì zakon, âkìâ nakazaǔ vam Majsej, rab Gaspodnì: lûbìc′ Gospada Boga vašaga, hadzìc′ usìmì šlâhamì Âgonymì, zahoǔvac′ zapavedzì Âgonyâ, prylâplâcca da Âgo ì služyc′ Âmu ǔsìm sèrcam vašym ì ǔsëû dušoû vašaû. </i>


text:
<pb/>Потым Ісус дабраславіў іх і адпусьціў іх, і яны разышліся па намётах сваіх. </p><i> Potym Ìsus dabraslavìǔ ìh ì adpus′cìǔ ìh, ì âny razyšlìsâ pa namëtah svaìh. </i>


text:
Адной палавіне племя Манасіінага даў Майсей надзел у Васане, а другой палавіне яго даў Ісус надзел з братамі ягонымі па гэты бок Ярдана, на захад. І калі адпускаў іх Ісус у намёты іхнія і дабраславіў іх, </p><i> Adnoj palavìne plemâ Manasììnaga daǔ Majsej nadzel u Vasane, a drugoj palavìne âgo daǔ Ìsus nadzel z bratamì âgonymì pa gèty bok Ârdana, na zahad. Ì kalì adpuskaǔ ìh Ìsus u namëty ìhnìâ ì dabraslavìǔ ìh, </i>


text:
дык сказаў ім: зь вялікім багацьцем вяртаецеся вы ў намёты вашыя, зь вялікім мноствам быдла, з срэбрам. з золатам, зь медзьдзю і з жалезам, і зь вялікім мноствам вопраткі: падзялеце здабычу, узятую ў ворагаў вашых з братамі вашымі. </p><i> dyk skazaǔ ìm: z′ vâlìkìm bagac′cem vârtaecesâ vy ǔ namëty vašyâ, z′ vâlìkìm mnostvam bydla, z srèbram. z zolatam, z′ medz′dzû ì z žalezam, ì z′ vâlìkìm mnostvam vopratkì: padzâlece zdabyču, uzâtuû ǔ voragaǔ vašyh z bratamì vašymì. </i>


text:
І вярнуліся, і пайшлі сыны Рувімавыя і сыны Гадавыя і палавіна племя Манасіінага ад сыноў Ізраілевых зь Сілома, які ў зямлі Ханаанскай, каб ісьці ў зямлю Галаад, у зямлю свайго валоданьня, якую атрымалі ў валоданьне па загадзе Гасподнім, дадзеным праз Майсея. </p><i> Ì vârnulìsâ, ì pajšlì syny Ruvìmavyâ ì syny Gadavyâ ì palavìna plemâ Manasììnaga ad synoǔ Ìzraìlevyh z′ Sìloma, âkì ǔ zâmlì Hanaanskaj, kab ìs′cì ǔ zâmlû Galaad, u zâmlû svajgo valodan′nâ, âkuû atrymalì ǔ valodan′ne pa zagadze Gaspodnìm, dadzenym praz Majseâ. </i>


text:
Прыйшоўшы ў ваколіцы Ярдана, што ў зямлі Ханаанскай, сыны Рувімавыя і сыны Гадавыя і палавіна племя Манасіінага спарудзілі там каля Ярдана ахвярнік, ахвярнік вялікі з выгляду. </p><i> Pryjšoǔšy ǔ vakolìcy Ârdana, što ǔ zâmlì Hanaanskaj, syny Ruvìmavyâ ì syny Gadavyâ ì palavìna plemâ Manasììnaga sparudzìlì tam kalâ Ârdana ahvârnìk, ahvârnìk vâlìkì z vyglâdu. </i>


text:
І пачулі сыны Ізраілевыя, што кажуць: вось, сыны Рувімавыя і сыны Гадавыя і палавіна племя Манасіінага спарудзілі ахвярнік на зямлі Ханаанскай, у ваколіцах Ярдана, насупраць сыноў Ізраілевых. </p><i> Ì pačulì syny Ìzraìlevyâ, što kažuc′: vos′, syny Ruvìmavyâ ì syny Gadavyâ ì palavìna plemâ Manasììnaga sparudzìlì ahvârnìk na zâmlì Hanaanskaj, u vakolìcah Ârdana, nasuprac′ synoǔ Ìzraìlevyh. </i>


text:
Калі пачулі гэта сыны Ізраілевыя, дык сабралася ўсё супольства сыноў Ізраілевых у Сілом, каб ісьці супроць іх вайною. </p><i> Kalì pačulì gèta syny Ìzraìlevyâ, dyk sabralasâ ǔsë supol′stva synoǔ Ìzraìlevyh u Sìlom, kab ìs′cì suproc′ ìh vajnoû. </i>


text:
<pb/>Аднак жа сыны Ізраілевыя найперш паслалі да сыноў Рувімавых і да сыноў Гадавых і да палавіны племя сыноў Манасііных у зямлю Галаадскую Фінээса, сына Элеазара, сьвятара, </p><i> Adnak ža syny Ìzraìlevyâ najperš paslalì da synoǔ Ruvìmavyh ì da synoǔ Gadavyh ì da palavìny plemâ synoǔ Manasììnyh u zâmlû Galaadskuû Fìnèèsa, syna Èleazara, s′vâtara, </i>


text:
і зь ім дзесяць правадыроў, па правадыры пакаленьня ад усіх плямёнаў Ізраілевых; кожны зь іх быў правадырам пакаленьня ў тысячах Ізраілевых. </p><i> ì z′ ìm dzesâc′ pravadyroǔ, pa pravadyry pakalen′nâ ad usìh plâmënaǔ Ìzraìlevyh; kožny z′ ìh byǔ pravadyram pakalen′nâ ǔ tysâčah Ìzraìlevyh. </i>


text:
І прыйшлі яны да сыноў Рувімавых і да сыноў Гадавых і да палавіны племя сыноў Манасііных у зямлю Галаад і казалі ім і сказалі: </p><i> Ì pryjšlì âny da synoǔ Ruvìmavyh ì da synoǔ Gadavyh ì da palavìny plemâ synoǔ Manasììnyh u zâmlû Galaad ì kazalì ìm ì skazalì: </i>


text:
так кажа ўсё супольства Гасподняе: што гэта за злачынства ўчынілі мы перад Богам Ізраілевым, адступіўшы сёньня ад Госпада, спарудзіўшы сабе ахвярнік і паўстаўшы сёньня супроць Госпада? </p><i> tak kaža ǔsë supol′stva Gaspodnâe: što gèta za zlačynstva ǔčynìlì my perad Bogam Ìzraìlevym, adstupìǔšy sën′nâ ad Gospada, sparudzìǔšy sabe ahvârnìk ì paǔstaǔšy sën′nâ suproc′ Gospada? </i>


text:
хіба мала вам беззаконьня Фэгоравага, ад якога мы не ачысьціліся да сёньня і за якое было пабіта супольства Гасподняе? </p><i> hìba mala vam bezzakon′nâ Fègoravaga, ad âkoga my ne ačys′cìlìsâ da sën′nâ ì za âkoe bylo pabìta supol′stva Gaspodnâe? </i>


text:
а вы адступаецеся сёньня ад Госпада! сёньня вы паўстаяце супроць Госпада, а заўтра ўгневаецца Гасподзь на ўсё супольства Ізраілевае; </p><i> a vy adstupaecesâ sën′nâ ad Gospada! sën′nâ vy paǔstaâce suproc′ Gospada, a zaǔtra ǔgnevaecca Gaspodz′ na ǔsë supol′stva Ìzraìlevae; </i>


text:
калі ж зямля вашага валоданьня здаецца вам нячыстаю, дык перайдзеце ў зямлю валоданьня Гасподняга, вазьмеце надзел сярод нас, але не паўставайце супроць Госпада, і супроць нас не паўставайце, спаруджаючы сабе ахвярнік, акрамя ахвярніка Госпада Бога нашага; </p><i> kalì ž zâmlâ vašaga valodan′nâ zdaecca vam nâčystaû, dyk perajdzece ǔ zâmlû valodan′nâ Gaspodnâga, vaz′mece nadzel sârod nas, ale ne paǔstavajce suproc′ Gospada, ì suproc′ nas ne paǔstavajce, sparudžaûčy sabe ahvârnìk, akramâ ahvârnìka Gospada Boga našaga; </i>


text:
ці ж не адзін Ахан, сын Зары, учыніў злачынства, узяўшы з заклятага, а гнеў быў на ўсё супольства Ізраілевае? ці не адзін ён памёр за сваё беззаконьне. </p><i> cì ž ne adzìn Ahan, syn Zary, učynìǔ zlačynstva, uzâǔšy z zaklâtaga, a gneǔ byǔ na ǔsë supol′stva Ìzraìlevae? cì ne adzìn ën pamër za svaë bezzakon′ne. </i>


text:
<pb/>Сыны Рувімавыя і сыны Гадавыя і палавіна племя Манасіінага ў адказ казалі правадырам тысяч Ізраілевых: </p><i> Syny Ruvìmavyâ ì syny Gadavyâ ì palavìna plemâ Manasììnaga ǔ adkaz kazalì pravadyram tysâč Ìzraìlevyh: </i>


text:
Бог багоў Гасподзь, Бог багоў Гасподзь, Ён ведае, і Ізраіль хай ведае! Калі мы паўстаём і адступаемся ад Госпада, дык хай ня літуе нас Гасподзь у дзень гэты! </p><i> Bog bagoǔ Gaspodz′, Bog bagoǔ Gaspodz′, Ën vedae, ì Ìzraìl′ haj vedae! Kalì my paǔstaëm ì adstupaemsâ ad Gospada, dyk haj nâ lìtue nas Gaspodz′ u dzen′ gèty! </i>


text:
Калі мы спарудзілі ахвярнік дзеля таго, каб адступіцца ад Госпада, і дзеля таго, каб прыносіць на ім цэласпаленьне і прынашэньне хлебнае і каб учыняць на ім ахвяры мірныя, дык няхай спагоніць Сам Гасподзь! </p><i> Kalì my sparudzìlì ahvârnìk dzelâ tago, kab adstupìcca ad Gospada, ì dzelâ tago, kab prynosìc′ na ìm cèlaspalen′ne ì prynašèn′ne hlebnae ì kab učynâc′ na ìm ahvâry mìrnyâ, dyk nâhaj spagonìc′ Sam Gaspodz′! </i>


text:
Але мы зрабілі гэта з боязі таго, каб у прыйшлыя часы не сказалі вашыя сыны нашым сынам: "што вам да Госпада Бога Ізраілевага! </p><i> Ale my zrabìlì gèta z boâzì tago, kab u pryjšlyâ časy ne skazalì vašyâ syny našym synam: "što vam da Gospada Boga Ìzraìlevaga! </i>


text:
Гасподзь паставіў мяжу паміж вамі і намі, сыны Рувімавыя і сыны Гадавыя, Ярдан: няма вам долі ў Госпадзе". Такім чынам вашыя сыны не дапусьцілі б нашых сыноў шанаваць Госпада. </p><i> Gaspodz′ pastavìǔ mâžu pamìž vamì ì namì, syny Ruvìmavyâ ì syny Gadavyâ, Ârdan: nâma vam dolì ǔ Gospadze". Takìm čynam vašyâ syny ne dapus′cìlì b našyh synoǔ šanavac′ Gospada. </i>


text:
Таму мы сказалі: спарудзім сабе ахвярнік ня дзеля цэласпаленьня і ня дзеля ахвяраў, </p><i> Tamu my skazalì: sparudzìm sabe ahvârnìk nâ dzelâ cèlaspalen′nâ ì nâ dzelâ ahvâraǔ, </i>


text:
а каб ён паміж вамі і намі, паміж наступнымі родамі нашымі, быў сьведкам, што мы можам служыць Госпаду цэласпаленьнямі нашымі і ахвярамі нашымі і падзякамі нашымі, і каб у прыйшлыя часы не сказалі сыны вашыя сынам нашым: "няма вам долі ў Госпадзе". </p><i> a kab ën pamìž vamì ì namì, pamìž nastupnymì rodamì našymì, byǔ s′vedkam, što my možam služyc′ Gospadu cèlaspalen′nâmì našymì ì ahvâramì našymì ì padzâkamì našymì, ì kab u pryjšlyâ časy ne skazalì syny vašyâ synam našym: "nâma vam dolì ǔ Gospadze". </i>


text:
Мы казалі: калі скажуць так нам і родам нашым у прыйшлы час, дык мы скажам: бачыце падабенства ахвярніка Госпада, якое зрабілі бацькі нашыя ня дзеля цэласпаленьня і ня дзеля ахвяры, а каб гэта было сьведкам паміж намі і вамі. </p><i> My kazalì: kalì skažuc′ tak nam ì rodam našym u pryjšly čas, dyk my skažam: bačyce padabenstva ahvârnìka Gospada, âkoe zrabìlì bac′kì našyâ nâ dzelâ cèlaspalen′nâ ì nâ dzelâ ahvâry, a kab gèta bylo s′vedkam pamìž namì ì vamì. </i>


text:
Хай ня будзе такога, каб нам паўстаць супроць Госпада і адступіцца сёньня ад Госпада, і спарудзіць ахвярнік дзеля цэласпаленьня і дзеля прынашэньня хлебнага і дзеля ахвяраў, акрамя ахвярніка Госпада Бога нашага, які перад скініяй Ягонай. </p><i> Haj nâ budze takoga, kab nam paǔstac′ suproc′ Gospada ì adstupìcca sën′nâ ad Gospada, ì sparudzìc′ ahvârnìk dzelâ cèlaspalen′nâ ì dzelâ prynašèn′nâ hlebnaga ì dzelâ ahvâraǔ, akramâ ahvârnìka Gospada Boga našaga, âkì perad skìnìâj Âgonaj. </i>


text:
<pb/>Фінээс сьвятар, правадыры супольства і галовы тысяч Ізраілевых, якія былі зь ім, пачуўшы словы, якія казалі сыны Рувімавыя і сыны Гадавыя і сыны Манасііныя, ухвалілі іх. </p><i> Fìnèès s′vâtar, pravadyry supol′stva ì galovy tysâč Ìzraìlevyh, âkìâ bylì z′ ìm, pačuǔšy slovy, âkìâ kazalì syny Ruvìmavyâ ì syny Gadavyâ ì syny Manasììnyâ, uhvalìlì ìh. </i>


text:
І сказаў Фінээс, сын Элеазара, сьвятар, сынам Рувімавым і сынам Гадавым і сынам Манасііным: сёньня мы даведаліся, што Гасподзь сярод нас, што вы ня ўчынілі перад Госпадам злачынства гэтага; вы цяпер выбавілі сыноў Ізраіля ад рукі Гасподняй. </p><i> Ì skazaǔ Fìnèès, syn Èleazara, s′vâtar, synam Ruvìmavym ì synam Gadavym ì synam Manasììnym: sën′nâ my davedalìsâ, što Gaspodz′ sârod nas, što vy nâ ǔčynìlì perad Gospadam zlačynstva gètaga; vy câper vybavìlì synoǔ Ìzraìlâ ad rukì Gaspodnâj. </i>


text:
<pb/>І вярнуўся Фінээс, сын Элеазара, сьвятар, і правадыры ад сыноў Рувімавых і ад сыноў Гадавых у зямлю Ханаанскую да сыноў Ізраілевых і прынесьлі ім адказ. </p><i> Ì vârnuǔsâ Fìnèès, syn Èleazara, s′vâtar, ì pravadyry ad synoǔ Ruvìmavyh ì ad synoǔ Gadavyh u zâmlû Hanaanskuû da synoǔ Ìzraìlevyh ì prynes′lì ìm adkaz. </i>


text:
І сыны Ізраілевыя ўхвалілі гэта, і дабраславілі сыны Ізраілевыя Бога і адмовіліся ісьці супроць іх вайною, каб спустошыць зямлю, на якой жылі сыны Рувімавыя і сыны Гадавыя. </p><i> Ì syny Ìzraìlevyâ ǔhvalìlì gèta, ì dabraslavìlì syny Ìzraìlevyâ Boga ì admovìlìsâ ìs′cì suproc′ ìh vajnoû, kab spustošyc′ zâmlû, na âkoj žylì syny Ruvìmavyâ ì syny Gadavyâ. </i>


text:
І назвалі сыны Рувімавыя і сыны Гадавыя ахвярнік: Эд, бо, сказалі яны, ён сьведка паміж намі, што Гасподзь ёсьць Бог наш. </p><i> Ì nazvalì syny Ruvìmavyâ ì syny Gadavyâ ahvârnìk: Èd, bo, skazalì âny, ën s′vedka pamìž namì, što Gaspodz′ ës′c′ Bog naš. </i>


text:
<pb/>Праз многа часу пасьля таго, як Гасподзь супакоіў Ізраіля ад усіх ворагаў ягоных з усіх бакоў, Ісус састарыўся, увайшоў у сталы век. </p><i> Praz mnoga času pas′lâ tago, âk Gaspodz′ supakoìǔ Ìzraìlâ ad usìh voragaǔ âgonyh z usìh bakoǔ, Ìsus sastaryǔsâ, uvajšoǔ u staly vek. </i>


text:
І склікаў Ісус усіх сыноў Ізраілевых, старэйшынаў іхніх, судзьдзяў іхніх і наглядчыкаў іхніх, і сказаў ім: я састарыўся, увайшоў у сталы век. </p><i> Ì sklìkaǔ Ìsus usìh synoǔ Ìzraìlevyh, starèjšynaǔ ìhnìh, sudz′dzâǔ ìhnìh ì naglâdčykaǔ ìhnìh, ì skazaǔ ìm: â sastaryǔsâ, uvajšoǔ u staly vek. </i>


text:
Вы бачылі ўсё, што зрабіў Гасподзь Бог ваш перад абліччам вашым з усімі гэтымі народамі, бо Гасподзь Бог ваш Сам змагаўся за вас. </p><i> Vy bačylì ǔsë, što zrabìǔ Gaspodz′ Bog vaš perad ablìččam vašym z usìmì gètymì narodamì, bo Gaspodz′ Bog vaš Sam zmagaǔsâ za vas. </i>


text:
Вось, я падзяліў вам па жэрабі астаткі народаў гэтых у надзел плямёнам вашым, усе народы, якія я вынішчыў, ад Ярдана да вялікага мора, на захад сонца. </p><i> Vos′, â padzâlìǔ vam pa žèrabì astatkì narodaǔ gètyh u nadzel plâmënam vašym, use narody, âkìâ â vynìščyǔ, ad Ârdana da vâlìkaga mora, na zahad sonca. </i>


text:
Гасподзь Бог ваш Сам прагоніць іх ад вас; і зьнішчыць іх перад вамі, каб вы атрымалі ў спадчыну зямлю іхнюю, як казаў Гасподзь Бог ваш. </p><i> Gaspodz′ Bog vaš Sam pragonìc′ ìh ad vas; ì z′nìščyc′ ìh perad vamì, kab vy atrymalì ǔ spadčynu zâmlû ìhnûû, âk kazaǔ Gaspodz′ Bog vaš. </i>


text:
Таму ва ўсёй дакладнасьці старайцеся захоўваць і выконваць напісанае ў кнізе закона Майсеевага, ня ўхілейцеся ад яго ні направа, ні налева. </p><i> Tamu va ǔsëj dakladnas′cì starajcesâ zahoǔvac′ ì vykonvac′ napìsanae ǔ knìze zakona Majseevaga, nâ ǔhìlejcesâ ad âgo nì naprava, nì naleva. </i>


text:
Ня зносьцеся з гэтымі народамі, якія засталіся сярод вас, ня ўзгадвайце імёнаў божышчаў іхніх, не прысягайце і ня служэце ім і не пакланяйцеся ім, </p><i> Nâ znos′cesâ z gètymì narodamì, âkìâ zastalìsâ sârod vas, nâ ǔzgadvajce ìmënaǔ božyščaǔ ìhnìh, ne prysâgajce ì nâ služèce ìm ì ne paklanâjcesâ ìm, </i>


text:
а прыляпецеся да Госпада Бога вашага, як вы рабілі да гэтага дня. </p><i> a prylâpecesâ da Gospada Boga vašaga, âk vy rabìlì da gètaga dnâ. </i>


text:
<pb/>Гасподзь прагнаў ад вас народы вялікія і моцныя, і перад вамі ніхто ня ўстояў да сёньня; </p><i> Gaspodz′ pragnaǔ ad vas narody vâlìkìâ ì mocnyâ, ì perad vamì nìhto nâ ǔstoâǔ da sën′nâ; </i>


text:
адзін з вас праганяе тысячу, бо Гасподзь Бог ваш Сам змагаецца за вас, як казаў вам. </p><i> adzìn z vas praganâe tysâču, bo Gaspodz′ Bog vaš Sam zmagaecca za vas, âk kazaǔ vam. </i>


text:
Таму ўсяляк старайцеся любіць Госпада Бога вашага. </p><i> Tamu ǔsâlâk starajcesâ lûbìc′ Gospada Boga vašaga. </i>


text:
Калі ж вы адвернецеся і прыстанеце да пазасталых з народаў гэтых, якія засталіся сярод вас, і ўступеце ў роднасьць зь імі і будзеце хадзіць да іх і яны да вас. </p><i> Kalì ž vy advernecesâ ì prystanece da pazastalyh z narodaǔ gètyh, âkìâ zastalìsâ sârod vas, ì ǔstupece ǔ rodnas′c′ z′ ìmì ì budzece hadzìc′ da ìh ì âny da vas. </i>


text:
Дык ведайце, што Гасподзь Бог ваш ня будзе ўжо праганяць ад вас народы гэтыя, а яны будуць вам пятлёю і сеткаю, бічом на рэбры вашыя і цернем у вочы вашыя, пакуль ня будзеце вынішчаныя з гэтай добрай зямлі, якую даў вам Гасподзь Бог ваш. </p><i> Dyk vedajce, što Gaspodz′ Bog vaš nâ budze ǔžo praganâc′ ad vas narody gètyâ, a âny buduc′ vam pâtlëû ì setkaû, bìčom na rèbry vašyâ ì cernem u vočy vašyâ, pakul′ nâ budzece vynìščanyâ z gètaj dobraj zâmlì, âkuû daǔ vam Gaspodz′ Bog vaš. </i>


text:
<pb/>Вось, я сёньня адыходжу на шлях усёй зямлі. А вы ведаеце ўсім сэрцам вашым і ўсёю душою вашаю, што не засталося марным ніводнае слова з усіх добрых слоў, якія гаварыў пра вас Гасподзь Бог ваш: усё збылося дзеля вас, ніводнае слова не засталося няспраўджаным. </p><i> Vos′, â sën′nâ adyhodžu na šlâh usëj zâmlì. A vy vedaece ǔsìm sèrcam vašym ì ǔsëû dušoû vašaû, što ne zastalosâ marnym nìvodnae slova z usìh dobryh sloǔ, âkìâ gavaryǔ pra vas Gaspodz′ Bog vaš: usë zbylosâ dzelâ vas, nìvodnae slova ne zastalosâ nâspraǔdžanym. </i>


text:
Але як збылося над вамі ўсякае добрае слова, якое гаварыў вам Гасподзь Бог ваш, так Гасподзь Бог ваш выканае над вамі ўсякае ліхое слова, пакуль ня вынішчыць вас з гэтай добрай зямлі, якую даў вам Гасподзь Бог ваш. </p><i> Ale âk zbylosâ nad vamì ǔsâkae dobrae slova, âkoe gavaryǔ vam Gaspodz′ Bog vaš, tak Gaspodz′ Bog vaš vykanae nad vamì ǔsâkae lìhoe slova, pakul′ nâ vynìščyc′ vas z gètaj dobraj zâmlì, âkuû daǔ vam Gaspodz′ Bog vaš. </i>


text:
Калі вы пераступіце запавет Госпада Бога вашага, які Ён пастанавіў вам, і пойдзеце і будзеце служыць іншым багам і пакланяцца ім, дык загарыцца нам вас гнеў Гасподні, і хутка зьгінеце з гэтай добрай зямлі, якую даў вам Гасподзь. </p><i> Kalì vy perastupìce zapavet Gospada Boga vašaga, âkì Ën pastanavìǔ vam, ì pojdzece ì budzece služyc′ ìnšym bagam ì paklanâcca ìm, dyk zagarycca nam vas gneǔ Gaspodnì, ì hutka z′gìnece z gètaj dobraj zâmlì, âkuû daǔ vam Gaspodz′. </i>


text:
<pb/>І сабраў Ісус усе плямёны Ізраілевыя ў Сіхем і склікаў старэйшынаў Ізраіля і правадыроў яго, і судзьдзяў яго і наглядчыкаў яго, і сталі перад Богам. </p><i> Ì sabraǔ Ìsus use plâmëny Ìzraìlevyâ ǔ Sìhem ì sklìkaǔ starèjšynaǔ Ìzraìlâ ì pravadyroǔ âgo, ì sudz′dzâǔ âgo ì naglâdčykaǔ âgo, ì stalì perad Bogam. </i>


text:
І сказаў Ісус усяму народу: так кажа Гасподзь Бог Ізраілеў: "за ракою жылі бацькі вашыя спрадвеку, Тара, бацька Абрагама і бацька Нахора, і служылі іншым багам. </p><i> Ì skazaǔ Ìsus usâmu narodu: tak kaža Gaspodz′ Bog Ìzraìleǔ: "za rakoû žylì bac′kì vašyâ spradveku, Tara, bac′ka Abragama ì bac′ka Nahora, ì služylì ìnšym bagam. </i>


text:
Але Я ўзяў бацьку вашага Абрагама з-за ракі і вадзіў яго па ўсёй зямлі Ханаанскай, і памножыў семя ягонае і даў яму Ісаака. </p><i> Ale Â ǔzâǔ bac′ku vašaga Abragama z-za rakì ì vadzìǔ âgo pa ǔsëj zâmlì Hanaanskaj, ì pamnožyǔ semâ âgonae ì daǔ âmu Ìsaaka. </i>


text:
Ісааку даў Якава і Ісава. Ісаву даў Я гару Сэір у спадчыну; а Якаў і сыны ягоныя перайшлі ў Егіпет. </p><i> Ìsaaku daǔ Âkava ì Ìsava. Ìsavu daǔ Â garu Sèìr u spadčynu; a Âkaǔ ì syny âgonyâ perajšlì ǔ Egìpet. </i>


text:
І паслаў Я Майсея і Аарона і пакараў Егіпет пошасьцямі, якія ўчыніў Я сярод яго, і потым вывеў вас. </p><i> Ì paslaǔ Â Majseâ ì Aarona ì pakaraǔ Egìpet pošas′câmì, âkìâ ǔčynìǔ Â sârod âgo, ì potym vyveǔ vas. </i>


text:
Я вывеў бацькоў вашых зь Егіпта, і вы прыйшлі да мора. Тады Егіпцяне гналіся за бацькамі вашымі з калясьніцамі і вершнікамі да Чэрмнага мора. </p><i> Â vyveǔ bac′koǔ vašyh z′ Egìpta, ì vy pryjšlì da mora. Tady Egìpcâne gnalìsâ za bac′kamì vašymì z kalâs′nìcamì ì veršnìkamì da Čèrmnaga mora. </i>


text:
Але яны заенчылі да Госпада, і Ён паклаў цемру паміж вамі і Егіпцянамі і навёў на іх мора, якое іх і накрыла. Вочы вашыя бачылі, што Я зрабіў у Егіпце. Многа часу прабылі вы ў пустыні. </p><i> Ale âny zaenčylì da Gospada, ì Ën paklaǔ cemru pamìž vamì ì Egìpcânamì ì navëǔ na ìh mora, âkoe ìh ì nakryla. Vočy vašyâ bačylì, što Â zrabìǔ u Egìpce. Mnoga času prabylì vy ǔ pustynì. </i>


text:
І прывёў Я вас да зямлі Амарэяў, якія жылі за Ярданам; яны ўступілі ў бітву з вамі, але Я аддаў іх у рукі вашыя, і вы атрымалі ў спадчыну зямлю іхнюю, і Я вынішчыў іх перад вамі. </p><i> Ì pryvëǔ Â vas da zâmlì Amarèâǔ, âkìâ žylì za Ârdanam; âny ǔstupìlì ǔ bìtvu z vamì, ale Â addaǔ ìh u rukì vašyâ, ì vy atrymalì ǔ spadčynu zâmlû ìhnûû, ì Â vynìščyǔ ìh perad vamì. </i>


text:
Паўстаў Валак, сын Сэпфораў, цар Маавіцкі, і пайшоў вайною на Ізраіля, паслаў і паклікаў Валаама, сына Вэоравага, каб ён пракляў вас; </p><i> Paǔstaǔ Valak, syn Sèpforaǔ, car Maavìckì, ì pajšoǔ vajnoû na Ìzraìlâ, paslaǔ ì paklìkaǔ Valaama, syna Vèoravaga, kab ën praklâǔ vas; </i>


text:
але Я не хацеў слухаць Валаама, - і ён не дабраславіў вас, і Я выбавіў вас з рук ягоных. </p><i> ale Â ne haceǔ sluhac′ Valaama, - ì ën ne dabraslavìǔ vas, ì Â vybavìǔ vas z ruk âgonyh. </i>


text:
Вы перайшлі Ярдан і прыйшлі да Ерыхона. І пачалі ваяваць з вамі жыхары Ерыхона, Амарэі і Фэрэзэі, і Хананэі і Хэтэі, і Гергесэі і Эвэі і Евусэі, але Я аддаў іх у вашыя рукі. </p><i> Vy perajšlì Ârdan ì pryjšlì da Eryhona. Ì pačalì vaâvac′ z vamì žyhary Eryhona, Amarèì ì Fèrèzèì, ì Hananèì ì Hètèì, ì Gergesèì ì Èvèì ì Evusèì, ale Â addaǔ ìh u vašyâ rukì. </i>


text:
Я паслаў перад вамі шаршнёў, якія прагналі іх ад вас, двух цароў Амарэйскіх, ня мечам тваім і ня лукам тваім зроблена гэта. </p><i> Â paslaǔ perad vamì šaršnëǔ, âkìâ pragnalì ìh ad vas, dvuh caroǔ Amarèjskìh, nâ mečam tvaìm ì nâ lukam tvaìm zroblena gèta. </i>


text:
І даў Я вам зямлю, на якой ты не працаваў, і гарады, якіх вы не будавалі, і вы жывяце ў іх; зь вінаградных і аліўкавых садоў, якіх вы не садзілі, вы ясьце плады. </p><i> Ì daǔ Â vam zâmlû, na âkoj ty ne pracavaǔ, ì garady, âkìh vy ne budavalì, ì vy žyvâce ǔ ìh; z′ vìnagradnyh ì alìǔkavyh sadoǔ, âkìh vy ne sadzìlì, vy âs′ce plady. </i>


text:
<pb/>Дык вось, бойцеся Бога і служэце Яму ў чысьціні і шчырасьці; адкіньце багоў, якім служылі бацькі вашыя за ракою ў Егіпце, а служэце Госпаду. </p><i> Dyk vos′, bojcesâ Boga ì služèce Âmu ǔ čys′cìnì ì ščyras′cì; adkìn′ce bagoǔ, âkìm služylì bac′kì vašyâ za rakoû ǔ Egìpce, a služèce Gospadu. </i>


text:
Калі ж не спадоба вам служыць Госпаду, дык выберыце сабе сёньня, каму служыць, ці багам, якім служылі бацькі вашыя, што былі за ракою, ці багам Амарэяў, у зямлі якіх жывяце; а я і дом мой будзем служыць Госпаду. </p><i> Kalì ž ne spadoba vam služyc′ Gospadu, dyk vyberyce sabe sën′nâ, kamu služyc′, cì bagam, âkìm služylì bac′kì vašyâ, što bylì za rakoû, cì bagam Amarèâǔ, u zâmlì âkìh žyvâce; a â ì dom moj budzem služyc′ Gospadu. </i>


text:
<pb/>І адказваў народ і сказаў: не, ня будзе таго, каб мы пакінулі Госпада і пачалі служыць іншым багам! </p><i> Ì adkazvaǔ narod ì skazaǔ: ne, nâ budze tago, kab my pakìnulì Gospada ì pačalì služyc′ ìnšym bagam! </i>


text:
Бо Гасподзь - Бог наш, Ён вывеў нас і бацькоў нашых зь зямлі Егіпецкай, з дому рабства, і рабіў перад вачамі нашымі вялікія азнакі і захоўваў нас на ўсім шляху, па якім мы ішлі, і сярод усіх народаў, празь якія мы праходзілі. </p><i> Bo Gaspodz′ - Bog naš, Ën vyveǔ nas ì bac′koǔ našyh z′ zâmlì Egìpeckaj, z domu rabstva, ì rabìǔ perad vačamì našymì vâlìkìâ aznakì ì zahoǔvaǔ nas na ǔsìm šlâhu, pa âkìm my ìšlì, ì sârod usìh narodaǔ, praz′ âkìâ my prahodzìlì. </i>


text:
Гасподзь прагнаў ад нас усе народы і Амарэяў, якія жылі ў гэтай зямлі. Таму і мы служыцьмем Госпаду, бо Ён - Бог наш. </p><i> Gaspodz′ pragnaǔ ad nas use narody ì Amarèâǔ, âkìâ žylì ǔ gètaj zâmlì. Tamu ì my služyc′mem Gospadu, bo Ën - Bog naš. </i>


text:
<pb/>Ісус сказаў народу: ня зможаце служыць Госпаду, бо Ён Бог сьвяты, Бог руплівец, не пацерпіць беззаконьня вашага і грахоў вашых. </p><i> Ìsus skazaǔ narodu: nâ zmožace služyc′ Gospadu, bo Ën Bog s′vâty, Bog ruplìvec, ne pacerpìc′ bezzakon′nâ vašaga ì grahoǔ vašyh. </i>


text:
Калі вы пакінеце Госпада і будзеце служыць чужым багам, дык Ён навядзе на вас ліха і вынішчыць вас, пасьля таго як дабрачыніў вам. </p><i> Kalì vy pakìnece Gospada ì budzece služyc′ čužym bagam, dyk Ën navâdze na vas lìha ì vynìščyc′ vas, pas′lâ tago âk dabračynìǔ vam. </i>


text:
<pb/>І сказаў народ Ісусу: не, мы Госпаду будзем служыць. </p><i> Ì skazaǔ narod Ìsusu: ne, my Gospadu budzem služyc′. </i>


text:
Ісус сказаў народу: вы сьведкі за сябе, што выбралі вы сабе Госпада - служыць Яму? Яны адказалі: сьведкі. </p><i> Ìsus skazaǔ narodu: vy s′vedkì za sâbe, što vybralì vy sabe Gospada - služyc′ Âmu? Âny adkazalì: s′vedkì. </i>


text:
Дык вось, адкіньце чужых багоў, якія ў вас, і павярнеце сэрца сваё да Госпада Бога Ізраілевага. </p><i> Dyk vos′, adkìn′ce čužyh bagoǔ, âkìâ ǔ vas, ì pavârnece sèrca svaë da Gospada Boga Ìzraìlevaga. </i>


text:
<pb/>Народ сказаў Ісусу: Госпаду Богу нашаму будзем служыць і голасу Яго будзем слухацца. </p><i> Narod skazaǔ Ìsusu: Gospadu Bogu našamu budzem služyc′ ì golasu Âgo budzem sluhacca. </i>


text:
<pb/>І заключыў Ісус з народам запавет у той дзень і даў яму пастановы і закон у Сіхеме. </p><i> Ì zaklûčyǔ Ìsus z narodam zapavet u toj dzen′ ì daǔ âmu pastanovy ì zakon u Sìheme. </i>


text:
І ўпісаў Ісус словы гэтыя ў кнігу закона Божага, і ўзяў вялікі камень, і ўзяў вялікі камень і паклаў яго там пад дубам, які каля сьвятыні Гасподняй. </p><i> Ì ǔpìsaǔ Ìsus slovy gètyâ ǔ knìgu zakona Božaga, ì ǔzâǔ vâlìkì kamen′, ì ǔzâǔ vâlìkì kamen′ ì paklaǔ âgo tam pad dubam, âkì kalâ s′vâtynì Gaspodnâj. </i>


text:
І сказаў Ісус усяму народу: вось камень гэты будзе нам сьведка, бо ён чуў усе словы Госпада, якія Ён гаварыў з намі; ён хай будзе сьведка супроць вас, каб вы не зманілі перад Богам вашым. </p><i> Ì skazaǔ Ìsus usâmu narodu: vos′ kamen′ gèty budze nam s′vedka, bo ën čuǔ use slovy Gospada, âkìâ Ën gavaryǔ z namì; ën haj budze s′vedka suproc′ vas, kab vy ne zmanìlì perad Bogam vašym. </i>


text:
І адпусьціў Ісус народ, кожнага ў свой надзел. </p><i> Ì adpus′cìǔ Ìsus narod, kožnaga ǔ svoj nadzel. </i>


text:
Пасьля гэтага памёр Ісус, сын Наваў, раб Гасподні, было яму сто дзесяць гадоў. </p><i> Pas′lâ gètaga pamër Ìsus, syn Navaǔ, rab Gaspodnì, bylo âmu sto dzesâc′ gadoǔ. </i>


text:
І пахавалі яго ў межах яго надзелу ў Тамнат-Сараі, што на гары Яфрэмавай, на поўнач ад гары Гааша. </p><i> Ì pahavalì âgo ǔ mežah âgo nadzelu ǔ Tamnat-Saraì, što na gary Âfrèmavaj, na poǔnač ad gary Gaaša. </i>


text:
І служыў Ізраіль Госпаду ва ўсе дні Ісуса і ва ўсе дні старэйшынаў, жыцьцё якіх прадоўжылася пасьля Ісуса, і якія бачылі ўсе дзеі Госпада, якія Ён учыніў Ізраілю. </p><i> Ì služyǔ Ìzraìl′ Gospadu va ǔse dnì Ìsusa ì va ǔse dnì starèjšynaǔ, žyc′cë âkìh pradoǔžylasâ pas′lâ Ìsusa, ì âkìâ bačylì ǔse dzeì Gospada, âkìâ Ën učynìǔ Ìzraìlû. </i>


text:
<pb/>І косьці Язэпа, якія вынесьлі сыны Ізраіля зь Егіпта, пахавалі ў Сіхеме, на дзялянцы поля, якое купіў Якаў у сыноў Эмора, бацькі Сіхемавага за сто манет і якое дасталася ў надзел сынам Язэпавым. </p><i> Ì kos′cì Âzèpa, âkìâ vynes′lì syny Ìzraìlâ z′ Egìpta, pahavalì ǔ Sìheme, na dzâlâncy polâ, âkoe kupìǔ Âkaǔ u synoǔ Èmora, bac′kì Sìhemavaga za sto manet ì âkoe dastalasâ ǔ nadzel synam Âzèpavym. </i>


text:
<pb/>Памёр і Элеазар, сын Аарона, і пахавалі яго на пагорку Фінээса, сына ягонага, які дадзены яму на гары Яфрэмавай. </p><i> Pamër ì Èleazar, syn Aarona, ì pahavalì âgo na pagorku Fìnèèsa, syna âgonaga, âkì dadzeny âmu na gary Âfrèmavaj. </i>


text:
<pb/>Пасьля сьмерці Ісуса пыталіся сыны Ізраілевыя, кажучы: хто з нас раней пойдзе на Хананэяў - ваяваць зь імі? </p><i> Pas′lâ s′mercì Ìsusa pytalìsâ syny Ìzraìlevyâ, kažučy: hto z nas ranej pojdze na Hananèâǔ - vaâvac′ z′ ìmì? </i>


text:
І сказаў Гасподзь: Юда пойдзе; вось, Я аддаю зямлю ў яго рукі. </p><i> Ì skazaǔ Gaspodz′: Ûda pojdze; vos′, Â addaû zâmlû ǔ âgo rukì. </i>


text:
А Юда сказаў Сымону, брату свайму: увайдзі са мною ў надзел мой, і будзем ваяваць з Хананэямі; і я ўвайду з табою ў твой надзел. І пайшоў зь ім Сымон. </p><i> A Ûda skazaǔ Symonu, bratu svajmu: uvajdzì sa mnoû ǔ nadzel moj, ì budzem vaâvac′ z Hananèâmì; ì â ǔvajdu z taboû ǔ tvoj nadzel. Ì pajšoǔ z′ ìm Symon. </i>


text:
<pb/>І пайшоў Юда, і аддаў Гасподзь Хананэяў і Фэрэзэяў у рукі іхнія, і пабілі яны зь іх у Вэзэку дзесяць тысяч чалавек. </p><i> Ì pajšoǔ Ûda, ì addaǔ Gaspodz′ Hananèâǔ ì Fèrèzèâǔ u rukì ìhnìâ, ì pabìlì âny z′ ìh u Vèzèku dzesâc′ tysâč čalavek. </i>


text:
У Вэзэку сустрэліся яны з Адоні-Вэзэкам, біліся зь ім і разьбілі Хананэяў і Фэрэзэяў. </p><i> U Vèzèku sustrèlìsâ âny z Adonì-Vèzèkam, bìlìsâ z′ ìm ì raz′bìlì Hananèâǔ ì Fèrèzèâǔ. </i>


text:
Адоні-Вэзэк пабег, але яны пагналіся за ім і злавілі яго і адсеклі вялікія пальцы на руках ягоных і на нагах ягоных. </p><i> Adonì-Vèzèk pabeg, ale âny pagnalìsâ za ìm ì zlavìlì âgo ì adseklì vâlìkìâ pal′cy na rukah âgonyh ì na nagah âgonyh. </i>


text:
Тады сказаў Адоні-Вэзэк: семдзесят цароў з адсечанымі на руках і на нагах у іх вялікімі пальцамі зьбіралі пад сталом маім; як рабіў я, так і мне даў Бог. І прывялі яго ў Ерусалім, і ён памёр там. </p><i> Tady skazaǔ Adonì-Vèzèk: semdzesât caroǔ z adsečanymì na rukah ì na nagah u ìh vâlìkìmì pal′camì z′bìralì pad stalom maìm; âk rabìǔ â, tak ì mne daǔ Bog. Ì pryvâlì âgo ǔ Erusalìm, ì ën pamër tam. </i>


text:
І ваявалі сыны Юдавыя супроць Ерусаліма і ўзялі яго, і пабілі яго мечам і горад аддалі агню. </p><i> Ì vaâvalì syny Ûdavyâ suproc′ Erusalìma ì ǔzâlì âgo, ì pabìlì âgo mečam ì gorad addalì agnû. </i>


text:
<pb/>Потым пайшлі сыны Юдавыя ваяваць з Хананэямі, якія жылі на горах і на паўдзённай зямлі і на нізінных мясьцінах. </p><i> Potym pajšlì syny Ûdavyâ vaâvac′ z Hananèâmì, âkìâ žylì na gorah ì na paǔdzënnaj zâmlì ì na nìzìnnyh mâs′cìnah. </i>


text:
І пайшоў Юда на Хананэяў, якія жылі ў Хэўроне |імя Хэўрону было раней Кірыяф-Арбы), і пабілі Шэшая, Ахімана і Талмая. </p><i> Ì pajšoǔ Ûda na Hananèâǔ, âkìâ žylì ǔ Hèǔrone |ìmâ Hèǔronu bylo ranej Kìryâf-Arby), ì pabìlì Šèšaâ, Ahìmana ì Talmaâ. </i>


text:
Адтуль пайшоў ён супроць жыхароў Давіра; імя ў Давіра было раней Кірыят-Сэфэр. </p><i> Adtul′ pajšoǔ ën suproc′ žyharoǔ Davìra; ìmâ ǔ Davìra bylo ranej Kìryât-Sèfèr. </i>


text:
І сказаў Халеў: хто паб'е Кірыят-Сэфэр і возьме яго, таму аддам Ахсу, дачку маю, за жонку. </p><i> Ì skazaǔ Haleǔ: hto pab'e Kìryât-Sèfèr ì voz′me âgo, tamu addam Ahsu, dačku maû, za žonku. </i>


text:
І ўзяў яго Гатанііл, сын Кеназа, малодшага брата Халева, і Халеў аддаў за жонку яму Ахсу, дачку сваю. </p><i> Ì ǔzâǔ âgo Gatanììl, syn Kenaza, malodšaga brata Haleva, ì Haleǔ addaǔ za žonku âmu Ahsu, dačku svaû. </i>


text:
<pb/>Калі мелася яна ісьці, Гатанііл навучыў яе прасіць у бацькі яе поле, і яна сышла з асла. Халеў сказаў ёй: чаго табе? </p><i> Kalì melasâ âna ìs′cì, Gatanììl navučyǔ âe prasìc′ u bac′kì âe pole, ì âna syšla z asla. Haleǔ skazaǔ ëj: čago tabe? </i>


text:
Ахса сказала яму: дай мне дабраславеньне: ты даў мне зямлю паўднёвую, дай мне і крыніцы вады. І даў ёй крыніцы верхнія і крыніцы паўднёвыя. </p><i> Ahsa skazala âmu: daj mne dabraslaven′ne: ty daǔ mne zâmlû paǔdnëvuû, daj mne ì krynìcy vady. Ì daǔ ëj krynìcy verhnìâ ì krynìcy paǔdnëvyâ. </i>


text:
<pb/>І сыны Кэнэяніна, цесьця Майсеевага, пайшлі з горада Пальм з сынамі Юдавымі ў пустыню Юдавую, якая на поўдзень ад Арада, і прыйшлі і пасяліліся сярод народу. </p><i> Ì syny Kènèânìna, ces′câ Majseevaga, pajšlì z gorada Pal′m z synamì Ûdavymì ǔ pustynû Ûdavuû, âkaâ na poǔdzen′ ad Arada, ì pryjšlì ì pasâlìlìsâ sârod narodu. </i>


text:
<pb/>І пайшоў Юда з Сымонам, братам сваім, і пабілі Хананэяў, якія жылі ў Цэфаце, і аддалі яго праклёну, і таму называецца горад гэты Хорма. </p><i> Ì pajšoǔ Ûda z Symonam, bratam svaìm, ì pabìlì Hananèâǔ, âkìâ žylì ǔ Cèface, ì addalì âgo praklënu, ì tamu nazyvaecca gorad gèty Horma. </i>


text:
Юда ўзяў таксама Газу зь межамі яе, Аскалон зь межамі яго, і Экрон зь межамі яго. </p><i> Ûda ǔzâǔ taksama Gazu z′ mežamì âe, Askalon z′ mežamì âgo, ì Èkron z′ mežamì âgo. </i>


text:
<pb/>Гасподзь быў зь Юдам, і ён авалодаў гарою; але жыхароў даліны ня мог прагнаць, бо ў іх былі жалезныя калясьніцы. </p><i> Gaspodz′ byǔ z′ Ûdam, ì ën avalodaǔ garoû; ale žyharoǔ dalìny nâ mog pragnac′, bo ǔ ìh bylì žaleznyâ kalâs′nìcy. </i>


text:
І аддалі Халеву Хэўрон, як казаў Майсей, і прагнаў адтуль трох сыноў Энакавых. </p><i> Ì addalì Halevu Hèǔron, âk kazaǔ Majsej, ì pragnaǔ adtul′ troh synoǔ Ènakavyh. </i>


text:
Але Евусэяў, якія жылі ў Ерусаліме, не прагналі сыны Веньямінавыя, і жывуць Евусэі з сынамі Веньяміна ў Ерусаліме да сёньня. </p><i> Ale Evusèâǔ, âkìâ žylì ǔ Erusalìme, ne pragnalì syny Ven′âmìnavyâ, ì žyvuc′ Evusèì z synamì Ven′âmìna ǔ Erusalìme da sën′nâ. </i>


text:
І сыны Язэпа пайшлі таксама на Вэтыль, і Гасподзь быў зь імі. </p><i> Ì syny Âzèpa pajšlì taksama na Vètyl′, ì Gaspodz′ byǔ z′ ìmì. </i>


text:
І ўбачылі вартавыя чалавека, які ішоў у горад, і сказалі яму: пакажы нам уваход у горад, і зробім табе літасьць. </p><i> Ì ǔbačylì vartavyâ čalaveka, âkì ìšoǔ u gorad, ì skazalì âmu: pakažy nam uvahod u gorad, ì zrobìm tabe lìtas′c′. </i>


text:
Ён паказаў ім уваход у горад, і пабілі яны горад мечам, а чалавека гэтага і ўсю радню ягоную адпусьцілі. </p><i> Ën pakazaǔ ìm uvahod u gorad, ì pabìlì âny gorad mečam, a čalaveka gètaga ì ǔsû radnû âgonuû adpus′cìlì. </i>


text:
Чалавек гэты пайшоў у зямлю Хэтэяў і пабудаваў горад і назваў яго Луз. Гэта імя ў яго да сёньня. </p><i> Čalavek gèty pajšoǔ u zâmlû Hètèâǔ ì pabudavaǔ gorad ì nazvaǔ âgo Luz. Gèta ìmâ ǔ âgo da sën′nâ. </i>


text:
<pb/>І Манасія ня выгнаў жыхароў Бэтсана і залежных ад яго гарадоў, Таанаха і залежных ад яго гарадоў, жыхароў Дора і залежных ад яго гарадоў, жыхароў Іўлеама і залежных ад яго гарадоў, жыхароў Мэгідона і залежных ад яго гарадоў; і засталіся Хананэі жыць у зямлі гэтай. </p><i> Ì Manasìâ nâ vygnaǔ žyharoǔ Bètsana ì zaležnyh ad âgo garadoǔ, Taanaha ì zaležnyh ad âgo garadoǔ, žyharoǔ Dora ì zaležnyh ad âgo garadoǔ, žyharoǔ Ìǔleama ì zaležnyh ad âgo garadoǔ, žyharoǔ Mègìdona ì zaležnyh ad âgo garadoǔ; ì zastalìsâ Hananèì žyc′ u zâmlì gètaj. </i>


text:
Калі Ізраіль увабраўся ў сілу, тады зрабіў ён Хананэяў даньнікамі, але выганяць не выганяў іх. </p><i> Kalì Ìzraìl′ uvabraǔsâ ǔ sìlu, tady zrabìǔ ën Hananèâǔ dan′nìkamì, ale vyganâc′ ne vyganâǔ ìh. </i>


text:
<pb/>А Яфрэм ня выгнаў Хананэяў, якія жылі ў Газэры; і жылі Хананэі сярод іх у Газэры. </p><i> A Âfrèm nâ vygnaǔ Hananèâǔ, âkìâ žylì ǔ Gazèry; ì žylì Hananèì sârod ìh u Gazèry. </i>


text:
<pb/>І Завулон ня выгнаў жыхароў Катрона і жыхароў Наглола, і жыхары Хананэі жылі сярод іх і плацілі ім даніну. </p><i> Ì Zavulon nâ vygnaǔ žyharoǔ Katrona ì žyharoǔ Naglola, ì žyhary Hananèì žylì sârod ìh ì placìlì ìm danìnu. </i>


text:
<pb/>І Асір ня выгнаў жыхароў Ако і жыхароў Сідона і Ахлава, Ахзіва, Хэлвы, Афэка і Рэхова. </p><i> Ì Asìr nâ vygnaǔ žyharoǔ Ako ì žyharoǔ Sìdona ì Ahlava, Ahzìva, Hèlvy, Afèka ì Rèhova. </i>


text:
І жыў Асір сярод Хананэяў, жыхароў зямлі той, бо ня выгнаў іх. </p><i> Ì žyǔ Asìr sârod Hananèâǔ, žyharoǔ zâmlì toj, bo nâ vygnaǔ ìh. </i>


text:
<pb/>І Нэфталім ня выгнаў жыхароў Бэтсаміса і жыхароў Бэтаната і жыў сярод Хананэяў, жыхароў зямлі той; а жыхары Бэтсаміса і Бэтаната былі ягонымі даньнікамі. </p><i> Ì Nèftalìm nâ vygnaǔ žyharoǔ Bètsamìsa ì žyharoǔ Bètanata ì žyǔ sârod Hananèâǔ, žyharoǔ zâmlì toj; a žyhary Bètsamìsa ì Bètanata bylì âgonymì dan′nìkamì. </i>


text:
<pb/>І заціснулі Амарэі сыноў Данавых у горах, бо не давалі ім сыходзіць у даліну. </p><i> Ì zacìsnulì Amarèì synoǔ Danavyh u gorah, bo ne davalì ìm syhodzìc′ u dalìnu. </i>


text:
І засталіся Амарэі жыць на гары Хэрэс у Аялоне і Шаалвіме; але рука сыноў Язэпавых адолела, і зрабіліся яны даньнікамі ім. </p><i> Ì zastalìsâ Amarèì žyc′ na gary Hèrès u Aâlone ì Šaalvìme; ale ruka synoǔ Âzèpavyh adolela, ì zrabìlìsâ âny dan′nìkamì ìm. </i>


text:
Межы Амарэяў ад узвышша Акравім і ад Сэлы прасьціраліся і далей. </p><i> Mežy Amarèâǔ ad uzvyšša Akravìm ì ad Sèly pras′cìralìsâ ì dalej. </i>


text:
<pb/>І прыйшоў анёл Гасподні з Галгала ў Бохім і сказаў: так кажа Гасподзь: Я вывеў вас зь Егіпта і ўвёў вас у зямлю, якую запрысягнуў бацькам вашым, і сказаў Я: "не парушу запавету Майго з вамі вавек; </p><i> Ì pryjšoǔ anël Gaspodnì z Galgala ǔ Bohìm ì skazaǔ: tak kaža Gaspodz′: Â vyveǔ vas z′ Egìpta ì ǔvëǔ vas u zâmlû, âkuû zaprysâgnuǔ bac′kam vašym, ì skazaǔ Â: "ne parušu zapavetu Majgo z vamì vavek; </i>


text:
і вы ня ўступайце ў спрымірэньне з жыхарамі зямлі гэтай; ахвярнікі іхнія разбурце". Але вы не паслухаліся голасу Майго. Што гэта вы зрабілі? </p><i> ì vy nâ ǔstupajce ǔ sprymìrèn′ne z žyharamì zâmlì gètaj; ahvârnìkì ìhnìâ razburce". Ale vy ne pasluhalìsâ golasu Majgo. Što gèta vy zrabìlì? </i>


text:
І таму кажу Я: не праганю іх ад вас, і будуць яны вам пятлёю, і багі іхнія будуць вам сеткаю. </p><i> Ì tamu kažu Â: ne praganû ìh ad vas, ì buduc′ âny vam pâtlëû, ì bagì ìhnìâ buduc′ vam setkaû. </i>


text:
<pb/>Калі анёл Гасподні сказаў словы гэтыя ўсім сынам Ізраілевым, дык народ моцна загаласіў і заплакаў. </p><i> Kalì anël Gaspodnì skazaǔ slovy gètyâ ǔsìm synam Ìzraìlevym, dyk narod mocna zagalasìǔ ì zaplakaǔ. </i>


text:
Ад гэтага і называюць тое месца Бохім. Там прынесьлі яны ахвяру Госпаду. </p><i> Ad gètaga ì nazyvaûc′ toe mesca Bohìm. Tam prynes′lì âny ahvâru Gospadu. </i>


text:
Калі Ісус адпусьціў народ, і пайшлі сыны Ізраілевыя, кожны ў свой надзел, каб атрымаць у спадчыну зямлю, </p><i> Kalì Ìsus adpus′cìǔ narod, ì pajšlì syny Ìzraìlevyâ, kožny ǔ svoj nadzel, kab atrymac′ u spadčynu zâmlû, </i>


text:
тады народ служыў Госпаду ва ўсе дні Ісуса і ва ўсе дні старэйшынаў, жыцьцё якіх прадоўжылася пасьля Ісуса і якія бачылі ўсе вялікія дзеі Гасподнія, якія Ён зрабіў Ізраілю. </p><i> tady narod služyǔ Gospadu va ǔse dnì Ìsusa ì va ǔse dnì starèjšynaǔ, žyc′cë âkìh pradoǔžylasâ pas′lâ Ìsusa ì âkìâ bačylì ǔse vâlìkìâ dzeì Gaspodnìâ, âkìâ Ën zrabìǔ Ìzraìlû. </i>


text:
А калі памёр Ісус, сын Наваў, раб Гасподні, як было яму сто дзесяць гадоў, </p><i> A kalì pamër Ìsus, syn Navaǔ, rab Gaspodnì, âk bylo âmu sto dzesâc′ gadoǔ, </i>


text:
і пахавалі яго ў межах надзелу ягонага ў Тамнат-Сараі, на гары Яфрэмавай, на поўнач ад гары Гааша; </p><i> ì pahavalì âgo ǔ mežah nadzelu âgonaga ǔ Tamnat-Saraì, na gary Âfrèmavaj, na poǔnač ad gary Gaaša; </i>


text:
і калі ўвесь народ гэты адышоў да бацькоў сваіх, і паўстаў пасьля іх іншы род, які ня ведаў Госпада і дзеяў Ягоных, якія Ён рабіў Ізраілю, - </p><i> ì kalì ǔves′ narod gèty adyšoǔ da bac′koǔ svaìh, ì paǔstaǔ pas′lâ ìh ìnšy rod, âkì nâ vedaǔ Gospada ì dzeâǔ Âgonyh, âkìâ Ën rabìǔ Ìzraìlû, - </i>


text:
тады сыны Ізраілевыя пачалі рабіць ліхое перад вачыма Госпада і пачалі служыць Ваалам; </p><i> tady syny Ìzraìlevyâ pačalì rabìc′ lìhoe perad vačyma Gospada ì pačalì služyc′ Vaalam; </i>


text:
пакінулі Госпада Бога бацькоў сваіх, Які вывеў іх зь зямлі Егіпецкай і павярнуліся да іншых багоў, багоў народаў, што атачалі іх, і пачалі пакланяцца ім, і разгневалі Госпада; </p><i> pakìnulì Gospada Boga bac′koǔ svaìh, Âkì vyveǔ ìh z′ zâmlì Egìpeckaj ì pavârnulìsâ da ìnšyh bagoǔ, bagoǔ narodaǔ, što atačalì ìh, ì pačalì paklanâcca ìm, ì razgnevalì Gospada; </i>


text:
пакінулі Госпада і пачалі служыць Ваалу і Астартам. </p><i> pakìnulì Gospada ì pačalì služyc′ Vaalu ì Astartam. </i>


text:
<pb/>І запалаў гнеў Гасподні на Ізраіля, і аддаў іх у рукі грабежнікам, і рабавалі іх; і аддаў іх у рукі ворагам, што атачалі іх, і не маглі ўжо ўстояць перад ворагамі сваімі. </p><i> Ì zapalaǔ gneǔ Gaspodnì na Ìzraìlâ, ì addaǔ ìh u rukì grabežnìkam, ì rabavalì ìh; ì addaǔ ìh u rukì voragam, što atačalì ìh, ì ne maglì ǔžo ǔstoâc′ perad voragamì svaìmì. </i>


text:
Куды яны ні пойдуць, рука Гасподняя ўсюды была ім на благое, як казаў ім Гасподзь і як запрысягаўся ім Гасподзь. І ім было вельмі цесна. </p><i> Kudy âny nì pojduc′, ruka Gaspodnââ ǔsûdy byla ìm na blagoe, âk kazaǔ ìm Gaspodz′ ì âk zaprysâgaǔsâ ìm Gaspodz′. Ì ìm bylo vel′mì cesna. </i>


text:
<pb/>І ставіў Гасподзь судзьдзяў, якія ратавалі іх ад рук рабаўнікоў іхніх; </p><i> Ì stavìǔ Gaspodz′ sudz′dzâǔ, âkìâ ratavalì ìh ad ruk rabaǔnìkoǔ ìhnìh; </i>


text:
але і судзьдзяў яны ня слухаліся, а хадзілі блудна сьледам за іншымі багамі і пакланяліся ім, хутка ўхіляліся ад шляху, якім хадзілі бацькі іхнія, слухаючыся запаведзяў Гасподніх. Яны так не рабілі. </p><i> ale ì sudz′dzâǔ âny nâ sluhalìsâ, a hadzìlì bludna s′ledam za ìnšymì bagamì ì paklanâlìsâ ìm, hutka ǔhìlâlìsâ ad šlâhu, âkìm hadzìlì bac′kì ìhnìâ, sluhaûčysâ zapavedzâǔ Gaspodnìh. Âny tak ne rabìlì. </i>


text:
Калі Гасподзь ставіў ім судзьдзяў, дык Сам Гасподзь быў за судзьдзёю і ратаваў іх ад ворагаў іхніх ва ўсе дні судзьдзі: бо шкадаваў іх Гасподзь, чуючы стогны іхнія ад прыгнятальнікаў і ўціскальнікаў іхніх. </p><i> Kalì Gaspodz′ stavìǔ ìm sudz′dzâǔ, dyk Sam Gaspodz′ byǔ za sudz′dzëû ì ratavaǔ ìh ad voragaǔ ìhnìh va ǔse dnì sudz′dzì: bo škadavaǔ ìh Gaspodz′, čuûčy stogny ìhnìâ ad prygnâtal′nìkaǔ ì ǔcìskal′nìkaǔ ìhnìh. </i>


text:
Але як толькі паміраў судзьдзя, яны зноў рабілі горш за бацькоў сваіх, ухіляліся да іншых багоў, служачы ім і пакланяючыся ім. Не адставалі ад учынкаў сваіх і ад упарцістага шляху свайго. </p><i> Ale âk tol′kì pamìraǔ sudz′dzâ, âny znoǔ rabìlì gorš za bac′koǔ svaìh, uhìlâlìsâ da ìnšyh bagoǔ, služačy ìm ì paklanâûčysâ ìm. Ne adstavalì ad učynkaǔ svaìh ì ad uparcìstaga šlâhu svajgo. </i>


text:
І запалаў гнеў Гасподні на Ізраіля, і сказаў Ён: за тое, што народ гэты пераступае запавет Мой, які Я ўстанавіў з бацькамі іхнімі, і ня слухаецца голасу Майго, </p><i> Ì zapalaǔ gneǔ Gaspodnì na Ìzraìlâ, ì skazaǔ Ën: za toe, što narod gèty perastupae zapavet Moj, âkì Â ǔstanavìǔ z bac′kamì ìhnìmì, ì nâ sluhaecca golasu Majgo, </i>


text:
і Я ня буду ўжо выганяць ад іх ніводнага з тых народаў, якіх пакінуў Ісус, калі паміраў, - </p><i> ì Â nâ budu ǔžo vyganâc′ ad ìh nìvodnaga z tyh narodaǔ, âkìh pakìnuǔ Ìsus, kalì pamìraǔ, - </i>


text:
каб спакушаць імі Ізраіля: ці будуць яны трымацца шляху Гасподняга і хадзіць па ім, як трымаліся бацькі іхнія, ці не? </p><i> kab spakušac′ ìmì Ìzraìlâ: cì buduc′ âny trymacca šlâhu Gaspodnâga ì hadzìc′ pa ìm, âk trymalìsâ bac′kì ìhnìâ, cì ne? </i>


text:
І пакінуў Гасподзь народы гэтыя і ня выгнаў іх неўзабаве і не аддаў іх у рукі Ісусу. </p><i> Ì pakìnuǔ Gaspodz′ narody gètyâ ì nâ vygnaǔ ìh neǔzabave ì ne addaǔ ìh u rukì Ìsusu. </i>


text:
Вось тыя народы, якіх пакінуў Гасподзь, каб выпрабоўваць імі Ізраільцянаў, усіх, якія ня ведалі пра ўсе войны Хананэйскія, - </p><i> Vos′ tyâ narody, âkìh pakìnuǔ Gaspodz′, kab vypraboǔvac′ ìmì Ìzraìl′cânaǔ, usìh, âkìâ nâ vedalì pra ǔse vojny Hananèjskìâ, - </i>


text:
дзеля таго толькі, каб ведалі і вучыліся ваяваць наступныя роды сыноў Ізраілевых, якія раней ня ведалі вайны: </p><i> dzelâ tago tol′kì, kab vedalì ì vučylìsâ vaâvac′ nastupnyâ rody synoǔ Ìzraìlevyh, âkìâ ranej nâ vedalì vajny: </i>


text:
пяць уладароў Філістымскіх, усе Хананэі, Сіданяне і Эвэі, якія жылі на гары Ліван, ад гары Ваал-Эрмона да ўваходу ў Эмат. </p><i> pâc′ uladaroǔ Fìlìstymskìh, use Hananèì, Sìdanâne ì Èvèì, âkìâ žylì na gary Lìvan, ad gary Vaal-Èrmona da ǔvahodu ǔ Èmat. </i>


text:
Яны былі пакінуты, каб выпрабоўваць імі Ізраільцянаў і даведацца, ці слухаюцца яны запаведзяў Гасподніх, якія Ён наказаў бацькам іхнім праз Майсея. </p><i> Âny bylì pakìnuty, kab vypraboǔvac′ ìmì Ìzraìl′cânaǔ ì davedacca, cì sluhaûcca âny zapavedzâǔ Gaspodnìh, âkìâ Ën nakazaǔ bac′kam ìhnìm praz Majseâ. </i>


text:
<pb/>І жылі сыны Ізраілевыя сярод Хананэяў, Хэтэяў, Амарэяў, Фэрэзэяў, Эвэяў і Евусэяў: </p><i> Ì žylì syny Ìzraìlevyâ sârod Hananèâǔ, Hètèâǔ, Amarèâǔ, Fèrèzèâǔ, Èvèâǔ ì Evusèâǔ: </i>


text:
і бралі дочак іхніх сабе за жонак, і сваіх дочак аддавалі за сыноў іхніх, і служылі багам іхнім. </p><i> ì bralì dočak ìhnìh sabe za žonak, ì svaìh dočak addavalì za synoǔ ìhnìh, ì služylì bagam ìhnìm. </i>


text:
І ўчынілі сыны Ізраілевыя ліхое перад вачыма Госпада, і забылі Госпада, Бога свайго, і служылі Ваалам і Астартам. </p><i> Ì ǔčynìlì syny Ìzraìlevyâ lìhoe perad vačyma Gospada, ì zabylì Gospada, Boga svajgo, ì služylì Vaalam ì Astartam. </i>


text:
І ўспалымніўся гнеў Гасподні на Ізраіля, і аддаў іх у рукі Хусарсатэму, цару Месапатамскаму, і служылі сыны Ізраілевыя Хусарсатэму восем гадоў. </p><i> Ì ǔspalymnìǔsâ gneǔ Gaspodnì na Ìzraìlâ, ì addaǔ ìh u rukì Husarsatèmu, caru Mesapatamskamu, ì služylì syny Ìzraìlevyâ Husarsatèmu vosem gadoǔ. </i>


text:
Тады заенчылі сыны Ізраіля да Госпада, і паставіў Гасподзь ратаўніка сынам Ізраілевым, які ўратаваў іх, Гатанііла, сына Кеназа, малодшага брата Халева. </p><i> Tady zaenčylì syny Ìzraìlâ da Gospada, ì pastavìǔ Gaspodz′ rataǔnìka synam Ìzraìlevym, âkì ǔratavaǔ ìh, Gatanììla, syna Kenaza, malodšaga brata Haleva. </i>


text:
На ім быў Дух Гасподні, і быў ён судзьдзя Ізраіля. Ён выйшаў на вайну, і аддаў Гасподзь у рукі яму Хусарсатэма, цара Месапатамскага, і адолела рука ягоная Хусарсатэма. </p><i> Na ìm byǔ Duh Gaspodnì, ì byǔ ën sudz′dzâ Ìzraìlâ. Ën vyjšaǔ na vajnu, ì addaǔ Gaspodz′ u rukì âmu Husarsatèma, cara Mesapatamskaga, ì adolela ruka âgonaâ Husarsatèma. </i>


