# verses

text:
<pb/><t>Праведніку ёсьць ратунак зь нягоды, а замест яго трапляе ў яе бязбожны.</t> </p><i> <t>Pravednìku ës′c′ ratunak z′ nâgody, a zamest âgo traplâe ǔ âe bâzbožny.</t> </i>


text:
<pb/><t>Вуснамі крывадушнік нішчыць блізкага свайго, а праведнікі празорлівасьцю ратуюцца.</t> </p><i> <t>Vusnamì kryvadušnìk nìščyc′ blìzkaga svajgo, a pravednìkì prazorlìvas′cû ratuûcca.</t> </i>


text:
<pb/><t>З дабрадзенства праведнікаў радуецца горад, а як гіне бязбожны - сьпявае.</t> </p><i> <t>Z dabradzenstva pravednìkaǔ raduecca gorad, a âk gìne bâzbožny - s′pâvae.</t> </i>


text:
<pb/><t>Дабраславеньнем праведных узвышаецца горад, а вуснамі бязбожнікаў руйнуецца.</t> </p><i> <t>Dabraslaven′nem pravednyh uzvyšaecca gorad, a vusnamì bâzbožnìkaǔ rujnuecca.</t> </i>


text:
<pb/><t>Недавумак пагарджае блізкім сваім; а разумны чалавек маўчыць.</t> </p><i> <t>Nedavumak pagardžae blìzkìm svaìm; a razumny čalavek maǔčyc′.</t> </i>


text:
<pb/><t>Хто ходзіць у паклёпніках, той адкрывае таямніцу; а верны чалавек яе хавае.</t> </p><i> <t>Hto hodzìc′ u paklëpnìkah, toj adkryvae taâmnìcu; a verny čalavek âe havae.</t> </i>


text:
<pb/><t>Дзе няма добрае рады, там занепадае народ, а пры многіх радцах - дабрадзенствуе.</t> </p><i> <t>Dze nâma dobrae rady, tam zanepadae narod, a pry mnogìh radcah - dabradzenstvue.</t> </i>


text:
<pb/><t>Ліха той сабе спрычыняе, хто паручаецца за староньняга; а хто ненавідзіць заруку, той у бясьпецы.</t> </p><i> <t>Lìha toj sabe spryčynâe, hto paručaecca za staron′nâga; a hto nenavìdzìc′ zaruku, toj u bâs′pecy.</t> </i>


text:
<pb/><t>Жанчына з добрым норавам здабывае гонар, а працавітыя дасягаюць багацьця.</t> </p><i> <t>Žančyna z dobrym noravam zdabyvae gonar, a pracavìtyâ dasâgaûc′ bagac′câ.</t> </i>


text:
<pb/><t>Чалавек мілажальны дабрачыніць душы сваёй, а жорсткі сэрцам разбурае плоць сваю.</t> </p><i> <t>Čalavek mìlažal′ny dabračynìc′ dušy svaëj, a žorstkì sèrcam razburae ploc′ svaû.</t> </i>


text:
<pb/><t>Бязбожны робіць справу ненадзейную, а таму, хто сее праўду - узнагарода пэўная.</t> </p><i> <t>Bâzbožny robìc′ spravu nenadzejnuû, a tamu, hto see praǔdu - uznagaroda pèǔnaâ.</t> </i>


text:
<pb/><t>Праведнасьць вядзе да жыцьця, а хто імкнецца да ліхога, імкнецца да сьмерці сваёй.</t> </p><i> <t>Pravednas′c′ vâdze da žyc′câ, a hto ìmknecca da lìhoga, ìmknecca da s′mercì svaëj.</t> </i>


text:
<pb/><t>Агіда Госпаду - падступныя сэрцам; а падабаецца Яму, хто ў беспахібнасьці ходзіць.</t> </p><i> <t>Agìda Gospadu - padstupnyâ sèrcam; a padabaecca Âmu, hto ǔ bespahìbnas′cì hodzìc′.</t> </i>


text:
<pb/><t>Можна паручыцца, што грэшнік не застанецца без пакараньня; а насеньне праведных уратуецца.</t> </p><i> <t>Možna paručycca, što grèšnìk ne zastanecca bez pakaran′nâ; a nasen′ne pravednyh uratuecca.</t> </i>


text:
<pb/><t>Што залатое колца ў лычы ў сьвіньні, тое жанчына прыгожая і - неразумная.</t> </p><i> <t>Što zalatoe kolca ǔ lyčy ǔ s′vìn′nì, toe žančyna prygožaâ ì - nerazumnaâ.</t> </i>


text:
<pb/><t>Жаданьне праведных - толькі дабро, надзея бязбожных - гнеў.</t> </p><i> <t>Žadan′ne pravednyh - tol′kì dabro, nadzeâ bâzbožnyh - gneǔ.</t> </i>


text:
<pb/><t>Адзін сыпле шчодра і яму яшчэ дадаецца; а другі звыш меры ашчадлівы, і аднак жа бяднее.</t> </p><i> <t>Adzìn syple ščodra ì âmu âščè dadaecca; a drugì zvyš mery aščadlìvy, ì adnak ža bâdnee.</t> </i>


text:
<pb/><t>Дабрачынная душа будзе насычана, і хто напойвае іншых, той і сам напоены будзе.</t> </p><i> <t>Dabračynnaâ duša budze nasyčana, ì hto napojvae ìnšyh, toj ì sam napoeny budze.</t> </i>


text:
<pb/><t>Хто хавае ў сябе збожжа, таго народ кляне; і дабраслаўляе таго, хто прадае.</t> </p><i> <t>Hto havae ǔ sâbe zbožža, tago narod klâne; ì dabraslaǔlâe tago, hto pradae.</t> </i>


text:
<pb/><t>Хто імкнецца да дабра, той шукае Божае ласкі; а хто шукае благога, да таго яно і прыходзіць.</t> </p><i> <t>Hto ìmknecca da dabra, toj šukae Božae laskì; a hto šukae blagoga, da tago âno ì pryhodzìc′.</t> </i>


text:
<pb/><t>Хто спадзяецца на багацьце сваё, упадзе; а праведнікі, як лісьце, зазелянеюць.</t> </p><i> <t>Hto spadzâecca na bagac′ce svaë, upadze; a pravednìkì, âk lìs′ce, zazelâneûc′.</t> </i>


text:
<pb/><t>Хто разладжвае дом свой, успадкуе вецер, а неразумны будзе слугаваць мудраму.</t> </p><i> <t>Hto razladžvae dom svoj, uspadkue vecer, a nerazumny budze slugavac′ mudramu.</t> </i>


text:
<pb/><t>Плод праведніка - дрэва жыцьця, а мудры яднае душы.</t> </p><i> <t>Plod pravednìka - drèva žyc′câ, a mudry âdnae dušy.</t> </i>


text:
<pb/><t>Так аддаецца на зямлі праведніку, тым болей бязбожнаму і грэшніку.</t> </p><i> <t>Tak addaecca na zâmlì pravednìku, tym bolej bâzbožnamu ì grèšnìku.</t> </i>


text:
<t>Хто любіць настаўленьне, той любіць веды; а хто ненавідзіць засьцярогі, той невук.</t> </p><i> <t>Hto lûbìc′ nastaǔlen′ne, toj lûbìc′ vedy; a hto nenavìdzìc′ zas′cârogì, toj nevuk.</t> </i>


text:
<pb/><t>Добры здабывае ласку ў Госпада; а чалавека падступнага Ён асудзіць.</t> </p><i> <t>Dobry zdabyvae lasku ǔ Gospada; a čalaveka padstupnaga Ën asudzìc′.</t> </i>


text:
<pb/><t>Ня сьцьвердзіць сябе чалавек беззаконьнем; а корань праведнікаў непахісны.</t> </p><i> <t>Nâ s′c′verdzìc′ sâbe čalavek bezzakon′nem; a koran′ pravednìkaǔ nepahìsny.</t> </i>


text:
<pb/><t>Дабрачынная жонка - вянок мужу свайму; а ганебная - як гнілізна ў касьцях у яго.</t> </p><i> <t>Dabračynnaâ žonka - vânok mužu svajmu; a ganebnaâ - âk gnìlìzna ǔ kas′câh u âgo.</t> </i>


text:
<pb/><t>Помыслы праведных - праўда, а намыслы бязбожных - падступнасьць.</t> </p><i> <t>Pomysly pravednyh - praǔda, a namysly bâzbožnyh - padstupnas′c′.</t> </i>


text:
<pb/><t>Словы бязбожных - засада на кроў, а вусны праведных ратуюць іх.</t> </p><i> <t>Slovy bâzbožnyh - zasada na kroǔ, a vusny pravednyh ratuûc′ ìh.</t> </i>


text:
<pb/><t>Як кранецца бязбожных няшчасьце - і няма іх, а дом праведных стаіць.</t> </p><i> <t>Âk kranecca bâzbožnyh nâščas′ce - ì nâma ìh, a dom pravednyh staìc′.</t> </i>


text:
<pb/><t>Хваляць чалавека паводле меры розуму ягонага, а распусны сэрцам будзе ў пагардзе.</t> </p><i> <t>Hvalâc′ čalaveka pavodle mery rozumu âgonaga, a raspusny sèrcam budze ǔ pagardze.</t> </i>


text:
<pb/><t>Лепей быць простым, але мець працу, чым быць ганарыстым, але ня мець хлеба.</t> </p><i> <t>Lepej byc′ prostym, ale mec′ pracu, čym byc′ ganarystym, ale nâ mec′ hleba.</t> </i>


text:
<pb/><t>Праведны дбае і пра жыцьцё быдла свайго, а сэрца бязбожных жорсткае.</t> </p><i> <t>Pravedny dbae ì pra žyc′cë bydla svajgo, a sèrca bâzbožnyh žorstkae.</t> </i>


text:
<pb/><t>Хто ўрабляе зямлю сваю, насыціцца хлебам; а хто ідзе па сьлядах гультаёў, той розумам бедны.</t> </p><i> <t>Hto ǔrablâe zâmlû svaû, nasycìcca hlebam; a hto ìdze pa s′lâdah gul′taëǔ, toj rozumam bedny.</t> </i>


text:
<pb/><t>Бязбожны хоча злавіць яго ў сетку зла; а корань праведных цьвёрды.</t> </p><i> <t>Bâzbožny hoča zlavìc′ âgo ǔ setku zla; a koran′ pravednyh c′vërdy.</t> </i>


text:
<pb/><t>Бязбожны ловіцца грахамі вуснаў сваіх; а праведны выйдзе зь бяды.</t> </p><i> <t>Bâzbožny lovìcca grahamì vusnaǔ svaìh; a pravedny vyjdze z′ bâdy.</t> </i>


text:
<pb/><t>Ад плоду вуснаў сваіх чалавек насычаецца дабром, і плата чалавеку - паводле дзеяў рук ягоных.</t> </p><i> <t>Ad plodu vusnaǔ svaìh čalavek nasyčaecca dabrom, ì plata čalaveku - pavodle dzeâǔ ruk âgonyh.</t> </i>


text:
<pb/><t>Дарога немысьля простая ў вачах ягоных; а хто слухае рады, той мудры.</t> </p><i> <t>Daroga nemys′lâ prostaâ ǔ vačah âgonyh; a hto sluhae rady, toj mudry.</t> </i>


text:
<pb/><t>У немысьля адразу выяўляецца гнеў ягоны, а разумны тоіць абразу.</t> </p><i> <t>U nemys′lâ adrazu vyâǔlâecca gneǔ âgony, a razumny toìc′ abrazu.</t> </i>


text:
<pb/><t>Хто кажа тое, што ведае, той кажа праўду: а ў сьведкі ілжывага - ашуканства.</t> </p><i> <t>Hto kaža toe, što vedae, toj kaža praǔdu: a ǔ s′vedkì ìlžyvaga - ašukanstva.</t> </i>


text:
<pb/><t>Сёй-той пустаслоў б'е як мечам, а язык мудрых - ацаляе.</t> </p><i> <t>Sëj-toj pustasloǔ b'e âk mečam, a âzyk mudryh - acalâe.</t> </i>


text:
<pb/><t>Вусны праўдзівыя вечна жывуць, а ілжывы язык - хвіліну.</t> </p><i> <t>Vusny praǔdzìvyâ večna žyvuc′, a ìlžyvy âzyk - hvìlìnu.</t> </i>


text:
<pb/><t>Хітрына - у сэрцы ў зламысьнікаў, радасьць - у міратворцаў.</t> </p><i> <t>Hìtryna - u sèrcy ǔ zlamys′nìkaǔ, radas′c′ - u mìratvorcaǔ.</t> </i>


text:
<pb/><t>Ня станецца праведніку ніякага ліха, а бязбожныя будуць напоўнены злом.</t> </p><i> <t>Nâ stanecca pravednìku nìâkaga lìha, a bâzbožnyâ buduc′ napoǔneny zlom.</t> </i>


text:
<pb/><t>Агіда Госпаду - вусны ілжывыя, а хто гаворыць праўду, даспадобы Яму.</t> </p><i> <t>Agìda Gospadu - vusny ìlžyvyâ, a hto gavoryc′ praǔdu, daspadoby Âmu.</t> </i>


text:
<pb/><t>Чалавек разважлівы ўтойвае веды, а сэрца немысьляў выказвае дурасьць.</t> </p><i> <t>Čalavek razvažlìvy ǔtojvae vedy, a sèrca nemys′lâǔ vykazvae duras′c′.</t> </i>


text:
<pb/><t>Рука руплівая здабудзе ўладу, а гультайская пад данінай будзе.</t> </p><i> <t>Ruka ruplìvaâ zdabudze ǔladu, a gul′tajskaâ pad danìnaj budze.</t> </i>


text:
<pb/><t>Смутак на сэрцы падаўляе чалавека, а добрае слова разьвесяляе яго.</t> </p><i> <t>Smutak na sèrcy padaǔlâe čalaveka, a dobrae slova raz′vesâlâe âgo.</t> </i>


text:
<pb/><t>Праведнік паказвае блізкаму свайму дарогу, а дарога бязбожных уводзіць іх у згубу.</t> </p><i> <t>Pravednìk pakazvae blìzkamu svajmu darogu, a daroga bâzbožnyh uvodzìc′ ìh u zgubu.</t> </i>


text:
<pb/><t>Гультай ня смажыць сваёй дзічыны; а чалавек руплівы мецьме каштоўны набытак.</t> </p><i> <t>Gul′taj nâ smažyc′ svaëj dzìčyny; a čalavek ruplìvy mec′me kaštoǔny nabytak.</t> </i>


text:
<pb/><t>На дарозе праўды - жыцьцё, і на сьцежцы яе няма сьмерці.</t> </p><i> <t>Na daroze praǔdy - žyc′cë, ì na s′cežcy âe nâma s′mercì.</t> </i>


text:
<t>Мудры сын слухае бацькавых настаўленьняў; а насьмешнік ня слухае засьцярогаў.</t> </p><i> <t>Mudry syn sluhae bac′kavyh nastaǔlen′nâǔ; a nas′mešnìk nâ sluhae zas′cârogaǔ.</t> </i>


text:
<pb/><t>Ад плоду вуснаў сваіх чалавек спажывае дабро, а душа здраднікаў закона - зло.</t> </p><i> <t>Ad plodu vusnaǔ svaìh čalavek spažyvae dabro, a duša zdradnìkaǔ zakona - zlo.</t> </i>


text:
<pb/><t>Хто захоўвае вусны свае, той захоўвае душу сваю, а хто шырока свой рот разьзяўляе, таму бяда.</t> </p><i> <t>Hto zahoǔvae vusny svae, toj zahoǔvae dušu svaû, a hto šyroka svoj rot raz′zâǔlâe, tamu bâda.</t> </i>


text:
<pb/><t>Душа гультая жадае, але марна: а душа руплівых насыціцца.</t> </p><i> <t>Duša gul′taâ žadae, ale marna: a duša ruplìvyh nasycìcca.</t> </i>


text:
<pb/><t>Праведнік ненавідзіць ілжывае слова, а бязбожны сарамаціць і ганьбіць сябе.</t> </p><i> <t>Pravednìk nenavìdzìc′ ìlžyvae slova, a bâzbožny saramacìc′ ì gan′bìc′ sâbe.</t> </i>


text:
<pb/><t>Праўда ахоўвае беззаганнага ў дарозе, а бязбожнасьць губіць грэшнікаў.</t> </p><i> <t>Praǔda ahoǔvae bezzagannaga ǔ daroze, a bâzbožnas′c′ gubìc′ grèšnìkaǔ.</t> </i>


text:
<pb/><t>Сёй-той выдае сябе за багатага, а ў яго нічога няма; другі сябе за беднага, а ў яго багацьця многа.</t> </p><i> <t>Sëj-toj vydae sâbe za bagataga, a ǔ âgo nìčoga nâma; drugì sâbe za bednaga, a ǔ âgo bagac′câ mnoga.</t> </i>


text:
<pb/><t>Багацьцем сваім чалавек адкупляе жыцьцё сваё, а бедны і пагрозы ня чуе.</t> </p><i> <t>Bagac′cem svaìm čalavek adkuplâe žyc′cë svaë, a bedny ì pagrozy nâ čue.</t> </i>


text:
<pb/><t>Сьвятло праведных весела гарыць; а сьветач бязбожных тухне.</t> </p><i> <t>S′vâtlo pravednyh vesela garyc′; a s′vetač bâzbožnyh tuhne.</t> </i>


text:
<pb/><t>Ад пыхі паходзіць разлад, а ў тых, што раяцца, - мудрасьць.</t> </p><i> <t>Ad pyhì pahodzìc′ razlad, a ǔ tyh, što raâcca, - mudras′c′.</t> </i>


text:
<pb/><t>Багацьце ад марнасьці памяншаецца, а хто зьбірае працаю, памнажае яго.</t> </p><i> <t>Bagac′ce ad marnas′cì pamânšaecca, a hto z′bìrae pracaû, pamnažae âgo.</t> </i>


text:
<pb/><t>Надзея, якая доўга ня праўдзіцца, стамляе сэрца, а жаданьне, якое споўнілася, - як дрэва жыцьця.</t> </p><i> <t>Nadzeâ, âkaâ doǔga nâ praǔdzìcca, stamlâe sèrca, a žadan′ne, âkoe spoǔnìlasâ, - âk drèva žyc′câ.</t> </i>


text:
<pb/><t>Хто пагарджае словам, той робіць шкоду сабе; а хто баіцца запаведзі, будзе ўзнагароджаны.</t> </p><i> <t>Hto pagardžae slovam, toj robìc′ škodu sabe; a hto baìcca zapavedzì, budze ǔznagarodžany.</t> </i>


text:
<pb/><t>Навука ў мудрага - крыніца жыцьця, якая аддаляе ад сьмерці.</t> </p><i> <t>Navuka ǔ mudraga - krynìca žyc′câ, âkaâ addalâe ad s′mercì.</t> </i>


text:
<pb/><t>Добры розум дае зычлівасьць; а дарога бязбожных цьвёрдая.</t> </p><i> <t>Dobry rozum dae zyčlìvas′c′; a daroga bâzbožnyh c′vërdaâ.</t> </i>


text:
<pb/><t>Кожны разумны дзее зь веданьнем, а немысель выстаўляе на паказ дурасьць.</t> </p><i> <t>Kožny razumny dzee z′ vedan′nem, a nemysel′ vystaǔlâe na pakaz duras′c′.</t> </i>


text:
<pb/><t>Неразумны пасол трапляе ў бяду, а верны пасланец - ратунак.</t> </p><i> <t>Nerazumny pasol traplâe ǔ bâdu, a verny paslanec - ratunak.</t> </i>


text:
<pb/><t>Галеча і ганьба таму, хто пагарджае навукай; а хто трымаецца настаўленьня, пашанаваны будзе.</t> </p><i> <t>Galeča ì gan′ba tamu, hto pagardžae navukaj; a hto trymaecca nastaǔlen′nâ, pašanavany budze.</t> </i>


text:
<pb/><t>Жаданьне, якое споўнілася, - прыемнае душы; агідна неразумнаму ўхіляцца ад зла.</t> </p><i> <t>Žadan′ne, âkoe spoǔnìlasâ, - pryemnae dušy; agìdna nerazumnamu ǔhìlâcca ad zla.</t> </i>


text:
<pb/><t>Хто сябруе з мудрым, будзе мудры; а хто сябруе зь неразумнымі, разбэсьціцца.</t> </p><i> <t>Hto sâbrue z mudrym, budze mudry; a hto sâbrue z′ nerazumnymì, razbès′cìcca.</t> </i>


text:
<pb/><t>Грэшнікаў даганяе зло, а праведнікам дасца дабро.</t> </p><i> <t>Grèšnìkaǔ daganâe zlo, a pravednìkam dasca dabro.</t> </i>


text:
<pb/><t>Добры пакідае спадчыну і ўнукам, а багацьце грэшніка зьберагаецца праведнаму.</t> </p><i> <t>Dobry pakìdae spadčynu ì ǔnukam, a bagac′ce grèšnìka z′beragaecca pravednamu.</t> </i>


text:
<pb/><t>Шмат хлеба бывае і на палетку ў бедных; але маёмасьць гіне ад бяспраўя.</t> </p><i> <t>Šmat hleba byvae ì na paletku ǔ bednyh; ale maëmas′c′ gìne ad bâspraǔâ.</t> </i>


text:
<pb/><t>Хто шкадуе дубца свайго, той ненавідзіць сына; а хто любіць, той змалку карае яго.</t> </p><i> <t>Hto škadue dubca svajgo, toj nenavìdzìc′ syna; a hto lûbìc′, toj zmalku karae âgo.</t> </i>


text:
<pb/><t>Праведнік есьць да сытасьці, а жывот бязбожных церпіць нястачы.</t> </p><i> <t>Pravednìk es′c′ da sytas′cì, a žyvot bâzbožnyh cerpìc′ nâstačy.</t> </i>


text:
<t>Мудрая жонка ўладкуе свой дом, а неразумная разбурыць яго сваімі рукамі.</t> </p><i> <t>Mudraâ žonka ǔladkue svoj dom, a nerazumnaâ razburyc′ âgo svaìmì rukamì.</t> </i>


text:
<pb/><t>Хто ідзе простаю дарогаю, баіцца Госпада; а чые дарогі крывыя, той ня дбае пра Яго.</t> </p><i> <t>Hto ìdze prostaû darogaû, baìcca Gospada; a čye darogì kryvyâ, toj nâ dbae pra Âgo.</t> </i>


text:
<pb/><t>У вуснах у немысьля - біч на яго ганарыстасьць; а вусны мудрых ахоўваюць самыя сябе.</t> </p><i> <t>U vusnah u nemys′lâ - bìč na âgo ganarystas′c′; a vusny mudryh ahoǔvaûc′ samyâ sâbe.</t> </i>


text:
<pb/><t>Дзе няма валоў, там - ясьлі пустыя; а багата ж прыбытку ад сілы валоў.</t> </p><i> <t>Dze nâma valoǔ, tam - âs′lì pustyâ; a bagata ž prybytku ad sìly valoǔ.</t> </i>


text:
<pb/><t>Верны сьведка ня хлусіць, а ілжу пашырае сьведка ілжывы.</t> </p><i> <t>Verny s′vedka nâ hlusìc′, a ìlžu pašyrae s′vedka ìlžyvy.</t> </i>


text:
<pb/><t>Распусны шукае мудрасьці і не знаходзіць; а разумны лёгка набывае веды.</t> </p><i> <t>Raspusny šukae mudras′cì ì ne znahodzìc′; a razumny lëgka nabyvae vedy.</t> </i>


text:
<pb/><t>Адыдзі ад чалавека пустога, у якога ты ня бачыш разумных вуснаў.</t> </p><i> <t>Adydzì ad čalaveka pustoga, u âkoga ty nâ bačyš razumnyh vusnaǔ.</t> </i>


text:
<pb/><t>Мудрасьць разумнага - што ён зважае на дарогу сваю, а дурасьць немысьляў - толькі ашука.</t> </p><i> <t>Mudras′c′ razumnaga - što ën zvažae na darogu svaû, a duras′c′ nemys′lâǔ - tol′kì ašuka.</t> </i>


text:
<pb/><t>Неразумныя сьмяюцца з грэху, а сярод праведных - Божая мілата.</t> </p><i> <t>Nerazumnyâ s′mâûcca z grèhu, a sârod pravednyh - Božaâ mìlata.</t> </i>


text:
<pb/><t>Сэрца ведае горыч сваю, і чужынец ня дзеліць радасьці ягонай.</t> </p><i> <t>Sèrca vedae goryč svaû, ì čužynec nâ dzelìc′ radas′cì âgonaj.</t> </i>


text:
<pb/><t>Дом беззаконных зруйнуецца, а жытлішча праведных расьцьвіце.</t> </p><i> <t>Dom bezzakonnyh zrujnuecca, a žytlìšča pravednyh ras′c′vìce.</t> </i>


text:
<pb/><t>Ёсьць шляхі, якія здаюцца чалавеку простымі; але канец іх - шлях сьмерці.</t> </p><i> <t>Ës′c′ šlâhì, âkìâ zdaûcca čalaveku prostymì; ale kanec ìh - šlâh s′mercì.</t> </i>


text:
<pb/><t>І ад сьмеху часам баліць сэрца, і канцом радасьці бывае смутак.</t> </p><i> <t>Ì ad s′mehu časam balìc′ sèrca, ì kancom radas′cì byvae smutak.</t> </i>


text:
<pb/><t>Чалавек з разбэшчаным сэрцам насыціцца ад дарог сваіх, і добры - ад сваіх.</t> </p><i> <t>Čalavek z razbèščanym sèrcam nasycìcca ad darog svaìh, ì dobry - ad svaìh.</t> </i>


text:
<pb/><t>Немысель верыць кожнаму слову, а разумны зважае на крокі свае.</t> </p><i> <t>Nemysel′ veryc′ kožnamu slovu, a razumny zvažae na krokì svae.</t> </i>


text:
<pb/><t>Мудры баіцца і ўнікае зла, а неразумны раздражнёны і саманадзейны.</t> </p><i> <t>Mudry baìcca ì ǔnìkae zla, a nerazumny razdražnëny ì samanadzejny.</t> </i>


text:
<pb/><t>Запальчывы можа ўчыніць глупства; а чалавек, які наўмысна чыніць благое, ненавісны.</t> </p><i> <t>Zapal′čyvy moža ǔčynìc′ glupstva; a čalavek, âkì naǔmysna čynìc′ blagoe, nenavìsny.</t> </i>


text:
<pb/><t>Невукі спадкуюць дурасьць, а разумных увенчваюць веды.</t> </p><i> <t>Nevukì spadkuûc′ duras′c′, a razumnyh uvenčvaûc′ vedy.</t> </i>


text:
<pb/><t>Схіляцца ліхія перад добрымі, і бязбожныя - каля варот праведніка.</t> </p><i> <t>Shìlâcca lìhìâ perad dobrymì, ì bâzbožnyâ - kalâ varot pravednìka.</t> </i>


text:
<pb/><t>Беднага ненавідзіць, бывае, нават блізкі яго, а ў багатага многа сяброў.</t> </p><i> <t>Bednaga nenavìdzìc′, byvae, navat blìzkì âgo, a ǔ bagataga mnoga sâbroǔ.</t> </i>


text:
<pb/><t>Хто пагарджае блізкім сваім, той грэшыць; а мілажальны да бедных, той шчасны.</t> </p><i> <t>Hto pagardžae blìzkìm svaìm, toj grèšyc′; a mìlažal′ny da bednyh, toj ščasny.</t> </i>


text:
<pb/><t>Ці не памыляюцца тыя, што намышляюць ліхое? Мілажаль і вернасьць у тых, што намышляюць добрае.</t> </p><i> <t>Cì ne pamylâûcca tyâ, što namyšlâûc′ lìhoe? Mìlažal′ ì vernas′c′ u tyh, što namyšlâûc′ dobrae.</t> </i>


text:
<pb/><t>Ад усякае працы ёсьць прыбытак, а ад пустаслоўя толькі пахіба.</t> </p><i> <t>Ad usâkae pracy ës′c′ prybytak, a ad pustasloǔâ tol′kì pahìba.</t> </i>


text:
<pb/><t>Вянок мудрых - багацьце іхняе, а дурасьць невукаў дурасьць і ёсьць.</t> </p><i> <t>Vânok mudryh - bagac′ce ìhnâe, a duras′c′ nevukaǔ duras′c′ ì ës′c′.</t> </i>


text:
<pb/><t>Верны сьведка ратуе душы, а ілжывы нагаворвае шмат ілжы.</t> </p><i> <t>Verny s′vedka ratue dušy, a ìlžyvy nagavorvae šmat ìlžy.</t> </i>


text:
<pb/><t>У страху перад Госпадам - надзея цьвёрдая, і сынам сваім Ён прыстанішча.</t> </p><i> <t>U strahu perad Gospadam - nadzeâ c′vërdaâ, ì synam svaìm Ën prystanìšča.</t> </i>


text:
<pb/><t>Страх Гасподні - крыніца жыцьця, што аддаляе ад сетак сьмерці.</t> </p><i> <t>Strah Gaspodnì - krynìca žyc′câ, što addalâe ad setak s′mercì.</t> </i>


text:
<pb/><t>У мностве народу - веліч цара, а пры малалюдзтве - бяда ўладару.</t> </p><i> <t>U mnostve narodu - velìč cara, a pry malalûdztve - bâda ǔladaru.</t> </i>


text:
<pb/><t>У цярплівага чалавека багата розуму, а ў палкага многа дурасьці.</t> </p><i> <t>U cârplìvaga čalaveka bagata rozumu, a ǔ palkaga mnoga duras′cì.</t> </i>


text:
<pb/><t>Ціхмянае сэрца - жыцьцё целу, а зайздрасьць - гнілізна касьцям.</t> </p><i> <t>Cìhmânae sèrca - žyc′cë celu, a zajzdras′c′ - gnìlìzna kas′câm.</t> </i>


text:
<pb/><t>Хто ўціскае беднага, той ганіць Творцу яго; а хто шануе Яго, той творыць дабро беднаму.</t> </p><i> <t>Hto ǔcìskae bednaga, toj ganìc′ Tvorcu âgo; a hto šanue Âgo, toj tvoryc′ dabro bednamu.</t> </i>


text:
<pb/><t>За ліха сваё бязбожны будзе адкінуты, а праведны і пры сьмерці сваёй мае надзею.</t> </p><i> <t>Za lìha svaë bâzbožny budze adkìnuty, a pravedny ì pry s′mercì svaëj mae nadzeû.</t> </i>


text:
<pb/><t>Мудрасьць у сэрцы ў разумнага, і сярод неразумных яна адкрываецца.</t> </p><i> <t>Mudras′c′ u sèrcy ǔ razumnaga, ì sârod nerazumnyh âna adkryvaecca.</t> </i>


text:
<pb/><t>Праведнасьць узвышае народ, а беззаконьне - ганьба народаў.</t> </p><i> <t>Pravednas′c′ uzvyšae narod, a bezzakon′ne - gan′ba narodaǔ.</t> </i>


text:
<pb/><t>Ласка царова - рабу разумнаму, а гнеў цара - супроць таго, хто ганьбіць яго.</t> </p><i> <t>Laska carova - rabu razumnamu, a gneǔ cara - suproc′ tago, hto gan′bìc′ âgo.</t> </i>


text:
<t>Лагодны адказ злагоджвае гнеў, а слова абразьлівае будзіць лютасьць.</t> </p><i> <t>Lagodny adkaz zlagodžvae gneǔ, a slova abraz′lìvae budzìc′ lûtas′c′.</t> </i>


text:
<pb/><t>Язык мудрых нясе добрыя веды; а вусны неразумных вырыгаюць глупства.</t> </p><i> <t>Âzyk mudryh nâse dobryâ vedy; a vusny nerazumnyh vyrygaûc′ glupstva.</t> </i>


text:
<pb/><t>Усюды вочы Гасподнія: яны бачаць ліхіх і добрых.</t> </p><i> <t>Usûdy vočy Gaspodnìâ: âny bačac′ lìhìh ì dobryh.</t> </i>


text:
<pb/><t>Лагодны язык - дрэва жыцьця, а неўтаймаваны - хвароба духу.</t> </p><i> <t>Lagodny âzyk - drèva žyc′câ, a neǔtajmavany - hvaroba duhu.</t> </i>


text:
<pb/><t>Неразумны пагарджае настаўленьнем бацькі свайго; а хто слухае засьцярогу, той у добрым розуме.</t> </p><i> <t>Nerazumny pagardžae nastaǔlen′nem bac′kì svajgo; a hto sluhae zas′cârogu, toj u dobrym rozume.</t> </i>


text:
<pb/><t>У доме ў праведніка - мноства скарбаў, а ў прыбытку ў бязбожнага - разлад.</t> </p><i> <t>U dome ǔ pravednìka - mnostva skarbaǔ, a ǔ prybytku ǔ bâzbožnaga - razlad.</t> </i>


text:
<pb/><t>Вусны мудрых пашыраюць веды, а сэрца немысьляў - не.</t> </p><i> <t>Vusny mudryh pašyraûc′ vedy, a sèrca nemys′lâǔ - ne.</t> </i>


text:
<pb/><t>Ахвяра бязбожных - агідная Госпаду, а малітва праведных Яму даспадобы.</t> </p><i> <t>Ahvâra bâzbožnyh - agìdnaâ Gospadu, a malìtva pravednyh Âmu daspadoby.</t> </i>


text:
<pb/><t>Агіда Госпаду - шях бязбожнага, а таго, хто ідзе шляхам праўды, Ён любіць.</t> </p><i> <t>Agìda Gospadu - šâh bâzbožnaga, a tago, hto ìdze šlâham praǔdy, Ën lûbìc′.</t> </i>


text:
<pb/><t>Ліхая кара таму, хто скрывіць дарогу, і той, хто ненавідзіць засьцярогу, загіне.</t> </p><i> <t>Lìhaâ kara tamu, hto skryvìc′ darogu, ì toj, hto nenavìdzìc′ zas′cârogu, zagìne.</t> </i>


text:
<pb/><t>Апраметная і Авадон адчынены перад Госпадам, тым болей сэрцы сыноў чалавечых.</t> </p><i> <t>Aprametnaâ ì Avadon adčyneny perad Gospadam, tym bolej sèrcy synoǔ čalavečyh.</t> </i>


text:
<pb/><t>Ня любіць распусьнік тых, што засьцерагаюць яго, і да мудрых ня пойдзе.</t> </p><i> <t>Nâ lûbìc′ raspus′nìk tyh, što zas′ceragaûc′ âgo, ì da mudryh nâ pojdze.</t> </i>


text:
<pb/><t>Вясёлае сэрца разьвесяляе твар, а пры сардэчным смутку дух маркоціцца.</t> </p><i> <t>Vâsëlae sèrca raz′vesâlâe tvar, a pry sardèčnym smutku duh markocìcca.</t> </i>


text:
<pb/><t>Сэрца разумнага шукае ведаў, а вусны немысьляў кормяцца дурасьцю.</t> </p><i> <t>Sèrca razumnaga šukae vedaǔ, a vusny nemys′lâǔ kormâcca duras′cû.</t> </i>


text:
<pb/><t>Усе дні ў няшчаснага смутныя; а ў каго сэрца вясёлае, таму заўсёды сьвята.</t> </p><i> <t>Use dnì ǔ nâščasnaga smutnyâ; a ǔ kago sèrca vâsëlae, tamu zaǔsëdy s′vâta.</t> </i>


text:
<pb/><t>Лепей мець мала ў страху Гасподнім, чым вялікі скарб, і зь ім трывогу.</t> </p><i> <t>Lepej mec′ mala ǔ strahu Gaspodnìm, čym vâlìkì skarb, ì z′ ìm tryvogu.</t> </i>


text:
<pb/><t>Лепей міска гародніны і зь ёю любоў, чым укормлены бык і зь ім нянавісьць.</t> </p><i> <t>Lepej mìska garodnìny ì z′ ëû lûboǔ, čym ukormleny byk ì z′ ìm nânavìs′c′.</t> </i>


text:
<pb/><t>Запальчывы чалавек абуджае разлад, а цярплівы суцішае свару.</t> </p><i> <t>Zapal′čyvy čalavek abudžae razlad, a cârplìvy sucìšae svaru.</t> </i>


text:
<pb/><t>Дарога ў гультая - як цярновы пляцень, а дарога ў праведных гладкая.</t> </p><i> <t>Daroga ǔ gul′taâ - âk cârnovy plâcen′, a daroga ǔ pravednyh gladkaâ.</t> </i>


text:
<pb/><t>Мудры сын радуе бацьку, а неразумны чалавек пагарджае маці сваёю.</t> </p><i> <t>Mudry syn radue bac′ku, a nerazumny čalavek pagardžae macì svaëû.</t> </i>


text:
<pb/><t>Дурнота - радасьць недавумку, а чалавек разумны ідзе простаю дарогаю.</t> </p><i> <t>Durnota - radas′c′ nedavumku, a čalavek razumny ìdze prostaû darogaû.</t> </i>


text:
<pb/><t>Бяз рады задумы разладзяцца, а пры мностве радцаў яны спраўдзяцца.</t> </p><i> <t>Bâz rady zadumy razladzâcca, a pry mnostve radcaǔ âny spraǔdzâcca.</t> </i>


text:
<pb/><t>Радасьць чалавеку ў адказе вуснаў ягоных, і як хораша слова ў свой час!</t> </p><i> <t>Radas′c′ čalaveku ǔ adkaze vusnaǔ âgonyh, ì âk horaša slova ǔ svoj čas!</t> </i>


text:
<pb/><t>Дарога жыцьця ў мудрага ўгору, каб ухіліцца ад апраметнай унізе.</t> </p><i> <t>Daroga žyc′câ ǔ mudraga ǔgoru, kab uhìlìcca ad aprametnaj unìze.</t> </i>


text:
<pb/><t>Дом пыхлівых зруйнуе Гасподзь, а мяжу ўдавы ўмацуе.</t> </p><i> <t>Dom pyhlìvyh zrujnue Gaspodz′, a mâžu ǔdavy ǔmacue.</t> </i>


text:
<pb/><t>Агіда Госпаду - намыслы ліхадзеяў, а словы беззаганных падабаюцца Яму.</t> </p><i> <t>Agìda Gospadu - namysly lìhadzeâǔ, a slovy bezzagannyh padabaûcca Âmu.</t> </i>


text:
<pb/><t>Карысьлівец разладзіць свой дом, а хто ненавідзіць хабар, будзе жыць.</t> </p><i> <t>Karys′lìvec razladzìc′ svoj dom, a hto nenavìdzìc′ habar, budze žyc′.</t> </i>


text:
<pb/><t>Сэрца праведнага абдумвае адказ, а вусны бязбожных вырыгаюць благое.</t> </p><i> <t>Sèrca pravednaga abdumvae adkaz, a vusny bâzbožnyh vyrygaûc′ blagoe.</t> </i>


text:
<pb/><t>Далёка Гасподзь ад бязбожных, а малітву праведных чуе.</t> </p><i> <t>Dalëka Gaspodz′ ad bâzbožnyh, a malìtvu pravednyh čue.</t> </i>


text:
<pb/><t>Вуха, уважлівае да навукі жыцьця, будзе жыць сярод мудрых.</t> </p><i> <t>Vuha, uvažlìvae da navukì žyc′câ, budze žyc′ sârod mudryh.</t> </i>


text:
<pb/><t>Хто ня прымае настаўленьня, ня дбае пра душу сваю; а хто слухае засьцярогу, той набывае розум.</t> </p><i> <t>Hto nâ prymae nastaǔlen′nâ, nâ dbae pra dušu svaû; a hto sluhae zas′cârogu, toj nabyvae rozum.</t> </i>


text:
<pb/><t>Страх Гасподні вучыць мудрасьці, і славе папярэднічае пакора.</t> </p><i> <t>Strah Gaspodnì vučyc′ mudras′cì, ì slave papârèdnìčae pakora.</t> </i>


text:
<t>Чалавеку належаць намеры сэрца, а адказ языка ад Госпада.</t> </p><i> <t>Čalaveku naležac′ namery sèrca, a adkaz âzyka ad Gospada.</t> </i>


text:
<pb/><t>Усе шляхі чалавека чыстыя ў ягоных вачах, а Гасподзь выпрабоўвае душы.</t> </p><i> <t>Use šlâhì čalaveka čystyâ ǔ âgonyh vačah, a Gaspodz′ vypraboǔvae dušy.</t> </i>


text:
<pb/><t>Даручы Госпаду дзеі твае, і намеры твае зьдзейсьняцца.</t> </p><i> <t>Daručy Gospadu dzeì tvae, ì namery tvae z′dzejs′nâcca.</t> </i>


text:
<pb/><t>Усё зрабіў Гасподзь дзеля Сябе; і нават бязбожнага на дзень гневу.</t> </p><i> <t>Usë zrabìǔ Gaspodz′ dzelâ Sâbe; ì navat bâzbožnaga na dzen′ gnevu.</t> </i>


text:
<pb/><t>Агіднае Госпаду сэрца пыхліўца; можна паручыцца, што ён не застанецца без пакараньня.</t> </p><i> <t>Agìdnae Gospadu sèrca pyhlìǔca; možna paručycca, što ën ne zastanecca bez pakaran′nâ.</t> </i>


text:
<pb/><t>Міласэрнасьцю і праўдаю ачышчаецца грэх, і страх Гасподні адводзіць ад ліха.</t> </p><i> <t>Mìlasèrnas′cû ì praǔdaû ačyščaecca grèh, ì strah Gaspodnì advodzìc′ ad lìha.</t> </i>


text:
<pb/><t>Калі Госпаду падабаюцца шляхі чалавека, Ён і ворагаў яго прымірае зь ім.</t> </p><i> <t>Kalì Gospadu padabaûcca šlâhì čalaveka, Ën ì voragaǔ âgo prymìrae z′ ìm.</t> </i>


text:
<pb/><t>Лепш нямногае з праўдаю, чым вялікія прыбыткі з крыўдаю.</t> </p><i> <t>Lepš nâmnogae z praǔdaû, čym vâlìkìâ prybytkì z kryǔdaû.</t> </i>


text:
<pb/><t>Сэрца чалавека абдумвае свой шлях, а Гасподзь кіруе шэсьцем ягоным.</t> </p><i> <t>Sèrca čalaveka abdumvae svoj šlâh, a Gaspodz′ kìrue šès′cem âgonym.</t> </i>


text:
<pb/><t>У вуснах у цара - слова натхнёнае; вусны яго не павінны грашыць на судзе.</t> </p><i> <t>U vusnah u cara - slova nathnënae; vusny âgo ne pavìnny grašyc′ na sudze.</t> </i>


text:
<pb/><t>Правільныя вагі і вагавыя шалі - ад Госпада; ад Яго ж усе гіры ў торбе.</t> </p><i> <t>Pravìl′nyâ vagì ì vagavyâ šalì - ad Gospada; ad Âgo ž use gìry ǔ torbe.</t> </i>


text:
<pb/><t>Агідная царам - дзея беззаконная, бо праўдай мацуецца трон.</t> </p><i> <t>Agìdnaâ caram - dzeâ bezzakonnaâ, bo praǔdaj macuecca tron.</t> </i>


text:
<pb/><t>Прыемныя цару вусны праўдзівыя, а таго, хто гаворыць праўду, ён любіць.</t> </p><i> <t>Pryemnyâ caru vusny praǔdzìvyâ, a tago, hto gavoryc′ praǔdu, ën lûbìc′.</t> </i>


text:
<pb/><t>Царскі гнеў - весьнік сьмерці; а мудры чалавек умілажальвае яго.</t> </p><i> <t>Carskì gneǔ - ves′nìk s′mercì; a mudry čalavek umìlažal′vae âgo.</t> </i>


text:
<pb/><t>У ясным позірку цара - жыцьцё, і ўпадабаньне ягонае - як воблака з позьнім дажджом.</t> </p><i> <t>U âsnym pozìrku cara - žyc′cë, ì ǔpadaban′ne âgonae - âk voblaka z poz′nìm daždžom.</t> </i>


text:
<pb/><t>Здабыць мудрасьць намнога лепш за золата, і здабыць розум лепш за чыстае срэбра.</t> </p><i> <t>Zdabyc′ mudras′c′ namnoga lepš za zolata, ì zdabyc′ rozum lepš za čystae srèbra.</t> </i>


text:
<pb/><t>Шлях у праведных - унікаць зла; той ратуе душу сваю, хто зважае на шлях свой.</t> </p><i> <t>Šlâh u pravednyh - unìkac′ zla; toj ratue dušu svaû, hto zvažae na šlâh svoj.</t> </i>


text:
<pb/><t>Пагібелі папярэднічае гонар, і падзеньню - пыха.</t> </p><i> <t>Pagìbelì papârèdnìčae gonar, ì padzen′nû - pyha.</t> </i>


text:
<pb/><t>Лепей упакорвацца духам з лагоднымі, чым дзяліць здабычу з гардзеямі.</t> </p><i> <t>Lepej upakorvacca duham z lagodnymì, čym dzâlìc′ zdabyču z gardzeâmì.</t> </i>


text:
<pb/><t>Хто вядзе справу разумна, той знойдзе дабро, а хто спадзяецца на Госпада, той шчасны.</t> </p><i> <t>Hto vâdze spravu razumna, toj znojdze dabro, a hto spadzâecca na Gospada, toj ščasny.</t> </i>


text:
<pb/><t>Мудры сэрцам разумным назавецца, і салодкая мова дадасьць да навукі.</t> </p><i> <t>Mudry sèrcam razumnym nazavecca, ì salodkaâ mova dadas′c′ da navukì.</t> </i>


text:
<pb/><t>Розум таму, хто мае яго, - крыніца жыцьця, а вучонасьць дурных - дурнота.</t> </p><i> <t>Rozum tamu, hto mae âgo, - krynìca žyc′câ, a vučonas′c′ durnyh - durnota.</t> </i>


text:
<pb/><t>Сэрца мудрага язык ягоны ўмудрае і памнажае веды ў вуснах ягоных.</t> </p><i> <t>Sèrca mudraga âzyk âgony ǔmudrae ì pamnažae vedy ǔ vusnah âgonyh.</t> </i>


text:
<pb/><t>Прыемная мова - сотавы мёд, салодкая душы і гойная касьцям.</t> </p><i> <t>Pryemnaâ mova - sotavy mëd, salodkaâ dušy ì gojnaâ kas′câm.</t> </i>


text:
<pb/><t>Ёсьць шляхі, якія здаюцца чалавеку простымі, але канец іх - да сьмерці.</t> </p><i> <t>Ës′c′ šlâhì, âkìâ zdaûcca čalaveku prostymì, ale kanec ìh - da s′mercì.</t> </i>


text:
<pb/><t>Працаўнік працуе на сябе, бо панукае яго рот ягоны.</t> </p><i> <t>Pracaǔnìk pracue na sâbe, bo panukae âgo rot âgony.</t> </i>


text:
<pb/><t>Чалавек падступны намышляе благое, і на вуснах у яго нібы агонь палючы.</t> </p><i> <t>Čalavek padstupny namyšlâe blagoe, ì na vusnah u âgo nìby agon′ palûčy.</t> </i>


text:
<pb/><t>Чалавек хітры сее разлад, а нагаворшчык разлучае сяброў.</t> </p><i> <t>Čalavek hìtry see razlad, a nagavorščyk razlučae sâbroǔ.</t> </i>


text:
<pb/><t>Чалавек зь нядобрымі намерамі разбэшчвае блізкага свайго і вядзе яго на дарогу благую;</t> </p><i> <t>Čalavek z′ nâdobrymì nameramì razbèščvae blìzkaga svajgo ì vâdze âgo na darogu blaguû;</t> </i>


text:
<pb/><t>прыплюшчвае вочы, каб прыдумаць падступства; закусваючы губы сабе, чыніць зладзейства.</t> </p><i> <t>pryplûščvae vočy, kab prydumac′ padstupstva; zakusvaûčy guby sabe, čynìc′ zladzejstva.</t> </i>


text:
<pb/><t>Вянок славы - сівізна на дарозе праўды.</t> </p><i> <t>Vânok slavy - sìvìzna na daroze praǔdy.</t> </i>


text:
<pb/><t>Доўгацярплівы лепшы за адважнага, і той, хто валодае сабою, лепшы за заваёўніка горада.</t> </p><i> <t>Doǔgacârplìvy lepšy za advažnaga, ì toj, hto valodae saboû, lepšy za zavaëǔnìka gorada.</t> </i>


text:
<pb/><t>На падлогу кідаюць жэрабя, але ўвесь вырак ягоны - ад Госпада.</t> </p><i> <t>Na padlogu kìdaûc′ žèrabâ, ale ǔves′ vyrak âgony - ad Gospada.</t> </i>


text:
<t>Лепш кавалак чэрствага хлеба і зь ім мір, чым дом, поўны заколатага быдла, з разладам.</t> </p><i> <t>Lepš kavalak čèrstvaga hleba ì z′ ìm mìr, čym dom, poǔny zakolataga bydla, z razladam.</t> </i>


text:
<pb/><t>Разумны раб валадарыць над шалапутным сынам і між братамі падзеліць спадчыну.</t> </p><i> <t>Razumny rab valadaryc′ nad šalaputnym synam ì mìž bratamì padzelìc′ spadčynu.</t> </i>


text:
<pb/><t>Плавільня - на срэбра, і гарніла - пад золата, а сэрцы выпрабоўвае Гасподзь.</t> </p><i> <t>Plavìl′nâ - na srèbra, ì garnìla - pad zolata, a sèrcy vypraboǔvae Gaspodz′.</t> </i>


text:
<pb/><t>Ліхадзей слухае вусны беззаконных, ілгун слухаецца вуснаў беззаконных.</t> </p><i> <t>Lìhadzej sluhae vusny bezzakonnyh, ìlgun sluhaecca vusnaǔ bezzakonnyh.</t> </i>


text:
<pb/><t>Хто ганіць убогага, той ганіць Госпада ягонага; хто радуецца няшчасьцю, той не застаецца без пакараньня.</t> </p><i> <t>Hto ganìc′ ubogaga, toj ganìc′ Gospada âgonaga; hto raduecca nâščas′cû, toj ne zastaecca bez pakaran′nâ.</t> </i>


text:
<pb/><t>Вянок старых - сыны сыноў, і словы дзяцей - бацькі іхнія.</t> </p><i> <t>Vânok staryh - syny synoǔ, ì slovy dzâcej - bac′kì ìhnìâ.</t> </i>


text:
<pb/><t>Ня прыстоіць неразумнаму важная прамова, тым болей знакамітаму - вусны ілжывыя.</t> </p><i> <t>Nâ prystoìc′ nerazumnamu važnaâ pramova, tym bolej znakamìtamu - vusny ìlžyvyâ.</t> </i>


text:
<pb/><t>Хабар - каштоўны камень у вачах таго, хто валодае ім; куды ні зьвернецца ён, яму шчасьціць.</t> </p><i> <t>Habar - kaštoǔny kamen′ u vačah tago, hto valodae ìm; kudy nì z′vernecca ën, âmu ščas′cìc′.</t> </i>


text:
<pb/><t>Хто прыкрывае правіну - шукае любові; а хто зноў нагадвае пра яе, той праганяе сябра.</t> </p><i> <t>Hto prykryvae pravìnu - šukae lûbovì; a hto znoǔ nagadvae pra âe, toj praganâe sâbra.</t> </i>


text:
<pb/><t>На разумнага мацней дзее вымова, чым на неразумнага сто ўдараў.</t> </p><i> <t>Na razumnaga macnej dzee vymova, čym na nerazumnaga sto ǔdaraǔ.</t> </i>


text:
<pb/><t>Злосьнік шукае толькі зла; таму жорсткі анёл будзе пасланы супраць яго.</t> </p><i> <t>Zlos′nìk šukae tol′kì zla; tamu žorstkì anël budze paslany suprac′ âgo.</t> </i>


text:
<pb/><t>Лепей сустрэць чалавеку мядзьведзіху зьбязьдзетненую, чым неразумнага ў дрымоце ягонай.</t> </p><i> <t>Lepej sustrèc′ čalaveku mâdz′vedzìhu z′bâz′dzetnenuû, čym nerazumnaga ǔ drymoce âgonaj.</t> </i>


text:
<pb/><t>Хто за дабро плаціць злом, ад дома таго не адыдзецца зло.</t> </p><i> <t>Hto za dabro placìc′ zlom, ad doma tago ne adydzecca zlo.</t> </i>


text:
<pb/><t>Пачатак свары - як прарыў вады; пакінь свару раней, чым разгарыцца яна.</t> </p><i> <t>Pačatak svary - âk praryǔ vady; pakìn′ svaru ranej, čym razgarycca âna.</t> </i>


text:
<pb/><t>Хто апраўдвае бязбожніка і вінаваціць праведнага - абодва агідныя Госпаду.</t> </p><i> <t>Hto apraǔdvae bâzbožnìka ì vìnavacìc′ pravednaga - abodva agìdnyâ Gospadu.</t> </i>


text:
<pb/><t>Навошта скарб у руках у неразумнага? Каб набыць мудрасьць, у яго няма розуму.</t> </p><i> <t>Navošta skarb u rukah u nerazumnaga? Kab nabyc′ mudras′c′, u âgo nâma rozumu.</t> </i>


text:
<pb/><t>Сябар любіць ва ўсякі час і, як брат, явіцца ў няшчасьці.</t> </p><i> <t>Sâbar lûbìc′ va ǔsâkì čas ì, âk brat, âvìcca ǔ nâščas′cì.</t> </i>


text:
<pb/><t>Чалавек малога розуму дае руку і паручаецца за блізкага свайго.</t> </p><i> <t>Čalavek maloga rozumu dae ruku ì paručaecca za blìzkaga svajgo.</t> </i>


text:
<pb/><t>Хто любіць свары, любіць грэх; і хто высока ўзносіць вароты свае, той шукае падзеньня.</t> </p><i> <t>Hto lûbìc′ svary, lûbìc′ grèh; ì hto vysoka ǔznosìc′ varoty svae, toj šukae padzen′nâ.</t> </i>


text:
<pb/><t>Падступнае сэрца ня знойдзе дабра, і падступны язык упадае ў бяду.</t> </p><i> <t>Padstupnae sèrca nâ znojdze dabra, ì padstupny âzyk upadae ǔ bâdu.</t> </i>


text:
<pb/><t>Калі нарадзіў хто немысьля - сабе на гора, і бацька немысьля не парадуецца.</t> </p><i> <t>Kalì naradzìǔ hto nemys′lâ - sabe na gora, ì bac′ka nemys′lâ ne paraduecca.</t> </i>


text:
<pb/><t>Вясёлае сэрца ацаляе, а пануры дух сушыць косьці.</t> </p><i> <t>Vâsëlae sèrca acalâe, a panury duh sušyc′ kos′cì.</t> </i>


text:
<pb/><t>Бязбожны вымае гасьцінец з-за пазухі, каб скрывіць шляхі правасудзьдзя.</t> </p><i> <t>Bâzbožny vymae gas′cìnec z-za pazuhì, kab skryvìc′ šlâhì pravasudz′dzâ.</t> </i>


text:
<pb/><t>Мудрасьць - перад абліччам у разумнага, а вочы неразумнага - на канцы зямлі.</t> </p><i> <t>Mudras′c′ - perad ablìččam u razumnaga, a vočy nerazumnaga - na kancy zâmlì.</t> </i>


text:
<pb/><t>Неразумны сын - прыкрасьць бацьку свайму і крыўда маці сваёй.</t> </p><i> <t>Nerazumny syn - prykras′c′ bac′ku svajmu ì kryǔda macì svaëj.</t> </i>


text:
<pb/><t>Нядобра і вінаваціць невінаватага, і біць вяльможу за праўду.</t> </p><i> <t>Nâdobra ì vìnavacìc′ nevìnavataga, ì bìc′ vâl′možu za praǔdu.</t> </i>


text:
<pb/><t>Разумны і ўстрымлівы ў словах сваіх, і разумны мае халодную кроў.</t> </p><i> <t>Razumny ì ǔstrymlìvy ǔ slovah svaìh, ì razumny mae halodnuû kroǔ.</t> </i>


text:
<pb/><t>І неразумны, калі маўчыць, можа здацца мудрым, і разважлівым, калі замыкае вусны свае.</t> </p><i> <t>Ì nerazumny, kalì maǔčyc′, moža zdacca mudrym, ì razvažlìvym, kalì zamykae vusny svae.</t> </i>


text:
<t>Сваволі шукае прымхлівы, паўстае супроць усяго разумнага.</t> </p><i> <t>Svavolì šukae prymhlìvy, paǔstae suproc′ usâgo razumnaga.</t> </i>


text:
<pb/><t>Неразумны ня любіць думаць, а толькі паказаць бы свой розум.</t> </p><i> <t>Nerazumny nâ lûbìc′ dumac′, a tol′kì pakazac′ by svoj rozum.</t> </i>


text:
<pb/><t>З прыходам бязбожнага прыходзіць і пагарда, а з вартым пагарды - ганьба.</t> </p><i> <t>Z pryhodam bâzbožnaga pryhodzìc′ ì pagarda, a z vartym pagardy - gan′ba.</t> </i>


text:
<pb/><t>Слова з вуснаў чалавечых - глыбокія воды; крыніца мудрасьці - бруісты паток.</t> </p><i> <t>Slova z vusnaǔ čalavečyh - glybokìâ vody; krynìca mudras′cì - bruìsty patok.</t> </i>


text:
<pb/><t>Нядобра быць ласкавым зь бязбожным, каб абвергнуць праведнага ў судзе.</t> </p><i> <t>Nâdobra byc′ laskavym z′ bâzbožnym, kab abvergnuc′ pravednaga ǔ sudze.</t> </i>


text:
<pb/><t>Вусны бязглуздага цягнуць у незлагадзь, а словы яго выклікаюць бойку.</t> </p><i> <t>Vusny bâzgluzdaga câgnuc′ u nezlagadz′, a slovy âgo vyklìkaûc′ bojku.</t> </i>


text:
<pb/><t>Язык бязглуздага - пагібель яму, а вусны яго - сетка на душу ягоную.</t> </p><i> <t>Âzyk bâzgluzdaga - pagìbel′ âmu, a vusny âgo - setka na dušu âgonuû.</t> </i>


text:
<pb/><t>Словы нагаворшчыка - як прысмакі, і яны гладка ўваходзяць у нутро чалавека.</t> </p><i> <t>Slovy nagavorščyka - âk prysmakì, ì âny gladka ǔvahodzâc′ u nutro čalaveka.</t> </i>


text:
<pb/><t>Нядбалы ў працы сваёй - брат марнатраўцы.</t> </p><i> <t>Nâdbaly ǔ pracy svaëj - brat marnatraǔcy.</t> </i>


text:
<pb/><t>Імя Госпада - моцная вежа: убягае ў яе праведнік, і ў бясьпецы.</t> </p><i> <t>Ìmâ Gospada - mocnaâ veža: ubâgae ǔ âe pravednìk, ì ǔ bâs′pecy.</t> </i>


text:
<pb/><t>Маёмасьць багатага - як моцны горад ягоны, і высокім мурам здаецца яму.</t> </p><i> <t>Maëmas′c′ bagataga - âk mocny gorad âgony, ì vysokìm muram zdaecca âmu.</t> </i>


text:
<pb/><t>Перад падзеньнем узносіцца сэрца чалавека, а сьціпласьць ідзе наперадзе славы.</t> </p><i> <t>Perad padzen′nem uznosìcca sèrca čalaveka, a s′cìplas′c′ ìdze naperadze slavy.</t> </i>


text:
<pb/><t>Хто дае адказ, ня выслухаўшы, той неразумны і брыдка яму.</t> </p><i> <t>Hto dae adkaz, nâ vysluhaǔšy, toj nerazumny ì brydka âmu.</t> </i>


text:
<pb/><t>Дух чалавека пераносіць яго немачы; а прыгнечаны дух - хто можа ўмацаваць яго.</t> </p><i> <t>Duh čalaveka peranosìc′ âgo nemačy; a prygnečany duh - hto moža ǔmacavac′ âgo.</t> </i>


text:
<pb/><t>Сэрца разумнага набывае веды, і вуха мудрых шукае ведаў.</t> </p><i> <t>Sèrca razumnaga nabyvae vedy, ì vuha mudryh šukae vedaǔ.</t> </i>


text:
<pb/><t>Дарунак дае чалавеку прастору і да вяльможаў давядзе яго.</t> </p><i> <t>Darunak dae čalaveku prastoru ì da vâl′možaǔ davâdze âgo.</t> </i>


text:
<pb/><t>Першы ў цяжбіне сваёй мае рацыю, але прыходзіць супернік ягоны і паняверыць яе.</t> </p><i> <t>Peršy ǔ câžbìne svaëj mae racyû, ale pryhodzìc′ supernìk âgony ì panâveryc′ âe.</t> </i>


text:
<pb/><t>Жэрабя спыняе спрэчкі і вырашае паміж моцнымі.</t> </p><i> <t>Žèrabâ spynâe sprèčkì ì vyrašae pamìž mocnymì.</t> </i>


text:
<pb/><t>Азлоблены брат няпрыступнейшы за моцны горад, і свары падобныя на замкі замка.</t> </p><i> <t>Azlobleny brat nâprystupnejšy za mocny gorad, ì svary padobnyâ na zamkì zamka.</t> </i>


text:
<pb/><t>Ад плоду вуснаў чалавека напаўняецца чэрава ягонае; вытворамі вуснаў сваіх ён насычаецца.</t> </p><i> <t>Ad plodu vusnaǔ čalaveka napaǔnâecca čèrava âgonae; vytvoramì vusnaǔ svaìh ën nasyčaecca.</t> </i>


text:
<pb/><t>Сьмерць і жыцьцё - ва ўладзе языка, і хто любіць яго, скаштуе ад плоду яго.</t> </p><i> <t>S′merc′ ì žyc′cë - va ǔladze âzyka, ì hto lûbìc′ âgo, skaštue ad plodu âgo.</t> </i>


text:
<pb/><t>Хто знайшоў жонку, той знайшоў дабро і атрымаў мілату ад Госпада.</t> </p><i> <t>Hto znajšoǔ žonku, toj znajšoǔ dabro ì atrymaǔ mìlatu ad Gospada.</t> </i>


text:
<pb/><t>З мальбою гаворыць убогі, а багаты адказвае груба.</t> </p><i> <t>Z mal′boû gavoryc′ ubogì, a bagaty adkazvae gruba.</t> </i>


text:
<pb/><t>Хто хоча мець сяброў, той і сам павінен быць прыязны; і бывае сябар больш прыязны за брата.</t> </p><i> <t>Hto hoča mec′ sâbroǔ, toj ì sam pavìnen byc′ pryâzny; ì byvae sâbar bol′š pryâzny za brata.</t> </i>


text:
<t>Лепш бедны, які ходзіць у сваёй нявіннасьці, чым зь ілжывымі вуснамі, і пры гэтым неразумны.</t> </p><i> <t>Lepš bedny, âkì hodzìc′ u svaëj nâvìnnas′cì, čym z′ ìlžyvymì vusnamì, ì pry gètym nerazumny.</t> </i>


text:
<pb/><t>Нядобра душы бязь ведаў, і хто сьпяшаецца нагамі, спатыкаецца.</t> </p><i> <t>Nâdobra dušy bâz′ vedaǔ, ì hto s′pâšaecca nagamì, spatykaecca.</t> </i>


text:
<pb/><t>Неразумнасьць чалавека скрыўляе дарогу, а сэрца ягонае гневаецца на Госпада.</t> </p><i> <t>Nerazumnas′c′ čalaveka skryǔlâe darogu, a sèrca âgonae gnevaecca na Gospada.</t> </i>


text:
<pb/><t>Багацьце памнажае сяброў, а беднага пакідае і сябар ягоны.</t> </p><i> <t>Bagac′ce pamnažae sâbroǔ, a bednaga pakìdae ì sâbar âgony.</t> </i>


text:
<pb/><t>Ілжывы сьведка не застаецца без пакараньня, і хто гаворыць няпраўду, не ўратуецца.</t> </p><i> <t>Ìlžyvy s′vedka ne zastaecca bez pakaran′nâ, ì hto gavoryc′ nâpraǔdu, ne ǔratuecca.</t> </i>


text:
<pb/><t>Многія дагаджаюць заможным; і кожны - сябар чалавеку, які не шкадуе гасьцінцаў.</t> </p><i> <t>Mnogìâ dagadžaûc′ zamožnym; ì kožny - sâbar čalaveku, âkì ne škadue gas′cìncaǔ.</t> </i>


text:
<pb/><t>Беднага ненавідзяць усе браты ягоныя, тым болей прыяцелі ягоныя адпадаюць ад яго; гоніцца за словам парады, а іх і на гэта няма.</t> </p><i> <t>Bednaga nenavìdzâc′ use braty âgonyâ, tym bolej pryâcelì âgonyâ adpadaûc′ ad âgo; gonìcca za slovam parady, a ìh ì na gèta nâma.</t> </i>


text:
<pb/><t>Хто набіраецца розуму, той любіць душу сваю; хто пільнуецца разумнасьці, знаходзіць дабро.</t> </p><i> <t>Hto nabìraecca rozumu, toj lûbìc′ dušu svaû; hto pìl′nuecca razumnas′cì, znahodzìc′ dabro.</t> </i>


text:
<pb/><t>Ілжывы сьведка не застаецца без пакараньня; і хто гаворыць няпраўду, загіне.</t> </p><i> <t>Ìlžyvy s′vedka ne zastaecca bez pakaran′nâ; ì hto gavoryc′ nâpraǔdu, zagìne.</t> </i>


text:
<pb/><t>Ня прыстоіць неразумнаму раскоша, тым болей рабу панаваньне над князямі.</t> </p><i> <t>Nâ prystoìc′ nerazumnamu raskoša, tym bolej rabu panavan′ne nad knâzâmì.</t> </i>


text:
<pb/><t>Здаровы розум робіць чалавека павольным на гнеў, а слава ягоная - паблажлівым да неразважлівых учынкаў.</t> </p><i> <t>Zdarovy rozum robìc′ čalaveka pavol′nym na gneǔ, a slava âgonaâ - pablažlìvym da nerazvažlìvyh učynkaǔ.</t> </i>


text:
<pb/><t>Гнеў цара - як рык ільва, а ласка ягоная - як раса на траву.</t> </p><i> <t>Gneǔ cara - âk ryk ìl′va, a laska âgonaâ - âk rasa na travu.</t> </i>


text:
<pb/><t>Неразумны сын - пагібель бацьку ягонаму, а сварлівая жонка - сьцёкавая рына.</t> </p><i> <t>Nerazumny syn - pagìbel′ bac′ku âgonamu, a svarlìvaâ žonka - s′cëkavaâ ryna.</t> </i>


text:
<pb/><t>Дом і маёмасьць - спадчына ад бацькоў, а разумная жонка - ад Госпада.</t> </p><i> <t>Dom ì maëmas′c′ - spadčyna ad bac′koǔ, a razumnaâ žonka - ad Gospada.</t> </i>


text:
<pb/><t>Гультайства наганяе дрымоту, і нядбайная душа будзе галадаць.</t> </p><i> <t>Gul′tajstva naganâe drymotu, ì nâdbajnaâ duša budze galadac′.</t> </i>


text:
<pb/><t>Захавальнік запаведзі захоўвае душу сваю, а хто ня дбае пра шяхі свае - загіне.</t> </p><i> <t>Zahaval′nìk zapavedzì zahoǔvae dušu svaû, a hto nâ dbae pra šâhì svae - zagìne.</t> </i>


text:
<pb/><t>Міласэрны да беднага пазычае Госпаду; і Ён аддасьць яму за дабрачынства ягонае.</t> </p><i> <t>Mìlasèrny da bednaga pazyčae Gospadu; ì Ën addas′c′ âmu za dabračynstva âgonae.</t> </i>


text:
<pb/><t>Карай сына свайго, пакуль ёсьць надзея, і не абурайся крыкам ягоным.</t> </p><i> <t>Karaj syna svajgo, pakul′ ës′c′ nadzeâ, ì ne aburajsâ krykam âgonym.</t> </i>


text:
<pb/><t>Чалавек вялікага гневу нясе пакараньне; бо, калі пашкадуеш яго, давядзецца табе яшчэ больш караць яго.</t> </p><i> <t>Čalavek vâlìkaga gnevu nâse pakaran′ne; bo, kalì paškadueš âgo, davâdzecca tabe âščè bol′š karac′ âgo.</t> </i>


text:
<pb/><t>Слухайся рады і прымай кару, каб зрабіцца табе пасьля мудрым.</t> </p><i> <t>Sluhajsâ rady ì prymaj karu, kab zrabìcca tabe pas′lâ mudrym.</t> </i>


text:
<pb/><t>Шмат задумаў у сэрцы ў чалавека, але збудзецца толькі задуманае Госпадам.</t> </p><i> <t>Šmat zadumaǔ u sèrcy ǔ čalaveka, ale zbudzecca tol′kì zadumanae Gospadam.</t> </i>


text:
<pb/><t>Радасьць чалавеку - дабрачыннасьць ягоная, і бедны чалавек лепшы, чым хлусьлівы.</t> </p><i> <t>Radas′c′ čalaveku - dabračynnas′c′ âgonaâ, ì bedny čalavek lepšy, čym hlus′lìvy.</t> </i>


text:
<pb/><t>Страх Гасподні вядзе да жыцьця, і хто мае яго, заўсёды будзе задаволены, і ліха не спасьцігне яго.</t> </p><i> <t>Strah Gaspodnì vâdze da žyc′câ, ì hto mae âgo, zaǔsëdy budze zadavoleny, ì lìha ne spas′cìgne âgo.</t> </i>


text:
<pb/><t>Гультай апускае руку сваю ў чару, і ня хоча данесьці яе да вуснаў сваіх.</t> </p><i> <t>Gul′taj apuskae ruku svaû ǔ čaru, ì nâ hoča danes′cì âe da vusnaǔ svaìh.</t> </i>


text:
<pb/><t>Калі ты пакараеш блюзьнера, дык і просты зробіцца разумным; і калі засьцеражэш разумнага, дык ён зразумее настаўленьне.</t> </p><i> <t>Kalì ty pakaraeš blûz′nera, dyk ì prosty zrobìcca razumnym; ì kalì zas′ceražèš razumnaga, dyk ën zrazumee nastaǔlen′ne.</t> </i>


text:
<pb/><t>Хто бацьку руйнуе і выганяе маці - сын бессаромны і ганебны.</t> </p><i> <t>Hto bac′ku rujnue ì vyganâe macì - syn bessaromny ì ganebny.</t> </i>


text:
<pb/><t>Перастань, сыне мой, слухаць угаворы ўхіліцца ад голасу розуму.</t> </p><i> <t>Perastan′, syne moj, sluhac′ ugavory ǔhìlìcca ad golasu rozumu.</t> </i>


text:
<pb/><t>Падступны сьведка зьдзекуецца з праўды, і вусны бязбожных глытаюць няпраўду.</t> </p><i> <t>Padstupny s′vedka z′dzekuecca z praǔdy, ì vusny bâzbožnyh glytaûc′ nâpraǔdu.</t> </i>


text:
<pb/><t>На блюзьнераў гатовыя суды, і ўдары - на цела дурных.</t> </p><i> <t>Na blûz′neraǔ gatovyâ sudy, ì ǔdary - na cela durnyh.</t> </i>


text:
<t>Віно - глумлівае, сікера - шалёная; і кожны, хто захапляецца імі, неразумны.</t> </p><i> <t>Vìno - glumlìvae, sìkera - šalënaâ; ì kožny, hto zahaplâecca ìmì, nerazumny.</t> </i>


text:
<pb/><t>Пагроза царовая - нібы рык ільва: хто дражніць яго, той грэшыць супроць самога сябе.</t> </p><i> <t>Pagroza carovaâ - nìby ryk ìl′va: hto dražnìc′ âgo, toj grèšyc′ suproc′ samoga sâbe.</t> </i>


text:
<pb/><t>Гонар чалавеку - ухіліцца ад свары; а хто любіць сварыцца - неразумны.</t> </p><i> <t>Gonar čalaveku - uhìlìcca ad svary; a hto lûbìc′ svarycca - nerazumny.</t> </i>


text:
<pb/><t>Гультай зімою не арэ; жабруе летам - і няма нічога.</t> </p><i> <t>Gul′taj zìmoû ne arè; žabrue letam - ì nâma nìčoga.</t> </i>


text:
<pb/><t>Помыслы ў сэрцы ў чалавека - глыбокія воды, але чалавек разумны вычэрпвае іх.</t> </p><i> <t>Pomysly ǔ sèrcy ǔ čalaveka - glybokìâ vody, ale čalavek razumny vyčèrpvae ìh.</t> </i>


text:
<pb/><t>Многія хваляць чалавека за мілажальнасьць, а хто знойдзе чалавека надзейнага?</t> </p><i> <t>Mnogìâ hvalâc′ čalaveka za mìlažal′nas′c′, a hto znojdze čalaveka nadzejnaga?</t> </i>


text:
<pb/><t>Праведнік ходзіць у сваёй беспахібнасьці: шчасныя дзеці ягоныя пасьля яго!</t> </p><i> <t>Pravednìk hodzìc′ u svaëj bespahìbnas′cì: ščasnyâ dzecì âgonyâ pas′lâ âgo!</t> </i>


text:
<pb/><t>Цар, які сядзіць на троне правасудзьдзя, разганяе вачыма сваімі ўсё ліхое.</t> </p><i> <t>Car, âkì sâdzìc′ na trone pravasudz′dzâ, razganâe vačyma svaìmì ǔsë lìhoe.</t> </i>


text:
<pb/><t>Хто можа сказаць: "я ачысьціў сэрца сваё, я чысты ад грэху майго?"</t> </p><i> <t>Hto moža skazac′: "â ačys′cìǔ sèrca svaë, â čysty ad grèhu majgo?"</t> </i>


text:
<pb/><t>Дваякія шалі, дваякая мера, і тое і другое - агідныя Госпаду.</t> </p><i> <t>Dvaâkìâ šalì, dvaâkaâ mera, ì toe ì drugoe - agìdnyâ Gospadu.</t> </i>


text:
<pb/><t>Можна пазнаць нават падлетка па занятках ягоных: ці чыстыя і ці правільныя ўчынкі ягоныя?</t> </p><i> <t>Možna paznac′ navat padletka pa zanâtkah âgonyh: cì čystyâ ì cì pravìl′nyâ ǔčynkì âgonyâ?</t> </i>


text:
<pb/><t>Вуха, якое чуе, і вока, якое бачыць - і тое і другое стварыў Гасподзь.</t> </p><i> <t>Vuha, âkoe čue, ì voka, âkoe bačyc′ - ì toe ì drugoe stvaryǔ Gaspodz′.</t> </i>


text:
<pb/><t>Ня любі спаць, каб табе не зьбяднець; расплюшчы вочы твае, і будзеш удосыць есьці хлеб.</t> </p><i> <t>Nâ lûbì spac′, kab tabe ne z′bâdnec′; rasplûščy vočy tvae, ì budzeš udosyc′ es′cì hleb.</t> </i>


text:
<pb/><t>"Дрэнна, дрэнна", кажа пакупнік; а як адыдзе - хваліцца.</t> </p><i> <t>"Drènna, drènna", kaža pakupnìk; a âk adydze - hvalìcca.</t> </i>


text:
<pb/><t>Ёсьць золата і шмат жэмчугу, але найкаштоўнейшы посуд - вусны разумныя.</t> </p><i> <t>Ës′c′ zolata ì šmat žèmčugu, ale najkaštoǔnejšy posud - vusny razumnyâ.</t> </i>


text:
<pb/><t>Вазьмі вопратку ягоную, бо ён паручыўся за чужога; за незнаёмага вазьмі зь яго заклад.</t> </p><i> <t>Vaz′mì vopratku âgonuû, bo ën paručyǔsâ za čužoga; za neznaëmaga vaz′mì z′ âgo zaklad.</t> </i>


text:
<pb/><t>Салодкі чалавеку хлеб, набыты няпраўдаю; але пасьля - рот ягоны пяском напоўніцца.</t> </p><i> <t>Salodkì čalaveku hleb, nabyty nâpraǔdaû; ale pas′lâ - rot âgony pâskom napoǔnìcca.</t> </i>


text:
<pb/><t>Намеры набываюць пэўнасьць праз нараду, і пасьля нарады вядзі вайну.</t> </p><i> <t>Namery nabyvaûc′ pèǔnas′c′ praz naradu, ì pas′lâ narady vâdzì vajnu.</t> </i>


text:
<pb/><t>Хто абгаворвае, той раскрывае таямніцы, і хто шырока разьзяўляе рот, з тым не вадзіся.</t> </p><i> <t>Hto abgavorvae, toj raskryvae taâmnìcy, ì hto šyroka raz′zâǔlâe rot, z tym ne vadzìsâ.</t> </i>


text:
<pb/><t>Хто ліхасловіць бацьку свайго і сваю маці, таго сьветач патухне сярод глыбокае цемры.</t> </p><i> <t>Hto lìhaslovìc′ bac′ku svajgo ì svaû macì, tago s′vetač patuhne sârod glybokae cemry.</t> </i>


text:
<pb/><t>Спадчына, сьпешна захопленая напачатку, ня будзе дабраславёная пазьней.</t> </p><i> <t>Spadčyna, s′pešna zahoplenaâ napačatku, nâ budze dabraslavënaâ paz′nej.</t> </i>


text:
<pb/><t>Не кажы: "я адплачу табе за зло"; даверся Госпаду, і Ён ахавае цябе.</t> </p><i> <t>Ne kažy: "â adplaču tabe za zlo"; daversâ Gospadu, ì Ën ahavae câbe.</t> </i>


text:
<pb/><t>Агідныя Госпаду - дваякія гіры, і дваякія шалі - не дабро.</t> </p><i> <t>Agìdnyâ Gospadu - dvaâkìâ gìry, ì dvaâkìâ šalì - ne dabro.</t> </i>


text:
<pb/><t>Ад Госпада кіруюцца крокі чалавека; а чалавеку як зьведаць дарогу сваю?</t> </p><i> <t>Ad Gospada kìruûcca krokì čalaveka; a čalaveku âk z′vedac′ darogu svaû?</t> </i>


text:
<pb/><t>Сетка чалавеку - неадумна даваць зарок, і пасьля зароку - абдумваць.</t> </p><i> <t>Setka čalaveku - neadumna davac′ zarok, ì pas′lâ zaroku - abdumvac′.</t> </i>


text:
<pb/><t>Мудры цар расьцярушыць бязбожных і паверне на іх кола.</t> </p><i> <t>Mudry car ras′cârušyc′ bâzbožnyh ì paverne na ìh kola.</t> </i>


text:
<pb/><t>Сьветач Гасподні - дух чалавека, які вывярае ўсе глыбіні сэрца.</t> </p><i> <t>S′vetač Gaspodnì - duh čalaveka, âkì vyvârae ǔse glybìnì sèrca.</t> </i>


text:
<pb/><t>Ласка і праўда ахоўваюць цара, і на ласцы ён трымае свой трон.</t> </p><i> <t>Laska ì praǔda ahoǔvaûc′ cara, ì na lascy ën trymae svoj tron.</t> </i>


text:
<pb/><t>Слава юнакоў - сіла іхняя, а акраса старых - сівізна.</t> </p><i> <t>Slava ûnakoǔ - sìla ìhnââ, a akrasa staryh - sìvìzna.</t> </i>


text:
<pb/><t>Раны ад удараў - лечаць ад зла, і ўдары, якія пранікаюць усярэдзіну чэрава.</t> </p><i> <t>Rany ad udaraǔ - lečac′ ad zla, ì ǔdary, âkìâ pranìkaûc′ usârèdzìnu čèrava.</t> </i>


text:
<t>Сэрца цара ў руках у Госпада, як патокі водаў: куды захоча, Ён кіруе яго.</t> </p><i> <t>Sèrca cara ǔ rukah u Gospada, âk patokì vodaǔ: kudy zahoča, Ën kìrue âgo.</t> </i>


text:
<pb/><t>Усякі шлях чалавека просты ў вачах ягоных; а Гасподзь узважвае сэрцы.</t> </p><i> <t>Usâkì šlâh čalaveka prosty ǔ vačah âgonyh; a Gaspodz′ uzvažvae sèrcy.</t> </i>


text:
<pb/><t>Справядлівасьць і праўду чыніць - больш даспадобы Госпаду, чым ахвяра.</t> </p><i> <t>Spravâdlìvas′c′ ì praǔdu čynìc′ - bol′š daspadoby Gospadu, čym ahvâra.</t> </i>


text:
<pb/><t>Гонар вачэй і пыха сэрца, сьветачы бязбожнікаў - грэх.</t> </p><i> <t>Gonar vačèj ì pyha sèrca, s′vetačy bâzbožnìkaǔ - grèh.</t> </i>


text:
<pb/><t>Задумы руплівага вядуць да дастатку, а кожны сквапны церпіць нястачу.</t> </p><i> <t>Zadumy ruplìvaga vâduc′ da dastatku, a kožny skvapny cerpìc′ nâstaču.</t> </i>


text:
<pb/><t>Набываньне скарбу ілжывым языком - мімалётная марнасьць тых, што шукаюць сьмерці.</t> </p><i> <t>Nabyvan′ne skarbu ìlžyvym âzykom - mìmalëtnaâ marnas′c′ tyh, što šukaûc′ s′mercì.</t> </i>


text:
<pb/><t>Гвалт бязбожных абернецца супроць іх, бо яны выракліся праўды.</t> </p><i> <t>Gvalt bâzbožnyh abernecca suproc′ ìh, bo âny vyraklìsâ praǔdy.</t> </i>


text:
<pb/><t>Крывая дарога ў чалавека разбэшчанага; а хто чысты, у таго ўчынкі пабожныя.</t> </p><i> <t>Kryvaâ daroga ǔ čalaveka razbèščanaga; a hto čysty, u tago ǔčynkì pabožnyâ.</t> </i>


text:
<pb/><t>Лепей жыць у закутку на даху, чым са сварліваю жонкай у прасторным доме.</t> </p><i> <t>Lepej žyc′ u zakutku na dahu, čym sa svarlìvaû žonkaj u prastornym dome.</t> </i>


text:
<pb/><t>Душа бязбожніка прагне ліхаты: ня знойдзе літасьці ў вачах яго і сябар ягоны.</t> </p><i> <t>Duša bâzbožnìka pragne lìhaty: nâ znojdze lìtas′cì ǔ vačah âgo ì sâbar âgony.</t> </i>


text:
<pb/><t>Калі караюць блюзьнера, просты робіцца мудрым; і калі настаўляецца на розум мудры, дык ён набывае веды.</t> </p><i> <t>Kalì karaûc′ blûz′nera, prosty robìcca mudrym; ì kalì nastaǔlâecca na rozum mudry, dyk ën nabyvae vedy.</t> </i>


text:
<pb/><t>Праведнік назірае за домам бязбожніка: як упадаюць бязбожныя ў няшчасьце.</t> </p><i> <t>Pravednìk nazìrae za domam bâzbožnìka: âk upadaûc′ bâzbožnyâ ǔ nâščas′ce.</t> </i>


text:
<pb/><t>Хто затуляе вуха сваё ад ляманту беднага, той і сам будзе лямантаваць - і ня будзе пачуты.</t> </p><i> <t>Hto zatulâe vuha svaë ad lâmantu bednaga, toj ì sam budze lâmantavac′ - ì nâ budze pačuty.</t> </i>


text:
<pb/><t>Дарунак таемны тушыць гнеў, а дарунак запазуху - моцную лютасьць.</t> </p><i> <t>Darunak taemny tušyc′ gneǔ, a darunak zapazuhu - mocnuû lûtas′c′.</t> </i>


text:
<pb/><t>Чыніць правасудзьдзе - радасьць праведніку і страх тым, хто нясе зло.</t> </p><i> <t>Čynìc′ pravasudz′dze - radas′c′ pravednìku ì strah tym, hto nâse zlo.</t> </i>


text:
<pb/><t>Чалавек, які зьбіўся з дарогі розуму, спачне ў зборні мёртвых.</t> </p><i> <t>Čalavek, âkì z′bìǔsâ z darogì rozumu, spačne ǔ zbornì mërtvyh.</t> </i>


text:
<pb/><t>Хто любіць весялосьць - зьбедніцца; і хто любіць віно і масьці - не разбагацее.</t> </p><i> <t>Hto lûbìc′ vesâlos′c′ - z′bednìcca; ì hto lûbìc′ vìno ì mas′cì - ne razbagacee.</t> </i>


text:
<pb/><t>Выкупам будзе за праведнага бязбожны, і за пабожнага - хітры.</t> </p><i> <t>Vykupam budze za pravednaga bâzbožny, ì za pabožnaga - hìtry.</t> </i>


text:
<pb/><t>Лепей жыць у зямлі пустэльнай, чым з жонкаю сварліваю і сярдзітаю.</t> </p><i> <t>Lepej žyc′ u zâmlì pustèl′naj, čym z žonkaû svarlìvaû ì sârdzìtaû.</t> </i>


text:
<pb/><t>Жаданы скарб і масьць - у доме ў мудрага; а неразумны чалавек распускае іх.</t> </p><i> <t>Žadany skarb ì mas′c′ - u dome ǔ mudraga; a nerazumny čalavek raspuskae ìh.</t> </i>


text:
<pb/><t>Хто трымаецца праўды і ласкі, знойдзе жыцьцё, праўду і славу.</t> </p><i> <t>Hto trymaecca praǔdy ì laskì, znojdze žyc′cë, praǔdu ì slavu.</t> </i>


text:
<pb/><t>Мудры ўваходзіць у горад моцных і руйнуе цьвярдыню іхняй надзеі.</t> </p><i> <t>Mudry ǔvahodzìc′ u gorad mocnyh ì rujnue c′vârdynû ìhnâj nadzeì.</t> </i>


text:
<pb/><t>Хто беражэ вусны свае і язык свой, той асланяе ад бяды душу сваю.</t> </p><i> <t>Hto beražè vusny svae ì âzyk svoj, toj aslanâe ad bâdy dušu svaû.</t> </i>


text:
<pb/><t>Пыхлівы злодзей - блюзьнер імя яму - дзее ў запале пыхі.</t> </p><i> <t>Pyhlìvy zlodzej - blûz′ner ìmâ âmu - dzee ǔ zapale pyhì.</t> </i>


text:
<pb/><t>Прагнасьць гультая заб'е яго, бо рукі ў яго адмаўляюцца працаваць;</t> </p><i> <t>Pragnas′c′ gul′taâ zab'e âgo, bo rukì ǔ âgo admaǔlâûcca pracavac′;</t> </i>


text:
<pb/><t>кожны дзень ён моцна прагне, а праведнік дае і не шкадуе.</t> </p><i> <t>kožny dzen′ ën mocna pragne, a pravednìk dae ì ne škadue.</t> </i>


text:
<pb/><t>Ахвяра бязбожных - агіднасьць, асабліва калі з хітрасьцю прыносяць яе.</t> </p><i> <t>Ahvâra bâzbožnyh - agìdnas′c′, asablìva kalì z hìtras′cû prynosâc′ âe.</t> </i>


text:
<pb/><t>Ілжывы сьведка загіне, а чалавек, які кажа, што ведае, будзе гаварыць заўсёды.</t> </p><i> <t>Ìlžyvy s′vedka zagìne, a čalavek, âkì kaža, što vedae, budze gavaryc′ zaǔsëdy.</t> </i>


text:
<pb/><t>Чалавек бязбожны дзёрзкі тварам сваім, а праведны трымае проста шлях свой.</t> </p><i> <t>Čalavek bâzbožny dzërzkì tvaram svaìm, a pravedny trymae prosta šlâh svoj.</t> </i>


text:
<pb/><t>Няма мудрасьці і няма розуму і няма вады - насуперак Госпаду.</t> </p><i> <t>Nâma mudras′cì ì nâma rozumu ì nâma vady - nasuperak Gospadu.</t> </i>


text:
<pb/><t>Каня рыхтуюць на дзень бітвы, але перамога - ад Госпада.</t> </p><i> <t>Kanâ ryhtuûc′ na dzen′ bìtvy, ale peramoga - ad Gospada.</t> </i>


text:
<t>Добрае імя лепшае за вялікае багацьце, і добрая слава лепшая за срэбра і золата.</t> </p><i> <t>Dobrae ìmâ lepšae za vâlìkae bagac′ce, ì dobraâ slava lepšaâ za srèbra ì zolata.</t> </i>


text:
<pb/><t>Багаты і бедны сустракаюцца адзін з адным; таго і другога стварыў Гасподзь.</t> </p><i> <t>Bagaty ì bedny sustrakaûcca adzìn z adnym; tago ì drugoga stvaryǔ Gaspodz′.</t> </i>


text:
<pb/><t>Разумны бачыць бяду і хаваецца; а нявопытныя ідуць наперад, прымаюць кару.</t> </p><i> <t>Razumny bačyc′ bâdu ì havaecca; a nâvopytnyâ ìduc′ naperad, prymaûc′ karu.</t> </i>


text:
<pb/><t>За пакораю ідзе сьледам страх Гасподні, багацьце і слава і жыцьцё.</t> </p><i> <t>Za pakoraû ìdze s′ledam strah Gaspodnì, bagac′ce ì slava ì žyc′cë.</t> </i>


text:
<pb/><t>Церні і сеткі на дарозе падступнага; хто беражэ душу сваю, адыдзіся ад іх.</t> </p><i> <t>Cernì ì setkì na daroze padstupnaga; hto beražè dušu svaû, adydzìsâ ad ìh.</t> </i>


text:
<pb/><t>Наставі юнака на пачатку шляху яго: ён ня збочыць зь яго, калі і састарыцца.</t> </p><i> <t>Nastavì ûnaka na pačatku šlâhu âgo: ën nâ zbočyc′ z′ âgo, kalì ì sastarycca.</t> </i>


text:
<pb/><t>Багаты пануе над бедным, і даўжнік робіцца рабом пазычальніка.</t> </p><i> <t>Bagaty panue nad bednym, ì daǔžnìk robìcca rabom pazyčal′nìka.</t> </i>


text:
<pb/><t>Хто сее няпраўду, пажне буру, і біч гневу яго прападзе.</t> </p><i> <t>Hto see nâpraǔdu, pažne buru, ì bìč gnevu âgo prapadze.</t> </i>


text:
<pb/><t>Міласэрны будзе дабраславёны, бо дае беднаму ад хлеба свайго.</t> </p><i> <t>Mìlasèrny budze dabraslavëny, bo dae bednamu ad hleba svajgo.</t> </i>


text:
<pb/><t>Прагані блюзьнера, і зьнікне разлад, і выйдзе зь ім свара і кляцьба.</t> </p><i> <t>Praganì blûz′nera, ì z′nìkne razlad, ì vyjdze z′ ìm svara ì klâc′ba.</t> </i>


text:
<pb/><t>Хто любіць чысьціню сэрца, той мае прыемнасьць на вуснах, таму цар - сябар.</t> </p><i> <t>Hto lûbìc′ čys′cìnû sèrca, toj mae pryemnas′c′ na vusnah, tamu car - sâbar.</t> </i>


text:
<pb/><t>Вочы Госпада ахоўваюць веды, а словы вераломнікаў Ён абвяргае.</t> </p><i> <t>Vočy Gospada ahoǔvaûc′ vedy, a slovy veralomnìkaǔ Ën abvârgae.</t> </i>


text:
<pb/><t>Гультай кажа: "леў на вуліцы! сярод плошчы заб'юць мяне!"</t> </p><i> <t>Gul′taj kaža: "leǔ na vulìcy! sârod ploščy zab'ûc′ mâne!"</t> </i>


text:
<pb/><t>Глыбокая прорва - вусны распусьніц; на каго ўгневаецца Гасподзь, той упадзе туды.</t> </p><i> <t>Glybokaâ prorva - vusny raspus′nìc; na kago ǔgnevaecca Gaspodz′, toj upadze tudy.</t> </i>


text:
<pb/><t>Глупства прывязалася да сэрца юнака; але дубец выхаваньня адвядзе яе ад яго.</t> </p><i> <t>Glupstva pryvâzalasâ da sèrca ûnaka; ale dubec vyhavan′nâ advâdze âe ad âgo.</t> </i>


text:
<pb/><t>Хто крыўдзіць беднага, каб памножыць сваё багацьце, і хто дае багатаму, той зьбяднее.</t> </p><i> <t>Hto kryǔdzìc′ bednaga, kab pamnožyc′ svaë bagac′ce, ì hto dae bagatamu, toj z′bâdnee.</t> </i>


text:
<t>Прыхілі вуха тваё, і слухай словы мудрых, і сэрца тваё павярні да маіх ведаў;</t> </p><i> <t>Pryhìlì vuha tvaë, ì sluhaj slovy mudryh, ì sèrca tvaë pavârnì da maìh vedaǔ;</t> </i>


text:
<pb/><t>бо добра будзе, калі ты будзеш хаваць іх у сэрцы тваім, і яны будуць таксама на вуснах тваіх.</t> </p><i> <t>bo dobra budze, kalì ty budzeš havac′ ìh u sèrcy tvaìm, ì âny buduc′ taksama na vusnah tvaìh.</t> </i>


text:
<pb/><t>Каб надзея твая была на Госпада, я вучу цябе і сёньня, і ты памятай.</t> </p><i> <t>Kab nadzeâ tvaâ byla na Gospada, â vuču câbe ì sën′nâ, ì ty pamâtaj.</t> </i>


text:
<pb/><t>Ці ж ня пісаў я табе тройчы ў парадах і ў настаўленьні,</t> </p><i> <t>Cì ž nâ pìsaǔ â tabe trojčy ǔ paradah ì ǔ nastaǔlen′nì,</t> </i>


text:
<pb/><t>каб навучыць цябе дакладным словам ісьціны, каб ты мог сказаць словы ісьціны тым, хто папытае ў цябе?</t> </p><i> <t>kab navučyc′ câbe dakladnym slovam ìs′cìny, kab ty mog skazac′ slovy ìs′cìny tym, hto papytae ǔ câbe?</t> </i>


text:
<pb/><t>Не абірай беднага, бо ён бедны; і не заціскай няшчаснага ў браме;</t> </p><i> <t>Ne abìraj bednaga, bo ën bedny; ì ne zacìskaj nâščasnaga ǔ brame;</t> </i>


text:
<pb/><t>бо Гасподзь заступіцца за справу іхнюю і забярэ душу ў рабаўнікоў іхніх.</t> </p><i> <t>bo Gaspodz′ zastupìcca za spravu ìhnûû ì zabârè dušu ǔ rabaǔnìkoǔ ìhnìh.</t> </i>


text:
<pb/><t>Не сябруй зь гняўлівым і ня супольнічай з чалавекам запальчывым,</t> </p><i> <t>Ne sâbruj z′ gnâǔlìvym ì nâ supol′nìčaj z čalavekam zapal′čyvym,</t> </i>


text:
<pb/><t>каб ня стаць на шляхі ягоныя і не наклікаць пятлі на душу тваю.</t> </p><i> <t>kab nâ stac′ na šlâhì âgonyâ ì ne naklìkac′ pâtlì na dušu tvaû.</t> </i>


text:
<pb/><t>Ня будзь з тых, якія даюць рукі і ручаюцца за пазыкі.</t> </p><i> <t>Nâ budz′ z tyh, âkìâ daûc′ rukì ì ručaûcca za pazykì.</t> </i>


text:
<pb/><t>Калі табе няма чым заплаціць, дык навошта даводзіць сябе, каб узялі пасьцель тваю з-пад цябе.</t> </p><i> <t>Kalì tabe nâma čym zaplacìc′, dyk navošta davodzìc′ sâbe, kab uzâlì pas′cel′ tvaû z-pad câbe.</t> </i>


text:
<pb/><t>Не перасоўвай мяжы даўняй, якую правялі бацькі твае.</t> </p><i> <t>Ne perasoǔvaj mâžy daǔnâj, âkuû pravâlì bac′kì tvae.</t> </i>


text:
<pb/><t>Ці бачыў ты чалавека спраўнага ва ўчынках сваіх? Ён будзе стаяць перад царамі; ён ня будзе стаяць перад простымі.</t> </p><i> <t>Cì bačyǔ ty čalaveka spraǔnaga va ǔčynkah svaìh? Ën budze staâc′ perad caramì; ën nâ budze staâc′ perad prostymì.</t> </i>


text:
<t>Калі сядзеш есьці ежу з валадаром, дык уважай, што перад табою;</t> </p><i> <t>Kalì sâdzeš es′cì ežu z valadarom, dyk uvažaj, što perad taboû;</t> </i>


text:
<pb/><t>і пастаў заслону ў горле тваім, калі ты ненаедны.</t> </p><i> <t>ì pastaǔ zaslonu ǔ gorle tvaìm, kalì ty nenaedny.</t> </i>


text:
<pb/><t>Не спакушайся ласнымі прысмакамі; гэта - уяўная ежа.</t> </p><i> <t>Ne spakušajsâ lasnymì prysmakamì; gèta - uâǔnaâ eža.</t> </i>


text:
<pb/><t>Ня турбуйся пра тое, каб набыць багацьце; адкінь такія думкі твае.</t> </p><i> <t>Nâ turbujsâ pra toe, kab nabyc′ bagac′ce; adkìn′ takìâ dumkì tvae.</t> </i>


text:
<pb/><t>Зьвернеш вочы твае на яго, і - яго ўжо няма; бо яно зробіць сабе крылы і, як арол, паляціць да неба.</t> </p><i> <t>Z′verneš vočy tvae na âgo, ì - âgo ǔžo nâma; bo âno zrobìc′ sabe kryly ì, âk arol, palâcìc′ da neba.</t> </i>


text:
<pb/><t>Не каштуй ежы ў чалавека зайздросьлівага, і не спакушайся ласнымі прысмакамі ягонымі,</t> </p><i> <t>Ne kaštuj ežy ǔ čalaveka zajzdros′lìvaga, ì ne spakušajsâ lasnymì prysmakamì âgonymì,</t> </i>


text:
<pb/><t>бо, якія думкі ў душы ў яго, такі і ён сам; "еж і пі", кажа ён табе, а сэрца яго не з табою.</t> </p><i> <t>bo, âkìâ dumkì ǔ dušy ǔ âgo, takì ì ën sam; "ež ì pì", kaža ën tabe, a sèrca âgo ne z taboû.</t> </i>


text:
<pb/><t>Кавалак, які ты зьеў, вырыгнеш, і добрыя словы твае ты ўжывеш марна.</t> </p><i> <t>Kavalak, âkì ty z′eǔ, vyrygneš, ì dobryâ slovy tvae ty ǔžyveš marna.</t> </i>


text:
<pb/><t>У вушы неразумнаму не кажы, бо ён занядбае разумныя словы твае.</t> </p><i> <t>U vušy nerazumnamu ne kažy, bo ën zanâdbae razumnyâ slovy tvae.</t> </i>


text:
<pb/><t>Не перасоўвай мяжы даўняй і на поле сіротаў не заходзь;</t> </p><i> <t>Ne perasoǔvaj mâžy daǔnâj ì na pole sìrotaǔ ne zahodz′;</t> </i>


text:
<pb/><t>бо Абаронца ў іх моцны; Ён заступіцца за справу іхнюю перад табою.</t> </p><i> <t>bo Abaronca ǔ ìh mocny; Ën zastupìcca za spravu ìhnûû perad taboû.</t> </i>


text:
<pb/><t>Прыхілі сэрца тваё да вучэньня і вушы твае - да разумных слоў.</t> </p><i> <t>Pryhìlì sèrca tvaë da vučèn′nâ ì vušy tvae - da razumnyh sloǔ.</t> </i>


text:
<pb/><t>Не пакідай юнака без пакараньня; калі пакараеш яго дубцом, ён не памрэ:</t> </p><i> <t>Ne pakìdaj ûnaka bez pakaran′nâ; kalì pakaraeš âgo dubcom, ën ne pamrè:</t> </i>


text:
<t>ты пакараеш яго дубцом і ўратуеш душу яго ад пекла.</t> </p><i> <t>ty pakaraeš âgo dubcom ì ǔratueš dušu âgo ad pekla.</t> </i>


text:
<pb/><t>Сыне мой! калі сэрца тваё будзе мудрае, парадуецца і маё сэрца;</t> </p><i> <t>Syne moj! kalì sèrca tvaë budze mudrae, paraduecca ì maë sèrca;</t> </i>


text:
<pb/><t>і душа мая будзе радавацца, калі вусны твае будуць казаць слушна.</t> </p><i> <t>ì duša maâ budze radavacca, kalì vusny tvae buduc′ kazac′ slušna.</t> </i>


text:
<pb/><t>Хай не зайздросьціць сэрца тваё грэшнікам; а хай будзе яно ва ўсе дні ў страху Гасподнім;</t> </p><i> <t>Haj ne zajzdros′cìc′ sèrca tvaë grèšnìkam; a haj budze âno va ǔse dnì ǔ strahu Gaspodnìm;</t> </i>


text:
<pb/><t>бо ёсьць будучыня, і надзея твая ня страчана.</t> </p><i> <t>bo ës′c′ budučynâ, ì nadzeâ tvaâ nâ stračana.</t> </i>


text:
<pb/><t>Слухай, сыне мой, і будзь мудры, і кіруй сэрца тваё на просты шлях.</t> </p><i> <t>Sluhaj, syne moj, ì budz′ mudry, ì kìruj sèrca tvaë na prosty šlâh.</t> </i>


text:
<pb/><t>Ня будзь сярод тых, што ўпіваюцца віном, сярод тых, што аб'ядаюцца мясам:</t> </p><i> <t>Nâ budz′ sârod tyh, što ǔpìvaûcca vìnom, sârod tyh, što ab'âdaûcca mâsam:</t> </i>


text:
<pb/><t>бо п'яніца і ненаяда зьбяднеюць, а санлівец апранецца ў рызманы.</t> </p><i> <t>bo p'ânìca ì nenaâda z′bâdneûc′, a sanlìvec apranecca ǔ ryzmany.</t> </i>


text:
<pb/><t>Слухайся бацькі твайго: ён спарадзіў цябе; і не пагарджай маці тваёй, калі яна будзе старая.</t> </p><i> <t>Sluhajsâ bac′kì tvajgo: ën sparadzìǔ câbe; ì ne pagardžaj macì tvaëj, kalì âna budze staraâ.</t> </i>


text:
<pb/><t>Купі ісьціну, і не прадавай мудрасьці і разумнага вучэньня.</t> </p><i> <t>Kupì ìs′cìnu, ì ne pradavaj mudras′cì ì razumnaga vučèn′nâ.</t> </i>


text:
<pb/><t>Радуецца бацька праведніка, і, хто нарадзіў мудрага - радуецца зь яго.</t> </p><i> <t>Raduecca bac′ka pravednìka, ì, hto naradzìǔ mudraga - raduecca z′ âgo.</t> </i>


text:
<pb/><t>Хай весяліцца бацька твой і хай радуецца маці твая, якая цябе нарадзіла.</t> </p><i> <t>Haj vesâlìcca bac′ka tvoj ì haj raduecca macì tvaâ, âkaâ câbe naradzìla.</t> </i>


text:
<pb/><t>Сыне мой! аддай сэрца тваё мне, а вочы твае хай сочаць за шляхамі маімі:</t> </p><i> <t>Syne moj! addaj sèrca tvaë mne, a vočy tvae haj sočac′ za šlâhamì maìmì:</t> </i>


text:
<pb/><t>бо распусьніца - глыбокая прорва, а чужая жонка - вузкі калодзеж;</t> </p><i> <t>bo raspus′nìca - glybokaâ prorva, a čužaâ žonka - vuzkì kalodzež;</t> </i>


text:
<pb/><t>яна, як разбойнік, сядзіць у засадзе і памнажае сярод людзей здраднікаў.</t> </p><i> <t>âna, âk razbojnìk, sâdzìc′ u zasadze ì pamnažae sârod lûdzej zdradnìkaǔ.</t> </i>


text:
<pb/><t>У каго гора? у каго нядоля? у каго бяспрычынныя раны? у каго чырвоныя вочы?</t> </p><i> <t>U kago gora? u kago nâdolâ? u kago bâspryčynnyâ rany? u kago čyrvonyâ vočy?</t> </i>


text:
<pb/><t>У тых, што доўга сядзяць за віном, што прыходзяць скаштаваць віна неразьведзенага.</t> </p><i> <t>U tyh, što doǔga sâdzâc′ za vìnom, što pryhodzâc′ skaštavac′ vìna neraz′vedzenaga.</t> </i>


text:
<pb/><t>Не глядзі на віно, як яно чырванее, як яно прамяніцца ў келіху, як яно роўненька ліецца;</t> </p><i> <t>Ne glâdzì na vìno, âk âno čyrvanee, âk âno pramânìcca ǔ kelìhu, âk âno roǔnen′ka lìecca;</t> </i>


text:
<pb/><t>пазьней яно ўкусіць, як змей, і ўджаліць, як асьпід;</t> </p><i> <t>paz′nej âno ǔkusìc′, âk zmej, ì ǔdžalìc′, âk as′pìd;</t> </i>


text:
<pb/><t>вочы твае будуць глядзець на чужых жонак, і сэрца тваё загаворыць распуснае;</t> </p><i> <t>vočy tvae buduc′ glâdzec′ na čužyh žonak, ì sèrca tvaë zagavoryc′ raspusnae;</t> </i>


text:
<pb/><t>і ты будзеш, як заснулы сярод мора і як на версе мачты.</t> </p><i> <t>ì ty budzeš, âk zasnuly sârod mora ì âk na verse mačty.</t> </i>


text:
<pb/><t>І скажаш: "білі мяне, мне не балела, штурхалі мяне, і я не адчуваў. Калі прачнуся, зноў буду рабіць тое самае."</t> </p><i> <t>Ì skažaš: "bìlì mâne, mne ne balela, šturhalì mâne, ì â ne adčuvaǔ. Kalì pračnusâ, znoǔ budu rabìc′ toe samae."</t> </i>


text:
<t>Не зайздросьці ліхім людзям і ня прагні быць зь імі:</t> </p><i> <t>Ne zajzdros′cì lìhìm lûdzâm ì nâ pragnì byc′ z′ ìmì:</t> </i>


text:
<pb/><t>бо пра насільле думае сэрца іхняе, і пра ліхое гавораць вусны іхнія.</t> </p><i> <t>bo pra nasìl′le dumae sèrca ìhnâe, ì pra lìhoe gavorac′ vusny ìhnìâ.</t> </i>


text:
<pb/><t>Мудрасьцю ладзіцца дом і розумам сталюецца,</t> </p><i> <t>Mudras′cû ladzìcca dom ì rozumam stalûecca,</t> </i>


text:
<pb/><t>і праз гаспадарчасьць нутро яго напаўняецца ўсякай каштоўнай і прыемнай маёмасьцю.</t> </p><i> <t>ì praz gaspadarčas′c′ nutro âgo napaǔnâecca ǔsâkaj kaštoǔnaj ì pryemnaj maëmas′cû.</t> </i>


text:
<pb/><t>Чалавек мудры - дужы, і чалавек разумны мацуе сілу сваю.</t> </p><i> <t>Čalavek mudry - dužy, ì čalavek razumny macue sìlu svaû.</t> </i>


text:
<pb/><t>Таму абдумана вядзі вайну тваю, і посьпех будзе пры мностве радцаў.</t> </p><i> <t>Tamu abdumana vâdzì vajnu tvaû, ì pos′peh budze pry mnostve radcaǔ.</t> </i>


text:
<pb/><t>Неразумнаму мудрасьць занадта высокая; каля брамы не разамкне ён вуснаў сваіх.</t> </p><i> <t>Nerazumnamu mudras′c′ zanadta vysokaâ; kalâ bramy ne razamkne ën vusnaǔ svaìh.</t> </i>


text:
<pb/><t>Хто намышляе зрабіць зло, таго называюць зламысьнікам.</t> </p><i> <t>Hto namyšlâe zrabìc′ zlo, tago nazyvaûc′ zlamys′nìkam.</t> </i>


text:
<pb/><t>Намысел неразумнага - грэх, і блюзьнер - мярзота людзям.</t> </p><i> <t>Namysel nerazumnaga - grèh, ì blûz′ner - mârzota lûdzâm.</t> </i>


text:
<pb/><t>Калі ты ў дзень бедства зьнясіліўся, дык бедная сіла твая.</t> </p><i> <t>Kalì ty ǔ dzen′ bedstva z′nâsìlìǔsâ, dyk bednaâ sìla tvaâ.</t> </i>


text:
<pb/><t>Ратуй узятых на сьмерць, і няўжо ты адмовішся ад асуджаных на ўбой?</t> </p><i> <t>Ratuj uzâtyh na s′merc′, ì nâǔžo ty admovìšsâ ad asudžanyh na ǔboj?</t> </i>


text:
<pb/><t>Ці скажаш: "вось, мы ня ведалі гэтага?" А Выпрабавальнік сэрцаў хіба ня ведае? Назіральнік за душою тваёю ведае гэта і дасьць чалавеку паводле ўчынкаў ягоных.</t> </p><i> <t>Cì skažaš: "vos′, my nâ vedalì gètaga?" A Vyprabaval′nìk sèrcaǔ hìba nâ vedae? Nazìral′nìk za dušoû tvaëû vedae gèta ì das′c′ čalaveku pavodle ǔčynkaǔ âgonyh.</t> </i>


text:
<pb/><t>Еж, сыне мой, мёд, бо ён смачны, і сотавы, бо ён салодкі паднябеньню майму:</t> </p><i> <t>Ež, syne moj, mëd, bo ën smačny, ì sotavy, bo ën salodkì padnâben′nû majmu:</t> </i>


text:
<pb/><t>такое і спазнаньне мудрасьці для душы тваёй. Калі ты знайшоў яе, дык ёсьць будучыня, і надзея твая ня марная.</t> </p><i> <t>takoe ì spaznan′ne mudras′cì dlâ dušy tvaëj. Kalì ty znajšoǔ âe, dyk ës′c′ budučynâ, ì nadzeâ tvaâ nâ marnaâ.</t> </i>


text:
<pb/><t>Не намышляй ліха, бязбожнік, супроць жытлішча праведнага; ня спустошвай месца спакою ягонага.</t> </p><i> <t>Ne namyšlâj lìha, bâzbožnìk, suproc′ žytlìšča pravednaga; nâ spustošvaj mesca spakoû âgonaga.</t> </i>


text:
<pb/><t>Бо сем разоў упадзе праведнік і ўстане; а бязбожныя тонуць у пагібелі.</t> </p><i> <t>Bo sem razoǔ upadze pravednìk ì ǔstane; a bâzbožnyâ tonuc′ u pagìbelì.</t> </i>


text:
<pb/><t>Ня радуйся, калі ўпадзе вораг твой; і хай не весяліцца сэрца тваё, калі ён спатыкнецца.</t> </p><i> <t>Nâ radujsâ, kalì ǔpadze vorag tvoj; ì haj ne vesâlìcca sèrca tvaë, kalì ën spatyknecca.</t> </i>


text:
<pb/><t>Інакш убачыць Гасподзь, і не даспадобы будзе Яму гэта, і Ён адверне ад яго Свой гнеў.</t> </p><i> <t>Ìnakš ubačyc′ Gaspodz′, ì ne daspadoby budze Âmu gèta, ì Ën adverne ad âgo Svoj gneǔ.</t> </i>


text:
<pb/><t>Не абурайся ліхадзеямі і не зайздросьці бязбожнікам:</t> </p><i> <t>Ne aburajsâ lìhadzeâmì ì ne zajzdros′cì bâzbožnìkam:</t> </i>


text:
<pb/><t>бо ліхі ня мае будучыні - сьветач бязбожных патухне.</t> </p><i> <t>bo lìhì nâ mae budučynì - s′vetač bâzbožnyh patuhne.</t> </i>


text:
<pb/><t>Бойся, сыне мой, Госпада і цара; і зь мяцежнікамі ня супольнічай,</t> </p><i> <t>Bojsâ, syne moj, Gospada ì cara; ì z′ mâcežnìkamì nâ supol′nìčaj,</t> </i>


text:
<pb/><t>бо зьнянацку прыйдзе пагібель на іх; і бяду ад іх абодвух хто загадзя ўведае?</t> </p><i> <t>bo z′nânacku pryjdze pagìbel′ na ìh; ì bâdu ad ìh abodvuh hto zagadzâ ǔvedae?</t> </i>


text:
<t>Сказана таксама мудрымі: зважаць на асобы ў судзе - нядобра.</t> </p><i> <t>Skazana taksama mudrymì: zvažac′ na asoby ǔ sudze - nâdobra.</t> </i>


text:
<pb/><t>Хто кажа вінаватаму: "твая праўда", таго праклянуць народы, таго зьненавідзяць плямёны;</t> </p><i> <t>Hto kaža vìnavatamu: "tvaâ praǔda", tago praklânuc′ narody, tago z′nenavìdzâc′ plâmëny;</t> </i>


text:
<pb/><t>а тыя, што судзяць справядліва, будуць любасныя, бо прыйдзе на іх дабраславеньне.</t> </p><i> <t>a tyâ, što sudzâc′ spravâdlìva, buduc′ lûbasnyâ, bo pryjdze na ìh dabraslaven′ne.</t> </i>


text:
<pb/><t>У вусны цалуе той, хто адказвае словамі правільнымі.</t> </p><i> <t>U vusny calue toj, hto adkazvae slovamì pravìl′nymì.</t> </i>


text:
<pb/><t>Зрабі справы свае па-за домам, закончы іх на полі тваім, а потым уладжвай і дом твой.</t> </p><i> <t>Zrabì spravy svae pa-za domam, zakončy ìh na polì tvaìm, a potym uladžvaj ì dom tvoj.</t> </i>


text:
<pb/><t>Ня сьведчы ілжыва на блізкага твайго; навошта табе ашукваць вуснамі тваімі?</t> </p><i> <t>Nâ s′vedčy ìlžyva na blìzkaga tvajgo; navošta tabe ašukvac′ vusnamì tvaìmì?</t> </i>


text:
<pb/><t>Не кажы: "як ён зрабіў са мною, так і я зраблю зь ім, адплачу чалавеку паводле ўчынкаў ягоных".</t> </p><i> <t>Ne kažy: "âk ën zrabìǔ sa mnoû, tak ì â zrablû z′ ìm, adplaču čalaveku pavodle ǔčynkaǔ âgonyh".</t> </i>


text:
<pb/><t>Праходзіў я ўскрай поля чалавека лянівага і ўскрай вінаградніка чалавека неразумнага.</t> </p><i> <t>Prahodzìǔ â ǔskraj polâ čalaveka lânìvaga ì ǔskraj vìnagradnìka čalaveka nerazumnaga.</t> </i>


text:
<pb/><t>І вось, усе гэта зарасло крапівою, паверхня яго збуяла бадзякамі, і каменны мур абваліўся.</t> </p><i> <t>Ì vos′, use gèta zaraslo krapìvoû, paverhnâ âgo zbuâla badzâkamì, ì kamenny mur abvalìǔsâ.</t> </i>


text:
<pb/><t>І падзівіўся я, і ўзяў да сэрца, і ўбачыў, і атрымаў навуку:</t> </p><i> <t>Ì padzìvìǔsâ â, ì ǔzâǔ da sèrca, ì ǔbačyǔ, ì atrymaǔ navuku:</t> </i>


text:
<pb/><t>"крыху пасьпіш, крыху падрэмлеш, крыху, рукі згарнуўшы, паляжыш;</t> </p><i> <t>"kryhu pas′pìš, kryhu padrèmleš, kryhu, rukì zgarnuǔšy, palâžyš;</t> </i>


text:
<pb/><t>і прыйдзе беднасьць твая, як разбойнік, і галеча твая - як чалавек узброены".</t> </p><i> <t>ì pryjdze bednas′c′ tvaâ, âk razbojnìk, ì galeča tvaâ - âk čalavek uzbroeny".</t> </i>


text:
<pb/><t>І гэта выслоўі Саламона, сабраныя мужамі Эзэкіі, цара Юдэйскага.</t> </p><i> <t>Ì gèta vysloǔì Salamona, sabranyâ mužamì Èzèkìì, cara Ûdèjskaga.</t> </i>


text:
<pb/><t>Слава Божая - пакрываць таямніцаю справу, а славай цароў - дасьледаваць справу.</t> </p><i> <t>Slava Božaâ - pakryvac′ taâmnìcaû spravu, a slavaj caroǔ - das′ledavac′ spravu.</t> </i>


text:
<pb/><t>Як неба ў вышыні і зямля ў глыбіні, так сэрца цароў - недасьледвальнае.</t> </p><i> <t>Âk neba ǔ vyšynì ì zâmlâ ǔ glybìnì, tak sèrca caroǔ - nedas′ledval′nae.</t> </i>


text:
<pb/><t>Аддзялі дамешку ад срэбра, і выйдзе ў срэбніка посуд:</t> </p><i> <t>Addzâlì damešku ad srèbra, ì vyjdze ǔ srèbnìka posud:</t> </i>


text:
<pb/><t>адвядзі няправеднага ад цара, і трон ягоны ўмацуецца праўдай.</t> </p><i> <t>advâdzì nâpravednaga ad cara, ì tron âgony ǔmacuecca praǔdaj.</t> </i>


text:
<pb/><t>Ганарліва не выстаўляйся перад абліччам цара і на месца вялікіх не станавіся;</t> </p><i> <t>Ganarlìva ne vystaǔlâjsâ perad ablìččam cara ì na mesca vâlìkìh ne stanavìsâ;</t> </i>


text:
<pb/><t>бо лепей хай скажуць табе: "узыдзі сюды вышэй", чым калі прынізяць цябе перад знакамітым, якога ўбачылі вочы твае.</t> </p><i> <t>bo lepej haj skažuc′ tabe: "uzydzì sûdy vyšèj", čym kalì prynìzâc′ câbe perad znakamìtym, âkoga ǔbačylì vočy tvae.</t> </i>


text:
<pb/><t>Ня ўступай пасьпешліва ў цяжбіну: бо што будзеш рабіць у канцы, калі супернік твой сарамаціць цябе?</t> </p><i> <t>Nâ ǔstupaj pas′pešlìva ǔ câžbìnu: bo što budzeš rabìc′ u kancy, kalì supernìk tvoj saramacìc′ câbe?</t> </i>


text:
<pb/><t>Вядзі цяжбіну зь блізкім тваім, але таямніцы ягонае не адкрывай,</t> </p><i> <t>Vâdzì câžbìnu z′ blìzkìm tvaìm, ale taâmnìcy âgonae ne adkryvaj,</t> </i>


text:
<pb/><t>каб не папракнуў цябе той, хто чуў гэта, бо тады ганьба твая ад цябе не адстане.</t> </p><i> <t>kab ne papraknuǔ câbe toj, hto čuǔ gèta, bo tady gan′ba tvaâ ad câbe ne adstane.</t> </i>


text:
<pb/><t>Залатыя яблыкі ў срэбным празрыстым посудзе - слова, сказанае прыстойна.</t> </p><i> <t>Zalatyâ âblykì ǔ srèbnym prazrystym posudze - slova, skazanae prystojna.</t> </i>


text:
<pb/><t>Залатая завушніца і аздоба з чыстага золата - гэта мудры абскаржнік для ўважлівага вуха.</t> </p><i> <t>Zalataâ zavušnìca ì azdoba z čystaga zolata - gèta mudry abskaržnìk dlâ ǔvažlìvaga vuha.</t> </i>


text:
<pb/><t>Што прахалода ад сьнегу ў жніва, тое верны пасол таму, хто яго пасылае: ён прыносіць душы гаспадара свайго радасьць.</t> </p><i> <t>Što prahaloda ad s′negu ǔ žnìva, toe verny pasol tamu, hto âgo pasylae: ën prynosìc′ dušy gaspadara svajgo radas′c′.</t> </i>


text:
<pb/><t>Што хмары і вятры без дажджу, тое чалавек, які абяцае гасьцінцы і іх не дае.</t> </p><i> <t>Što hmary ì vâtry bez daždžu, toe čalavek, âkì abâcae gas′cìncy ì ìh ne dae.</t> </i>


text:
<pb/><t>Цярплівасьць схіляе да літасьці вяльможу, і мяккі язык ломіць костку.</t> </p><i> <t>Cârplìvas′c′ shìlâe da lìtas′cì vâl′možu, ì mâkkì âzyk lomìc′ kostku.</t> </i>


text:
<pb/><t>Знайшоў ты мёд? еж, колькі трэба табе, каб не аб'есьціся ім і ня выбляваць яго.</t> </p><i> <t>Znajšoǔ ty mëd? ež, kol′kì trèba tabe, kab ne ab'es′cìsâ ìm ì nâ vyblâvac′ âgo.</t> </i>


text:
<pb/><t>Не ўчашчай у дом сябра твайго, каб ты не абрыд яму, каб ён не зьненавідзеў цябе.</t> </p><i> <t>Ne ǔčaščaj u dom sâbra tvajgo, kab ty ne abryd âmu, kab ën ne z′nenavìdzeǔ câbe.</t> </i>


text:
<pb/><t>Што молат і меч і вострая страла, тое чалавек, які сьведчыць ілжыва супроць блізкага свайго.</t> </p><i> <t>Što molat ì meč ì vostraâ strala, toe čalavek, âkì s′vedčyc′ ìlžyva suproc′ blìzkaga svajgo.</t> </i>


text:
<pb/><t>Што гнілы зуб і паралізаваная нага, тое надзея на ненадзейнага чалавека ў нягодзе.</t> </p><i> <t>Što gnìly zub ì paralìzavanaâ naga, toe nadzeâ na nenadzejnaga čalaveka ǔ nâgodze.</t> </i>


text:
<pb/><t>Як той, хто здымае зь сябе вопратку ў халодны дзень, і як воцат на рану, так і той, хто сьпявае песьні тужліваму сэрцу.</t> </p><i> <t>Âk toj, hto zdymae z′ sâbe vopratku ǔ halodny dzen′, ì âk vocat na ranu, tak ì toj, hto s′pâvae pes′nì tužlìvamu sèrcu.</t> </i>


text:
<pb/><t>Калі вораг твой галодны, накармі яго хлебам; і калі ён сьмягне, напаі яго вадою:</t> </p><i> <t>Kalì vorag tvoj galodny, nakarmì âgo hlebam; ì kalì ën s′mâgne, napaì âgo vadoû:</t> </i>


text:
<pb/><t>бо, робячы гэта, ты зьбіраеш распаленае вуголле на галаву ягоную, і Гасподзь аддзячыць табе.</t> </p><i> <t>bo, robâčy gèta, ty z′bìraeš raspalenae vugolle na galavu âgonuû, ì Gaspodz′ addzâčyc′ tabe.</t> </i>


text:
<pb/><t>Паўночны вецер нясе дождж, а патаемная гаворка - незадаволеныя твары.</t> </p><i> <t>Paǔnočny vecer nâse doždž, a pataemnaâ gavorka - nezadavolenyâ tvary.</t> </i>


text:
<pb/><t>Лепей жыць у куце на даху, чым са сварліваю жонкаю ў прасторным доме.</t> </p><i> <t>Lepej žyc′ u kuce na dahu, čym sa svarlìvaû žonkaû ǔ prastornym dome.</t> </i>


text:
<pb/><t>Што халодная вада натомленай смагай душы, тое добрая вестка з далёкай краіны.</t> </p><i> <t>Što halodnaâ vada natomlenaj smagaj dušy, toe dobraâ vestka z dalëkaj kraìny.</t> </i>


text:
<pb/><t>Што ўскаламучаная крыніца і парушаная крыніца, тое праведнік, які падае перад бязбожнікам.</t> </p><i> <t>Što ǔskalamučanaâ krynìca ì parušanaâ krynìca, toe pravednìk, âkì padae perad bâzbožnìkam.</t> </i>


text:
<pb/><t>Як нядобра есьці многа мёду, так дамагацца славы ня ёсьць слава.</t> </p><i> <t>Âk nâdobra es′cì mnoga mëdu, tak damagacca slavy nâ ës′c′ slava.</t> </i>


text:
<pb/><t>Што горад разбураны, без мура, тое чалавек, які не валодае духам сваім.</t> </p><i> <t>Što gorad razburany, bez mura, toe čalavek, âkì ne valodae duham svaìm.</t> </i>


text:
<t>Як сьнег летам і дождж у жніва, так гонар не пасуе неразумнаму.</t> </p><i> <t>Âk s′neg letam ì doždž u žnìva, tak gonar ne pasue nerazumnamu.</t> </i>


text:
<pb/><t>Як верабей пырхне, калі ластаўка паляціць, так незаслужаны праклён ня збудзецца.</t> </p><i> <t>Âk verabej pyrhne, kalì lastaǔka palâcìc′, tak nezaslužany praklën nâ zbudzecca.</t> </i>


text:
<pb/><t>Плётка каню, аброць аслу, а кій немысьлю.</t> </p><i> <t>Plëtka kanû, abroc′ aslu, a kìj nemys′lû.</t> </i>


text:
<pb/><t>Не адказвай неразумнаму паводле неразумнасьці ягонай, каб і ты не прыпадобніўся яму;</t> </p><i> <t>Ne adkazvaj nerazumnamu pavodle nerazumnas′cì âgonaj, kab ì ty ne prypadobnìǔsâ âmu;</t> </i>


text:
<pb/><t>а адказвай неразумнаму паводле неразумнасьці ягонай, каб ён не зрабіўся мудрацом у вачах сваіх.</t> </p><i> <t>a adkazvaj nerazumnamu pavodle nerazumnas′cì âgonaj, kab ën ne zrabìǔsâ mudracom u vačah svaìh.</t> </i>


text:
<pb/><t>Падцінае сабе ногі, робіць шкоду сабе той, хто пасылае наказ празь немысьля.</t> </p><i> <t>Padcìnae sabe nogì, robìc′ škodu sabe toj, hto pasylae nakaz praz′ nemys′lâ.</t> </i>


text:
<pb/><t>Як віхляюцца ногі ў кульгавага, так і выслоўе на вуснах у неразумнага.</t> </p><i> <t>Âk vìhlâûcca nogì ǔ kul′gavaga, tak ì vysloǔe na vusnah u nerazumnaga.</t> </i>


text:
<pb/><t>Што ўкладваць каштоўны камень у прашчу, так і аддаваць пашану дурному.</t> </p><i> <t>Što ǔkladvac′ kaštoǔny kamen′ u prašču, tak ì addavac′ pašanu durnomu.</t> </i>


text:
<pb/><t>Што калючы бадзяк у руцэ ў п'янага, тое і выслоўе на вуснах у неразумнага.</t> </p><i> <t>Što kalûčy badzâk u rucè ǔ p'ânaga, toe ì vysloǔe na vusnah u nerazumnaga.</t> </i>


text:
<pb/><t>Дужы робіць усё адвольна: і неразумнага ўзнагароджвае, і кожнага праходжага ўзнагароджвае.</t> </p><i> <t>Dužy robìc′ usë advol′na: ì nerazumnaga ǔznagarodžvae, ì kožnaga prahodžaga ǔznagarodžvae.</t> </i>


text:
<pb/><t>Як сабака вяртаецца да ванітаў сваіх, так дурны паўтарае глупствы свае.</t> </p><i> <t>Âk sabaka vârtaecca da vanìtaǔ svaìh, tak durny paǔtarae glupstvy svae.</t> </i>


text:
<pb/><t>Калі ты бачыш чалавека, які сам сябе мудрым лічыць, - дык на дурнога болей надзеі, чым на яго.</t> </p><i> <t>Kalì ty bačyš čalaveka, âkì sam sâbe mudrym lìčyc′, - dyk na durnoga bolej nadzeì, čym na âgo.</t> </i>


text:
<pb/><t>Гультай кажа: "леў на дарозе! леў на дварэ!"</t> </p><i> <t>Gul′taj kaža: "leǔ na daroze! leǔ na dvarè!"</t> </i>


text:
<pb/><t>Дзьверы паварочваюцца на завесах сваіх, а гультай на ложку сваім.</t> </p><i> <t>Dz′very pavaročvaûcca na zavesah svaìh, a gul′taj na ložku svaìm.</t> </i>


text:
<pb/><t>Гультай апускае руку сваю да міскі, ды яму цяжка падняць яе да рота свайго.</t> </p><i> <t>Gul′taj apuskae ruku svaû da mìskì, dy âmu câžka padnâc′ âe da rota svajgo.</t> </i>


text:
<pb/><t>Гультай у вачах сваіх мудрэйшы за семярых, што адказваюць разумна.</t> </p><i> <t>Gul′taj u vačah svaìh mudrèjšy za semâryh, što adkazvaûc′ razumna.</t> </i>


text:
<pb/><t>Хапае сабаку за вушы той, хто, праходзячы міма, лезе ў чужую спрэчку.</t> </p><i> <t>Hapae sabaku za vušy toj, hto, prahodzâčy mìma, leze ǔ čužuû sprèčku.</t> </i>


text:
<pb/><t>Як той, хто прыкідваецца вар'ятам, кідае агонь, стрэлы і сьмерць,</t> </p><i> <t>Âk toj, hto prykìdvaecca var'âtam, kìdae agon′, strèly ì s′merc′,</t> </i>


text:
<pb/><t>так - чалавек, які падступна шкодзіць сябру свайму і потым кажа: "я толькі пажартаваў".</t> </p><i> <t>tak - čalavek, âkì padstupna škodzìc′ sâbru svajmu ì potym kaža: "â tol′kì pažartavaǔ".</t> </i>


text:
<pb/><t>Дзе няма болей дроў, агонь патухае; і дзе няма нагаворшчыка, разлад аціхае.</t> </p><i> <t>Dze nâma bolej droǔ, agon′ patuhae; ì dze nâma nagavorščyka, razlad acìhae.</t> </i>


text:
<pb/><t>Вугаль - на жар, дровы - на распал свары.</t> </p><i> <t>Vugal′ - na žar, drovy - na raspal svary.</t> </i>


text:
<pb/><t>Словы нагаворшчыка - як прысмакі, і яны ўваходзяць у нутро жывата.</t> </p><i> <t>Slovy nagavorščyka - âk prysmakì, ì âny ǔvahodzâc′ u nutro žyvata.</t> </i>


text:
<pb/><t>Як нячыстым срэбрам абкладзены гліняны посуд, так і палымяныя вусны і сэрца ліхое.</t> </p><i> <t>Âk nâčystym srèbram abkladzeny glìnâny posud, tak ì palymânyâ vusny ì sèrca lìhoe.</t> </i>


text:
<pb/><t>Вуснамі сваімі прыкідваецца вораг, а ў сэрцы сваім намышляе ліхое.</t> </p><i> <t>Vusnamì svaìmì prykìdvaecca vorag, a ǔ sèrcy svaìm namyšlâe lìhoe.</t> </i>


text:
<pb/><t>Калі ён гаворыць і пяшчотным голасам, ня вер яму; бо сем мярзотаў у сэрцы ў яго.</t> </p><i> <t>Kalì ën gavoryc′ ì pâščotnym golasam, nâ ver âmu; bo sem mârzotaǔ u sèrcy ǔ âgo.</t> </i>


text:
<pb/><t>Хто нянавісьць прыкрывае на самоце, злосьць таго адкрыецца ў народным сходзе.</t> </p><i> <t>Hto nânavìs′c′ prykryvae na samoce, zlos′c′ tago adkryecca ǔ narodnym shodze.</t> </i>


text:
<pb/><t>Хто капае яму, той упадзе ў яе; і хто пакоціць угору камень, да таго ён вернецца.</t> </p><i> <t>Hto kapae âmu, toj upadze ǔ âe; ì hto pakocìc′ ugoru kamen′, da tago ën vernecca.</t> </i>


text:
<pb/><t>Хлусьлівы язык ненавідзіць тых, каго ён параніў, і лісьлівыя вусны рыхтуюць падзеньне.</t> </p><i> <t>Hlus′lìvy âzyk nenavìdzìc′ tyh, kago ën paranìǔ, ì lìs′lìvyâ vusny ryhtuûc′ padzen′ne.</t> </i>


text:
<t>Не хваліся заўтрашнім днём; бо ня ведаеш, што той дзень народзіць.</t> </p><i> <t>Ne hvalìsâ zaǔtrašnìm dnëm; bo nâ vedaeš, što toj dzen′ narodzìc′.</t> </i>


text:
<pb/><t>Хай цябе хваліць іншы, а ня вусны твае, - чужы, а не язык твой.</t> </p><i> <t>Haj câbe hvalìc′ ìnšy, a nâ vusny tvae, - čužy, a ne âzyk tvoj.</t> </i>


text:
<pb/><t>Цяжкі камень, важкі і пясок; але гнеў неразумнага цяжэйшы за іх абодвух.</t> </p><i> <t>Câžkì kamen′, važkì ì pâsok; ale gneǔ nerazumnaga câžèjšy za ìh abodvuh.</t> </i>


text:
<pb/><t>Жорсткі гнеў, неўтаймавальная лютасьць; але хто ўстоіць супроць зайздрасьці?</t> </p><i> <t>Žorstkì gneǔ, neǔtajmaval′naâ lûtas′c′; ale hto ǔstoìc′ suproc′ zajzdras′cì?</t> </i>


text:
<pb/><t>Лепей адкрыты дакор, чым прыхаваная любоў.</t> </p><i> <t>Lepej adkryty dakor, čym pryhavanaâ lûboǔ.</t> </i>


text:
<pb/><t>Шчырыя дакоры ад таго, хто любіць, і ілжывыя пацалункі ў таго, хто ненавідзіць.</t> </p><i> <t>Ščyryâ dakory ad tago, hto lûbìc′, ì ìlžyvyâ pacalunkì ǔ tago, hto nenavìdzìc′.</t> </i>


text:
<pb/><t>Сытая душа топча і соты, а галоднай душы ўсё горкае - салодкае.</t> </p><i> <t>Sytaâ duša topča ì soty, a galodnaj dušy ǔsë gorkae - salodkae.</t> </i>


text:
<pb/><t>Як птушка, што пакінула гняздо сваё, так і чалавек, які пакінуў месца сваё.</t> </p><i> <t>Âk ptuška, što pakìnula gnâzdo svaë, tak ì čalavek, âkì pakìnuǔ mesca svaë.</t> </i>


text:
<pb/><t>Масьць і дымленьне радуюць сэрца; так салодкі кожнаму сябар з сардэчнай ранай сваёй.</t> </p><i> <t>Mas′c′ ì dymlen′ne raduûc′ sèrca; tak salodkì kožnamu sâbar z sardèčnaj ranaj svaëj.</t> </i>


text:
<pb/><t>Не пакідай сябра твайго і сябра бацькі твайго, і ў дом брата твайго ня ідзі ў дзень няшчасьця твайго: лепей сусед блізка, чым брат далёка.</t> </p><i> <t>Ne pakìdaj sâbra tvajgo ì sâbra bac′kì tvajgo, ì ǔ dom brata tvajgo nâ ìdzì ǔ dzen′ nâščas′câ tvajgo: lepej sused blìzka, čym brat dalëka.</t> </i>


text:
<pb/><t>Будзь мудры, сыне мой, і радуй сэрца маё; і я мецьму што адказаць ліхаслоўцу майму.</t> </p><i> <t>Budz′ mudry, syne moj, ì raduj sèrca maë; ì â mec′mu što adkazac′ lìhasloǔcu majmu.</t> </i>


text:
<pb/><t>Разумны бачыць бяду і хаваецца; а нявопытныя ідуць наперад і прымаюць кару.</t> </p><i> <t>Razumny bačyc′ bâdu ì havaecca; a nâvopytnyâ ìduc′ naperad ì prymaûc′ karu.</t> </i>


text:
<pb/><t>Вазьмі ў яго адзежу ягоную, бо ён паручыўся за чужога; і за чужога вазьмі ў яго заклад.</t> </p><i> <t>Vaz′mì ǔ âgo adzežu âgonuû, bo ën paručyǔsâ za čužoga; ì za čužoga vaz′mì ǔ âgo zaklad.</t> </i>


text:
<pb/><t>Хто ўголас хваліць сябра свайго з самай раніцы, таго палічаць за ліхаслоўца.</t> </p><i> <t>Hto ǔgolas hvalìc′ sâbra svajgo z samaj ranìcy, tago palìčac′ za lìhasloǔca.</t> </i>


text:
<pb/><t>Бясконцы капеж у дажджлівы дзень і сварлівая жонка - роўныя;</t> </p><i> <t>Bâskoncy kapež u daždžlìvy dzen′ ì svarlìvaâ žonka - roǔnyâ;</t> </i>


text:
<pb/><t>хто хоча схаваць яе, той хоча ўтрымаць вецер і схапіць алей у руку сваю.</t> </p><i> <t>hto hoča shavac′ âe, toj hoča ǔtrymac′ vecer ì shapìc′ alej u ruku svaû.</t> </i>


text:
<pb/><t>Жалеза жалеза вострыць, і чалавек навастрае позірк сябра свайго.</t> </p><i> <t>Žaleza žaleza vostryc′, ì čalavek navastrae pozìrk sâbra svajgo.</t> </i>


text:
<pb/><t>Хто даглядае смакоўніцу, той будзе есьці плады зь яе; і хто верна служыць гаспадару свайму, той будзе ў пашане.</t> </p><i> <t>Hto daglâdae smakoǔnìcu, toj budze es′cì plady z′ âe; ì hto verna služyc′ gaspadaru svajmu, toj budze ǔ pašane.</t> </i>


text:
<pb/><t>Як у вадзе твар - да твару, так сэрца чалавека - да чалавека.</t> </p><i> <t>Âk u vadze tvar - da tvaru, tak sèrca čalaveka - da čalaveka.</t> </i>


text:
<pb/><t>Апраметная і Авадон - ненасытныя; ненасытныя і вочы чалавечыя.</t> </p><i> <t>Aprametnaâ ì Avadon - nenasytnyâ; nenasytnyâ ì vočy čalavečyâ.</t> </i>


text:
<pb/><t>Што плавільня - срэбру, горан - золату, тое чалавеку вусны, якія хваляць яго.</t> </p><i> <t>Što plavìl′nâ - srèbru, goran - zolatu, toe čalaveku vusny, âkìâ hvalâc′ âgo.</t> </i>


text:
<pb/><t>Таўчы неразумнага ў ступе таўкачом разам зь зернем, не адлушчыцца ад яго глупства ягонае.</t> </p><i> <t>Taǔčy nerazumnaga ǔ stupe taǔkačom razam z′ zernem, ne adluščycca ad âgo glupstva âgonae.</t> </i>


text:
<pb/><t>Добра сачы за быдлам тваім, май клопат за статкі;</t> </p><i> <t>Dobra sačy za bydlam tvaìm, maj klopat za statkì;</t> </i>


text:
<pb/><t>бо багацьце не навекі, ды і ўлада іхняя хіба з роду ў род?</t> </p><i> <t>bo bagac′ce ne navekì, dy ì ǔlada ìhnââ hìba z rodu ǔ rod?</t> </i>


text:
<pb/><t>Рунее трава, і зьяўляецца зеляніна, і зьбіраюць горныя травы.</t> </p><i> <t>Runee trava, ì z′âǔlâecca zelânìna, ì z′bìraûc′ gornyâ travy.</t> </i>


text:
<pb/><t>Авечкі - на вопратку табе, і казлы - на закуп поля.</t> </p><i> <t>Avečkì - na vopratku tabe, ì kazly - na zakup polâ.</t> </i>


text:
<pb/><t>І годзе казінага малака на ежу табе, на ежу хатнім тваім і на спажытак служанкам тваім.</t> </p><i> <t>Ì godze kazìnaga malaka na ežu tabe, na ežu hatnìm tvaìm ì na spažytak služankam tvaìm.</t> </i>


text:
<t>Бязбожнік бяжыць, калі ніхто ня гоніцца за ім; а праведнік адважны, як леў.</t> </p><i> <t>Bâzbožnìk bâžyc′, kalì nìhto nâ gonìcca za ìm; a pravednìk advažny, âk leǔ.</t> </i>


text:
<pb/><t>Калі краіна адступіцца ад закона, тады многа ў ёй начальнікаў; а пры разумным і ўсяведным мужы яна даўгавечная.</t> </p><i> <t>Kalì kraìna adstupìcca ad zakona, tady mnoga ǔ ëj načal′nìkaǔ; a pry razumnym ì ǔsâvednym mužy âna daǔgavečnaâ.</t> </i>


text:
<pb/><t>Чалавек бедны і прыгнятальнік слабых тое самае, што праліўны дождж, які змывае хлеб.</t> </p><i> <t>Čalavek bedny ì prygnâtal′nìk slabyh toe samae, što pralìǔny doždž, âkì zmyvae hleb.</t> </i>


text:
<pb/><t>Адступнікі ад закона хваляць бязбожных, а тыя, што трымаюцца закона, абураюцца імі.</t> </p><i> <t>Adstupnìkì ad zakona hvalâc′ bâzbožnyh, a tyâ, što trymaûcca zakona, aburaûcca ìmì.</t> </i>


text:
<pb/><t>Злыя людзі не разумеюць справядлівасьці, а шукальнікі Госпада разумеюць усё.</t> </p><i> <t>Zlyâ lûdzì ne razumeûc′ spravâdlìvas′cì, a šukal′nìkì Gospada razumeûc′ usë.</t> </i>


text:
<pb/><t>Лепш бедны, які ходзіць у сваёй беззаганнасьці, чым той, хто выкручвае шляхі свае, хоць ён і багаты.</t> </p><i> <t>Lepš bedny, âkì hodzìc′ u svaëj bezzagannas′cì, čym toj, hto vykručvae šlâhì svae, hoc′ ën ì bagaty.</t> </i>


text:
<pb/><t>Хто захоўвае закон - сын разумны, а хто водзіцца з марнатраўцамі, той уводзіць у сорам бацьку свайго.</t> </p><i> <t>Hto zahoǔvae zakon - syn razumny, a hto vodzìcca z marnatraǔcamì, toj uvodzìc′ u soram bac′ku svajgo.</t> </i>


text:
<pb/><t>Хто памнажае маёмасьць сваю ростам і ліхвою, той зьбірае яе дабрачынцам бедных.</t> </p><i> <t>Hto pamnažae maëmas′c′ svaû rostam ì lìhvoû, toj z′bìrae âe dabračyncam bednyh.</t> </i>


text:
<pb/><t>Хто ўхіляе вуха сваё, каб ня слухаць закону, у таго і малітва - мярзота.</t> </p><i> <t>Hto ǔhìlâe vuha svaë, kab nâ sluhac′ zakonu, u tago ì malìtva - mârzota.</t> </i>


text:
<pb/><t>Хто зводзіць праведных на дарогу зла, сам упадзе ў сваю яму; а беззаганныя спадкуюць дабро.</t> </p><i> <t>Hto zvodzìc′ pravednyh na darogu zla, sam upadze ǔ svaû âmu; a bezzagannyâ spadkuûc′ dabro.</t> </i>


text:
<pb/><t>Чалавек багаты - мудрэц у вачах сваіх, але разумны бядняк бачыць яго наскрозь.</t> </p><i> <t>Čalavek bagaty - mudrèc u vačah svaìh, ale razumny bâdnâk bačyc′ âgo naskroz′.</t> </i>


text:
<pb/><t>Калі трыумфуюць праведнікі, вялікая слава; але калі ўзвышаюцца бязбожныя, людзі хаваюцца.</t> </p><i> <t>Kalì tryumfuûc′ pravednìkì, vâlìkaâ slava; ale kalì ǔzvyšaûcca bâzbožnyâ, lûdzì havaûcca.</t> </i>


text:
<pb/><t>Той, хто хавае свае злачынствы, ня будзе мець посьпеху; а хто прызнаецца і пакідае іх, той будзе памілаваны.</t> </p><i> <t>Toj, hto havae svae zlačynstvy, nâ budze mec′ pos′pehu; a hto pryznaecca ì pakìdae ìh, toj budze pamìlavany.</t> </i>


text:
<pb/><t>Шчасны чалавек, які заўсёды ў страху Божым; а хто робіць жорсткім сэрца сваё, той трапляе ў бяду.</t> </p><i> <t>Ščasny čalavek, âkì zaǔsëdy ǔ strahu Božym; a hto robìc′ žorstkìm sèrca svaë, toj traplâe ǔ bâdu.</t> </i>


text:
<pb/><t>Як рыклівы леў і галодны мядзьведзь, так бязбожны валадар над бедным народам.</t> </p><i> <t>Âk ryklìvy leǔ ì galodny mâdz′vedz′, tak bâzbožny valadar nad bednym narodam.</t> </i>


text:
<pb/><t>Неразумны валадар шмат чыніць крыўды; а той, які ненавідзіць карысьлівасьць, падоўжыць дні.</t> </p><i> <t>Nerazumny valadar šmat čynìc′ kryǔdy; a toj, âkì nenavìdzìc′ karys′lìvas′c′, padoǔžyc′ dnì.</t> </i>


text:
<pb/><t>Чалавек вінаваты ў крыві чалавечай, будзе ўцякаць да сьмерці, каб хто не схапіў яго.</t> </p><i> <t>Čalavek vìnavaty ǔ kryvì čalavečaj, budze ǔcâkac′ da s′mercì, kab hto ne shapìǔ âgo.</t> </i>


text:
<pb/><t>Хто ходзіць беззаганна, той будзе ўратаваны; а хто ходзіць крывымі дарогамі, упадзе на адной зь іх.</t> </p><i> <t>Hto hodzìc′ bezzaganna, toj budze ǔratavany; a hto hodzìc′ kryvymì darogamì, upadze na adnoj z′ ìh.</t> </i>


text:
<pb/><t>Хто ўрабляе зямлю сваю, той будзе есьці хлеб; а хто пераймае гультаёў, таго накорміць галеча.</t> </p><i> <t>Hto ǔrablâe zâmlû svaû, toj budze es′cì hleb; a hto perajmae gul′taëǔ, tago nakormìc′ galeča.</t> </i>


text:
<pb/><t>Верны чалавек багаты на дабраславеньні; а хто сьпяшаецца разбагацець, той не застанецца без пакараньня.</t> </p><i> <t>Verny čalavek bagaty na dabraslaven′nì; a hto s′pâšaecca razbagacec′, toj ne zastanecca bez pakaran′nâ.</t> </i>


text:
<pb/><t>Зважаць на асобы - нядобра; такі чалавек і за кавалак хлеба зробіць крыўду.</t> </p><i> <t>Zvažac′ na asoby - nâdobra; takì čalavek ì za kavalak hleba zrobìc′ kryǔdu.</t> </i>


text:
<pb/><t>Сьпяшаецца да багацьця зайздросьлівы чалавек, і ня думае, што галеча спасьцігне яго.</t> </p><i> <t>S′pâšaecca da bagac′câ zajzdros′lìvy čalavek, ì nâ dumae, što galeča spas′cìgne âgo.</t> </i>


text:
<pb/><t>Хто дакарае чалавека, знойдзе большую прыязнасьць, чым той, хто лісьлівіць языком.</t> </p><i> <t>Hto dakarae čalaveka, znojdze bol′šuû pryâznas′c′, čym toj, hto lìs′lìvìc′ âzykom.</t> </i>


text:
<pb/><t>Хто абкрадвае бацьку свайго і маці сваю і кажа: "гэта ня грэх", той - саўдзельнік грабежнікаў.</t> </p><i> <t>Hto abkradvae bac′ku svajgo ì macì svaû ì kaža: "gèta nâ grèh", toj - saǔdzel′nìk grabežnìkaǔ.</t> </i>


text:
<pb/><t>Пыхлівец распальвае свару, а хто спадзяецца на Госпада, будзе ў дабрадзенстве.</t> </p><i> <t>Pyhlìvec raspal′vae svaru, a hto spadzâecca na Gospada, budze ǔ dabradzenstve.</t> </i>


text:
<pb/><t>Хто спадзяецца на сябе, той неразумны; а хто ходзіць у мудрасьці, той будзе цэлы.</t> </p><i> <t>Hto spadzâecca na sâbe, toj nerazumny; a hto hodzìc′ u mudras′cì, toj budze cèly.</t> </i>


text:
<pb/><t>Хто дае жабраку, не зьбяднее; а хто засланяе вочы ад яго, на тым шмат праклёнаў.</t> </p><i> <t>Hto dae žabraku, ne z′bâdnee; a hto zaslanâe vočy ad âgo, na tym šmat praklënaǔ.</t> </i>


text:
<pb/><t>Калі ўзвышаюцца бязбожныя, людзі хаваюцца; а калі яны падаюць, множацца праведнікі.</t> </p><i> <t>Kalì ǔzvyšaûcca bâzbožnyâ, lûdzì havaûcca; a kalì âny padaûc′, množacca pravednìkì.</t> </i>


text:
<t>Чалавек, які насуперак засьцярогам робіцца ўпарты, будзе раптам зламаны, і ня будзе яму дапамогі.</t> </p><i> <t>Čalavek, âkì nasuperak zas′cârogam robìcca ǔparty, budze raptam zlamany, ì nâ budze âmu dapamogì.</t> </i>


text:
<pb/><t>Калі множацца праведнікі, весяліцца народ; а калі пануе бязбожнік, стогне народ.</t> </p><i> <t>Kalì množacca pravednìkì, vesâlìcca narod; a kalì panue bâzbožnìk, stogne narod.</t> </i>


text:
<pb/><t>Чалавек, які любіць мудрасьць, радуе бацьку свайго; а які знаецца з распусьніцамі, той траціць маёмасьць.</t> </p><i> <t>Čalavek, âkì lûbìc′ mudras′c′, radue bac′ku svajgo; a âkì znaecca z raspus′nìcamì, toj tracìc′ maëmas′c′.</t> </i>


text:
<pb/><t>Цар правасудзьдзем мацуе зямлю, а аматар хабару руйнуе яе.</t> </p><i> <t>Car pravasudz′dzem macue zâmlû, a amatar habaru rujnue âe.</t> </i>


text:
<pb/><t>Чалавек, які лісьлівіць сябру свайму, сьцеле сетку пад ногі яму.</t> </p><i> <t>Čalavek, âkì lìs′lìvìc′ sâbru svajmu, s′cele setku pad nogì âmu.</t> </i>


text:
<pb/><t>У грэху ліхога чалавека - сетка яму, а праведнік весяліцца і радуецца.</t> </p><i> <t>U grèhu lìhoga čalaveka - setka âmu, a pravednìk vesâlìcca ì raduecca.</t> </i>


text:
<pb/><t>Праведнік старанна дасьледуе цяжбіну бедных, а бязбожнік не разьбірае справы.</t> </p><i> <t>Pravednìk staranna das′ledue câžbìnu bednyh, a bâzbožnìk ne raz′bìrae spravy.</t> </i>


text:
<pb/><t>Людзі разбэшчаныя бунтуюць горад, а мудрыя суцішаюць мяцеж.</t> </p><i> <t>Lûdzì razbèščanyâ buntuûc′ gorad, a mudryâ sucìšaûc′ mâcež.</t> </i>


text:
<pb/><t>Разумны чалавек, калі судзіцца з чалавекам неразумным, ці злуецца, ці сьмяецца - ня мае спакою.</t> </p><i> <t>Razumny čalavek, kalì sudzìcca z čalavekam nerazumnym, cì zluecca, cì s′mâecca - nâ mae spakoû.</t> </i>


text:
<pb/><t>Крыважэрныя людзі ненавідзяць бязбожнага, а праведныя клапоцяцца за яго жыцьцё.</t> </p><i> <t>Kryvažèrnyâ lûdzì nenavìdzâc′ bâzbožnaga, a pravednyâ klapocâcca za âgo žyc′cë.</t> </i>


text:
<pb/><t>Неразумны ўвесь гнеў свой вылівае, а мудры стрымлівае яго.</t> </p><i> <t>Nerazumny ǔves′ gneǔ svoj vylìvae, a mudry strymlìvae âgo.</t> </i>


text:
<pb/><t>Калі ўладар слухае ілжывыя прамовы, дык і ўсе служкі ў яго бязбожныя.</t> </p><i> <t>Kalì ǔladar sluhae ìlžyvyâ pramovy, dyk ì ǔse služkì ǔ âgo bâzbožnyâ.</t> </i>


text:
<pb/><t>Бедны і ліхвяр сустракаюцца адзін з адным; але сьвятло вачам таго і другога дае Гасподзь.</t> </p><i> <t>Bedny ì lìhvâr sustrakaûcca adzìn z adnym; ale s′vâtlo vačam tago ì drugoga dae Gaspodz′.</t> </i>


text:
<pb/><t>Калі цар судзіць бедных па праўдзе, дык трон ягоны назаўсёды ўцьвердзіцца.</t> </p><i> <t>Kalì car sudzìc′ bednyh pa praǔdze, dyk tron âgony nazaǔsëdy ǔc′verdzìcca.</t> </i>


text:
<pb/><t>Дубец і засьцярога даюць мудрасьць; а занядбаны хлопчык робіць сорам сваёй маці.</t> </p><i> <t>Dubec ì zas′câroga daûc′ mudras′c′; a zanâdbany hlopčyk robìc′ soram svaëj macì.</t> </i>


text:
<pb/><t>Пры памнажэньні бязбожных множыцца беззаконьне; а праведнікі ўбачаць падзеньне іхняе.</t> </p><i> <t>Pry pamnažèn′nì bâzbožnyh množycca bezzakon′ne; a pravednìkì ǔbačac′ padzen′ne ìhnâe.</t> </i>


text:
<pb/><t>Карай сына твайго, і ён дасьць табе спакой, і прынясе радасьць душы тваёй.</t> </p><i> <t>Karaj syna tvajgo, ì ën das′c′ tabe spakoj, ì prynâse radas′c′ dušy tvaëj.</t> </i>


text:
<pb/><t>Няма адкрыцьця згары чалавеку разбэшчанаму, а хто жыве паводле закону - той шчасны.</t> </p><i> <t>Nâma adkryc′câ zgary čalaveku razbèščanamu, a hto žyve pavodle zakonu - toj ščasny.</t> </i>


text:
<pb/><t>Словамі не навучыш раба; бо, хоць ён і разумее іх, але ня слухаецца.</t> </p><i> <t>Slovamì ne navučyš raba; bo, hoc′ ën ì razumee ìh, ale nâ sluhaecca.</t> </i>


text:
<pb/><t>Ці бачыў ты чалавека неабачлівага ў словах сваіх? на неразумнага болей надзеі, чым на яго.</t> </p><i> <t>Cì bačyǔ ty čalaveka neabačlìvaga ǔ slovah svaìh? na nerazumnaga bolej nadzeì, čym na âgo.</t> </i>


text:
<pb/><t>Калі змалку выхоўваць раба ў дастатку, дык і пазьней ён захоча быць сынам.</t> </p><i> <t>Kalì zmalku vyhoǔvac′ raba ǔ dastatku, dyk ì paz′nej ën zahoča byc′ synam.</t> </i>


text:
<pb/><t>Чалавек гнеўлівы заводзіць свару, а запальчывы шмат грэшыць.</t> </p><i> <t>Čalavek gneǔlìvy zavodzìc′ svaru, a zapal′čyvy šmat grèšyc′.</t> </i>


text:
<pb/><t>Ганарыстасьць чалавека прыніжае яго, а сьціплы духам здабывае гонар.</t> </p><i> <t>Ganarystas′c′ čalaveka prynìžae âgo, a s′cìply duham zdabyvae gonar.</t> </i>


text:
<pb/><t>Хто дзеліцца са злодзеем, той ненавідзіць душу сваю; ён чуе праклён, але не абвяшчае пра тое.</t> </p><i> <t>Hto dzelìcca sa zlodzeem, toj nenavìdzìc′ dušu svaû; ën čue praklën, ale ne abvâščae pra toe.</t> </i>


text:
<pb/><t>Боязь перад людзьмі ставіць сетку; а хто спадзяецца на Госпада, будзе ў бясьпецы.</t> </p><i> <t>Boâz′ perad lûdz′mì stavìc′ setku; a hto spadzâecca na Gospada, budze ǔ bâs′pecy.</t> </i>


text:
<pb/><t>Мярзота праведнікам - чалавек няправедны, і мярзота бязбожнаму - той, хто ідзе простай дарогай.</t> </p><i> <t>Mârzota pravednìkam - čalavek nâpravedny, ì mârzota bâzbožnamu - toj, hto ìdze prostaj darogaj.</t> </i>


text:
<pb/><t>Слова Агура, сына Якеевага. Натхнёныя выслоўі, якія сказаў гэты чалавек Іфіілу, Іфіілу і Укалу:</t> </p><i> <t>Slova Agura, syna Âkeevaga. Nathnënyâ vysloǔì, âkìâ skazaǔ gèty čalavek Ìfììlu, Ìfììlu ì Ukalu:</t> </i>


text:
<pb/><t>сапраўды, я большы невук, чым хто-небудзь зь людзей, і розуму чалавечага няма ў мяне,</t> </p><i> <t>sapraǔdy, â bol′šy nevuk, čym hto-nebudz′ z′ lûdzej, ì rozumu čalavečaga nâma ǔ mâne,</t> </i>


text:
<pb/><t>і не навучыўся я мудрасьці, і пазнаньня сьвятых ня маю.</t> </p><i> <t>ì ne navučyǔsâ â mudras′cì, ì paznan′nâ s′vâtyh nâ maû.</t> </i>


text:
<pb/><t>Хто ўзыходзіў на неба і сыходзіў? хто сабраў вецер у прыгаршчы свае? хто завязаў ваду ў вопратку? хто вызначыў усе межы зямлі? якое імя ў яго? і якое імя ў сына яго? ці ведаеш?</t> </p><i> <t>Hto ǔzyhodzìǔ na neba ì syhodzìǔ? hto sabraǔ vecer u prygarščy svae? hto zavâzaǔ vadu ǔ vopratku? hto vyznačyǔ use mežy zâmlì? âkoe ìmâ ǔ âgo? ì âkoe ìmâ ǔ syna âgo? cì vedaeš?</t> </i>


text:
<pb/><t>Кожнае слова ў Бога чыстае; Ён - шчыт тым, хто на яго спадзяецца.</t> </p><i> <t>Kožnae slova ǔ Boga čystae; Ën - ščyt tym, hto na âgo spadzâecca.</t> </i>


text:
<pb/><t>Не дадавай да словаў Ягоных, каб Ён ня выкрыў цябе як ашуканца.</t> </p><i> <t>Ne dadavaj da slovaǔ Âgonyh, kab Ën nâ vykryǔ câbe âk ašukanca.</t> </i>


text:
<pb/><t>Дзьве рэчы я прашу ў Цябе, не адмові мне, перш чым я памру:</t> </p><i> <t>Dz′ve rèčy â prašu ǔ Câbe, ne admovì mne, perš čym â pamru:</t> </i>


text:
<pb/><t>марнасьць і лжу адвядзі ад мяне, галечы і багацьця не давай мне, кармі мяне хлебам надзённым,</t> </p><i> <t>marnas′c′ ì lžu advâdzì ad mâne, galečy ì bagac′câ ne davaj mne, karmì mâne hlebam nadzënnym,</t> </i>


text:
<pb/><t>каб, аб'еўшыся, я ня зрокся Цябе і не сказаў: "хто Гасподзь?" і каб, згалеўшы, не пачаў красьці і зьневажаць імя Бога майго.</t> </p><i> <t>kab, ab'eǔšysâ, â nâ zroksâ Câbe ì ne skazaǔ: "hto Gaspodz′?" ì kab, zgaleǔšy, ne pačaǔ kras′cì ì z′nevažac′ ìmâ Boga majgo.</t> </i>


text:
<pb/><t>Не кляні раба перад гаспадаром ягоным, каб ён не пракляў цябе і ты не застаўся вінаваты.</t> </p><i> <t>Ne klânì raba perad gaspadarom âgonym, kab ën ne praklâǔ câbe ì ty ne zastaǔsâ vìnavaty.</t> </i>


text:
<pb/><t>Ёсьць род, які праклінае бацьку свайго і не дабраслаўляе маці сваёй.</t> </p><i> <t>Ës′c′ rod, âkì praklìnae bac′ku svajgo ì ne dabraslaǔlâe macì svaëj.</t> </i>


text:
<pb/><t>Ёсьць род, які чысты ў вачах сваіх, тым часам як не адмыты ад бруду свайго.</t> </p><i> <t>Ës′c′ rod, âkì čysty ǔ vačah svaìh, tym časam âk ne admyty ad brudu svajgo.</t> </i>


text:
<pb/><t>Ёсьць род - о, якія пыхлівыя вочы ў яго, і як паднятыя вейкі ў яго!</t> </p><i> <t>Ës′c′ rod - o, âkìâ pyhlìvyâ vočy ǔ âgo, ì âk padnâtyâ vejkì ǔ âgo!</t> </i>


text:
<pb/><t>Ёсьць род, у якога зубы - мячы, і сківіцы - нажы, каб пажыраць бедных на зямлі і ўбогіх сярод людзей.</t> </p><i> <t>Ës′c′ rod, u âkoga zuby - mâčy, ì skìvìcy - nažy, kab pažyrac′ bednyh na zâmlì ì ǔbogìh sârod lûdzej.</t> </i>


text:
<pb/><t>У ненаеднасьці дзьве дачкі: "давай, давай"! Вось тры ненаяды, і чатыры, якія ня скажуць: "даволі!"</t> </p><i> <t>U nenaednas′cì dz′ve dačkì: "davaj, davaj"! Vos′ try nenaâdy, ì čatyry, âkìâ nâ skažuc′: "davolì!"</t> </i>


text:
<pb/><t>Апраметная і нутроба бясплодная, зямля, якая не насычаецца вадою, і агонь, які ня кажа: "даволі!".</t> </p><i> <t>Aprametnaâ ì nutroba bâsplodnaâ, zâmlâ, âkaâ ne nasyčaecca vadoû, ì agon′, âkì nâ kaža: "davolì!".</t> </i>


text:
<pb/><t>Вока, якое насьміхаецца з бацькі і пагарджае пакораю маці, выдзяўбуць крумкачы над ракою, і зжаруць птушаняты арліныя!</t> </p><i> <t>Voka, âkoe nas′mìhaecca z bac′kì ì pagardžae pakoraû macì, vydzâǔbuc′ krumkačy nad rakoû, ì zžaruc′ ptušanâty arlìnyâ!</t> </i>


text:
<pb/><t>Тры рэчы неспасьцігальныя мне, і чатырох я не разумею:</t> </p><i> <t>Try rèčy nespas′cìgal′nyâ mne, ì čatyroh â ne razumeû:</t> </i>


text:
<pb/><t>шляхі арла на небе, шляхі зьмяі на скале, шляхі карабля сярод мора, і шляхі мужчыны да дзяўчыны.</t> </p><i> <t>šlâhì arla na nebe, šlâhì z′mâì na skale, šlâhì karablâ sârod mora, ì šlâhì mužčyny da dzâǔčyny.</t> </i>


text:
<pb/><t>Такі шлях і ў жонкі-пералюбніцы; паела і выцерла рот свой, і кажа: "я нічога благога не зрабіла".</t> </p><i> <t>Takì šlâh ì ǔ žonkì-peralûbnìcy; paela ì vycerla rot svoj, ì kaža: "â nìčoga blagoga ne zrabìla".</t> </i>


text:
<pb/><t>Ад трох трасецца зямля, чатырох яна ня выносіць:</t> </p><i> <t>Ad troh trasecca zâmlâ, čatyroh âna nâ vynosìc′:</t> </i>


text:
<pb/><t>раба, калі ён робіцца царом; неразумнага, калі ён удосыць есьць хлеб;</t> </p><i> <t>raba, kalì ën robìcca carom; nerazumnaga, kalì ën udosyc′ es′c′ hleb;</t> </i>


text:
<pb/><t>ганебную жанчыну, калі яна выходзіць замуж, і служанку, калі зойме месца гаспадыні сваёй.</t> </p><i> <t>ganebnuû žančynu, kalì âna vyhodzìc′ zamuž, ì služanku, kalì zojme mesca gaspadynì svaëj.</t> </i>


text:
<pb/><t>Вось чатыры малыя на зямлі; але яны мудрэйшыя за мудрых:</t> </p><i> <t>Vos′ čatyry malyâ na zâmlì; ale âny mudrèjšyâ za mudryh:</t> </i>


text:
<pb/><t>мурашкі - народ нядужы, але летам назапашваюць ежу сваю:</t> </p><i> <t>muraškì - narod nâdužy, ale letam nazapašvaûc′ ežu svaû:</t> </i>


text:
<pb/><t>горныя мышы - народ слабы, але ставяць дамы свае на скале;</t> </p><i> <t>gornyâ myšy - narod slaby, ale stavâc′ damy svae na skale;</t> </i>


text:
<pb/><t>у саранчы няма цара, але выступае яна згуртавана;</t> </p><i> <t>u sarančy nâma cara, ale vystupae âna zgurtavana;</t> </i>


text:
<pb/><t>павук лапамі чапляецца, але бывае ў царскіх харомах.</t> </p><i> <t>pavuk lapamì čaplâecca, ale byvae ǔ carskìh haromah.</t> </i>


text:
<pb/><t>Вось трое маюць статную хаду, і чацьвёра статна выступаюць:</t> </p><i> <t>Vos′ troe maûc′ statnuû hadu, ì čac′vëra statna vystupaûc′:</t> </i>


text:
<pb/><t>леў, асілак сярод зьвяроў, не саступіць ні перад кім;</t> </p><i> <t>leǔ, asìlak sârod z′vâroǔ, ne sastupìc′ nì perad kìm;</t> </i>


text:
<pb/><t>конь, і казёл, і цар народу свайго.</t> </p><i> <t>kon′, ì kazël, ì car narodu svajgo.</t> </i>


text:
<pb/><t>Калі ты ў задавацтве тваім зрабіў глупства і падумаў ліхое, дык пакладзі руку на вусны;</t> </p><i> <t>Kalì ty ǔ zadavactve tvaìm zrabìǔ glupstva ì padumaǔ lìhoe, dyk pakladzì ruku na vusny;</t> </i>


text:
<pb/><t>бо, як ад зьбіваньня малака робіцца масла, ад ўдару ў нос цячэ кроў, так і ад абуджэньня гневу ўзьнікае свара.</t> </p><i> <t>bo, âk ad z′bìvan′nâ malaka robìcca masla, ad ǔdaru ǔ nos câčè kroǔ, tak ì ad abudžèn′nâ gnevu ǔz′nìkae svara.</t> </i>


text:
<pb/><t>Слова Лемуіла цара. Настаўленьне, якое дала яму маці ягоная:</t> </p><i> <t>Slova Lemuìla cara. Nastaǔlen′ne, âkoe dala âmu macì âgonaâ:</t> </i>


text:
<pb/><t>што, сыне мой? Што, сыне ўлоньня майго? Што, сыне зарокаў маіх?</t> </p><i> <t>što, syne moj? Što, syne ǔlon′nâ majgo? Što, syne zarokaǔ maìh?</t> </i>


text:
<pb/><t>Не аддавай жанчыне сілы тваёй, ні шляхоў тваіх пагубніцам цароў.</t> </p><i> <t>Ne addavaj žančyne sìly tvaëj, nì šlâhoǔ tvaìh pagubnìcam caroǔ.</t> </i>


text:
<pb/><t>Не царам, Лемуіле, не царам піць віно, і не князям - сякеру,</t> </p><i> <t>Ne caram, Lemuìle, ne caram pìc′ vìno, ì ne knâzâm - sâkeru,</t> </i>


text:
<pb/><t>каб, напіўшыся, яны не забылі закона і не перакруцілі суд усіх прыгнечаных.</t> </p><i> <t>kab, napìǔšysâ, âny ne zabylì zakona ì ne perakrucìlì sud usìh prygnečanyh.</t> </i>


text:
<pb/><t>Дайце сякеру таму, хто гіне, і віно засмучанаму душою;</t> </p><i> <t>Dajce sâkeru tamu, hto gìne, ì vìno zasmučanamu dušoû;</t> </i>


text:
<pb/><t>хай ён вып'е і забудзе беднасьць сваю і не згадае больш пра сваю пакуту.</t> </p><i> <t>haj ën vyp'e ì zabudze bednas′c′ svaû ì ne zgadae bol′š pra svaû pakutu.</t> </i>


text:
<pb/><t>Размыкай вусны свае за безгалосага і дзеля абароны ўсіх занядбаных.</t> </p><i> <t>Razmykaj vusny svae za bezgalosaga ì dzelâ abarony ǔsìh zanâdbanyh.</t> </i>


text:
<pb/><t>Размыкай вусны свае дзеля правасудзьдзя і дзеля беднага і гаротнага.</t> </p><i> <t>Razmykaj vusny svae dzelâ pravasudz′dzâ ì dzelâ bednaga ì garotnaga.</t> </i>


text:
<pb/><t>Хто знойдзе дабрадзейную жонку? цана яе вышэй за жэмчуг.</t> </p><i> <t>Hto znojdze dabradzejnuû žonku? cana âe vyšèj za žèmčug.</t> </i>


text:
<pb/><t>Пэўнае ў ёй сэрца мужа яе, і не застанецца ён бяз прыбытку.</t> </p><i> <t>Pèǔnae ǔ ëj sèrca muža âe, ì ne zastanecca ën bâz prybytku.</t> </i>


text:
<pb/><t>Яна аддае яму дабром, а ня злом, ва ўсе дні жыцьця свайго.</t> </p><i> <t>Âna addae âmu dabrom, a nâ zlom, va ǔse dnì žyc′câ svajgo.</t> </i>


text:
<pb/><t>Здабывае воўну і лён, і ахвотна працуе сваімі рукамі.</t> </p><i> <t>Zdabyvae voǔnu ì lën, ì ahvotna pracue svaìmì rukamì.</t> </i>


text:
<pb/><t>Яна, як купецкія караблі, здалёку вязе свой хлеб.</t> </p><i> <t>Âna, âk kupeckìâ karablì, zdalëku vâze svoj hleb.</t> </i>


text:
<pb/><t>Яна ўстае на досьвітку, і раздае ежу ў доме сваім і належнае слугам сваім.</t> </p><i> <t>Âna ǔstae na dos′vìtku, ì razdae ežu ǔ dome svaìm ì naležnae slugam svaìm.</t> </i>


text:
<pb/><t>Падумае пра поле, і купляе яго; ад плёну рук сваіх садзіць вінаграднік.</t> </p><i> <t>Padumae pra pole, ì kuplâe âgo; ad plënu ruk svaìh sadzìc′ vìnagradnìk.</t> </i>


text:
<pb/><t>Апярэзвае сілаю сьцёгны свае і мацуе мышцы свае.</t> </p><i> <t>Apârèzvae sìlaû s′cëgny svae ì macue myšcy svae.</t> </i>


text:
<pb/><t>Яна адчувае, што занятак яе добры, і - сьветач яе ня тухне і ўначы.</t> </p><i> <t>Âna adčuvae, što zanâtak âe dobry, ì - s′vetač âe nâ tuhne ì ǔnačy.</t> </i>


text:
<pb/><t>Працягвае рукі свае да прасьніцы, і пальцы яе бяруцца за верацяно.</t> </p><i> <t>Pracâgvae rukì svae da pras′nìcy, ì pal′cy âe bârucca za veracâno.</t> </i>


text:
<pb/><t>Далоню сваю яна растуляе беднаму, і руку сваю падае ўбогаму.</t> </p><i> <t>Dalonû svaû âna rastulâe bednamu, ì ruku svaû padae ǔbogamu.</t> </i>


text:
<pb/><t>Не баіцца сьцюжы для сям'і сваёй, бо ўся сям'я яе апранута ў двайную адзежу.</t> </p><i> <t>Ne baìcca s′cûžy dlâ sâm'ì svaëj, bo ǔsâ sâm'â âe apranuta ǔ dvajnuû adzežu.</t> </i>


text:
<pb/><t>Яна робіць сабе дываны; вісон і пурпура - вопратка яе.</t> </p><i> <t>Âna robìc′ sabe dyvany; vìson ì purpura - vopratka âe.</t> </i>


text:
<pb/><t>Муж яе вядомы каля брамы, калі сядзіць са старэйшынамі зямлі.</t> </p><i> <t>Muž âe vâdomy kalâ bramy, kalì sâdzìc′ sa starèjšynamì zâmlì.</t> </i>


text:
<pb/><t>Яна робіць покрывы, і прадае, і паясы дастаўляе купцам Фінікійскім.</t> </p><i> <t>Âna robìc′ pokryvy, ì pradae, ì paâsy dastaǔlâe kupcam Fìnìkìjskìm.</t> </i>


text:
<pb/><t>Моц і прыгажосьць яе - вопратка яе, і весела глядзіць яна ў будучыню.</t> </p><i> <t>Moc ì prygažos′c′ âe - vopratka âe, ì vesela glâdzìc′ âna ǔ budučynû.</t> </i>


text:
<pb/><t>Вусны свае растуляе з мудрасьцю, і добрая парада на языку ў яе.</t> </p><i> <t>Vusny svae rastulâe z mudras′cû, ì dobraâ parada na âzyku ǔ âe.</t> </i>


text:
<pb/><t>Яна сочыць за гаспадаркай у доме сваім і ня есьць хлеба гультайскага.</t> </p><i> <t>Âna sočyc′ za gaspadarkaj u dome svaìm ì nâ es′c′ hleba gul′tajskaga.</t> </i>


text:
<pb/><t>Устаюць дзеці - і дагаджаюць ёй, - муж, і хваліць яе:</t> </p><i> <t>Ustaûc′ dzecì - ì dagadžaûc′ ëj, - muž, ì hvalìc′ âe:</t> </i>


text:
<pb/><t>"шмат было жонак дабрадзейных; але ты пераўзышла іх усіх".</t> </p><i> <t>"šmat bylo žonak dabradzejnyh; ale ty peraǔzyšla ìh usìh".</t> </i>


text:
<pb/><t>Мілавіднасьць падманлівая і прыгажосьць марная; а жонка, якая баіцца Госпада, вартая пахвалы.</t> </p><i> <t>Mìlavìdnas′c′ padmanlìvaâ ì prygažos′c′ marnaâ; a žonka, âkaâ baìcca Gospada, vartaâ pahvaly.</t> </i>


text:
<pb/><t>Дайце ёй ад плёну рук яе, і хай праславяць яе каля брамы ўчынкі яе!</t> </p><i> <t>Dajce ëj ad plënu ruk âe, ì haj praslavâc′ âe kalâ bramy ǔčynkì âe!</t> </i>


text:
<pb/><t>Слова Эклезіяста, сына Давідавага, цара ў Ерусаліме.</t> </p><i> <t>Slova Èklezìâsta, syna Davìdavaga, cara ǔ Erusalìme.</t> </i>


text:
<t>Пустая марнасьць сказаў Эклезіяст, пустая марнасьць, - усё марнасьць!</t> </p><i> <t>Pustaâ marnas′c′ skazaǔ Èklezìâst, pustaâ marnas′c′, - usë marnas′c′!</t> </i>


text:
<t>Якая карысьць чалавеку ад усёй працы ягонай, якую ён робіць пад сонцам?</t> </p><i> <t>Âkaâ karys′c′ čalaveku ad usëj pracy âgonaj, âkuû ën robìc′ pad soncam?</t> </i>


text:
<pb/><t>Пакаленьне прыходзіць, і пакаленьне праходзіць, а зямля векавечна стаіць.</t> </p><i> <t>Pakalen′ne pryhodzìc′, ì pakalen′ne prahodzìc′, a zâmlâ vekavečna staìc′.</t> </i>


text:
<pb/><t>Сонца ўзыходзіць, і сонца заходзіць і сьпяшаецца ў месца сваё, дзе ўстае.</t> </p><i> <t>Sonca ǔzyhodzìc′, ì sonca zahodzìc′ ì s′pâšaecca ǔ mesca svaë, dze ǔstae.</t> </i>


text:
<pb/><t>Вее вецер на поўдзень і на поўнач вяртаецца, віруе, віхурыцца веючы, і на шлях віраваньня вяртаецца вецер.</t> </p><i> <t>Vee vecer na poǔdzen′ ì na poǔnač vârtaecca, vìrue, vìhurycca veûčy, ì na šlâh vìravan′nâ vârtaecca vecer.</t> </i>


text:
<pb/><t>Рэкі ўсе ў мора плывуць, а мора не перапаўняецца; да месца таго, адкуль рэкі плывуць, вяртаюцца зноў, каб далей пацячы.</t> </p><i> <t>Rèkì ǔse ǔ mora plyvuc′, a mora ne perapaǔnâecca; da mesca tago, adkul′ rèkì plyvuc′, vârtaûcca znoǔ, kab dalej pacâčy.</t> </i>


text:
<pb/><t>Усё існае - поўніцца працай; ня можа ўсяго чалавек пакласьці на словы: не насыціцца бачаньнем вока; не напоўніцца слуханьнем вуха.</t> </p><i> <t>Usë ìsnae - poǔnìcca pracaj; nâ moža ǔsâgo čalavek paklas′cì na slovy: ne nasycìcca bačan′nem voka; ne napoǔnìcca sluhan′nem vuha.</t> </i>


text:
<pb/><t>Што было, тое і будзе; што рабілася, тое й рабіцьмецца, і нічога новага пад сонцам няма.</t> </p><i> <t>Što bylo, toe ì budze; što rabìlasâ, toe j rabìc′mecca, ì nìčoga novaga pad soncam nâma.</t> </i>


text:
<pb/><t>Бывае такое, пра што людзі кажуць: "Дзівіся, вось гэта новае"; але яно ўжо было спрадвеку, да нас.</t> </p><i> <t>Byvae takoe, pra što lûdzì kažuc′: "Dzìvìsâ, vos′ gèta novae"; ale âno ǔžo bylo spradveku, da nas.</t> </i>


text:
<pb/><t>Няма памяці пра былое; ды і пра тое, што будзе, не застанецца згадкі між тымі, што прыйдуць пасьля.</t> </p><i> <t>Nâma pamâcì pra byloe; dy ì pra toe, što budze, ne zastanecca zgadkì mìž tymì, što pryjduc′ pas′lâ.</t> </i>


text:
<t>Я, Эклезіяст, быў царом над Ізраілем у Ерусаліме.</t> </p><i> <t>Â, Èklezìâst, byǔ carom nad Ìzraìlem u Erusalìme.</t> </i>


text:
<pb/><t>І паклаў я на сэрца помысел мой, каб шукаць і дасьледаваць мудрасьцю ўсё, што пад небам робіцца: гэты прыкры занятак даў Бог сынам чалавечым, каб кіраваліся ім.</t> </p><i> <t>Ì paklaǔ â na sèrca pomysel moj, kab šukac′ ì das′ledavac′ mudras′cû ǔsë, što pad nebam robìcca: gèty prykry zanâtak daǔ Bog synam čalavečym, kab kìravalìsâ ìm.</t> </i>


text:
<pb/><t>Я ўсе дзеі пабачыў, якія пад сонцам чыняцца, і вось, усё - марнасьць і пагоня за ветрам!</t> </p><i> <t>Â ǔse dzeì pabačyǔ, âkìâ pad soncam čynâcca, ì vos′, usë - marnas′c′ ì pagonâ za vetram!</t> </i>


text:
<pb/><t>Крывое ня выпрастаецца, і чаго няма, таго нельга зьлічыць.</t> </p><i> <t>Kryvoe nâ vyprastaecca, ì čago nâma, tago nel′ga z′lìčyc′.</t> </i>


text:
<t>Гаварыў я з сэрцам маім і сказаў: вось, узьвялічыўся я і здабыў мудрасьці болей за ўсіх, што былі да мяне над Ерусалімам, і сэрца маё шмат нагледзела мудрасьці ўсякай і ведаў.</t> </p><i> <t>Gavaryǔ â z sèrcam maìm ì skazaǔ: vos′, uz′vâlìčyǔsâ â ì zdabyǔ mudras′cì bolej za ǔsìh, što bylì da mâne nad Erusalìmam, ì sèrca maë šmat nagledzela mudras′cì ǔsâkaj ì vedaǔ.</t> </i>


text:
<pb/><t>І паклаў я на сэрца помысел мой, каб мудрасьць уведаць, спасьцігнуць шаленства і неразумнасьць; спазнаў, што і гэта - пагоня за ветрам.</t> </p><i> <t>Ì paklaǔ â na sèrca pomysel moj, kab mudras′c′ uvedac′, spas′cìgnuc′ šalenstva ì nerazumnas′c′; spaznaǔ, što ì gèta - pagonâ za vetram.</t> </i>


text:
<pb/><t>Бо пры многасьці мудрасьці множыцца й скруха; і хто памнажае спазнаньне, той памнажае і боль.</t> </p><i> <t>Bo pry mnogas′cì mudras′cì množycca j skruha; ì hto pamnažae spaznan′ne, toj pamnažae ì bol′.</t> </i>


text:
<pb/><t>І сказаў я ў сэрцы маім: "Ану ж бо праверу цябе я радасьцю, і нацешуся дабром"; але ж гэта - марнота!</t> </p><i> <t>Ì skazaǔ â ǔ sèrcy maìm: "Anu ž bo praveru câbe â radas′cû, ì nacešusâ dabrom"; ale ž gèta - marnota!</t> </i>


text:
<pb/><t>Пра сьмех я сказаў: "Недарэчнасьць!", а пра радасьць: "Што яна дасьць?"</t> </p><i> <t>Pra s′meh â skazaǔ: "Nedarèčnas′c′!", a pra radas′c′: "Što âna das′c′?"</t> </i>


text:
<pb/><t>Намысьліў я ў сэрцы маім падбадзёрваць віном маё цела і, тым часам як сэрца маё кіравацьмецца мудрасьцю, ня цурацца і дурасьці, пакуль не пабачу, што добра сынам чалавечым, што маюць яны рабіць пад небам за кароткія дні свайго веку.</t> </p><i> <t>Namys′lìǔ â ǔ sèrcy maìm padbadzërvac′ vìnom maë cela ì, tym časam âk sèrca maë kìravac′mecca mudras′cû, nâ curacca ì duras′cì, pakul′ ne pabaču, što dobra synam čalavečym, što maûc′ âny rabìc′ pad nebam za karotkìâ dnì svajgo veku.</t> </i>


text:
<t>Учыніў я вялікія дзеі: дамы я сабе збудаваў, насадзіў сабе вінаграднікі;</t> </p><i> <t>Učynìǔ â vâlìkìâ dzeì: damy â sabe zbudavaǔ, nasadzìǔ sabe vìnagradnìkì;</t> </i>


text:
<pb/><t>завёў сабе сады і гаі, насадзіў у іх розных пладовых дрэў;</t> </p><i> <t>zavëǔ sabe sady ì gaì, nasadzìǔ u ìh roznyh pladovyh drèǔ;</t> </i>


text:
<pb/><t>нарабіў сабе сажалак, каб паліваць зь іх гаі, у якіх дрэвы растуць;</t> </p><i> <t>narabìǔ sabe sažalak, kab palìvac′ z′ ìh gaì, u âkìh drèvy rastuc′;</t> </i>


text:
<pb/><t>наняў сабе слуг і служанак, і дамачадцы былі ў мяне; а таксама буйной і дробнай худобы было ў мяне болей, чым ва ўсіх, што жылі да мяне ў Ерусаліме;</t> </p><i> <t>nanâǔ sabe slug ì služanak, ì damačadcy bylì ǔ mâne; a taksama bujnoj ì drobnaj hudoby bylo ǔ mâne bolej, čym va ǔsìh, što žylì da mâne ǔ Erusalìme;</t> </i>


text:
<pb/><t>сабраў сабе срэбра і золата й скарбаў каштоўных ад цароў і правінцый; завёў у сябе сьпевакоў і сьпявачак і асалоду сыноў чалавечых - мноства жонак і наложніц.</t> </p><i> <t>sabraǔ sabe srèbra ì zolata j skarbaǔ kaštoǔnyh ad caroǔ ì pravìncyj; zavëǔ u sâbe s′pevakoǔ ì s′pâvačak ì asalodu synoǔ čalavečyh - mnostva žonak ì naložnìc.</t> </i>


text:
<pb/><t>І ўзьвялічыўся я і ўзбагацеў над усімі, што жылі да мяне ў Ерусаліме; і мудрасьць мая засталася пры мне.</t> </p><i> <t>Ì ǔz′vâlìčyǔsâ â ì ǔzbagaceǔ nad usìmì, što žylì da mâne ǔ Erusalìme; ì mudras′c′ maâ zastalasâ pry mne.</t> </i>


text:
<pb/><t>І нічога, чаго вочы мае ні прагнулі, я ім не адмовіў; ад ніводнае радасьці сэрца майго ня ўхіліў, бо сэрца маё суцяшалася кожнаю працай маёю; і гэта было маёй доляй ва ўсіх маіх працах.</t> </p><i> <t>Ì nìčoga, čago vočy mae nì pragnulì, â ìm ne admovìǔ; ad nìvodnae radas′cì sèrca majgo nâ ǔhìlìǔ, bo sèrca maë sucâšalasâ kožnaû pracaj maëû; ì gèta bylo maëj dolâj va ǔsìh maìh pracah.</t> </i>


text:
<pb/><t>І калі я зірнуў на ўсе дзеі мае, якія ўчыняў я сваімі рукамі, на працу, якую рабіў я: і вось, усё - марнасьць і пагоня за ветрам, і ніякай карысьці пад сонцам.</t> </p><i> <t>Ì kalì â zìrnuǔ na ǔse dzeì mae, âkìâ ǔčynâǔ â svaìmì rukamì, na pracu, âkuû rabìǔ â: ì vos′, usë - marnas′c′ ì pagonâ za vetram, ì nìâkaj karys′cì pad soncam.</t> </i>


text:
<t>Пастанавіў я сабе пабачыць і мудрасьць, шаленства і дурасьць. Бо што зробіць пасьля цара чалавек звыш таго, што зроблена ўжо?</t> </p><i> <t>Pastanavìǔ â sabe pabačyc′ ì mudras′c′, šalenstva ì duras′c′. Bo što zrobìc′ pas′lâ cara čalavek zvyš tago, što zroblena ǔžo?</t> </i>


text:
<pb/><t>І ўбачыў я, што мудрасьць пераважае над дурасьцю так, як сьвятло над цемраю.</t> </p><i> <t>Ì ǔbačyǔ â, što mudras′c′ peravažae nad duras′cû tak, âk s′vâtlo nad cemraû.</t> </i>


text:
<pb/><t>У мудрага вочы яго - у галаве яго, а бязглузды ходзіць у цемры. І даведаўся я таксама, што аднолькавая спаткае ўсіх доля.</t> </p><i> <t>U mudraga vočy âgo - u galave âgo, a bâzgluzdy hodzìc′ u cemry. Ì davedaǔsâ â taksama, što adnol′kavaâ spatkae ǔsìh dolâ.</t> </i>


text:
<pb/><t>І сказаў я ў сэрцы маім: "? мяне спасьцігне такая самая доля, як і дурнога: навошта ж я надта мудры зрабіўся?" І сказаў я ў сэрцы маім, што і гэта - марнасьць.</t> </p><i> <t>Ì skazaǔ â ǔ sèrcy maìm: "? mâne spas′cìgne takaâ samaâ dolâ, âk ì durnoga: navošta ž â nadta mudry zrabìǔsâ?" Ì skazaǔ â ǔ sèrcy maìm, što ì gèta - marnas′c′.</t> </i>


text:
<pb/><t>Бо мудрага помніць ня будуць вечна, як і дурнога; у днях наступных забудзецца ўсё, і памірае мудры гэтаксама, як і бязглузды.</t> </p><i> <t>Bo mudraga pomnìc′ nâ buduc′ večna, âk ì durnoga; u dnâh nastupnyh zabudzecca ǔsë, ì pamìrae mudry gètaksama, âk ì bâzgluzdy.</t> </i>


text:
<pb/><t>І зьненавідзеў жыцьцё я: бо апрыкралі мне ўсе ўчынкі, якія пад сонцам зьдзяйсьняюцца; бо ўсё - пустая марнасьць і пагоня за ветрам!</t> </p><i> <t>Ì z′nenavìdzeǔ žyc′cë â: bo aprykralì mne ǔse ǔčynkì, âkìâ pad soncam z′dzâjs′nâûcca; bo ǔsë - pustaâ marnas′c′ ì pagonâ za vetram!</t> </i>


text:
<t>І зьненавідзеў усю маю працу, якую рабіў я пад сонцам; бо мушу пакінуць яе чалавеку, які прыйдзе пасьля мяне.</t> </p><i> <t>Ì z′nenavìdzeǔ usû maû pracu, âkuû rabìǔ â pad soncam; bo mušu pakìnuc′ âe čalaveku, âkì pryjdze pas′lâ mâne.</t> </i>


text:
<pb/><t>І хто ведае: мудры ён будзе альбо дурны? А валодаць ён будзе ўсёй працай маёю, якую рабіў я і ў якой паказаў сябе мудрым пад сонцам. І гэта - марнасьць!</t> </p><i> <t>Ì hto vedae: mudry ën budze al′bo durny? A valodac′ ën budze ǔsëj pracaj maëû, âkuû rabìǔ â ì ǔ âkoj pakazaǔ sâbe mudrym pad soncam. Ì gèta - marnas′c′!</t> </i>


text:
<pb/><t>І спаняверыўся я і ўмаўляў маё сэрца адцурацца ад працы ўсяе, якую рабіў я пад сонцам:</t> </p><i> <t>Ì spanâveryǔsâ â ì ǔmaǔlâǔ maë sèrca adcuracca ad pracy ǔsâe, âkuû rabìǔ â pad soncam:</t> </i>


text:
<pb/><t>Бо бывае такі чалавек, які ў працы і мудры, і ўдзельны, і плённы, а павінен пакінуць усё чалавеку, які над тым не працаваў. І гэта - марнасьць і вялікае ліха!</t> </p><i> <t>Bo byvae takì čalavek, âkì ǔ pracy ì mudry, ì ǔdzel′ny, ì plënny, a pavìnen pakìnuc′ usë čalaveku, âkì nad tym ne pracavaǔ. Ì gèta - marnas′c′ ì vâlìkae lìha!</t> </i>


text:
<t>Бо што будзе мець чалавек ад працы сваёй і клопату сэрца свайго, якімі мазоліцца ён пад сонцам?</t> </p><i> <t>Bo što budze mec′ čalavek ad pracy svaëj ì klopatu sèrca svajgo, âkìmì mazolìcca ën pad soncam?</t> </i>


text:
<pb/><t>Бо ўсе яго дні - пакуты, і праца ягоная - смутак; нават і ўночы сэрца яго спакою ня мае. І гэта - марнасьць!</t> </p><i> <t>Bo ǔse âgo dnì - pakuty, ì praca âgonaâ - smutak; navat ì ǔnočy sèrca âgo spakoû nâ mae. Ì gèta - marnas′c′!</t> </i>


text:
<t>Няма чалавеку ўлады над тою даброцьцю, каб есьці і піць і каб душа мела радасьць ад працы ягонай. Я ўбачыў: і гэта - з рук Божых.</t> </p><i> <t>Nâma čalaveku ǔlady nad toû dabroc′cû, kab es′cì ì pìc′ ì kab duša mela radas′c′ ad pracy âgonaj. Â ǔbačyǔ: ì gèta - z ruk Božyh.</t> </i>


text:
<pb/><t>Бо хто можа есьці і хто безь яго можа цешыцца з асалодаў?</t> </p><i> <t>Bo hto moža es′cì ì hto bez′ âgo moža cešycca z asalodaǔ?</t> </i>


text:
<pb/><t>Бо чалавеку, які перад абліччам Ягоным ёсьць добры, Ён мудрасьць дае, і веды, і радасьць; а грэшнаму клопат дае - зьбіраць, назапашваць, каб богаспадобнаму потым аддаць. І гэта - марнасьць і пагоня за ветрам!</t> </p><i> <t>Bo čalaveku, âkì perad ablìččam Âgonym ës′c′ dobry, Ën mudras′c′ dae, ì vedy, ì radas′c′; a grèšnamu klopat dae - z′bìrac′, nazapašvac′, kab bogaspadobnamu potym addac′. Ì gèta - marnas′c′ ì pagonâ za vetram!</t> </i>


text:
<pb/><t>Усё мае сваю пару, і гадзіна кожнае дзеі - пад небам.</t> </p><i> <t>Usë mae svaû paru, ì gadzìna kožnae dzeì - pad nebam.</t> </i>


text:
<pb/><t>Ёсьць пара нарадзіцца, і пара памерці, пара насаджаць, і пара вырываць пасаджанае.</t> </p><i> <t>Ës′c′ para naradzìcca, ì para pamercì, para nasadžac′, ì para vyryvac′ pasadžanae.</t> </i>


text:
<pb/><t>Пара забойства, і пара гаеньня; пара разбураць, і пара будаваць;</t> </p><i> <t>Para zabojstva, ì para gaen′nâ; para razburac′, ì para budavac′;</t> </i>


text:
<pb/><t>пара плачу, і пара весялосьці; пара бедаваць, і пара танцаваць;</t> </p><i> <t>para plaču, ì para vesâlos′cì; para bedavac′, ì para tancavac′;</t> </i>


text:
<pb/><t>пара раскідаць камяні, і пара зьбіраць камяні; пара абдымаць, і пара ўхіляцца абдоўмаў;</t> </p><i> <t>para raskìdac′ kamânì, ì para z′bìrac′ kamânì; para abdymac′, ì para ǔhìlâcca abdoǔmaǔ;</t> </i>


text:
<pb/><t>пара шукаць, і пара губляць; пара ашчаджаць, і пара выкідаць;</t> </p><i> <t>para šukac′, ì para gublâc′; para aščadžac′, ì para vykìdac′;</t> </i>


text:
<pb/><t>пара разьдзіраць, і пара зашываць; пара маўчаць, і пара прамаўляць;</t> </p><i> <t>para raz′dzìrac′, ì para zašyvac′; para maǔčac′, ì para pramaǔlâc′;</t> </i>


text:
<pb/><t>пара кахаць, і пара ненавідзець; пара вайне, і пара міру.</t> </p><i> <t>para kahac′, ì para nenavìdzec′; para vajne, ì para mìru.</t> </i>


text:
<t>Якая карысьць таму, хто працуе, з таго, над чым ён працуе?</t> </p><i> <t>Âkaâ karys′c′ tamu, hto pracue, z tago, nad čym ën pracue?</t> </i>


text:
<pb/><t>Бачыў я гэты клопат, які Бог даў сынам чалавечым, каб мелі сабе турботу.</t> </p><i> <t>Bačyǔ â gèty klopat, âkì Bog daǔ synam čalavečym, kab melì sabe turbotu.</t> </i>


text:
<pb/><t>Усё Ён цудоўным зрабіў сваёю парою і вечнасьць паклаў ім у сэрца, хоць ня кемяць яны ў тых справах, што Бог учыніў, ад пачатку і да канца.</t> </p><i> <t>Usë Ën cudoǔnym zrabìǔ svaëû paroû ì večnas′c′ paklaǔ ìm u sèrca, hoc′ nâ kemâc′ âny ǔ tyh spravah, što Bog učynìǔ, ad pačatku ì da kanca.</t> </i>


text:
<t>Уведаў я, што няма ім нічога лепшага, як весяліцца і ў жыцьці сваім добрае толькі ўчыняць.</t> </p><i> <t>Uvedaǔ â, što nâma ìm nìčoga lepšaga, âk vesâlìcca ì ǔ žyc′cì svaìm dobrae tol′kì ǔčynâc′.</t> </i>


text:
<pb/><t>І калі які чалавек есьць і п'е і бачыць дабро ва ўчынках сваіх, дык гэта - дар Божы.</t> </p><i> <t>Ì kalì âkì čalavek es′c′ ì p'e ì bačyc′ dabro va ǔčynkah svaìh, dyk gèta - dar Božy.</t> </i>


text:
<t>Уведаў я, што ўсё, што робіць Бог, застаецца навекі; Ён робіць так, каб багавейна ступалі перад абліччам Яго.</t> </p><i> <t>Uvedaǔ â, što ǔsë, što robìc′ Bog, zastaecca navekì; Ën robìc′ tak, kab bagavejna stupalì perad ablìččam Âgo.</t> </i>


text:
<pb/><t>Што было, тое ёсьць і цяпер, і што будзе, тое было ўжо; і пакліча Бог мінулае.</t> </p><i> <t>Što bylo, toe ës′c′ ì câper, ì što budze, toe bylo ǔžo; ì paklìča Bog mìnulae.</t> </i>


text:
<t>Яшчэ я пад сонцам пабачыў: месца суду - а там беззаконьне; месца праўды - а там няпраўда</t> </p><i> <t>Âščè â pad soncam pabačyǔ: mesca sudu - a tam bezzakon′ne; mesca praǔdy - a tam nâpraǔda</t> </i>


text:
<pb/><t>І сказаў я ў сэрцы маім: "Судзіць будзе Бог праведнага і грэшнага; бо на кожную справу прызначана пара і суд на кожную дзею тваю".</t> </p><i> <t>Ì skazaǔ â ǔ sèrcy maìm: "Sudzìc′ budze Bog pravednaga ì grèšnaga; bo na kožnuû spravu pryznačana para ì sud na kožnuû dzeû tvaû".</t> </i>


text:
<pb/><t>Сказаў я ў сэрцы маім сынам чалавечым, каб Бог іх выпрабаваў і каб убачылі яны, што самі ў сабе яны - жывёлы:</t> </p><i> <t>Skazaǔ â ǔ sèrcy maìm synam čalavečym, kab Bog ìh vyprabavaǔ ì kab ubačylì âny, što samì ǔ sabe âny - žyvëly:</t> </i>


text:
<pb/><t>бо доля ў сыноў чалавечых і доля ў жывёлін - доля адна; як паміраюць тыя, так паміраюць і гэтыя, і адно дыханьне ва ўсіх, і няма ў чалавека над жывёлінаю перавагі, бо ўсё - марнасьць!</t> </p><i> <t>bo dolâ ǔ synoǔ čalavečyh ì dolâ ǔ žyvëlìn - dolâ adna; âk pamìraûc′ tyâ, tak pamìraûc′ ì gètyâ, ì adno dyhan′ne va ǔsìh, ì nâma ǔ čalaveka nad žyvëlìnaû peravagì, bo ǔsë - marnas′c′!</t> </i>


text:
<pb/><t>Усё ідзе ў адно месца; усё выйшла з тла, і ўсё вяртаецца ў тло.</t> </p><i> <t>Usë ìdze ǔ adno mesca; usë vyjšla z tla, ì ǔsë vârtaecca ǔ tlo.</t> </i>


text:
<pb/><t>Хто ведае: ці дух сыноў чалавечых падымаецца ўгору, а ці дух жывёл апускаецца долу, у зямлю?</t> </p><i> <t>Hto vedae: cì duh synoǔ čalavečyh padymaecca ǔgoru, a cì duh žyvël apuskaecca dolu, u zâmlû?</t> </i>


text:
<pb/><t>І вось убачыў я, што няма нічога лепшага чалавеку, як радавацца з учынкаў сваіх: бо гэта - доля яго; хто ж бо яго прывядзе паглядзець на тое, што пасьля яго будзе?</t> </p><i> <t>Ì vos′ ubačyǔ â, što nâma nìčoga lepšaga čalaveku, âk radavacca z učynkaǔ svaìh: bo gèta - dolâ âgo; hto ž bo âgo pryvâdze paglâdzec′ na toe, što pas′lâ âgo budze?</t> </i>


text:
<pb/><t>І прыгледзеўся зноў я, і ўгледзеў уціскі ўсялякія, што пад сонцам здараюцца: і вось сьлёзы прыгнечаных, а суцешніка ў іх няма; і ў руцэ ў прыгнятальнікаў іхніх - сіла, а суцешніка ў іх няма.</t> </p><i> <t>Ì prygledzeǔsâ znoǔ â, ì ǔgledzeǔ ucìskì ǔsâlâkìâ, što pad soncam zdaraûcca: ì vos′ s′lëzy prygnečanyh, a sucešnìka ǔ ìh nâma; ì ǔ rucè ǔ prygnâtal′nìkaǔ ìhnìh - sìla, a sucešnìka ǔ ìh nâma.</t> </i>


text:
<pb/><t>І прызнаў я шчасьлівымі мёртвых, якія памерлі даўно, больш, чым жывых, што дагэтуль жывуць;</t> </p><i> <t>Ì pryznaǔ â ščas′lìvymì mërtvyh, âkìâ pamerlì daǔno, bol′š, čym žyvyh, što dagètul′ žyvuc′;</t> </i>


text:
<pb/><t>а шчасьлівейшы той за абодвух, хто яшчэ не радзіўся, хто ня бачыў яшчэ ліхадзействаў, якія пад сонцам вядуцца.</t> </p><i> <t>a ščas′lìvejšy toj za abodvuh, hto âščè ne radzìǔsâ, hto nâ bačyǔ âščè lìhadzejstvaǔ, âkìâ pad soncam vâducca.</t> </i>


text:
<t>І зноў я пабачыў, што ўсякая праца і посьпех усякі ў справах узаемную зайздрасьць паміж людзьмі спрычыняюць. І гэта - марнасьць і пагоня за ветрам!</t> </p><i> <t>Ì znoǔ â pabačyǔ, što ǔsâkaâ praca ì pos′peh usâkì ǔ spravah uzaemnuû zajzdras′c′ pamìž lûdz′mì spryčynâûc′. Ì gèta - marnas′c′ ì pagonâ za vetram!</t> </i>


text:
<pb/><t>Неразумны сядзіць, склаўшы рукі свае, і жарэ сваё цела.</t> </p><i> <t>Nerazumny sâdzìc′, sklaǔšy rukì svae, ì žarè svaë cela.</t> </i>


text:
<pb/><t>Лепей жменя спакою за поўныя прыгаршчы клопату і пагоню за ветрам.</t> </p><i> <t>Lepej žmenâ spakoû za poǔnyâ prygarščy klopatu ì pagonû za vetram.</t> </i>


text:
<t>І зірнуў я, і зноў убачыў марнасьць пад сонцам:</t> </p><i> <t>Ì zìrnuǔ â, ì znoǔ ubačyǔ marnas′c′ pad soncam:</t> </i>


text:
<pb/><t>самотнік, і ня мае нікога ён іншага: ні сына, ні брата няма ў яго; і ня мае канца ён турботам сваім, і не насыціцца вока яго багацьцем. "На каго ж я працую, і даброцяў душу сваю пазбаўляю?" І гэта - марнасьць і прапалая справа!</t> </p><i> <t>samotnìk, ì nâ mae nìkoga ën ìnšaga: nì syna, nì brata nâma ǔ âgo; ì nâ mae kanca ën turbotam svaìm, ì ne nasycìcca voka âgo bagac′cem. "Na kago ž â pracuû, ì dabrocâǔ dušu svaû pazbaǔlâû?" Ì gèta - marnas′c′ ì prapalaâ sprava!</t> </i>


text:
<t>Дваім лепей, чым аднаму, бо ёсьць ім добрая дзяка за іхнюю працу.</t> </p><i> <t>Dvaìm lepej, čym adnamu, bo ës′c′ ìm dobraâ dzâka za ìhnûû pracu.</t> </i>


text:
<pb/><t>Бо, як адзін упадзе, падыме другі свайго сябра! Але гора таму, хто адзін упадзе, а другога няма, хто падняў бы яго.</t> </p><i> <t>Bo, âk adzìn upadze, padyme drugì svajgo sâbra! Ale gora tamu, hto adzìn upadze, a drugoga nâma, hto padnâǔ by âgo.</t> </i>


text:
<pb/><t>Гэтак сама, як двое ляжаць, дык ім цёпла; а дзе аднаму прыгрэцца?</t> </p><i> <t>Gètak sama, âk dvoe lâžac′, dyk ìm cëpla; a dze adnamu prygrècca?</t> </i>


text:
<pb/><t>І калі б хто напаў на другога, дык выстаяць двое супраць таго. І нітка, ссуканая з трох, ня скора парвецца.</t> </p><i> <t>Ì kalì b hto napaǔ na drugoga, dyk vystaâc′ dvoe suprac′ tago. Ì nìtka, ssukanaâ z troh, nâ skora parvecca.</t> </i>


text:
<t>Лепей бедны, ды разумны хлапчына, чым стары, ды неразумны цар, які рады ня слухае.</t> </p><i> <t>Lepej bedny, dy razumny hlapčyna, čym stary, dy nerazumny car, âkì rady nâ sluhae.</t> </i>


text:
<pb/><t>Бо той зь вязьніцы выйдзе на царства, хто нарадзіўся ў царстве сваім бедным.</t> </p><i> <t>Bo toj z′ vâz′nìcy vyjdze na carstva, hto naradzìǔsâ ǔ carstve svaìm bednym.</t> </i>


text:
<pb/><t>Бачыў я ўсіх жывых, што ходзяць пад сонцам, з гэтым другім юнком, які зойме месца таго.</t> </p><i> <t>Bačyǔ â ǔsìh žyvyh, što hodzâc′ pad soncam, z gètym drugìm ûnkom, âkì zojme mesca tago.</t> </i>


text:
<pb/><t>Ня было ліку ўсяму люду, які быў перад ім, хоць і наступныя радасьці ў ім ня мецьмуць. І гэта - марнасьць і пагоня за ветрам!</t> </p><i> <t>Nâ bylo lìku ǔsâmu lûdu, âkì byǔ perad ìm, hoc′ ì nastupnyâ radas′cì ǔ ìm nâ mec′muc′. Ì gèta - marnas′c′ ì pagonâ za vetram!</t> </i>


text:
<pb/><t>Сачы за нагою тваёю, калі ідзеш у дом Божы, і будзь гатовы больш слухаць, чым ахвяры прыносіць; ня думаюць бо яны, што благое ўчыняюць.</t> </p><i> <t>Sačy za nagoû tvaëû, kalì ìdzeš u dom Božy, ì budz′ gatovy bol′š sluhac′, čym ahvâry prynosìc′; nâ dumaûc′ bo âny, što blagoe ǔčynâûc′.</t> </i>


text:
<pb/><t>Ня будзь на язык надта борзды, і сэрца тваё хай ня будзе сьпяшацца сказаць перад Богам слова, таму што Бог на небе, а ты на зямлі! Таму слова тваё хай ашчаднае будзе.</t> </p><i> <t>Nâ budz′ na âzyk nadta borzdy, ì sèrca tvaë haj nâ budze s′pâšacca skazac′ perad Bogam slova, tamu što Bog na nebe, a ty na zâmlì! Tamu slova tvaë haj aščadnae budze.</t> </i>


text:
<pb/><t>Бо як сны бачацца ад вялікае працы, так голас дурнога пазнаецца па пустаслоўі.</t> </p><i> <t>Bo âk sny bačacca ad vâlìkae pracy, tak golas durnoga paznaecca pa pustasloǔì.</t> </i>


text:
<pb/><t>Калі даеш абяцаньне Богу, не замаруджвай выконваць яго, бо ня мае Ён упадабаньня да неразумных: што абяцаўся - зрабі.</t> </p><i> <t>Kalì daeš abâcan′ne Bogu, ne zamarudžvaj vykonvac′ âgo, bo nâ mae Ën upadaban′nâ da nerazumnyh: što abâcaǔsâ - zrabì.</t> </i>


text:
<pb/><t>Лепей табе не абяцацца, чым абяцаць і не зрабіць.</t> </p><i> <t>Lepej tabe ne abâcacca, čym abâcac′ ì ne zrabìc′.</t> </i>


text:
<pb/><t>Не дазваляй тваім вуснам уводзіць у грэх тваё цела і не кажы перад анёлам Божым: "гэта - памылка!" Навошта табе, каб загневаўся Бог на слова тваё і зруйнаваў дзеі рук тваіх?</t> </p><i> <t>Ne dazvalâj tvaìm vusnam uvodzìc′ u grèh tvaë cela ì ne kažy perad anëlam Božym: "gèta - pamylka!" Navošta tabe, kab zagnevaǔsâ Bog na slova tvaë ì zrujnavaǔ dzeì ruk tvaìh?</t> </i>


text:
<pb/><t>Бо ў мроіве сноў, як і ў мроіве слоў - марнасьці шмат; а ты бойся Бога.</t> </p><i> <t>Bo ǔ mroìve snoǔ, âk ì ǔ mroìve sloǔ - marnas′cì šmat; a ty bojsâ Boga.</t> </i>


text:
<t>Калі ты ўбачыш у якім-небудзь краі ўціскі беднаму і парушэньне суду і праўды, дык ня зьдзіўляйся з гэтага, бо за высокім назірае вышэйшы, а над імі яшчэ вышэйшы;</t> </p><i> <t>Kalì ty ǔbačyš u âkìm-nebudz′ kraì ǔcìskì bednamu ì parušèn′ne sudu ì praǔdy, dyk nâ z′dzìǔlâjsâ z gètaga, bo za vysokìm nazìrae vyšèjšy, a nad ìmì âščè vyšèjšy;</t> </i>


text:
<pb/><t>а найвышэйшасьць краіны ёсьць цар, які дбае за ўсю краіну.</t> </p><i> <t>a najvyšèjšas′c′ kraìny ës′c′ car, âkì dbae za ǔsû kraìnu.</t> </i>


text:
<t>Хто любіць срэбра, той не насыціцца срэбрам, і хто любіць багацьце, ня мае карысьці зь яго. І гэта - марнасьць!</t> </p><i> <t>Hto lûbìc′ srèbra, toj ne nasycìcca srèbram, ì hto lûbìc′ bagac′ce, nâ mae karys′cì z′ âgo. Ì gèta - marnas′c′!</t> </i>


text:
<pb/><t>Калі множыцца маёмасьць, множацца і тыя, што яго спажываюць; і якая карысьць яго ўласьнікам: хіба толькі сваімі вачмі сузіраць?</t> </p><i> <t>Kalì množycca maëmas′c′, množacca ì tyâ, što âgo spažyvaûc′; ì âkaâ karys′c′ âgo ǔlas′nìkam: hìba tol′kì svaìmì vačmì suzìrac′?</t> </i>


text:
<pb/><t>Салодкі сон у таго, хто працуе, ці мала ён есьць, а ці многа; а сытасьць багатаму спаць не дае.</t> </p><i> <t>Salodkì son u tago, hto pracue, cì mala ën es′c′, a cì mnoga; a sytas′c′ bagatamu spac′ ne dae.</t> </i>


text:
<t>Ёсьць нядоля балючая, якую я пад сонцам бачыў: багацьце, якое ўласьнік пільнуе на шкоду сабе.</t> </p><i> <t>Ës′c′ nâdolâ balûčaâ, âkuû â pad soncam bačyǔ: bagac′ce, âkoe ǔlas′nìk pìl′nue na škodu sabe.</t> </i>


text:
<pb/><t>І гіне багацьце яго ад няшчасных выпадкаў: нарадзіў ён сына, а нічога няма ў руках у яго.</t> </p><i> <t>Ì gìne bagac′ce âgo ad nâščasnyh vypadkaǔ: naradzìǔ ën syna, a nìčoga nâma ǔ rukah u âgo.</t> </i>


text:
<pb/><t>Як выйшаў ён голы з улоньня маці сваёй, такі і адыдзе, якім прыйшоў, і нічога ня возьме ад працы сваёй, што мог бы панесьці ў руцэ сваёй.</t> </p><i> <t>Âk vyjšaǔ ën goly z ulon′nâ macì svaëj, takì ì adydze, âkìm pryjšoǔ, ì nìčoga nâ voz′me ad pracy svaëj, što mog by panes′cì ǔ rucè svaëj.</t> </i>


text:
<pb/><t>І гэта нядоля балючая: які ён прыйшоў, такі адыходзіць. Якая ж карысьць яму, што працаваў ён на вецер?</t> </p><i> <t>Ì gèta nâdolâ balûčaâ: âkì ën pryjšoǔ, takì adyhodzìc′. Âkaâ ž karys′c′ âmu, što pracavaǔ ën na vecer?</t> </i>


text:
<pb/><t>А да таго ўсе дні свае еў ён у цемры, у вялікай дакуцы, скрусе й маркоце.</t> </p><i> <t>A da tago ǔse dnì svae eǔ ën u cemry, u vâlìkaj dakucy, skruse j markoce.</t> </i>


text:
<t>Вось яно, што я добрага і прыемнага бачыў: есьці і піць і добрае бачыць ва ўсёй сваёй працы, якую ён робіць пад сонцам ва ўсе дні свайго веку, якія даў яму Бог; бо гэта - ягоная доля.</t> </p><i> <t>Vos′ âno, što â dobraga ì pryemnaga bačyǔ: es′cì ì pìc′ ì dobrae bačyc′ va ǔsëj svaëj pracy, âkuû ën robìc′ pad soncam va ǔse dnì svajgo veku, âkìâ daǔ âmu Bog; bo gèta - âgonaâ dolâ.</t> </i>


text:
<pb/><t>І калі якому чалавеку Бог даў багацьце і маёмасьць, і даў яму ўладу іх спажываць і браць сваю частку ад працы сваёй, дык гэта - дар Божы.</t> </p><i> <t>Ì kalì âkomu čalaveku Bog daǔ bagac′ce ì maëmas′c′, ì daǔ âmu ǔladu ìh spažyvac′ ì brac′ svaû častku ad pracy svaëj, dyk gèta - dar Božy.</t> </i>


text:
<pb/><t>Ня многа бо дзён жыцьця свайго мецьме на памяці; таму яго Бог адарае радасьцю сэрца ягонага.</t> </p><i> <t>Nâ mnoga bo dzën žyc′câ svajgo mec′me na pamâcì; tamu âgo Bog adarae radas′cû sèrca âgonaga.</t> </i>


text:
<pb/><t>Ёсьць зло, якое я ўбачыў пад сонцам, і багата яго між людзьмі:</t> </p><i> <t>Ës′c′ zlo, âkoe â ǔbačyǔ pad soncam, ì bagata âgo mìž lûdz′mì:</t> </i>


text:
<pb/><t>Бог дае чалавеку багацьце, і маёмасьць, і славу, і душы ягонай ніякай нястачы няма ані ў чым, чаго зажадае; ды ня даў яму Бог карыстацца з таго, а чужы чалавек спажывае: гэта - марнасьць і ліхая нядоля!</t> </p><i> <t>Bog dae čalaveku bagac′ce, ì maëmas′c′, ì slavu, ì dušy âgonaj nìâkaj nâstačy nâma anì ǔ čym, čago zažadae; dy nâ daǔ âmu Bog karystacca z tago, a čužy čalavek spažyvae: gèta - marnas′c′ ì lìhaâ nâdolâ!</t> </i>


text:
<pb/><t>Калі б сотню дзяцей напладзіў чалавек і пражыў шмат гадоў і памножыліся дні яго веку, а душа яго ўцехі ня мела б з дабротаў і каб ня было яму і пахаваньня, я сказаў бы: неданосак шчасьлівейшы за яго,</t> </p><i> <t>Kalì b sotnû dzâcej napladzìǔ čalavek ì pražyǔ šmat gadoǔ ì pamnožylìsâ dnì âgo veku, a duša âgo ǔcehì nâ mela b z dabrotaǔ ì kab nâ bylo âmu ì pahavan′nâ, â skazaǔ by: nedanosak ščas′lìvejšy za âgo,</t> </i>


text:
<pb/><t>бо дарма ён прыйшоў і ў цемру сышоў, і імя яго ўкрылася змрокам:</t> </p><i> <t>bo darma ën pryjšoǔ ì ǔ cemru syšoǔ, ì ìmâ âgo ǔkrylasâ zmrokam:</t> </i>


text:
<pb/><t>ані сонца ня бачыў і не спазнаў: яму спакайней, чым таму.</t> </p><i> <t>anì sonca nâ bačyǔ ì ne spaznaǔ: âmu spakajnej, čym tamu.</t> </i>


text:
<pb/><t>А той, хоць пражыў бы дзьве тысячы год і не насыціўся б дабром, ці ж не ў адно і тое месца ідзе?</t> </p><i> <t>A toj, hoc′ pražyǔ by dz′ve tysâčy god ì ne nasycìǔsâ b dabrom, cì ž ne ǔ adno ì toe mesca ìdze?</t> </i>


text:
<pb/><t>Уся праца людская - для рота, а душа чалавека - не насычаецца.</t> </p><i> <t>Usâ praca lûdskaâ - dlâ rota, a duša čalaveka - ne nasyčaecca.</t> </i>


text:
<pb/><t>Якая ж перавага ў мудрага над неразумным, якая - у гаротніка, што ўмее хадзіць, над тымі, што жывуць?</t> </p><i> <t>Âkaâ ž peravaga ǔ mudraga nad nerazumnym, âkaâ - u garotnìka, što ǔmee hadzìc′, nad tymì, što žyvuc′?</t> </i>


text:
<pb/><t>Лепей бачыць вачыма, чым душою блукаць. А гэта - таксама марнасьць і пагоня за ветрам!</t> </p><i> <t>Lepej bačyc′ vačyma, čym dušoû blukac′. A gèta - taksama marnas′c′ ì pagonâ za vetram!</t> </i>


text:
<t>Што існуе, таму дадзена ўжо найменьне, і вядома, што гэта - чалавек і што ня можа ён прававацца з тымі, якія мацнейшыя за яго.</t> </p><i> <t>Što ìsnue, tamu dadzena ǔžo najmen′ne, ì vâdoma, što gèta - čalavek ì što nâ moža ën pravavacca z tymì, âkìâ macnejšyâ za âgo.</t> </i>


text:
<pb/><t>Шмат ёсьць такога, што памнажае марнасьць: што ж чалавеку лепей?</t> </p><i> <t>Šmat ës′c′ takoga, što pamnažae marnas′c′: što ž čalaveku lepej?</t> </i>


text:
<pb/><t>Бо хто ведае, што чалавеку добра ў жыцьці, у безьлічы дзён марнага веку яго, якія праходзяць, бы цень? І хто чалавеку скажа, што будзе пад сонцам пасьля яго?</t> </p><i> <t>Bo hto vedae, što čalaveku dobra ǔ žyc′cì, u bez′lìčy dzën marnaga veku âgo, âkìâ prahodzâc′, by cen′? Ì hto čalaveku skaža, što budze pad soncam pas′lâ âgo?</t> </i>


text:
<pb/><t>Імя добрае лепш за масьць дарагую, а дзень сьмерці - за дзень нараджэньня.</t> </p><i> <t>Ìmâ dobrae lepš za mas′c′ daraguû, a dzen′ s′mercì - za dzen′ naradžèn′nâ.</t> </i>


text:
<pb/><t>Лепей хадзіць у дом жалобы па мёртвым, чым у харомы банкету; бо такі ёсьць канец усякаму чалавеку, і жывы бярэ гэта да сэрца свайго.</t> </p><i> <t>Lepej hadzìc′ u dom žaloby pa mërtvym, čym u haromy banketu; bo takì ës′c′ kanec usâkamu čalaveku, ì žyvy bârè gèta da sèrca svajgo.</t> </i>


text:
<pb/><t>Смутак лепшы за сьмех; а сэрца бязглуздых - у доме вясёлым.</t> </p><i> <t>Smutak lepšy za s′meh; a sèrca bâzgluzdyh - u dome vâsëlym.</t> </i>


text:
<pb/><t>Лепей слухаць дакоры ад мудрага, чым слухаць пахвалы ад неразумных;</t> </p><i> <t>Lepej sluhac′ dakory ad mudraga, čym sluhac′ pahvaly ad nerazumnyh;</t> </i>


text:
<t>бо сьмех неразумных ёсьць тое, што й трэск сухога ядлоўцу пад горшчыкам. І гэта - марнасьць!</t> </p><i> <t>bo s′meh nerazumnyh ës′c′ toe, što j trèsk suhoga âdloǔcu pad gorščykam. Ì gèta - marnas′c′!</t> </i>


text:
<pb/><t>Уціскаючы іншых, разумны дурнее, і хабар сэрца псуе.</t> </p><i> <t>Ucìskaûčy ìnšyh, razumny durnee, ì habar sèrca psue.</t> </i>


text:
<t>Канец працы лепшы за пачатак яе; цярплівы лепшы за пыхлівага.</t> </p><i> <t>Kanec pracy lepšy za pačatak âe; cârplìvy lepšy za pyhlìvaga.</t> </i>


text:
<pb/><t>Не сьпяшайся да гневу духам тваім, бо гняздуецца гнеў у сэрцы бязглуздых.</t> </p><i> <t>Ne s′pâšajsâ da gnevu duham tvaìm, bo gnâzduecca gneǔ u sèrcy bâzgluzdyh.</t> </i>


text:
<pb/><t>Не кажы: "чаму гэта колісь было лепей, чым сёньня?" - не зь вялікага розуму ты папытаўся пра гэта.</t> </p><i> <t>Ne kažy: "čamu gèta kolìs′ bylo lepej, čym sën′nâ?" - ne z′ vâlìkaga rozumu ty papytaǔsâ pra gèta.</t> </i>


text:
<pb/><t>Добрая мудрасьць - як і добрая спадчына, асабліва ж бо тым, што сонца бачаць:</t> </p><i> <t>Dobraâ mudras′c′ - âk ì dobraâ spadčyna, asablìva ž bo tym, što sonca bačac′:</t> </i>


text:
<t>бо пад шатамі мудрасьці, як пад шатамі срэбра; а перавага пазнаньня ў тым, што мудрасьць жыцьцё зьберагае таму, хто яе мае.</t> </p><i> <t>bo pad šatamì mudras′cì, âk pad šatamì srèbra; a peravaga paznan′nâ ǔ tym, što mudras′c′ žyc′cë z′beragae tamu, hto âe mae.</t> </i>


text:
<pb/><t>Прыгледзься да дзеяў Божых: хто можа выправіць тое, што Ён зрабіў крывым.</t> </p><i> <t>Prygledz′sâ da dzeâǔ Božyh: hto moža vypravìc′ toe, što Ën zrabìǔ kryvym.</t> </i>


text:
<t>У добрыя дні карыстайся з дабротаў, а ў ліхія дні разважай: і тое і іншае стварыў Бог, каб ня мог чалавек нічога сказаць пасьля сябе.</t> </p><i> <t>U dobryâ dnì karystajsâ z dabrotaǔ, a ǔ lìhìâ dnì razvažaj: ì toe ì ìnšae stvaryǔ Bog, kab nâ mog čalavek nìčoga skazac′ pas′lâ sâbe.</t> </i>


text:
<pb/><t>Нагледзеўся я ў дні марноты сваёй усялякага ўдосыць: справядлівы гіне ў сваёй справядлівасьці; бязбожны доўга жыве ў бязбожнасьці сваёй.</t> </p><i> <t>Nagledzeǔsâ â ǔ dnì marnoty svaëj usâlâkaga ǔdosyc′: spravâdlìvy gìne ǔ svaëj spravâdlìvas′cì; bâzbožny doǔga žyve ǔ bâzbožnas′cì svaëj.</t> </i>


text:
<t>Ня будзь лішне строгі, і не выстаўляйся залішне мудрым; навошта табе нішчыць сябе?</t> </p><i> <t>Nâ budz′ lìšne strogì, ì ne vystaǔlâjsâ zalìšne mudrym; navošta tabe nìščyc′ sâbe?</t> </i>


text:
<pb/><t>Не ўпадай у грахі і ня будзь шалёны; навошта табе паміраць заўчасна?</t> </p><i> <t>Ne ǔpadaj u grahì ì nâ budz′ šalëny; navošta tabe pamìrac′ zaǔčasna?</t> </i>


text:
<pb/><t>Добра, калі трымацьмешся толькі аднога і не адымеш рукі ад другога; бо хто богабаязны, той пазьбегне ўсяго благога.</t> </p><i> <t>Dobra, kalì trymac′mešsâ tol′kì adnoga ì ne adymeš rukì ad drugoga; bo hto bogabaâzny, toj paz′begne ǔsâgo blagoga.</t> </i>


text:
<pb/><t>Мудрасьць робіць мудрага мацнейшым за дзесяць уладароў, якія ў горадзе.</t> </p><i> <t>Mudras′c′ robìc′ mudraga macnejšym za dzesâc′ uladaroǔ, âkìâ ǔ goradze.</t> </i>


text:
<t>Няма чалавека справядлівага на зямлі, які рабіў бы дабро і не грашыў;</t> </p><i> <t>Nâma čalaveka spravâdlìvaga na zâmlì, âkì rabìǔ by dabro ì ne grašyǔ;</t> </i>


text:
<pb/><t>таму не на ўсякае сказанае слова зважай, каб не пачуць табе, як твой раб цябе ганіць.</t> </p><i> <t>tamu ne na ǔsâkae skazanae slova zvažaj, kab ne pačuc′ tabe, âk tvoj rab câbe ganìc′.</t> </i>


text:
<pb/><t>Бо многа выпадкаў ведае сэрца тваё, калі сам ты ганіў іншых.</t> </p><i> <t>Bo mnoga vypadkaǔ vedae sèrca tvaë, kalì sam ty ganìǔ ìnšyh.</t> </i>


text:
<pb/><t>Я ўсё гэта мудрасьцю выпрабаваў; я сказаў: "буду я мудры"; але мудрасьць далёка ад мяне.</t> </p><i> <t>Â ǔsë gèta mudras′cû vyprabavaǔ; â skazaǔ: "budu â mudry"; ale mudras′c′ dalëka ad mâne.</t> </i>


text:
<t>Далёка тое, што ёсьць, і глыбока-глыбока: хто дастане яго?</t> </p><i> <t>Dalëka toe, što ës′c′, ì glyboka-glyboka: hto dastane âgo?</t> </i>


text:
<pb/><t>І паклаў я на сэрца помысел мой, каб дазнацца, дасьледаваць, і знайсьці мудрасьць і розум, і каб ведаць бязбожнасьць дурноты, невуцтва і шаленства.</t> </p><i> <t>Ì paklaǔ â na sèrca pomysel moj, kab daznacca, das′ledavac′, ì znajs′cì mudras′c′ ì rozum, ì kab vedac′ bâzbožnas′c′ durnoty, nevuctva ì šalenstva.</t> </i>


text:
<t>І знайшоў я, што горш за сьмерць жанчына, таму што яна - сетка, і сэрца ў яе - пастка, рукі ў яе - кайданы; любасны Богу ўратуецца ад яе, а грэшніка схопіць яна.</t> </p><i> <t>Ì znajšoǔ â, što gorš za s′merc′ žančyna, tamu što âna - setka, ì sèrca ǔ âe - pastka, rukì ǔ âe - kajdany; lûbasny Bogu ǔratuecca ad âe, a grèšnìka shopìc′ âna.</t> </i>


text:
<pb/><t>Вось гэта знайшоў я, сказаў Эклезіяст, выпрабоўваючы адно за адным.</t> </p><i> <t>Vos′ gèta znajšoǔ â, skazaǔ Èklezìâst, vypraboǔvaûčy adno za adnym.</t> </i>


text:
<pb/><t>Чаго яшчэ шукала душа мая, і я не знайшоў? Мужчыну аднаго з тысячы я знайшоў, а жанчыны сярод іх усіх не знайшоў.</t> </p><i> <t>Čago âščè šukala duša maâ, ì â ne znajšoǔ? Mužčynu adnago z tysâčy â znajšoǔ, a žančyny sârod ìh usìh ne znajšoǔ.</t> </i>


text:
<pb/><t>Толькі гэта знайшоў я, што Бог стварыў чалавека праведнага, а людзі кінуліся ў вымудры ўсякія.</t> </p><i> <t>Tol′kì gèta znajšoǔ â, što Bog stvaryǔ čalaveka pravednaga, a lûdzì kìnulìsâ ǔ vymudry ǔsâkìâ.</t> </i>


text:
<pb/><t>Хто ёсьць - як мудрэц, і хто разумее значэньне слова? Мудрасьць прасьвятляе чалавеку аблічча яго, і суровасьць твару яго зьмяняецца.</t> </p><i> <t>Hto ës′c′ - âk mudrèc, ì hto razumee značèn′ne slova? Mudras′c′ pras′vâtlâe čalaveku ablìčča âgo, ì surovas′c′ tvaru âgo z′mânâecca.</t> </i>


text:
<pb/><t>Я кажу: трымайся царскага слова, і гэта дзеля прысягі перад Богам.</t> </p><i> <t>Â kažu: trymajsâ carskaga slova, ì gèta dzelâ prysâgì perad Bogam.</t> </i>


text:
<pb/><t>Не сьпяшайся ўхіляцца аблічча яго і не зацінайся ў слове благім; бо ён усё можа зрабіць, што захоча.</t> </p><i> <t>Ne s′pâšajsâ ǔhìlâcca ablìčča âgo ì ne zacìnajsâ ǔ slove blagìm; bo ën usë moža zrabìc′, što zahoča.</t> </i>


text:
<pb/><t>Дзе слова цара, там улада, і хто яму скажа: "што ты робіш?".</t> </p><i> <t>Dze slova cara, tam ulada, ì hto âmu skaža: "što ty robìš?".</t> </i>


text:
<pb/><t>Хто выконвае запаведзь, той не зазнае нічога ліхога. Сэрца мудрага ведае час і ўправу;</t> </p><i> <t>Hto vykonvae zapavedz′, toj ne zaznae nìčoga lìhoga. Sèrca mudraga vedae čas ì ǔpravu;</t> </i>


text:
<pb/><t>бо на ўсякую рэч ёсьць свая пара і ўправа; а чалавеку вялікае ліха з таго,</t> </p><i> <t>bo na ǔsâkuû rèč ës′c′ svaâ para ì ǔprava; a čalaveku vâlìkae lìha z tago,</t> </i>


text:
<pb/><t>бо ня ведае ён, што будзе; і як яно будзе - хто скажа яму?</t> </p><i> <t>bo nâ vedae ën, što budze; ì âk âno budze - hto skaža âmu?</t> </i>


text:
<pb/><t>Чалавек ня мае ўлады над духам, каб дух утрымаць, і няма ў яго ўлады над сьмертнай часінай, і няма збавеньня ў гэтым змаганьні, і не ўратуе бязбожнасьць бязбожніка.</t> </p><i> <t>Čalavek nâ mae ǔlady nad duham, kab duh utrymac′, ì nâma ǔ âgo ǔlady nad s′mertnaj časìnaj, ì nâma zbaven′nâ ǔ gètym zmagan′nì, ì ne ǔratue bâzbožnas′c′ bâzbožnìka.</t> </i>


text:
<pb/><t>Усё гэта бачыў я і да сэрца майго браў усякую справу, якая пад сонцам чыніцца. Бывае час, калі чалавек валадарыць над чалавекам на шкоду яму.</t> </p><i> <t>Usë gèta bačyǔ â ì da sèrca majgo braǔ usâkuû spravu, âkaâ pad soncam čynìcca. Byvae čas, kalì čalavek valadaryc′ nad čalavekam na škodu âmu.</t> </i>


text:
<t>Бачыў тады я, што хавалі бязбожных, і прыходзілі ў магілу, і адыходзілі далёка ад сьвятога месца, і забывалі ў горадзе іх, што жылі праведна. І гэта - марнасьць!</t> </p><i> <t>Bačyǔ tady â, što havalì bâzbožnyh, ì pryhodzìlì ǔ magìlu, ì adyhodzìlì dalëka ad s′vâtoga mesca, ì zabyvalì ǔ goradze ìh, što žylì pravedna. Ì gèta - marnas′c′!</t> </i>


text:
<pb/><t>Няскора ўчыняецца суд над благімі справамі; таму не баіцца сэрца сыноў чалавечых чыніць ліхату.</t> </p><i> <t>Nâskora ǔčynâecca sud nad blagìmì spravamì; tamu ne baìcca sèrca synoǔ čalavečyh čynìc′ lìhatu.</t> </i>


text:
<pb/><t>Хоць сто разоў робіць грэшнік ліхое і зацінаецца ў тым, але ведаю я, што добра будзе богабаязным, якія перад абліччам Ягоным стаяць багавейна;</t> </p><i> <t>Hoc′ sto razoǔ robìc′ grèšnìk lìhoe ì zacìnaecca ǔ tym, ale vedaû â, što dobra budze bogabaâznym, âkìâ perad ablìččam Âgonym staâc′ bagavejna;</t> </i>


text:
<pb/><t>а бязбожнаму добра ня будзе, і як цень, нядоўга стаяцьме той, хто перад Богам не багавейны.</t> </p><i> <t>a bâzbožnamu dobra nâ budze, ì âk cen′, nâdoǔga staâc′me toj, hto perad Bogam ne bagavejny.</t> </i>


text:
<pb/><t>Ёсьць на зямлі і такая марнота: праведнага спасьцігае тое, чаго заслугоўваюць дзеі бязбожных, а зь бязбожнымі чыніцца тое, чаго заслугоўваюць дзеі праведнікаў. І сказаў я: і гэта - марнасьць!</t> </p><i> <t>Ës′c′ na zâmlì ì takaâ marnota: pravednaga spas′cìgae toe, čago zaslugoǔvaûc′ dzeì bâzbožnyh, a z′ bâzbožnymì čynìcca toe, čago zaslugoǔvaûc′ dzeì pravednìkaǔ. Ì skazaǔ â: ì gèta - marnas′c′!</t> </i>


text:
<t>І ўславіў я радасьць; бо няма лепшага чалавеку пад сонцам, як есьці, піць і радавацца; гэта ідзе зь ім у працы ў дні жыцьця яго, якія даў яму Бог пад сонцам.</t> </p><i> <t>Ì ǔslavìǔ â radas′c′; bo nâma lepšaga čalaveku pad soncam, âk es′cì, pìc′ ì radavacca; gèta ìdze z′ ìm u pracy ǔ dnì žyc′câ âgo, âkìâ daǔ âmu Bog pad soncam.</t> </i>


text:
<t>Калі паклаў я на сэрца помысел мой, каб мудрасьць спазнаць і пабачыць справы, што робяцца на зямлі і сярод якіх чалавек ані ўдзень, ані ўночы спачыну ня мае:</t> </p><i> <t>Kalì paklaǔ â na sèrca pomysel moj, kab mudras′c′ spaznac′ ì pabačyc′ spravy, što robâcca na zâmlì ì sârod âkìh čalavek anì ǔdzen′, anì ǔnočy spačynu nâ mae:</t> </i>


text:
<pb/><t>тады я і ўбачыў усе дзеі Божыя і зразумеў, што ня можа чалавек спазнаць дзеі пад сонцам. Колькі б ні працаваў чалавек, каб дашукацца, а не зразумее таго; і калі б сказаў які-небудзь мудрэц, што ён ведае, - а ня здолее ён даўмецца да таго.</t> </p><i> <t>tady â ì ǔbačyǔ use dzeì Božyâ ì zrazumeǔ, što nâ moža čalavek spaznac′ dzeì pad soncam. Kol′kì b nì pracavaǔ čalavek, kab dašukacca, a ne zrazumee tago; ì kalì b skazaǔ âkì-nebudz′ mudrèc, što ën vedae, - a nâ zdolee ën daǔmecca da tago.</t> </i>


text:
<pb/><t>Усё гэта ў сэрца я ўзяў, каб дазнацца, што праведнікі і грэшнікі і іх учынкі - у Божай руцэ і што чалавек ні любові ні злосьці ня знае ва ўсім, што перад ім.</t> </p><i> <t>Usë gèta ǔ sèrca â ǔzâǔ, kab daznacca, što pravednìkì ì grèšnìkì ì ìh učynkì - u Božaj rucè ì što čalavek nì lûbovì nì zlos′cì nâ znae va ǔsìm, što perad ìm.</t> </i>


text:
<pb/><t>Усяму і ўсім - адно: адна доля праведніку і бязбожнаму, добраму і ліхому, чыстаму і нячыстаму, таму, хто прыносіць ахвяры, і таму, хто ахвяр ня прыносіць; як дабрачыннаму, так і грэшнаму; як таму, хто прысягаецца, так і таму, хто цураецца клятвы.</t> </p><i> <t>Usâmu ì ǔsìm - adno: adna dolâ pravednìku ì bâzbožnamu, dobramu ì lìhomu, čystamu ì nâčystamu, tamu, hto prynosìc′ ahvâry, ì tamu, hto ahvâr nâ prynosìc′; âk dabračynnamu, tak ì grèšnamu; âk tamu, hto prysâgaecca, tak ì tamu, hto curaecca klâtvy.</t> </i>


text:
<pb/><t>Вось гэта ёсьць ліха ва ўсім, што пад сонцам робіцца, што адна доля ўсім, і сэрца сыноў чалавечых напоўнена злом, і неразумнасьць у сэрцы ў іх, у жыцьці іхнім; а потым яны адыходзяць да мёртвых.</t> </p><i> <t>Vos′ gèta ës′c′ lìha va ǔsìm, što pad soncam robìcca, što adna dolâ ǔsìm, ì sèrca synoǔ čalavečyh napoǔnena zlom, ì nerazumnas′c′ u sèrcy ǔ ìh, u žyc′cì ìhnìm; a potym âny adyhodzâc′ da mërtvyh.</t> </i>


text:
<t>Хто сярод жывых, той мае яшчэ надзею, бо і сабаку жывому лепей, чым мёртваму льву.</t> </p><i> <t>Hto sârod žyvyh, toj mae âščè nadzeû, bo ì sabaku žyvomu lepej, čym mërtvamu l′vu.</t> </i>


text:
<pb/><t>Жывыя ведаюць, што памруць, а мёртвыя нічога ня ведаюць, і ўжо ім аддзякі няма, бо і памяць пра іх адышла ў забыцьцё,</t> </p><i> <t>Žyvyâ vedaûc′, što pamruc′, a mërtvyâ nìčoga nâ vedaûc′, ì ǔžo ìm addzâkì nâma, bo ì pamâc′ pra ìh adyšla ǔ zabyc′cë,</t> </i>


text:
<pb/><t>і любоў іхняя, і нянавісьць іхняя, і зайздрасьць іхняя ўжо зьніклі, і няма болей учты ім вавекі ні ў чым, што пад сонцам робіцца.</t> </p><i> <t>ì lûboǔ ìhnââ, ì nânavìs′c′ ìhnââ, ì zajzdras′c′ ìhnââ ǔžo z′nìklì, ì nâma bolej učty ìm vavekì nì ǔ čym, što pad soncam robìcca.</t> </i>


text:
<t>Дык вось, ідзі, з радасьцю еж твой хлеб, у радасьці сэрца пі віно тваё, калі будзе на справы твае добрая Божая воля.</t> </p><i> <t>Dyk vos′, ìdzì, z radas′cû ež tvoj hleb, u radas′cì sèrca pì vìno tvaë, kalì budze na spravy tvae dobraâ Božaâ volâ.</t> </i>


text:
<pb/><t>Хай сьветлай будзе ва ўсякую пору адзежа твая і хай не абсохне алей на тваёй галаве.</t> </p><i> <t>Haj s′vetlaj budze va ǔsâkuû poru adzeža tvaâ ì haj ne absohne alej na tvaëj galave.</t> </i>


text:
<pb/><t>Радуйся жыцьцю з жонкай тваёю, якую кахаеш, ва ўсе часіны жыцьця твайго марнага, якое даў табе Бог пад сонцам на ўсе дні твайго марнага веку; бо гэта - доля твая ў жыцьці і ў працы тваёй, якую ты робіш пад сонцам.</t> </p><i> <t>Radujsâ žyc′cû z žonkaj tvaëû, âkuû kahaeš, va ǔse časìny žyc′câ tvajgo marnaga, âkoe daǔ tabe Bog pad soncam na ǔse dnì tvajgo marnaga veku; bo gèta - dolâ tvaâ ǔ žyc′cì ì ǔ pracy tvaëj, âkuû ty robìš pad soncam.</t> </i>


text:
<pb/><t>Усё, што можа зрабіць твая рука, па сіле рабі; бо ў магіле, у якую ты ляжаш, няма ні працы, ні разважаньня, ні ведаў, ні мудрасьці.</t> </p><i> <t>Usë, što moža zrabìc′ tvaâ ruka, pa sìle rabì; bo ǔ magìle, u âkuû ty lâžaš, nâma nì pracy, nì razvažan′nâ, nì vedaǔ, nì mudras′cì.</t> </i>


text:
<t>І зноў я пабачыў пад сонцам, што ня ўвішным пасьпяховы бег дастаецца, не адважным - перамога, ня мудрым - хлеб, і не ў разумных - багацьце, і ня ўмельцам - прыхільнасьць, а ад пары й нагоды залежаць яны.</t> </p><i> <t>Ì znoǔ â pabačyǔ pad soncam, što nâ ǔvìšnym pas′pâhovy beg dastaecca, ne advažnym - peramoga, nâ mudrym - hleb, ì ne ǔ razumnyh - bagac′ce, ì nâ ǔmel′cam - pryhìl′nas′c′, a ad pary j nagody zaležac′ âny.</t> </i>


text:
<pb/><t>Бо чалавек сваёй пары ня знае. Як рыбы ловяцца ў згубную сетку, як птушкі ў сілах заблытваюцца, так сыны чалавечыя за ліхі час хапаюцца, калі ён раптоўна находзіць на іх.</t> </p><i> <t>Bo čalavek svaëj pary nâ znae. Âk ryby lovâcca ǔ zgubnuû setku, âk ptuškì ǔ sìlah zablytvaûcca, tak syny čalavečyâ za lìhì čas hapaûcca, kalì ën raptoǔna nahodzìc′ na ìh.</t> </i>


text:
<t>Яшчэ вось якую мудрасьць пад сонцам я ўгледзеў, і яна мне здалася важнаю:</t> </p><i> <t>Âščè vos′ âkuû mudras′c′ pad soncam â ǔgledzeǔ, ì âna mne zdalasâ važnaû:</t> </i>


text:
<pb/><t>горад невялікі, і людзей у ім небагата; падступіўся да яго вялікі цар, і атачыў яго шчыльна, і падрыхтаваў супроць яго аблогу;</t> </p><i> <t>gorad nevâlìkì, ì lûdzej u ìm nebagata; padstupìǔsâ da âgo vâlìkì car, ì atačyǔ âgo ščyl′na, ì padryhtavaǔ suproc′ âgo ablogu;</t> </i>


text:
<pb/><t>але знайшоўся ў ім мудры бядняк, і ён выратаваў мудрасьцю горад; але ж потым ніхто не згадаў таго бедака.</t> </p><i> <t>ale znajšoǔsâ ǔ ìm mudry bâdnâk, ì ën vyratavaǔ mudras′cû gorad; ale ž potym nìhto ne zgadaǔ tago bedaka.</t> </i>


text:
<pb/><t>І сказаў я: мудрасьць лепшая за сілу, але мудрасьць бедняка заняхайваецца, і словаў ягоных ня слухаюць.</t> </p><i> <t>Ì skazaǔ â: mudras′c′ lepšaâ za sìlu, ale mudras′c′ bednâka zanâhajvaecca, ì slovaǔ âgonyh nâ sluhaûc′.</t> </i>


text:
<t>Словы мудрых, спакойныя, выслухоўваюцца лепей, чым крык валадара сярод дурняў.</t> </p><i> <t>Slovy mudryh, spakojnyâ, vysluhoǔvaûcca lepej, čym kryk valadara sârod durnâǔ.</t> </i>


text:
<pb/><t>Мудрасьць лепшая за вайсковую зброю; але адзін грэшнік загубіць многа дабра.</t> </p><i> <t>Mudras′c′ lepšaâ za vajskovuû zbroû; ale adzìn grèšnìk zagubìc′ mnoga dabra.</t> </i>


text:
<t>Мёртвыя мухі псуюць і смуродзяць пахучую масьць міраварніцы, тое самае робіць малая дурнота шаноўнага чалавека зь яго мудрасьцю й гонарам.</t> </p><i> <t>Mërtvyâ muhì psuûc′ ì smurodzâc′ pahučuû mas′c′ mìravarnìcy, toe samae robìc′ malaâ durnota šanoǔnaga čalaveka z′ âgo mudras′cû j gonaram.</t> </i>


text:
<t>Сэрца мудрага - праваруч, а сэрца бязглуздага - леваруч.</t> </p><i> <t>Sèrca mudraga - pravaruč, a sèrca bâzgluzdaga - levaruč.</t> </i>


text:
<pb/><t>І па дарозе, калі дурань ідзе, не стае яму глузду, і кожнаму пакажа, што ён дурны.</t> </p><i> <t>Ì pa daroze, kalì duran′ ìdze, ne stae âmu gluzdu, ì kožnamu pakaža, što ën durny.</t> </i>


text:
<pb/><t>Калі ўспыхне начальніцкі гнеў на цябе, не пакідай свайго месца; бо рахманасьць даводзіць да дараваньня вялікіх правінаў.</t> </p><i> <t>Kalì ǔspyhne načal′nìckì gneǔ na câbe, ne pakìdaj svajgo mesca; bo rahmanas′c′ davodzìc′ da daravan′nâ vâlìkìh pravìnaǔ.</t> </i>


text:
<pb/><t>Ёсьць зло, якое бачыў я пад сонцам, падобнае да памылкі, якая ад валадара паўстала:</t> </p><i> <t>Ës′c′ zlo, âkoe bačyǔ â pad soncam, padobnae da pamylkì, âkaâ ad valadara paǔstala:</t> </i>


text:
<pb/><t>на вялікіх вышынях, бывае, сядзіць дурнота, а багатыя нізка садзяцца;</t> </p><i> <t>na vâlìkìh vyšynâh, byvae, sâdzìc′ durnota, a bagatyâ nìzka sadzâcca;</t> </i>


text:
<pb/><t>бачыў я конных рабоў, а князёў, што пеша, нібы рабы, хадзілі.</t> </p><i> <t>bačyǔ â konnyh raboǔ, a knâzëǔ, što peša, nìby raby, hadzìlì.</t> </i>


text:
<t>Хто яму капае, той у яе і ўпадзе, і хто разбурае агароджу, таго ўкусіць зьмяя.</t> </p><i> <t>Hto âmu kapae, toj u âe ì ǔpadze, ì hto razburae agarodžu, tago ǔkusìc′ z′mââ.</t> </i>


text:
<pb/><t>Хто зносіць каменьне, той можа сябе надсадзіць, і хто коле дровы, той мае пагрозу ад іх.</t> </p><i> <t>Hto znosìc′ kamen′ne, toj moža sâbe nadsadzìc′, ì hto kole drovy, toj mae pagrozu ad ìh.</t> </i>


text:
<pb/><t>Калі прытупляецца сякера і хтось ляза не навострыць, шмат намогі дадаць давядзецца; перавага плённае дзеі - мудрасьць.</t> </p><i> <t>Kalì prytuplâecca sâkera ì htos′ lâza ne navostryc′, šmat namogì dadac′ davâdzecca; peravaga plënnae dzeì - mudras′c′.</t> </i>


text:
<pb/><t>Калі гадзіна ўкусіць без заклінаньня, дык ня лепшы за яе і злоязыкі.</t> </p><i> <t>Kalì gadzìna ǔkusìc′ bez zaklìnan′nâ, dyk nâ lepšy za âe ì zloâzykì.</t> </i>


text:
<t>Слова з вуснаў мудрага - мілата, а вусны дурнога яго ж і нішчаць:</t> </p><i> <t>Slova z vusnaǔ mudraga - mìlata, a vusny durnoga âgo ž ì nìščac′:</t> </i>


text:
<pb/><t>пачатак слоў зь яго вуснаў - глупства, а канец яго казані з вуснаў - шаленства.</t> </p><i> <t>pačatak sloǔ z′ âgo vusnaǔ - glupstva, a kanec âgo kazanì z vusnaǔ - šalenstva.</t> </i>


text:
<pb/><t>Дурны шмат чаго нагаворыць, хоць ня ведае чалавек, што будзе, і хто скажа яму, што пасьля яго станецца?</t> </p><i> <t>Durny šmat čago nagavoryc′, hoc′ nâ vedae čalavek, što budze, ì hto skaža âmu, što pas′lâ âgo stanecca?</t> </i>


text:
<pb/><t>Праца дурнога стамляе яго, бо ён і ня ведае нават дарогі да горада.</t> </p><i> <t>Praca durnoga stamlâe âgo, bo ën ì nâ vedae navat darogì da gorada.</t> </i>


text:
<t>Гора табе, зямля, калі цар твой - дзіця і калі ўладыкі твае ядуць рана!</t> </p><i> <t>Gora tabe, zâmlâ, kalì car tvoj - dzìcâ ì kalì ǔladykì tvae âduc′ rana!</t> </i>


text:
<pb/><t>Шчасьце табе, зямля, калі цар твой з высокага роду і ўладыкі твае ядуць у назначаны час, каб мацавацца, а не разьядацца!</t> </p><i> <t>Ščas′ce tabe, zâmlâ, kalì car tvoj z vysokaga rodu ì ǔladykì tvae âduc′ u naznačany čas, kab macavacca, a ne raz′âdacca!</t> </i>


text:
<pb/><t>Ад гультайства і столь прасядае; і як апусьцяцца рукі, дык дом пацячэ.</t> </p><i> <t>Ad gul′tajstva ì stol′ prasâdae; ì âk apus′câcca rukì, dyk dom pacâčè.</t> </i>


text:
<pb/><t>Гасьціны спраўляюць для асалоды, і віно зьвесяляе жыцьцё; а за ўсё адказвае срэбра.</t> </p><i> <t>Gas′cìny spraǔlâûc′ dlâ asalody, ì vìno z′vesâlâe žyc′cë; a za ǔsë adkazvae srèbra.</t> </i>


text:
<pb/><t>Нават і ў думках тваіх не ліхаслові цара, і ў спальні тваёй не ліхаслові багатага; бо і птушка нябесная можа словы твае перанесьці, а крылатая - казань тваю пераказаць.</t> </p><i> <t>Navat ì ǔ dumkah tvaìh ne lìhaslovì cara, ì ǔ spal′nì tvaëj ne lìhaslovì bagataga; bo ì ptuška nâbesnaâ moža slovy tvae peranes′cì, a krylataâ - kazan′ tvaû perakazac′.</t> </i>


text:
<pb/><t>Хлеб свой пускай па вадзе, час міне, і зноў знойдзеш яго.</t> </p><i> <t>Hleb svoj puskaj pa vadze, čas mìne, ì znoǔ znojdzeš âgo.</t> </i>


text:
<pb/><t>Давай частку на сем і нават на восем, бо ня ведаеш, якая нагода чакае зямлю.</t> </p><i> <t>Davaj častku na sem ì navat na vosem, bo nâ vedaeš, âkaâ nagoda čakae zâmlû.</t> </i>


text:
<pb/><t>Як напоўняцца хмары, яны выльюць дождж на зямлю; і як паваліцца дрэва на поўдзень, на поўнач, так і ляжацьме, як яно ўпала.</t> </p><i> <t>Âk napoǔnâcca hmary, âny vyl′ûc′ doždž na zâmlû; ì âk pavalìcca drèva na poǔdzen′, na poǔnač, tak ì lâžac′me, âk âno ǔpala.</t> </i>


text:
<pb/><t>Хто зважае на вецер, той сеяць ня будзе; і хто паглядае на хмары, ня будзе той жаць.</t> </p><i> <t>Hto zvažae na vecer, toj seâc′ nâ budze; ì hto paglâdae na hmary, nâ budze toj žac′.</t> </i>


text:
<pb/><t>Як ня ведаеш ты дарогі вятроў і таго, як ствараюцца косьці ва ўлоньні ў цяжарнай, так ня можаш ты ведаць і дзеяў Бога, Які робіць усё.</t> </p><i> <t>Âk nâ vedaeš ty darogì vâtroǔ ì tago, âk stvaraûcca kos′cì va ǔlon′nì ǔ câžarnaj, tak nâ možaš ty vedac′ ì dzeâǔ Boga, Âkì robìc′ usë.</t> </i>


text:
<pb/><t>Раніцай сей насеньне тваё і ўвечары не давай адпачынку руцэ; бо ня ведаеш ты, ці тое, ці іншае дасьць большы плён альбо тое і іншае будзе аднолькава добра.</t> </p><i> <t>Ranìcaj sej nasen′ne tvaë ì ǔvečary ne davaj adpačynku rucè; bo nâ vedaeš ty, cì toe, cì ìnšae das′c′ bol′šy plën al′bo toe ì ìnšae budze adnol′kava dobra.</t> </i>


text:
<t>І сьвятло салодкае, і добра вачам бачыць сонца.</t> </p><i> <t>Ì s′vâtlo salodkae, ì dobra vačam bačyc′ sonca.</t> </i>


text:
<pb/><t>Калі чалавек пражывае многа гадоў, хай весяліцца ўвесь час праз гады, і хай памятае пра цёмныя дні, якіх будзе шмат: усё, што будзе, - марнасьць!</t> </p><i> <t>Kalì čalavek pražyvae mnoga gadoǔ, haj vesâlìcca ǔves′ čas praz gady, ì haj pamâtae pra cëmnyâ dnì, âkìh budze šmat: usë, što budze, - marnas′c′!</t> </i>


text:
<t>Весяліся, хлопча, у юнацтве тваім, і хай сэрца тваё вясёлае будзе ва ўсе дні маладосьці тваёй, і хадзі пуцявінамі сэрца твайго і сьветлым бачаньнем вачэй тваіх; толькі ведай, што за ўсё гэта Бог пакліча на суд.</t> </p><i> <t>Vesâlìsâ, hlopča, u ûnactve tvaìm, ì haj sèrca tvaë vâsëlae budze va ǔse dnì malados′cì tvaëj, ì hadzì pucâvìnamì sèrca tvajgo ì s′vetlym bačan′nem vačèj tvaìh; tol′kì vedaj, što za ǔsë gèta Bog paklìča na sud.</t> </i>


text:
<pb/><t>І смутак гані ад сэрца твайго, і адпрэчвай благое ад цела твайго, бо маладосьць і маленства - марнасьць!</t> </p><i> <t>Ì smutak ganì ad sèrca tvajgo, ì adprèčvaj blagoe ad cela tvajgo, bo malados′c′ ì malenstva - marnas′c′!</t> </i>


text:
<pb/><t>І памятай Творцу твайго ў дні юнацтва твайго, пакуль ня прыйшлі цяжкія дні і гады не насталі, пра якія ты будзеш казаць: "няма мне ад іх асалоды!", </t> </p><i> <t>Ì pamâtaj Tvorcu tvajgo ǔ dnì ûnactva tvajgo, pakul′ nâ pryjšlì câžkìâ dnì ì gady ne nastalì, pra âkìâ ty budzeš kazac′: "nâma mne ad ìh asalody!", </t> </i>


text:
<pb/><t>пакуль не патухлі сонца, і сьвятло, і месяц, і зоркі і не насунуліся новыя хмары пасьля дажджу.</t> </p><i> <t>pakul′ ne patuhlì sonca, ì s′vâtlo, ì mesâc, ì zorkì ì ne nasunulìsâ novyâ hmary pas′lâ daždžu.</t> </i>


text:
<pb/><t>У той дзень, калі задрыжаць тыя, што дом ацаляюць, і сагнуцца мужы сілы; і перастануць малоць тыя, што мелюць, бо няшмат ужо іх засталося; і зацьмяцца тыя, якія глядзяць у акно;</t> </p><i> <t>U toj dzen′, kalì zadryžac′ tyâ, što dom acalâûc′, ì sagnucca mužy sìly; ì perastanuc′ maloc′ tyâ, što melûc′, bo nâšmat užo ìh zastalosâ; ì zac′mâcca tyâ, âkìâ glâdzâc′ u akno;</t> </i>


text:
<pb/><t>і замыкацца будуць дзьверы на двор; калі аціхне гул жорнаў, і будзе ўставаць чалавек на пеўнеў крык, і замоўкнуць дочкі пяяньня;</t> </p><i> <t>ì zamykacca buduc′ dz′very na dvor; kalì acìhne gul žornaǔ, ì budze ǔstavac′ čalavek na peǔneǔ kryk, ì zamoǔknuc′ dočkì pâân′nâ;</t> </i>


text:
<pb/><t>і вышыні іх будуць палохаць, і на дарозе жахі; і міндаль зацьвіце, і ў траве зьнярухомее конік, і рассыплецца каперс, - бо адыходзіць чалавек у вечны свой дом, і гатовыя абступіць яго плакальшчыцы на дарозе;</t> </p><i> <t>ì vyšynì ìh buduc′ palohac′, ì na daroze žahì; ì mìndal′ zac′vìce, ì ǔ trave z′nâruhomee konìk, ì rassyplecca kapers, - bo adyhodzìc′ čalavek u večny svoj dom, ì gatovyâ abstupìc′ âgo plakal′ščycy na daroze;</t> </i>


text:
<pb/><t>пакуль не парваўся срэбраны ланцужок, і не разьбілася залатая чаша, і не разьбіўся збанок ля крыніцы, і не абвалілася кола над студняй.</t> </p><i> <t>pakul′ ne parvaǔsâ srèbrany lancužok, ì ne raz′bìlasâ zalataâ čaša, ì ne raz′bìǔsâ zbanok lâ krynìcy, ì ne abvalìlasâ kola nad studnâj.</t> </i>


text:
<pb/><t>І вернецца тло ў зямлю, чым і было яно; і вернецца дух да Бога, Які даў яго.</t> </p><i> <t>Ì vernecca tlo ǔ zâmlû, čym ì bylo âno; ì vernecca duh da Boga, Âkì daǔ âgo.</t> </i>


text:
<t>Наймарнейшая марнасьць, сказаў Эклезіяст, усё - марнасьць!</t> </p><i> <t>Najmarnejšaâ marnas′c′, skazaǔ Èklezìâst, usë - marnas′c′!</t> </i>


text:
<t>Акрамя таго, што Эклезіяст быў мудры, ён вучыў яшчэ народ ведам. Ён усё выпрабоўваў, дасьледаваў і склаў многа выслоўяў.</t> </p><i> <t>Akramâ tago, što Èklezìâst byǔ mudry, ën vučyǔ âščè narod vedam. Ën usë vypraboǔvaǔ, das′ledavaǔ ì sklaǔ mnoga vysloǔâǔ.</t> </i>


text:
<pb/><t>Стараўся Эклезіяст вышукваць зграбныя выслоўі і словы праўды напісаў слушна.</t> </p><i> <t>Staraǔsâ Èklezìâst vyšukvac′ zgrabnyâ vysloǔì ì slovy praǔdy napìsaǔ slušna.</t> </i>


text:
<pb/><t>Словы мудрых - што іголкі, як убітыя цьвікі, і складальнікі іх - ад адзінага пастыра.</t> </p><i> <t>Slovy mudryh - što ìgolkì, âk ubìtyâ c′vìkì, ì skladal′nìkì ìh - ad adzìnaga pastyra.</t> </i>


text:
<t>А што звыш усяго гэтага, сыне мой, таго асьцерагайся: складаць многа кніг - канца ім ня будзе, і многа чытаць - стамляецца цела.</t> </p><i> <t>A što zvyš usâgo gètaga, syne moj, tago as′ceragajsâ: skladac′ mnoga knìg - kanca ìm nâ budze, ì mnoga čytac′ - stamlâecca cela.</t> </i>


text:
<pb/><t>Выслухаем сутнасьць усяго: бойся Бога і запаведзяў Ягоных трымайся, бо чалавеку ў гэтым - усё.</t> </p><i> <t>Vysluhaem sutnas′c′ usâgo: bojsâ Boga ì zapavedzâǔ Âgonyh trymajsâ, bo čalaveku ǔ gètym - usë.</t> </i>


text:
<pb/><t>Бо ўсякі ўчынак Бог прывядзе на суд і ўсё таемнае, ці яно добрае, а ці благое.</t> </p><i> <t>Bo ǔsâkì ǔčynak Bog pryvâdze na sud ì ǔsë taemnae, cì âno dobrae, a cì blagoe.</t> </i>


text:
<t>Няхай вусны яго мяне пацалуюць! Бо лепшыя за віно твае ласкі.</t> </p><i> <t>Nâhaj vusny âgo mâne pacaluûc′! Bo lepšyâ za vìno tvae laskì.</t> </i>


text:
<pb/><t>Ад водару мазяў тваіх імя тваё - як разьлітае міра; таму і дзяўчаты цябе кахаюць.</t> </p><i> <t>Ad vodaru mazâǔ tvaìh ìmâ tvaë - âk raz′lìtae mìra; tamu ì dzâǔčaty câbe kahaûc′.</t> </i>


text:
<pb/><t>Надзь мяне! Мы пабяжым за табою; - цар мяне ўвёў у харомы свае! Радавацца і весяліцца будзем з табою; - больш за віно будзем славіць пяшчоты; цябе годнасна любяць!</t> </p><i> <t>Nadz′ mâne! My pabâžym za taboû; - car mâne ǔvëǔ u haromy svae! Radavacca ì vesâlìcca budzem z taboû; - bol′š za vìno budzem slavìc′ pâščoty; câbe godnasna lûbâc′!</t> </i>


text:
<t>Ерусалімскія дочкі! Чорная я, прыгажуня сабою, нібы намёты Кідара ці полагі Саламонавыя.</t> </p><i> <t>Erusalìmskìâ dočkì! Čornaâ â, prygažunâ saboû, nìby namëty Kìdara cì polagì Salamonavyâ.</t> </i>


text:
<pb/><t>Не зважайце на смугласьць маю; гэта сонца мяне апаліла: сыны маёй маці ўгневаліся на мяне, - вінаграднікі вартаваць мне казалі, - свайго вінаградніка я не ўпільнавала.</t> </p><i> <t>Ne zvažajce na smuglas′c′ maû; gèta sonca mâne apalìla: syny maëj macì ǔgnevalìsâ na mâne, - vìnagradnìkì vartavac′ mne kazalì, - svajgo vìnagradnìka â ne ǔpìl′navala.</t> </i>


text:
<t>Ты скажы, каханьне маёй душы, дзе ты пасьвіш? дзе апоўдні ты адпачываеш? навошта бадзяцца мне каля статкаў сяброў тваіх?</t> </p><i> <t>Ty skažy, kahan′ne maëj dušy, dze ty pas′vìš? dze apoǔdnì ty adpačyvaeš? navošta badzâcca mne kalâ statkaǔ sâbroǔ tvaìh?</t> </i>


text:
<t>Калі гэтага ты ня знаеш, найпрыгажэйшая краска-дзяўчына, дык ідзі па авечых сьлядах і пасьві свае казьляняткі каля буданоў пастушыных.</t> </p><i> <t>Kalì gètaga ty nâ znaeš, najprygažèjšaâ kraska-dzâǔčyna, dyk ìdzì pa avečyh s′lâdah ì pas′vì svae kaz′lânâtkì kalâ budanoǔ pastušynyh.</t> </i>


text:
<t>З кабыліцаю з фараонавай калясьніцы параўнаў я цябе, каханая.</t> </p><i> <t>Z kabylìcaû z faraonavaj kalâs′nìcy paraǔnaǔ â câbe, kahanaâ.</t> </i>


text:
<pb/><t>Прыгожыя шчокі твае пад падвескамі, шыю тваю аздабляюць каралькі;</t> </p><i> <t>Prygožyâ ščokì tvae pad padveskamì, šyû tvaû azdablâûc′ karal′kì;</t> </i>


text:
<pb/><t>зробім табе залатыя падвескі са срэбнымі іскрамі.</t> </p><i> <t>zrobìm tabe zalatyâ padveskì sa srèbnymì ìskramì.</t> </i>


text:
<t>Пакуль цар за сталом весяліўся, мой народ разьліваў пахошчы.</t> </p><i> <t>Pakul′ car za stalom vesâlìǔsâ, moj narod raz′lìvaǔ pahoščy.</t> </i>


text:
<pb/><t>Мне мой мілы - як ладанка зь мірай; начуе ў мяне на грудзях,</t> </p><i> <t>Mne moj mìly - âk ladanka z′ mìraj; načue ǔ mâne na grudzâh,</t> </i>


text:
<pb/><t>мне мой мілы - як скрыпеню гронка ў мяне ў вінаградніках Эн-гэдзі.</t> </p><i> <t>mne moj mìly - âk skrypenû gronka ǔ mâne ǔ vìnagradnìkah Èn-gèdzì.</t> </i>


text:
<t>Якая прыгожая ты, каханая! якая прыгожая ты! Твае вочы - дзьве галубіцы!</t> </p><i> <t>Âkaâ prygožaâ ty, kahanaâ! âkaâ prygožaâ ty! Tvae vočy - dz′ve galubìcy!</t> </i>


text:
<t>Які ты прыгожы, мой любы, які ты ласкавы, і ложак наш - зелень;</t> </p><i> <t>Âkì ty prygožy, moj lûby, âkì ty laskavy, ì ložak naš - zelen′;</t> </i>


text:
<pb/><t>стрэхі дамоў нашых - кедры, столі іх - кіпарысы.</t> </p><i> <t>strèhì damoǔ našyh - kedry, stolì ìh - kìparysy.</t> </i>


text:
<pb/><t>Я - раўнінны нарцыс Саронскі, я - лілея з даліны!</t> </p><i> <t>Â - raǔnìnny narcys Saronskì, â - lìleâ z dalìny!</t> </i>


text:
<t>Як лілея сярод бадзякоў - каханая сярод сябровак!</t> </p><i> <t>Âk lìleâ sârod badzâkoǔ - kahanaâ sârod sâbrovak!</t> </i>


text:
<t>Як яблыня сярод лясных дрэў - каханы мой сярод хлопцаў. У шатах яе люблю я сядзець, і плады зь яе рот мне салодзяць.</t> </p><i> <t>Âk âblynâ sârod lâsnyh drèǔ - kahany moj sârod hlopcaǔ. U šatah âe lûblû â sâdzec′, ì plady z′ âe rot mne salodzâc′.</t> </i>


text:
<t>Увёў ён мяне ў дом піру, нада мной яго сьцяг - каханьне!</t> </p><i> <t>Uvëǔ ën mâne ǔ dom pìru, nada mnoj âgo s′câg - kahan′ne!</t> </i>


text:
<pb/><t>Падмацуйце мяне віном, яблыкамі асьвяжэце мяне, бо я зьнемагла ад каханьня.</t> </p><i> <t>Padmacujce mâne vìnom, âblykamì as′vâžèce mâne, bo â z′nemagla ad kahan′nâ.</t> </i>


text:
<pb/><t>Яго левая - пад маёй галавою, а правай рукою мяне абдымае.</t> </p><i> <t>Âgo levaâ - pad maëj galavoû, a pravaj rukoû mâne abdymae.</t> </i>


text:
<pb/><t>Заклінаю вас, Ерусалімскія дочкі, сарнамі ці палявымі ланямі: ня будзеце і ня турбуйце каханай, пакуль не прачнецца сама!</t> </p><i> <t>Zaklìnaû vas, Erusalìmskìâ dočkì, sarnamì cì palâvymì lanâmì: nâ budzece ì nâ turbujce kahanaj, pakul′ ne pračnecca sama!</t> </i>


text:
<t>Голас каханага майго! вось, ён ідзе, скача па горах, перабягае па ўзгорках, -</t> </p><i> <t>Golas kahanaga majgo! vos′, ën ìdze, skača pa gorah, perabâgae pa ǔzgorkah, -</t> </i>


text:
<pb/><t>мілы падобны да сарны, да маладога аленя. Вось, ён стаіць у нас за сьцяною, заглядваючы ў акно, мільгаціць за рашоткай.</t> </p><i> <t>mìly padobny da sarny, da maladoga alenâ. Vos′, ën staìc′ u nas za s′cânoû, zaglâdvaûčy ǔ akno, mìl′gacìc′ za rašotkaj.</t> </i>


text:
<t>Каханы мой загаварыў да мяне: устань, мая любасная, мая гожая, выйдзі!</t> </p><i> <t>Kahany moj zagavaryǔ da mâne: ustan′, maâ lûbasnaâ, maâ gožaâ, vyjdzì!</t> </i>


text:
<pb/><t>Вось, і зіма адышла; дождж перастаў, мінуўся;</t> </p><i> <t>Vos′, ì zìma adyšla; doždž perastaǔ, mìnuǔsâ;</t> </i>


text:
<pb/><t>кветкамі зацьвітае зямля, час песьняў птушыных настаў, і горлінка ў нашым краі засьпявала,</t> </p><i> <t>kvetkamì zac′vìtae zâmlâ, čas pes′nâǔ ptušynyh nastaǔ, ì gorlìnka ǔ našym kraì zas′pâvala,</t> </i>


text:
<pb/><t>налівае смакоўніца пупышкі, вінаградныя лозы пахнуць у квецені. Устань, мая любасная, мая гожая выйдзі!</t> </p><i> <t>nalìvae smakoǔnìca pupyškì, vìnagradnyâ lozy pahnuc′ u kvecenì. Ustan′, maâ lûbasnaâ, maâ gožaâ vyjdzì!</t> </i>


text:
<t>Горлінка ў горнай цясьніне, пад паветкаю скалаў! Пакажы мне свой тварык, дай мне пачуць твой галасок; бо твой голас - салодкі, бо мне тварык твой вабны!</t> </p><i> <t>Gorlìnka ǔ gornaj câs′nìne, pad pavetkaû skalaǔ! Pakažy mne svoj tvaryk, daj mne pačuc′ tvoj galasok; bo tvoj golas - salodkì, bo mne tvaryk tvoj vabny!</t> </i>


text:
<t>Лавіце нам лісянятак і лісак лавіце, што мне вінаграднік марнуюць; а вінаграднікі ж нашыя ў цьвеце!</t> </p><i> <t>Lavìce nam lìsânâtak ì lìsak lavìce, što mne vìnagradnìk marnuûc′; a vìnagradnìkì ž našyâ ǔ c′vece!</t> </i>


text:
<t>Каханы аддадзены мне, я - яму; ён пасьвіць сярод лілеяў.</t> </p><i> <t>Kahany addadzeny mne, â - âmu; ën pas′vìc′ sârod lìleâǔ.</t> </i>


text:
<t>Пакуль не астыў яшчэ дзень, не паслаліся цені, пасьпяшайся назад, як сарна, мой мілы, ці як алень малады на вышынях Бэтэр.</t> </p><i> <t>Pakul′ ne astyǔ âščè dzen′, ne paslalìsâ cenì, pas′pâšajsâ nazad, âk sarna, moj mìly, cì âk alen′ malady na vyšynâh Bètèr.</t> </i>


text:
<pb/><t>Я начамі на ложку шукала каханага сэрца майго, я шукала яго, не знайшла.</t> </p><i> <t>Â načamì na ložku šukala kahanaga sèrca majgo, â šukala âgo, ne znajšla.</t> </i>


text:
<pb/><t>Устану, і горад увесь абыду, па вуліцах і па завулках, шукацьму таго, каго сэрцам кахаю, я шукала яго, не знайшла.</t> </p><i> <t>Ustanu, ì gorad uves′ abydu, pa vulìcah ì pa zavulkah, šukac′mu tago, kago sèrcam kahaû, â šukala âgo, ne znajšla.</t> </i>


text:
<pb/><t>Сустрэлі мяне вартавыя, што па горадзе йшлі дазорам: "Ці бачылі вы, каго сэрцам кахаю?"</t> </p><i> <t>Sustrèlì mâne vartavyâ, što pa goradze jšlì dazoram: "Cì bačylì vy, kago sèrcam kahaû?"</t> </i>


text:
<pb/><t>Толькі я іх мінула, як знайшла, каго сэрцам кахаю; прывяла яго ў дом сваёй маці, у сьвяцёлку роднае маці сваёй.</t> </p><i> <t>Tol′kì â ìh mìnula, âk znajšla, kago sèrcam kahaû; pryvâla âgo ǔ dom svaëj macì, u s′vâcëlku rodnae macì svaëj.</t> </i>


text:
<t>Заклінаю вас, Ерусалімскія дочкі, сарнамі ці палявымі ланямі: ня будзеце і ня турбуйце каханай, пакуль не прачнецца сама!</t> </p><i> <t>Zaklìnaû vas, Erusalìmskìâ dočkì, sarnamì cì palâvymì lanâmì: nâ budzece ì nâ turbujce kahanaj, pakul′ ne pračnecca sama!</t> </i>


text:
<t>Хто там выходзіць з пустэльні, нібыта слуп дыму, хто там акураны мірай, пахошчамі і фіміямамі ўсякімі?</t> </p><i> <t>Hto tam vyhodzìc′ z pustèl′nì, nìbyta slup dymu, hto tam akurany mìraj, pahoščamì ì fìmìâmamì ǔsâkìmì?</t> </i>


text:
<pb/><t>Вось Саламонаў ложак: шасьцьдзясят мужчын навокал яго, дужых мужоў Ізраільскіх.</t> </p><i> <t>Vos′ Salamonaǔ ložak: šas′c′dzâsât mužčyn navokal âgo, dužyh mužoǔ Ìzraìl′skìh.</t> </i>


text:
<pb/><t>І кожны мечам аперазаны, кожны навучаны біцца; у кожнага меч пры баку дзеля страху начнога.</t> </p><i> <t>Ì kožny mečam aperazany, kožny navučany bìcca; u kožnaga meč pry baku dzelâ strahu načnoga.</t> </i>


text:
<pb/><t>Паланкін зрабіў сабе цар з дрэваў Ліванскіх,</t> </p><i> <t>Palankìn zrabìǔ sabe car z drèvaǔ Lìvanskìh,</t> </i>


text:
<pb/><t>слупцы ў ім зрабіў са срэбра, більцы з золата, а з пурпуры падушка; а ўсярэдзіне ўслалі любоўна Ерусалімскія дочкі.</t> </p><i> <t>slupcy ǔ ìm zrabìǔ sa srèbra, bìl′cy z zolata, a z purpury paduška; a ǔsârèdzìne ǔslalì lûboǔna Erusalìmskìâ dočkì.</t> </i>


text:
<pb/><t>Выходзьце, дзяўчаты, на цара Саламона зірнеце, дочкі Сіёнскія, на вянок, якім яго маці ў дзень вясельля ўвянчала, у дзень радасьці сэрца ягонага.</t> </p><i> <t>Vyhodz′ce, dzâǔčaty, na cara Salamona zìrnece, dočkì Sìënskìâ, na vânok, âkìm âgo macì ǔ dzen′ vâsel′lâ ǔvânčala, u dzen′ radas′cì sèrca âgonaga.</t> </i>


text:
<pb/><t>Якая прыгожая ты, каханая, прыгожая ты! Вочы твае - галубіцы пад кудзеркамі тваімі; твае валасы - нібы козак чародка, што зьбягае з гор Галаадскіх,</t> </p><i> <t>Âkaâ prygožaâ ty, kahanaâ, prygožaâ ty! Vočy tvae - galubìcy pad kudzerkamì tvaìmì; tvae valasy - nìby kozak čarodka, što z′bâgae z gor Galaadskìh,</t> </i>


text:
<pb/><t>твае зубы - як стрыжаныя авечкі, што з купальні выходзяць, кожная зь іх прывяла двайнятак, і няма сярод іх бясплоднай;</t> </p><i> <t>tvae zuby - âk stryžanyâ avečkì, što z kupal′nì vyhodzâc′, kožnaâ z′ ìh pryvâla dvajnâtak, ì nâma sârod ìh bâsplodnaj;</t> </i>


text:
<pb/><t>як чырвоная стужка - губы твае, і любасныя твае вусны; як палавінкі граната - шчочкі твае пад кудзеркамі тваімі;</t> </p><i> <t>âk čyrvonaâ stužka - guby tvae, ì lûbasnyâ tvae vusny; âk palavìnkì granata - ščočkì tvae pad kudzerkamì tvaìmì;</t> </i>


text:
<pb/><t>як Давідава вежа - шыя твая, узьнесеная ўгору, тысячай шчытоў увешаная, - а ўсе шчыты - дужых.</t> </p><i> <t>âk Davìdava veža - šyâ tvaâ, uz′nesenaâ ǔgoru, tysâčaj ščytoǔ uvešanaâ, - a ǔse ščyty - dužyh.</t> </i>


text:
<pb/><t>Грудзі твае - як двайняткі юнае сарны, пасуцца яны між лілеямі.</t> </p><i> <t>Grudzì tvae - âk dvajnâtkì ûnae sarny, pasucca âny mìž lìleâmì.</t> </i>


text:
<pb/><t>Пакуль не астыў яшчэ дзень, не паслаліся цені, я ўзыду на пагорак міравы, на гару фіміямную.</t> </p><i> <t>Pakul′ ne astyǔ âščè dzen′, ne paslalìsâ cenì, â ǔzydu na pagorak mìravy, na garu fìmìâmnuû.</t> </i>


text:
<pb/><t>Уся ты прыгожая, любасьць мая, і няма на табе заганы!</t> </p><i> <t>Usâ ty prygožaâ, lûbas′c′ maâ, ì nâma na tabe zagany!</t> </i>


text:
<t>Са мною зь Лівана, нявеста, са мною зь Лівана прыйдзі! Зірні зь вяршыні Аманы, зь вяршыні Сэніра, з Хэрмона, ад ільвіных пячораў і з барсавых гор!</t> </p><i> <t>Sa mnoû z′ Lìvana, nâvesta, sa mnoû z′ Lìvana pryjdzì! Zìrnì z′ vâršynì Amany, z′ vâršynì Sènìra, z Hèrmona, ad ìl′vìnyh pâčoraǔ ì z barsavyh gor!</t> </i>


text:
<pb/><t>Паланіла ты сэрца маё, сястрыца, нявеста, паланіла ж ты сэрца маё адным паглядам вачэй, пацеркамі аднымі на шыйцы тваёй.</t> </p><i> <t>Palanìla ty sèrca maë, sâstryca, nâvesta, palanìla ž ty sèrca maë adnym paglâdam vačèj, pacerkamì adnymì na šyjcy tvaëj.</t> </i>


text:
<pb/><t>Якія пяшчотныя ласкі твае, сястрыца, нявеста, о, як намнога ласкі твае лепшыя за віно, і водар мазяў тваіх лепшы за ўсе бальзамы!</t> </p><i> <t>Âkìâ pâščotnyâ laskì tvae, sâstryca, nâvesta, o, âk namnoga laskì tvae lepšyâ za vìno, ì vodar mazâǔ tvaìh lepšy za ǔse bal′zamy!</t> </i>


text:
<pb/><t>Сотавы мёд цякучы - губы твае, нявеста, мёд, малако пад тваім языком, і водар адзежы тваёй, як духмянасьць Лівана.</t> </p><i> <t>Sotavy mëd câkučy - guby tvae, nâvesta, mëd, malako pad tvaìm âzykom, ì vodar adzežy tvaëj, âk duhmânas′c′ Lìvana.</t> </i>


text:
<t>Зачынены сад, сястрыца, нявеста, зачынены сад, запячатаная крыніца:</t> </p><i> <t>Začyneny sad, sâstryca, nâvesta, začyneny sad, zapâčatanaâ krynìca:</t> </i>


text:
<pb/><t>зарасьнікі твае - гранатавы гай з сакавітымі пладамі, кіперы з нардамі,</t> </p><i> <t>zaras′nìkì tvae - granatavy gaj z sakavìtymì pladamì, kìpery z nardamì,</t> </i>


text:
<pb/><t>нард і шафран, аер і карынка, расьліны духмяныя, міра, альяс і найлепшы бальсан;</t> </p><i> <t>nard ì šafran, aer ì karynka, ras′lìny duhmânyâ, mìra, al′âs ì najlepšy bal′san;</t> </i>


text:
<pb/><t>калодзеж садоў - крыніца з жывою вадою, і крыніцы зь Лівана!</t> </p><i> <t>kalodzež sadoǔ - krynìca z žyvoû vadoû, ì krynìcy z′ Lìvana!</t> </i>


text:
<t>Паўстань, паўстань, вецер сіберны, прыйдзі вецер з поўдня, падзьмі, вецер, на сад мой, хай разьліецца водар яго! - Хай увойдзе мой любасны ў сад свой, хай скаштуе пладоў сакавітых.</t> </p><i> <t>Paǔstan′, paǔstan′, vecer sìberny, pryjdzì vecer z poǔdnâ, padz′mì, vecer, na sad moj, haj raz′lìecca vodar âgo! - Haj uvojdze moj lûbasny ǔ sad svoj, haj skaštue pladoǔ sakavìtyh.</t> </i>


text:
<t>Увайшоў я ў мой сад, сястрыца, нявеста, сабраў маёй міры з бальзамам, паеў сотаў зь мёдам маім, напіўся віна майго з малаком маім. Ежце, сяброве, пеце і наядайцеся, родныя!</t> </p><i> <t>Uvajšoǔ â ǔ moj sad, sâstryca, nâvesta, sabraǔ maëj mìry z bal′zamam, paeǔ sotaǔ z′ mëdam maìm, napìǔsâ vìna majgo z malakom maìm. Ežce, sâbrove, pece ì naâdajcesâ, rodnyâ!</t> </i>


text:
<t>Я сплю, а сэрца маё чувае; вось, голас каханага, які стукаецца: "Адчыні мне, сястрыца, каханая, мая беспахібная, чыстая горлінка, бо галава мая - абрасілася, мае кучары - ў начной вільгаці".</t> </p><i> <t>Â splû, a sèrca maë čuvae; vos′, golas kahanaga, âkì stukaecca: "Adčynì mne, sâstryca, kahanaâ, maâ bespahìbnaâ, čystaâ gorlìnka, bo galava maâ - abrasìlasâ, mae kučary - ǔ načnoj vìl′gacì".</t> </i>


text:
<t>Я хітон свой зьняла - як жа зноў надзяваць мне яго?</t> </p><i> <t>Â hìton svoj z′nâla - âk ža znoǔ nadzâvac′ mne âgo?</t> </i>


text:
<pb/><t>Каханы прасунуў руку сваю ў дзьверы, маё цела зайшлося ад радасьці.</t> </p><i> <t>Kahany prasunuǔ ruku svaû ǔ dz′very, maë cela zajšlosâ ad radas′cì.</t> </i>


text:
<pb/><t>Устала я, каб адчыніць майму любаму, і з рук маіх капала міра, і з пальцаў маіх міра капала на клямку ў дзвярах.</t> </p><i> <t>Ustala â, kab adčynìc′ majmu lûbamu, ì z ruk maìh kapala mìra, ì z pal′caǔ maìh mìra kapala na klâmku ǔ dzvârah.</t> </i>


text:
<pb/><t>Адчыніла каханаму я, а каханы пайшоў, не вярнуўся. Душа мая ўпала ад слоў ягоных; я шукала яго, не знайшла, я клікала - ён не азваўся.</t> </p><i> <t>Adčynìla kahanamu â, a kahany pajšoǔ, ne vârnuǔsâ. Duša maâ ǔpala ad sloǔ âgonyh; â šukala âgo, ne znajšla, â klìkala - ën ne azvaǔsâ.</t> </i>


text:
<pb/><t>Спаткалі мяне дазорцы, што абыходзілі горад; паранілі мяне, пабілі мяне; дазорцы сьцен гарадскіх сарвалі зь мяне маё покрыва.</t> </p><i> <t>Spatkalì mâne dazorcy, što abyhodzìlì gorad; paranìlì mâne, pabìlì mâne; dazorcy s′cen garadskìh sarvalì z′ mâne maë pokryva.</t> </i>


text:
<t>Заклінаю вас, Ерусалімскія дочкі: як сустрэнецца вам мой каханы, што яму скажаце вы? Скажэце, што я зьнемагла ад каханьня.</t> </p><i> <t>Zaklìnaû vas, Erusalìmskìâ dočkì: âk sustrènecca vam moj kahany, što âmu skažace vy? Skažèce, što â z′nemagla ad kahan′nâ.</t> </i>


text:
<t>Чым мілейшы твой любы за іншых, прыгажуня з усіх прыгажунь? Чым любейшы твой мілы за іншых, што заклінаеш нас?</t> </p><i> <t>Čym mìlejšy tvoj lûby za ìnšyh, prygažunâ z usìh prygažun′? Čym lûbejšy tvoj mìly za ìnšyh, što zaklìnaeš nas?</t> </i>


text:
<t>Каханы мой белы, румяны, з тысяч самы найлепшы.</t> </p><i> <t>Kahany moj bely, rumâny, z tysâč samy najlepšy.</t> </i>


text:
<pb/><t>Галава ў яго - чыстае золата; яго кучары - гронкі пальмавыя, чорныя, быццам вораны,</t> </p><i> <t>Galava ǔ âgo - čystae zolata; âgo kučary - gronkì pal′mavyâ, čornyâ, byccam vorany,</t> </i>


text:
<pb/><t>вочы ў яго - галубкі пры патоках вады, купаюцца ў малацэ, сядзяць у дагодзе,</t> </p><i> <t>vočy ǔ âgo - galubkì pry patokah vady, kupaûcca ǔ malacè, sâdzâc′ u dagodze,</t> </i>


text:
<pb/><t>шчокі ў яго, бы кветкі пахучых расьлін, духмяныя пахі, губы ў яго - лілеі, зь якіх цячэ міра;</t> </p><i> <t>ščokì ǔ âgo, by kvetkì pahučyh ras′lìn, duhmânyâ pahì, guby ǔ âgo - lìleì, z′ âkìh câčè mìra;</t> </i>


text:
<pb/><t>рукі ў яго - жазлы залатыя, абсыпаныя тапазамі, жывот у яго - як выява з слановае косьці, абкладзеная сапфірамі,</t> </p><i> <t>rukì ǔ âgo - žazly zalatyâ, absypanyâ tapazamì, žyvot u âgo - âk vyâva z slanovae kos′cì, abkladzenaâ sapfìramì,</t> </i>


text:
<pb/><t>ногі ў яго - слупы мармуровыя, пастаўленыя на залатыя апоры, абліччам каханы - Ліван, велічны, нібыта кедры.</t> </p><i> <t>nogì ǔ âgo - slupy marmurovyâ, pastaǔlenyâ na zalatyâ apory, ablìččam kahany - Lìvan, velìčny, nìbyta kedry.</t> </i>


text:
<pb/><t>Вусны ў яго - гэта слодыч, і ўвесь ён - уцеха! Вось хто мой мілы, вось хто мой сябар, Ерусалімскія дочкі!</t> </p><i> <t>Vusny ǔ âgo - gèta slodyč, ì ǔves′ ën - uceha! Vos′ hto moj mìly, vos′ hto moj sâbar, Erusalìmskìâ dočkì!</t> </i>


text:
<pb/><t>Куды ж ён пайшоў, твой каханы, жанчына, краса, прыгажуня? Куды ж ухіліўся твой любы, - пашукаем яго з табою!</t> </p><i> <t>Kudy ž ën pajšoǔ, tvoj kahany, žančyna, krasa, prygažunâ? Kudy ž uhìlìǔsâ tvoj lûby, - pašukaem âgo z taboû!</t> </i>


text:
<t>Мой каханы ў сад твой спусьціўся, да градак духмяных, каб пасьвіць у садзе і лілеі зьбіраць.</t> </p><i> <t>Moj kahany ǔ sad tvoj spus′cìǔsâ, da gradak duhmânyh, kab pas′vìc′ u sadze ì lìleì z′bìrac′.</t> </i>


text:
<t>Адданы мой любы мне, а я - яму; ён пасьвіць сярод лілеяў.</t> </p><i> <t>Addany moj lûby mne, a â - âmu; ën pas′vìc′ sârod lìleâǔ.</t> </i>


text:
<t>Прыгожая ты, каханая, нібы Тырца, харошая, як Ерусалім, грозная, нібы полк са сьцягамі!</t> </p><i> <t>Prygožaâ ty, kahanaâ, nìby Tyrca, harošaâ, âk Erusalìm, groznaâ, nìby polk sa s′câgamì!</t> </i>


text:
<t>Адвядзі ад мяне свае вочы, бо яны хвалююць мяне.</t> </p><i> <t>Advâdzì ad mâne svae vočy, bo âny hvalûûc′ mâne.</t> </i>


text:
<t>Твае валасы - нібы козак чародка, што зьбягае з гор Галаадскіх; твае зубы - як статак авечак, што з купальні выходзяць, кожная зь іх прывяла двайнятак, і няма сярод іх бясплоднай,</t> </p><i> <t>Tvae valasy - nìby kozak čarodka, što z′bâgae z gor Galaadskìh; tvae zuby - âk statak avečak, što z kupal′nì vyhodzâc′, kožnaâ z′ ìh pryvâla dvajnâtak, ì nâma sârod ìh bâsplodnaj,</t> </i>


text:
<t>як палавінкі граната, шчочкі твае - пад кудзеркамі тваімі.</t> </p><i> <t>âk palavìnkì granata, ščočkì tvae - pad kudzerkamì tvaìmì.</t> </i>


text:
<t>Ёсьць шэсьцьдзясят царыц і восемдзесят наложніц і безьліч - дзяўчат;</t> </p><i> <t>Ës′c′ šès′c′dzâsât caryc ì vosemdzesât naložnìc ì bez′lìč - dzâǔčat;</t> </i>


text:
<t>ды адна яна, беспахібная, чыстая горлінка; адна яна - дачка ясная ў мацеркі роднай - пагначана ласкаю маці. Убачылі гэта сяброўкі і пахвалілі яе, царыцы і наложніцы - і пахвалілі яе.</t> </p><i> <t>dy adna âna, bespahìbnaâ, čystaâ gorlìnka; adna âna - dačka âsnaâ ǔ macerkì rodnaj - pagnačana laskaû macì. Ubačylì gèta sâbroǔkì ì pahvalìlì âe, carycy ì naložnìcy - ì pahvalìlì âe.</t> </i>


text:
<t>Хто гэта ўзыходзіць, быццам зара, прыгожая, быццам месячык, ясная, нібы сонейка, грозная, нібы полк са сьцягамі?</t> </p><i> <t>Hto gèta ǔzyhodzìc′, byccam zara, prygožaâ, byccam mesâčyk, âsnaâ, nìby sonejka, groznaâ, nìby polk sa s′câgamì?</t> </i>


text:
<t>Я спусьціўся ў арэхавы сад паглядзець на ўсходы ў даліне, паглядзець, ці лаза зелянее, гранаты ці зацьвілі?</t> </p><i> <t>Â spus′cìǔsâ ǔ arèhavy sad paglâdzec′ na ǔshody ǔ dalìne, paglâdzec′, cì laza zelânee, granaty cì zac′vìlì?</t> </i>


text:
<t>Ня ведаю, як душа мая вабіла вяльможаў з народу майго.</t> </p><i> <t>Nâ vedaû, âk duša maâ vabìla vâl′možaǔ z narodu majgo.</t> </i>


text:
<t>Азірніся назад, Шуламянка, азірніся назад - дай сябе ўбачыць! Што вам дзівіцца на Шуламянку, як на карагод Манаімскі?</t> </p><i> <t>Azìrnìsâ nazad, Šulamânka, azìrnìsâ nazad - daj sâbe ǔbačyc′! Što vam dzìvìcca na Šulamânku, âk na karagod Manaìmskì?</t> </i>


text:
<pb/><t>Якія прыгожыя ногі твае ў сандалях, дачка знакамітая! Выгін клубоў тваіх, як абруч, што майстар зрабіў;</t> </p><i> <t>Âkìâ prygožyâ nogì tvae ǔ sandalâh, dačka znakamìtaâ! Vygìn kluboǔ tvaìh, âk abruč, što majstar zrabìǔ;</t> </i>


text:
<pb/><t>твой пупок - нібы круглая чара па беражок з пахучым віном; твой жывот - гэта горка пшаніцы сярод лілеяў чароўных;</t> </p><i> <t>tvoj pupok - nìby kruglaâ čara pa beražok z pahučym vìnom; tvoj žyvot - gèta gorka pšanìcy sârod lìleâǔ čaroǔnyh;</t> </i>


text:
<pb/><t>твае грудзі - два казьляняткі, блізьняткі сарны;</t> </p><i> <t>tvae grudzì - dva kaz′lânâtkì, blìz′nâtkì sarny;</t> </i>


text:
<pb/><t>твая шыя - вежа з слановае косьці; твае вочы - Эсэвонскія сажалкі каля брамы Бат-рабім; твой нос - як Ліванская вежа на дазоры насупраць Дамаска;</t> </p><i> <t>tvaâ šyâ - veža z slanovae kos′cì; tvae vočy - Èsèvonskìâ sažalkì kalâ bramy Bat-rabìm; tvoj nos - âk Lìvanskaâ veža na dazory nasuprac′ Damaska;</t> </i>


text:
<pb/><t>твая галава - як гара Карміл, і пасмачкі валасоў - як пурпура; цар паланёны кучарамі тваімі.</t> </p><i> <t>tvaâ galava - âk gara Karmìl, ì pasmačkì valasoǔ - âk purpura; car palanëny kučaramì tvaìmì.</t> </i>


text:
<pb/><t>Якая прыгожая ты, якая панадная, каханка, тваёю вабнасьцю!</t> </p><i> <t>Âkaâ prygožaâ ty, âkaâ panadnaâ, kahanka, tvaëû vabnas′cû!</t> </i>


text:
<t>Гэты стан твой падобны да пальмы, і грудзі - да вінаградных гронак.</t> </p><i> <t>Gèty stan tvoj padobny da pal′my, ì grudzì - da vìnagradnyh gronak.</t> </i>


text:
<pb/><t>Я падумаў: залезу на пальму, я ўхаплюся за вецьце яе - хай будуць грудзі твае замест гронак лазы, і дыханьне тваё будзе - як яблыкі;</t> </p><i> <t>Â padumaǔ: zalezu na pal′mu, â ǔhaplûsâ za vec′ce âe - haj buduc′ grudzì tvae zamest gronak lazy, ì dyhan′ne tvaë budze - âk âblykì;</t> </i>


text:
<pb/><t>і вусны твае - як віно залатое! Цячэ яно ў рот каханаму, асалоджвае вусны стомленым.</t> </p><i> <t>ì vusny tvae - âk vìno zalatoe! Câčè âno ǔ rot kahanamu, asalodžvae vusny stomlenym.</t> </i>


text:
<t>Належу я міламу другу, і мяне ён жадае.</t> </p><i> <t>Naležu â mìlamu drugu, ì mâne ën žadae.</t> </i>


text:
<t>Прыйдзі, любасны, выйдзем у поле, пабудзем у вёсках;</t> </p><i> <t>Pryjdzì, lûbasny, vyjdzem u pole, pabudzem u vëskah;</t> </i>


text:
<pb/><t>выйдзем раніцай у вінаграднікі, падзівімся, як лаза зелянее, як пупышкі покнуліся, як зацьвілі гранаты; там я цябе прыгалублю.</t> </p><i> <t>vyjdzem ranìcaj u vìnagradnìkì, padzìvìmsâ, âk laza zelânee, âk pupyškì poknulìsâ, âk zac′vìlì granaty; tam â câbe prygalublû.</t> </i>


text:
<pb/><t>Мандрагоры пахнуць духмяна, ля варот нашых многа пладоў: сёлетніх і даўнейшых назапасіла я табе, каханы.</t> </p><i> <t>Mandragory pahnuc′ duhmâna, lâ varot našyh mnoga pladoǔ: sëletnìh ì daǔnejšyh nazapasìla â tabe, kahany.</t> </i>


text:
<pb/><t>О, няхай бы ты быў мне братам, маёй мацеркай узгадаваным, - сустракала б цябе за парогам і адкрыта цябе цалавала б, і ніхто мне асуды ня даў бы.</t> </p><i> <t>O, nâhaj by ty byǔ mne bratam, maëj macerkaj uzgadavanym, - sustrakala b câbe za parogam ì adkryta câbe calavala b, ì nìhto mne asudy nâ daǔ by.</t> </i>


text:
<pb/><t>Прывяла б я цябе з сабою ў дом мацеркі роднай маёй. Ты вучыў бы мяне, я ж паіла б цябе духмяным віном і сокам з маіх гранатаў!</t> </p><i> <t>Pryvâla b â câbe z saboû ǔ dom macerkì rodnaj maëj. Ty vučyǔ by mâne, â ž paìla b câbe duhmânym vìnom ì sokam z maìh granataǔ!</t> </i>


text:
<t>Яго левая - пад маёй галавою, а правай рукою мяне абдымае.</t> </p><i> <t>Âgo levaâ - pad maëj galavoû, a pravaj rukoû mâne abdymae.</t> </i>


text:
<pb/><t>Заклінаю вас, Ерусалімскія дочкі: ня будзеце, ня турбуйце каханай, пакуль не прачнецца сама.</t> </p><i> <t>Zaklìnaû vas, Erusalìmskìâ dočkì: nâ budzece, nâ turbujce kahanaj, pakul′ ne pračnecca sama.</t> </i>


text:
<t>Хто там ідзе з пустэльні, абапершыся на каханага? Пад яблыняй я разбудзіў цябе: там цябе нарадзіла маці, там нарадзіла родная.</t> </p><i> <t>Hto tam ìdze z pustèl′nì, abaperšysâ na kahanaga? Pad âblynâj â razbudzìǔ câbe: tam câbe naradzìla macì, tam naradzìla rodnaâ.</t> </i>


text:
<t>Пячаткай мяне пакладзі на сэрца сваё, пакладзі на рукі, як пярсьцёнак: бо каханьне, як сьмерць - моцнае; рэўнасьць, як пекла - лютая; стрэлы яго - стрэлы вогненныя; яно - полымя непагаснае.</t> </p><i> <t>Pâčatkaj mâne pakladzì na sèrca svaë, pakladzì na rukì, âk pârs′cënak: bo kahan′ne, âk s′merc′ - mocnae; rèǔnas′c′, âk pekla - lûtaâ; strèly âgo - strèly vognennyâ; âno - polymâ nepagasnae.</t> </i>


text:
<pb/><t>Вялікія воды ня могуць любоў патушыць, і рэкі яе не затопяць. Калі б хто даваў багацьці дома свайго за любоў, іх адхілілі б з пагардай.</t> </p><i> <t>Vâlìkìâ vody nâ moguc′ lûboǔ patušyc′, ì rèkì âe ne zatopâc′. Kalì b hto davaǔ bagac′cì doma svajgo za lûboǔ, ìh adhìlìlì b z pagardaj.</t> </i>


text:
<t>Ёсьць у нас сястрыца, малая сястрыца, яшчэ яна грудак ня мае; што рабіць нам зь сястрыцаю нашай, калі прыйдуць сваты да яе?</t> </p><i> <t>Ës′c′ u nas sâstryca, malaâ sâstryca, âščè âna grudak nâ mae; što rabìc′ nam z′ sâstrycaû našaj, kalì pryjduc′ svaty da âe?</t> </i>


text:
<pb/><t>А калі б яна была сьцяною, мы яе ўмацавалі б срэбнымі зубцамі, калі б яна была дзьвярыма - мы іх ашалявалі б кедровымі дошкамі. Я - сьцяна, і грудзі мае - як вежы;</t> </p><i> <t>A kalì b âna byla s′cânoû, my âe ǔmacavalì b srèbnymì zubcamì, kalì b âna byla dz′vâryma - my ìh ašalâvalì b kedrovymì doškamì. Â - s′câna, ì grudzì mae - âk vežy;</t> </i>


text:
<t>Вінаграднік быў у Саламона ў Ваал-Хамоне: варце даверыў ён вінаграднік; кожны плаціў за плады тысячу срэбрам.</t> </p><i> <t>Vìnagradnìk byǔ u Salamona ǔ Vaal-Hamone: varce daveryǔ ën vìnagradnìk; kožny placìǔ za plady tysâču srèbram.</t> </i>


text:
<pb/><t>А мой вінаграднік пры мне. Хай тысяча будзе табе, Саламоне, а дзьвесьце - яго вартавым.</t> </p><i> <t>A moj vìnagradnìk pry mne. Haj tysâča budze tabe, Salamone, a dz′ves′ce - âgo vartavym.</t> </i>


text:
<t>О жыхарка садоў! Сябры чуюць твой голас! Дай і мне паслухаць яго.</t> </p><i> <t>O žyharka sadoǔ! Sâbry čuûc′ tvoj golas! Daj ì mne pasluhac′ âgo.</t> </i>


text:
<t>Бяжы, мой каханы; будзь да сарны падобны, да маладога аленя ў бальзамных горах!</t> </p><i> <t>Bâžy, moj kahany; budz′ da sarny padobny, da maladoga alenâ ǔ bal′zamnyh gorah!</t> </i>


text:
<pb/>Уява Ісаі, сына Амосавага, якую ён бачыў пра Юдэю і Ерусалім, у дні Азіі Ёатама, Ахаза, Эзэкіі - цароў Юдэйскіх. </p><i> Uâva Ìsaì, syna Amosavaga, âkuû ën bačyǔ pra Ûdèû ì Erusalìm, u dnì Azìì Ëatama, Ahaza, Èzèkìì - caroǔ Ûdèjskìh. </i>


text:
<t>Слухайце, нябёсы, і ўважай, зямля; бо гаворыць Гасподзь: Я выхаваў і ўзвысіў сыноў, а яны ўзбунтаваліся супраць Мяне.</t> </p><i> <t>Sluhajce, nâbësy, ì ǔvažaj, zâmlâ; bo gavoryc′ Gaspodz′: Â vyhavaǔ ì ǔzvysìǔ synoǔ, a âny ǔzbuntavalìsâ suprac′ Mâne.</t> </i>


text:
<pb/><t>Вол ведае гаспадара свайго, і асёл ясьлі гаспадара свайго; а Ізраіль ня знае Мяне, народ Мой не разумее.</t> </p><i> <t>Vol vedae gaspadara svajgo, ì asël âs′lì gaspadara svajgo; a Ìzraìl′ nâ znae Mâne, narod Moj ne razumee.</t> </i>


text:
<pb/><t>О, народзе грэшны, народзе пад цяжкімі беззаконьнямі, ліхадзейскае племя, сыны пагібельныя! Пакінулі Госпада, заняхаілі Сьвятога Ізраілевага, - павярнуліся назад.</t> </p><i> <t>O, narodze grèšny, narodze pad câžkìmì bezzakon′nâmì, lìhadzejskae plemâ, syny pagìbel′nyâ! Pakìnulì Gospada, zanâhaìlì S′vâtoga Ìzraìlevaga, - pavârnulìsâ nazad.</t> </i>


text:
<pb/><t>Па чым вас біць яшчэ, калі далей жывяце ва ўпартасьці? Уся галава ў струпах, і ўсё сэрца струхлела.</t> </p><i> <t>Pa čym vas bìc′ âščè, kalì dalej žyvâce va ǔpartas′cì? Usâ galava ǔ strupah, ì ǔsë sèrca struhlela.</t> </i>


text:
<pb/><t>Ад ступкоў да цемені няма на ім месца здаровага; струпы, плямы, гнойныя раны, неабмытыя і неперавязаныя, і алеем неразьмякчаныя.</t> </p><i> <t>Ad stupkoǔ da cemenì nâma na ìm mesca zdarovaga; strupy, plâmy, gnojnyâ rany, neabmytyâ ì neperavâzanyâ, ì aleem neraz′mâkčanyâ.</t> </i>


text:
<pb/><t>Зямля ваша спустошана; гарады вашыя агнём спалены; палі вашыя на вашых вачах паядаюць чужынцы; усё запусьцела, быццам пасьля руйнаваньня чужынскага.</t> </p><i> <t>Zâmlâ vaša spustošana; garady vašyâ agnëm spaleny; palì vašyâ na vašyh vačah paâdaûc′ čužyncy; usë zapus′cela, byccam pas′lâ rujnavan′nâ čužynskaga.</t> </i>


text:
<pb/><t>І засталася дачка Сіёна, як намёт у вінаградніку, як будан у гародзе, як абложаны горад.</t> </p><i> <t>Ì zastalasâ dačka Sìëna, âk namët u vìnagradnìku, âk budan u garodze, âk abložany gorad.</t> </i>


text:
<pb/><t>Калі б Гасподзь Саваоф не пакінуў нам невялікае рэшты, дык мы былі б тое самае, што Садома, прыпадобніліся б да Гаморы.</t> </p><i> <t>Kalì b Gaspodz′ Savaof ne pakìnuǔ nam nevâlìkae rèšty, dyk my bylì b toe samae, što Sadoma, prypadobnìlìsâ b da Gamory.</t> </i>


text:
<pb/><t>Слухайце слова Гасподняе, князі Садомскія: уважай закону Бога нашага, народзе Гаморскі!</t> </p><i> <t>Sluhajce slova Gaspodnâe, knâzì Sadomskìâ: uvažaj zakonu Boga našaga, narodze Gamorskì!</t> </i>


text:
<pb/><t>Навошта Мне мноства ахвяраў вашых? кажа Гасподзь. Я перанасыціўся цэласпаленьнямі бараноў і тлушчам укормленага быдла; і крыві цялят, і ягнят, і казлоў не хачу.</t> </p><i> <t>Navošta Mne mnostva ahvâraǔ vašyh? kaža Gaspodz′. Â peranasycìǔsâ cèlaspalen′nâmì baranoǔ ì tluščam ukormlenaga bydla; ì kryvì câlât, ì âgnât, ì kazloǔ ne haču.</t> </i>


text:
<pb/><t>Калі вы прыходзіце, каб зьявіцца перад аблічча Маё, хто патрабуе ад вас, каб вы тапталі падворкі Мае?</t> </p><i> <t>Kalì vy pryhodzìce, kab z′âvìcca perad ablìčča Maë, hto patrabue ad vas, kab vy taptalì padvorkì Mae?</t> </i>


text:
<pb/><t>Не насеце болей дарункаў марнотных; дым кадзільны агідны Мне; навамесяцаў і суботаў, сходаў сьвяточных трываць не магу: беззаконьне - і сьвяткаваньне!</t> </p><i> <t>Ne nasece bolej darunkaǔ marnotnyh; dym kadzìl′ny agìdny Mne; navamesâcaǔ ì subotaǔ, shodaǔ s′vâtočnyh tryvac′ ne magu: bezzakon′ne - ì s′vâtkavan′ne!</t> </i>


text:
<pb/><t>Навамесяцы вашыя і сьвяты вашыя ненавідзіць душа Мая; яны цяжкія Мне; Мне цяжка іх несьці.</t> </p><i> <t>Navamesâcy vašyâ ì s′vâty vašyâ nenavìdzìc′ duša Maâ; âny câžkìâ Mne; Mne câžka ìh nes′cì.</t> </i>


text:
<pb/><t>І калі вы працягваеце рукі вашыя, Я заплюшчваю ад вас Мае вочы; і калі памнажаеце вы малітвы свае, Я ня чую: вашыя рукі ў крыві.</t> </p><i> <t>Ì kalì vy pracâgvaece rukì vašyâ, Â zaplûščvaû ad vas Mae vočy; ì kalì pamnažaece vy malìtvy svae, Â nâ čuû: vašyâ rukì ǔ kryvì.</t> </i>


text:
<pb/><t>Абмыйцеся, ачысьціцеся; адвядзеце ліхія ўчынкі вашыя ад вачэй Маіх; перастаньце рабіць зло;</t> </p><i> <t>Abmyjcesâ, ačys′cìcesâ; advâdzece lìhìâ ǔčynkì vašyâ ad vačèj Maìh; perastan′ce rabìc′ zlo;</t> </i>


text:
<pb/><t>навучэцеся рабіць дабро; шукайце праўды; ратуйце прыгнечанага; абараняйце сірату; заступайцеся за ўдаву.</t> </p><i> <t>navučècesâ rabìc′ dabro; šukajce praǔdy; ratujce prygnečanaga; abaranâjce sìratu; zastupajcesâ za ǔdavu.</t> </i>


text:
<pb/><t>Тады прыйдзеце, і рассудзім, кажа Гасподзь. Калі будуць грахі вашыя, як барвовае, - як сьнег адбялю; калі будуць чырвоныя, як пурпура, - як воўну адбялю.</t> </p><i> <t>Tady pryjdzece, ì rassudzìm, kaža Gaspodz′. Kalì buduc′ grahì vašyâ, âk barvovae, - âk s′neg adbâlû; kalì buduc′ čyrvonyâ, âk purpura, - âk voǔnu adbâlû.</t> </i>


text:
<pb/><t>Калі захочаце і паслухаецеся, дык есьцімеце даброты зямлі.</t> </p><i> <t>Kalì zahočace ì pasluhaecesâ, dyk es′cìmece dabroty zâmlì.</t> </i>


text:
<pb/><t>Калі ж адмовіцеся і будзеце ўпарціцца, дык меч зжарэ вас: бо вусны Гасподнія маўляюць.</t> </p><i> <t>Kalì ž admovìcesâ ì budzece ǔparcìcca, dyk meč zžarè vas: bo vusny Gaspodnìâ maǔlâûc′.</t> </i>


text:
<t>Як зрабілася блудадзейкаю верная сталіца, поўная правасудзьдзя! Праўда жыла ў ёй, а цяпер забойцы.</t> </p><i> <t>Âk zrabìlasâ bludadzejkaû vernaâ stalìca, poǔnaâ pravasudz′dzâ! Praǔda žyla ǔ ëj, a câper zabojcy.</t> </i>


text:
<pb/><t>Срэбра тваё зрабілася шлакам, віно тваё сапсавана вадою.</t> </p><i> <t>Srèbra tvaë zrabìlasâ šlakam, vìno tvaë sapsavana vadoû.</t> </i>


text:
<pb/><t>Князі твае - законаадступнікі і пасобнікі злодзеяў; усе яны любяць дарункі і ўгоньваюцца за грашыма; не бароняць сіраты, і гора ўдавы ня абыходзіць ім.</t> </p><i> <t>Knâzì tvae - zakonaadstupnìkì ì pasobnìkì zlodzeâǔ; use âny lûbâc′ darunkì ì ǔgon′vaûcca za grašyma; ne baronâc′ sìraty, ì gora ǔdavy nâ abyhodzìc′ ìm.</t> </i>


text:
<pb/><t>Таму кажа Гасподзь, Гасподзь Саваоф, Моцны Ізраілеў: о, Я ўсьцешу Сябе над супраціўцамі Маімі і адпомшчу ворагам Маім!</t> </p><i> <t>Tamu kaža Gaspodz′, Gaspodz′ Savaof, Mocny Ìzraìleǔ: o, Â ǔs′cešu Sâbe nad supracìǔcamì Maìmì ì adpomšču voragam Maìm!</t> </i>


text:
<pb/><t>І павярну на цябе руку Маю, і, як лугам, адчышчу зь цябе дамесак, і аддзялю ад цябе ўсё сьвінцовае</t> </p><i> <t>Ì pavârnu na câbe ruku Maû, ì, âk lugam, adčyšču z′ câbe damesak, ì addzâlû ad câbe ǔsë s′vìncovae</t> </i>


text:
<pb/><t>і пастаўляцьму судзьдзяў табе, як раней, і радцаў, як напачатку; тады будуць казаць пра цябе: "горад праўды, сталіца веры".</t> </p><i> <t>ì pastaǔlâc′mu sudz′dzâǔ tabe, âk ranej, ì radcaǔ, âk napačatku; tady buduc′ kazac′ pra câbe: "gorad praǔdy, stalìca very".</t> </i>


text:
<pb/><t>Сіён уратуецца правасудзьдзем, і навернутыя сыны яго - справядлівасьцю.</t> </p><i> <t>Sìën uratuecca pravasudz′dzem, ì navernutyâ syny âgo - spravâdlìvas′cû.</t> </i>


text:
<pb/><t>А ўсім адступнікам і грэшнікам - пагібель, і тыя, што пакінулі Госпада, вынішчацца.</t> </p><i> <t>A ǔsìm adstupnìkam ì grèšnìkam - pagìbel′, ì tyâ, što pakìnulì Gospada, vynìščacca.</t> </i>


text:
<pb/><t>Яны будуць пасаромленыя за дубровы, якіх вы так прагнулі, і брыдка ім будзе за сады, якія вам так панадныя.</t> </p><i> <t>Âny buduc′ pasaromlenyâ za dubrovy, âkìh vy tak pragnulì, ì brydka ìm budze za sady, âkìâ vam tak panadnyâ.</t> </i>


text:
<pb/><t>Бо вы будзеце, як дуб, зь якога лісьце апала, і як сад, у якім няма вады.</t> </p><i> <t>Bo vy budzece, âk dub, z′ âkoga lìs′ce apala, ì âk sad, u âkìm nâma vady.</t> </i>


text:
<pb/><t>І моцны будзе ашмоцьцем, і дзея ягоная - іскраю; і будуць паліцца разам, - і ніхто не патушыць.</t> </p><i> <t>Ì mocny budze ašmoc′cem, ì dzeâ âgonaâ - ìskraû; ì buduc′ palìcca razam, - ì nìhto ne patušyc′.</t> </i>


text:
<pb/>Слова, якое было ва ўяве Ісаю, сыну Амосаваму, пра Юдэю і Ерусалім. </p><i> Slova, âkoe bylo va ǔâve Ìsaû, synu Amosavamu, pra Ûdèû ì Erusalìm. </i>


text:
<t>І будзе ў апошнія дні гара дома Гасподняга, будзе пастаўлена на чале гор, і ўзвысіцца над пагоркамі, і пацякуць да яе ўсе народы.</t> </p><i> <t>Ì budze ǔ apošnìâ dnì gara doma Gaspodnâga, budze pastaǔlena na čale gor, ì ǔzvysìcca nad pagorkamì, ì pacâkuc′ da âe ǔse narody.</t> </i>


text:
<pb/><t>І пойдуць многія народы, і скажуць: прыйдзеце, і ўзыйдзем на гару Гасподнюю, у дом Бога Якаўлевага, і навучыць Ён нас Сваім шляхам; і хадзіцьмем па сьцежках Ягоных. Бо ад Сіёна выйдзе закон, і слова Гасподняе - зь Ерусаліма.</t> </p><i> <t>Ì pojduc′ mnogìâ narody, ì skažuc′: pryjdzece, ì ǔzyjdzem na garu Gaspodnûû, u dom Boga Âkaǔlevaga, ì navučyc′ Ën nas Svaìm šlâham; ì hadzìc′mem pa s′cežkah Âgonyh. Bo ad Sìëna vyjdze zakon, ì slova Gaspodnâe - z′ Erusalìma.</t> </i>


text:
<pb/><t>І будзе Ён судзіць народы, і выкрые многія плямёны; і перакуюць мячы свае на аралы, і дзіды свае - на сярпы; не падыме народ на народ меча, і ня будуць болей вучыцца ваяваць.</t> </p><i> <t>Ì budze Ën sudzìc′ narody, ì vykrye mnogìâ plâmëny; ì perakuûc′ mâčy svae na araly, ì dzìdy svae - na sârpy; ne padyme narod na narod meča, ì nâ buduc′ bolej vučycca vaâvac′.</t> </i>


text:
<pb/><t>О, доме Якава! Прыйдзеце, і будзем хадзіць у сьвятле Гасподнім.</t> </p><i> <t>O, dome Âkava! Pryjdzece, ì budzem hadzìc′ u s′vâtle Gaspodnìm.</t> </i>


text:
<t>Але Ты адкінуў народ Твой, доме Якава, бо яны шмат перанялі ад усходу: і чарадзеі ў іх, як у Філістымлянаў, і з сынамі чужымі яны ў згодзе.</t> </p><i> <t>Ale Ty adkìnuǔ narod Tvoj, dome Âkava, bo âny šmat peranâlì ad ushodu: ì čaradzeì ǔ ìh, âk u Fìlìstymlânaǔ, ì z synamì čužymì âny ǔ zgodze.</t> </i>


text:
<pb/><t>І напоўнілася зямля яго срэбрам і золатам, і ліку няма скарбам ягоным; і напоўнілася зямля яго конямі, і ліку няма калясьніцам ягоным;</t> </p><i> <t>Ì napoǔnìlasâ zâmlâ âgo srèbram ì zolatam, ì lìku nâma skarbam âgonym; ì napoǔnìlasâ zâmlâ âgo konâmì, ì lìku nâma kalâs′nìcam âgonym;</t> </i>


text:
<pb/><t>і напоўнілася зямля ягоная ідаламі; яны пакланяюцца творам рук сваіх, таму, што зрабілі пальцы іхнія.</t> </p><i> <t>ì napoǔnìlasâ zâmlâ âgonaâ ìdalamì; âny paklanâûcca tvoram ruk svaìh, tamu, što zrabìlì pal′cy ìhnìâ.</t> </i>


text:
<pb/><t>І пакланіўся чалавек, і прынізіўся мужчына; і Ты не даруеш ім.</t> </p><i> <t>Ì paklanìǔsâ čalavek, ì prynìzìǔsâ mužčyna; ì Ty ne darueš ìm.</t> </i>


text:
<pb/><t>Ідзі ў скалу, і схавайся ў зямлю ад страху Госпада і ад славы велічы Ягонай.</t> </p><i> <t>Ìdzì ǔ skalu, ì shavajsâ ǔ zâmlû ad strahu Gospada ì ad slavy velìčy Âgonaj.</t> </i>


text:
<pb/><t>Панікнуць гордыя вочы чалавека, і высокае людское прынізіцца; і адзін Гасподзь будзе высокі ў той дзень.</t> </p><i> <t>Panìknuc′ gordyâ vočy čalaveka, ì vysokae lûdskoe prynìzìcca; ì adzìn Gaspodz′ budze vysokì ǔ toj dzen′.</t> </i>


text:
<pb/><t>Бо ідзе дзень Госпада Саваофа на ўсё ганарыстае і пыхлівае і на ўсё ўзьнесенае, - і яно будзе прыніжана,</t> </p><i> <t>Bo ìdze dzen′ Gospada Savaofa na ǔsë ganarystae ì pyhlìvae ì na ǔsë ǔz′nesenae, - ì âno budze prynìžana,</t> </i>


text:
<pb/><t>і на ўсе кедры Ліванскія, высокія і выносныя, і на ўсе дубы Васанскія,</t> </p><i> <t>ì na ǔse kedry Lìvanskìâ, vysokìâ ì vynosnyâ, ì na ǔse duby Vasanskìâ,</t> </i>


text:
<pb/><t>і на ўсе высокія горы, і на ўсе пагоркі, якія ўзвышаюцца,</t> </p><i> <t>ì na ǔse vysokìâ gory, ì na ǔse pagorkì, âkìâ ǔzvyšaûcca,</t> </i>


text:
<pb/><t>і на ўсякую вежу высокую, і на ўсякі моцны мур,</t> </p><i> <t>ì na ǔsâkuû vežu vysokuû, ì na ǔsâkì mocny mur,</t> </i>


text:
<pb/><t>і на ўсе караблі Тарсіскія, і на ўсе панадныя акрасы іхнія.</t> </p><i> <t>ì na ǔse karablì Tarsìskìâ, ì na ǔse panadnyâ akrasy ìhnìâ.</t> </i>


text:
<pb/><t>І ўпадзе чалавечая веліч, і высокае людское прынізіцца; і адзін Гасподзь будзе высокі ў той дзень.</t> </p><i> <t>Ì ǔpadze čalavečaâ velìč, ì vysokae lûdskoe prynìzìcca; ì adzìn Gaspodz′ budze vysokì ǔ toj dzen′.</t> </i>


text:
<pb/><t>І ўвойдуць людзі ў расколіны скал і ў прорвы зямлі ад страху Госпада і ад славы велічы Яго, калі Ён паўстане сьцерці зямлю.</t> </p><i> <t>Ì ǔvojduc′ lûdzì ǔ raskolìny skal ì ǔ prorvy zâmlì ad strahu Gospada ì ad slavy velìčy Âgo, kalì Ën paǔstane s′cercì zâmlû.</t> </i>


text:
<pb/><t>У той дзень чалавек кіне кратам і кажанам сваіх срэбраных і залатых сваіх ідалаў, якіх зрабіў сабе на пакланеньне ім,</t> </p><i> <t>U toj dzen′ čalavek kìne kratam ì kažanam svaìh srèbranyh ì zalatyh svaìh ìdalaǔ, âkìh zrabìǔ sabe na paklanen′ne ìm,</t> </i>


text:
<pb/><t>каб увайсьці ў цясьніны скал і ў расколіны гор ад страху Госпада і ад славы велічы Яго, калі Ён паўстане сьцерці зямлю.</t> </p><i> <t>kab uvajs′cì ǔ câs′nìny skal ì ǔ raskolìny gor ad strahu Gospada ì ad slavy velìčy Âgo, kalì Ën paǔstane s′cercì zâmlû.</t> </i>


text:
<pb/><t>Перастаньце вы спадзявацца на чалавека, чыё дыханьне ў ноздрах у яго: бо што ён значыць?</t> </p><i> <t>Perastan′ce vy spadzâvacca na čalaveka, čyë dyhan′ne ǔ nozdrah u âgo: bo što ën značyc′?</t> </i>


text:
<pb/><t>Вось, Гасподзь, Гасподзь Саваоф, адбярэ ў Ерусаліма і ў Юды посах і кій, усякае сілкаваньне хлебам і ўсякае сілкаваньне вадою,</t> </p><i> <t>Vos′, Gaspodz′, Gaspodz′ Savaof, adbârè ǔ Erusalìma ì ǔ Ûdy posah ì kìj, usâkae sìlkavan′ne hlebam ì ǔsâkae sìlkavan′ne vadoû,</t> </i>


text:
<pb/><t>адважнага правадыра і ваяра, судзьдзю і прарока, і празорцу і старца,</t> </p><i> <t>advažnaga pravadyra ì vaâra, sudz′dzû ì praroka, ì prazorcu ì starca,</t> </i>


text:
<pb/><t>пяцідзясяцкага, і заможніка, і радцу, і мудрага мастака, і майстра ў слове.</t> </p><i> <t>pâcìdzâsâckaga, ì zamožnìka, ì radcu, ì mudraga mastaka, ì majstra ǔ slove.</t> </i>


text:
<pb/><t>І дам ім хлапцоў у начальнікі, і дзеці будуць валадарыць над імі.</t> </p><i> <t>Ì dam ìm hlapcoǔ u načal′nìkì, ì dzecì buduc′ valadaryc′ nad ìmì.</t> </i>


text:
<pb/><t>І ў народзе адзін будзе прыгнятацца другім, і кожны блізкім сваім; малады будзе нахабна заносіцца над старым, і прасталюднік над заможнікам.</t> </p><i> <t>Ì ǔ narodze adzìn budze prygnâtacca drugìm, ì kožny blìzkìm svaìm; malady budze nahabna zanosìcca nad starym, ì prastalûdnìk nad zamožnìkam.</t> </i>


text:
<pb/><t>Тады ўхопіцца чалавек за брата свайго, у сямэі бацькі свайго, і скажа: "у цябе ёсьць адзеньне, будзь нашым правадыром, і хай будуць гэтыя руіны пад рукою тваёю".</t> </p><i> <t>Tady ǔhopìcca čalavek za brata svajgo, u sâmèì bac′kì svajgo, ì skaža: "u câbe ës′c′ adzen′ne, budz′ našym pravadyrom, ì haj buduc′ gètyâ ruìny pad rukoû tvaëû".</t> </i>


text:
<pb/><t>А ён з прысягаю скажа: "не магу загоіць ранаў грамадства; і ў маім доме няма ні хлеба, ні вопраткі; не рабеце мяне правадыром народу".</t> </p><i> <t>A ën z prysâgaû skaža: "ne magu zagoìc′ ranaǔ gramadstva; ì ǔ maìm dome nâma nì hleba, nì vopratkì; ne rabece mâne pravadyrom narodu".</t> </i>


text:
<pb/><t>Так рухнуў Ерусалім, і ўпаў Юда, бо язык іх і дзеі іхнія - супроць Госпада, абразьлівыя вачам славы Ягонай.</t> </p><i> <t>Tak ruhnuǔ Erusalìm, ì ǔpaǔ Ûda, bo âzyk ìh ì dzeì ìhnìâ - suproc′ Gospada, abraz′lìvyâ vačam slavy Âgonaj.</t> </i>


text:
<pb/><t>Выраз іх твараў сьведчыць супроць іх, і пра грэх свой яны расказваюць адкрыта, як Садомляне, не хаваюць: гора душы іхняй! бо самі на сябе наклікаюць ліха.</t> </p><i> <t>Vyraz ìh tvaraǔ s′vedčyc′ suproc′ ìh, ì pra grèh svoj âny raskazvaûc′ adkryta, âk Sadomlâne, ne havaûc′: gora dušy ìhnâj! bo samì na sâbe naklìkaûc′ lìha.</t> </i>


text:
<pb/><t>Скажэце праведніку, што добра яму: бо ён будзе есьці плады ўчынкаў сваіх;</t> </p><i> <t>Skažèce pravednìku, što dobra âmu: bo ën budze es′cì plady ǔčynkaǔ svaìh;</t> </i>


text:
<pb/><t>а беззаконьніку гора: бо будзе яму адплата за дзеі рук ягоных.</t> </p><i> <t>a bezzakon′nìku gora: bo budze âmu adplata za dzeì ruk âgonyh.</t> </i>


text:
<pb/><t>Прыгнятальнікі народу Майго - дзеці, і жанчыны валадараць над ім. Народзе Мой! правадыры твае ўводзяць цябе ў аблуду, і дарогу сьцежак тваіх папсавалі.</t> </p><i> <t>Prygnâtal′nìkì narodu Majgo - dzecì, ì žančyny valadarac′ nad ìm. Narodze Moj! pravadyry tvae ǔvodzâc′ câbe ǔ abludu, ì darogu s′cežak tvaìh papsavalì.</t> </i>


text:
<pb/><t>Паўстаў Гасподзь на суд - і стаіць, каб судзіць народы.</t> </p><i> <t>Paǔstaǔ Gaspodz′ na sud - ì staìc′, kab sudzìc′ narody.</t> </i>


text:
<pb/><t>Гасподзь уступае ў суд са старэйшынамі народу Свайго і з князямі яго: вы спустошылі вінаграднік; нарабаванае ў беднага - у вашых дамах.</t> </p><i> <t>Gaspodz′ ustupae ǔ sud sa starèjšynamì narodu Svajgo ì z knâzâmì âgo: vy spustošylì vìnagradnìk; narabavanae ǔ bednaga - u vašyh damah.</t> </i>


text:
<pb/><t>Навошта ўціскаеце люд Мой і прыгнятаеце бедных? кажа Гасподзь, Гасподзь Саваоф.</t> </p><i> <t>Navošta ǔcìskaece lûd Moj ì prygnâtaece bednyh? kaža Gaspodz′, Gaspodz′ Savaof.</t> </i>


text:
<t>І сказаў Гасподзь: за тое, што пышаюцца дочкі Сіёна, і ганарыста ходзяць, падняўшы шыю, і спакушаюць вачыма, і выступаюць гардзейскай хадою, і брынчаць ланцужкі на іхніх нагах,</t> </p><i> <t>Ì skazaǔ Gaspodz′: za toe, što pyšaûcca dočkì Sìëna, ì ganarysta hodzâc′, padnâǔšy šyû, ì spakušaûc′ vačyma, ì vystupaûc′ gardzejskaj hadoû, ì brynčac′ lancužkì na ìhnìh nagah,</t> </i>


text:
<t>сьпляшывіць Гасподзь цемя дочкам Сіёна, і адкрые Гасподзь сарамату іхнюю.</t> </p><i> <t>s′plâšyvìc′ Gaspodz′ cemâ dočkam Sìëna, ì adkrye Gaspodz′ saramatu ìhnûû.</t> </i>


text:
<pb/>У той дзень адбярэ Гасподзь аздобы: прыгожыя ланцужкі на нагах і спражкі, і зорачкі, і дыядэмы, </p><i> U toj dzen′ adbârè Gaspodz′ azdoby: prygožyâ lancužkì na nagah ì spražkì, ì zoračkì, ì dyâdèmy, </i>


text:
завушніцы, і пацеркі, і наплечнікі, і вяслы і бранзалеткі, і паясы, і пляшачкі з пахошчамі, і падвескі чароўныя, </p><i> zavušnìcy, ì pacerkì, ì naplečnìkì, ì vâsly ì branzaletkì, ì paâsy, ì plâšačkì z pahoščamì, ì padveskì čaroǔnyâ, </i>


text:
сьветлыя шаты і вэлюмы, і павязкі, і покрывы. </p><i> s′vetlyâ šaty ì vèlûmy, ì pavâzkì, ì pokryvy. </i>


text:
І будзе замест пахошчаў смурод, і замест пояса будзе вяроўка, і замест кудзерак плешына, і замест багатае шаты вярэта цесная, замест хараства кляймо ганьбы. </p><i> Ì budze zamest pahoščaǔ smurod, ì zamest poâsa budze vâroǔka, ì zamest kudzerak plešyna, ì zamest bagatae šaty vârèta cesnaâ, zamest harastva klâjmo gan′by. </i>


text:
<t>Мужчыны твае загінуць ад меча, і адважнікі твае - на вайне.</t> </p><i> <t>Mužčyny tvae zagìnuc′ ad meča, ì advažnìkì tvae - na vajne.</t> </i>


text:
<pb/><t>І будуць енчыць і плакаць брамы сталіцы, і будзе яна сядзець на зямлі спусташэньня.</t> </p><i> <t>Ì buduc′ enčyc′ ì plakac′ bramy stalìcy, ì budze âna sâdzec′ na zâmlì spustašèn′nâ.</t> </i>


text:
<t>І схопяцца сем жанчын за аднаго мужчыну ў той дзень, і скажуць: "свой хлеб будзем есьці, і сваю адзежу будзем насіць, толькі хай называцьмемся імем тваім, - здымі ганьбу з нас".</t> </p><i> <t>Ì shopâcca sem žančyn za adnago mužčynu ǔ toj dzen′, ì skažuc′: "svoj hleb budzem es′cì, ì svaû adzežu budzem nasìc′, tol′kì haj nazyvac′memsâ ìmem tvaìm, - zdymì gan′bu z nas".</t> </i>


text:
<t>У той дзень галіна Госпада явіцца ў красе і пашане, і плод зямлі - у велічы і славе, ацалелым сынам Ізраіля.</t> </p><i> <t>U toj dzen′ galìna Gospada âvìcca ǔ krase ì pašane, ì plod zâmlì - u velìčy ì slave, acalelym synam Ìzraìlâ.</t> </i>


text:
<pb/><t>Тады тыя, што засталіся на Сіёне і ацалелі ў Ерусаліме, назавуцца сьвятымі, усе запісаныя ў кнігу на жыцьцё ў Ерусаліме,</t> </p><i> <t>Tady tyâ, što zastalìsâ na Sìëne ì acalelì ǔ Erusalìme, nazavucca s′vâtymì, use zapìsanyâ ǔ knìgu na žyc′cë ǔ Erusalìme,</t> </i>


text:
<pb/><t>калі Гасподзь абмые бруд дачок Сіёна і ачысьціць кроў Ерусаліма з асяродзьдзя яго духам суду і духам агню.</t> </p><i> <t>kalì Gaspodz′ abmye brud dačok Sìëna ì ačys′cìc′ kroǔ Erusalìma z asârodz′dzâ âgo duham sudu ì duham agnû.</t> </i>


text:
<pb/><t>І створыць Гасподзь над усякай мясьцінай гары Сіёна і над сходамі яе воблака і дым у час дня і зьзяньне полымнага агню ў час ночы; бо над усім пашанным будзе покрыва.</t> </p><i> <t>Ì stvoryc′ Gaspodz′ nad usâkaj mâs′cìnaj gary Sìëna ì nad shodamì âe voblaka ì dym u čas dnâ ì z′zân′ne polymnaga agnû ǔ čas nočy; bo nad usìm pašannym budze pokryva.</t> </i>


text:
<pb/><t>І будзе намёт для засені ўдзень ад сьпёкі і для сховішча і абароны ад непагадзі і дажджу.</t> </p><i> <t>Ì budze namët dlâ zasenì ǔdzen′ ad s′pëkì ì dlâ shovìšča ì abarony ad nepagadzì ì daždžu.</t> </i>


text:
<pb/><t>Засьпяваю Майму Любаснаму песьню Любаснага Майго пра вінаграднік Ягоны. У Любаснага Майго быў вінаграднік на вяршыні плоднай гары.</t> </p><i> <t>Zas′pâvaû Majmu Lûbasnamu pes′nû Lûbasnaga Majgo pra vìnagradnìk Âgony. U Lûbasnaga Majgo byǔ vìnagradnìk na vâršynì plodnaj gary.</t> </i>


text:
<pb/><t>І Ён абкапаў яго, і ачысьціў яго ад каменьня, і пасадзіў у ім адборныя вінаградныя лозы, і паставіў вежу пасярод яго, і выкапаў у ім чавільню, і чакаў, што ён уродзіць добрыя гронкі, а ён урадзіў дзікія ягады.</t> </p><i> <t>Ì Ën abkapaǔ âgo, ì ačys′cìǔ âgo ad kamen′nâ, ì pasadzìǔ u ìm adbornyâ vìnagradnyâ lozy, ì pastavìǔ vežu pasârod âgo, ì vykapaǔ u ìm čavìl′nû, ì čakaǔ, što ën urodzìc′ dobryâ gronkì, a ën uradzìǔ dzìkìâ âgady.</t> </i>


text:
<pb/><t>І цяпер жыхары Ерусаліма і мужчыны Юдэйскія, рассудзеце Мяне зь вінаграднікам Маім.</t> </p><i> <t>Ì câper žyhary Erusalìma ì mužčyny Ûdèjskìâ, rassudzece Mâne z′ vìnagradnìkam Maìm.</t> </i>


text:
<pb/><t>Што яшчэ трэба было б зрабіць вінаградніку Майму, чаго Я не зрабіў яму? Чаму, калі Я спадзяваўся, што ён уродзіць добрыя гронкі, ён урадзіў дзікія ягады?</t> </p><i> <t>Što âščè trèba bylo b zrabìc′ vìnagradnìku Majmu, čago Â ne zrabìǔ âmu? Čamu, kalì Â spadzâvaǔsâ, što ën urodzìc′ dobryâ gronkì, ën uradzìǔ dzìkìâ âgady?</t> </i>


text:
<pb/><t>Дык вось Я скажу вам, што зраблю зь вінаграднікам Маім: здыму зь яго агароджу, і будзе ён спусташацца; разбуру сьцены яго, і будуць яго таптаць.</t> </p><i> <t>Dyk vos′ Â skažu vam, što zrablû z′ vìnagradnìkam Maìm: zdymu z′ âgo agarodžu, ì budze ën spustašacca; razburu s′ceny âgo, ì buduc′ âgo taptac′.</t> </i>


text:
<pb/><t>І пакіну яго ў запусьценьні; ня будуць ні абразаць, ні капаць яго; і зарасьце ён цернем і ваўчкамі, і загадаю хмарам не паліваць яго дажджом.</t> </p><i> <t>Ì pakìnu âgo ǔ zapus′cen′nì; nâ buduc′ nì abrazac′, nì kapac′ âgo; ì zaras′ce ën cernem ì vaǔčkamì, ì zagadaû hmaram ne palìvac′ âgo daždžom.</t> </i>


text:
<pb/><t>Вінаграднік Госпада Саваофа ёсьць дом Ізраілеў, і мужчыны Юды - любыя саджанцы Яго. І чакаў Ён правасудзьдзя, але вось - праліцьцё крыві; чакаў праўды, і вось - лямант.</t> </p><i> <t>Vìnagradnìk Gospada Savaofa ës′c′ dom Ìzraìleǔ, ì mužčyny Ûdy - lûbyâ sadžancy Âgo. Ì čakaǔ Ën pravasudz′dzâ, ale vos′ - pralìc′cë kryvì; čakaǔ praǔdy, ì vos′ - lâmant.</t> </i>


text:
<t>Гора вам, хто дадае дом да дома, далучае поле да поля, так што іншым не застаецца месца, нібыта вы адны паселены на зямлі.</t> </p><i> <t>Gora vam, hto dadae dom da doma, dalučae pole da polâ, tak što ìnšym ne zastaecca mesca, nìbyta vy adny paseleny na zâmlì.</t> </i>


text:
<pb/><t>У вушы мае сказаў Гасподзь Саваоф: шматлікія дамы гэтыя будуць пустыя, вялікія і прыгожыя - зьбязьлюдзеюць;</t> </p><i> <t>U vušy mae skazaǔ Gaspodz′ Savaof: šmatlìkìâ damy gètyâ buduc′ pustyâ, vâlìkìâ ì prygožyâ - z′bâz′lûdzeûc′;</t> </i>


text:
<pb/><t>дзесяць дзялянак у вінаградніку дадуць адзін бат, і хомэр пасеянага зерня ўродзіць заледзьве эфу.</t> </p><i> <t>dzesâc′ dzâlânak u vìnagradnìku daduc′ adzìn bat, ì homèr paseânaga zernâ ǔrodzìc′ zaledz′ve èfu.</t> </i>


text:
<pb/><t>Гора таму, хто з раньняй раніцы шукае сікеру і да позьняга вечара разагравае сябе віном;</t> </p><i> <t>Gora tamu, hto z ran′nâj ranìcy šukae sìkeru ì da poz′nâga večara razagravae sâbe vìnom;</t> </i>


text:
<pb/><t>і цытра і лютня, тымпан і жалейка, і віно на банкетах іхніх; а на дзеі Госпада не зважаюць яны, і пра чыны рук Ягоных ня думаюць.</t> </p><i> <t>ì cytra ì lûtnâ, tympan ì žalejka, ì vìno na banketah ìhnìh; a na dzeì Gospada ne zvažaûc′ âny, ì pra čyny ruk Âgonyh nâ dumaûc′.</t> </i>


text:
<pb/><t>За тое народ мой пойдзе ў палон непрадбачана, і заможнікі яго загаладаюць, і багацеі ягоныя спрагнуцца смагаю.</t> </p><i> <t>Za toe narod moj pojdze ǔ palon nepradbačana, ì zamožnìkì âgo zagaladaûc′, ì bagaceì âgonyâ spragnucca smagaû.</t> </i>


text:
<pb/><t>За тое пашырылася апраметная, і над меру разьзявіла пашчу сваю; і сыдзе туды слава іхняя, і багацьце іхняе, і шум іхні, і ўсё, што разьвесяляе іх.</t> </p><i> <t>Za toe pašyrylasâ aprametnaâ, ì nad meru raz′zâvìla pašču svaû; ì sydze tudy slava ìhnââ, ì bagac′ce ìhnâe, ì šum ìhnì, ì ǔsë, što raz′vesâlâe ìh.</t> </i>


text:
<pb/><t>І схіліцца чалавек, і ўпакорыцца мужчына, і вочы гардзеяў панікнуць;</t> </p><i> <t>Ì shìlìcca čalavek, ì ǔpakorycca mužčyna, ì vočy gardzeâǔ panìknuc′;</t> </i>


text:
<pb/><t>А Гасподзь Саваоф узьнясецца высока ў судзе, і Бог Сьвяты выявіць сьвятасьць Сваю ў праўдзе.</t> </p><i> <t>A Gaspodz′ Savaof uz′nâsecca vysoka ǔ sudze, ì Bog S′vâty vyâvìc′ s′vâtas′c′ Svaû ǔ praǔdze.</t> </i>


text:
<pb/><t>І будуць пасьвіцца авечкі па сваёй волі, і чужыя будуць карміцца пакінутымі тлустымі пашамі багацеяў.</t> </p><i> <t>Ì buduc′ pas′vìcca avečkì pa svaëj volì, ì čužyâ buduc′ karmìcca pakìnutymì tlustymì pašamì bagaceâǔ.</t> </i>


text:
<pb/><t>Гора тым, якія цягнуць на сябе беззаконьне вяроўкамі марнасьці і грэх - як бы ляйчынамі калясьнічнымі;</t> </p><i> <t>Gora tym, âkìâ câgnuc′ na sâbe bezzakon′ne vâroǔkamì marnas′cì ì grèh - âk by lâjčynamì kalâs′nìčnymì;</t> </i>


text:
<pb/><t>якія кажуць: "Няхай Ён пасьпяшаецца і паскорыць дзею Сваю, каб мы бачылі, і хай наблізіцца і выканаецца парада Сьвятога Ізраілевага, каб мы даведаліся!"</t> </p><i> <t>âkìâ kažuc′: "Nâhaj Ën pas′pâšaecca ì paskoryc′ dzeû Svaû, kab my bačylì, ì haj nablìzìcca ì vykanaecca parada S′vâtoga Ìzraìlevaga, kab my davedalìsâ!"</t> </i>


text:
<pb/><t>Гора тым, якія зло называюць дабром, і дабро - злом, цемру лічаць сьвятлом, і сьвятло - цемраю, горкае лічаць салодкім, і салодкае - горкім!</t> </p><i> <t>Gora tym, âkìâ zlo nazyvaûc′ dabrom, ì dabro - zlom, cemru lìčac′ s′vâtlom, ì s′vâtlo - cemraû, gorkae lìčac′ salodkìm, ì salodkae - gorkìm!</t> </i>


text:
<pb/><t>Гора тым, якія мудрыя ў вачах сваіх і разумныя перад самімі сабою!</t> </p><i> <t>Gora tym, âkìâ mudryâ ǔ vačah svaìh ì razumnyâ perad samìmì saboû!</t> </i>


text:
<pb/><t>Гора тым, якія багатыры піць віно і моцныя гатаваць моцны напой,</t> </p><i> <t>Gora tym, âkìâ bagatyry pìc′ vìno ì mocnyâ gatavac′ mocny napoj,</t> </i>


text:
<pb/><t>якія за хабар апраўдваюць вінаватага і праведных пазбаўляюць законнага!</t> </p><i> <t>âkìâ za habar apraǔdvaûc′ vìnavataga ì pravednyh pazbaǔlâûc′ zakonnaga!</t> </i>


text:
<pb/><t>Як агонь пажырае салому, і полымя зьнішчае сена, так спарахнее корань іхні і цьвет іх разьвеецца пылам; бо заняхаілі яны закон Госпада Саваофа і заняхаілі слова Сьвятога Ізраілевага.</t> </p><i> <t>Âk agon′ pažyrae salomu, ì polymâ z′nìščae sena, tak sparahnee koran′ ìhnì ì c′vet ìh raz′veecca pylam; bo zanâhaìlì âny zakon Gospada Savaofa ì zanâhaìlì slova S′vâtoga Ìzraìlevaga.</t> </i>


text:
<pb/><t>За тое загарыцца гнеў Госпада на народ Ягоны, і працягне Ён руку Сваю на яго і ўразіць яго, аж здрыгануцца горы, і трупы іх будуць, як памёт на вуліцах. І пры ўсім гэтым гнеў Яго не адступіцца, і рука Яго яшчэ будзе працягнутая.</t> </p><i> <t>Za toe zagarycca gneǔ Gospada na narod Âgony, ì pracâgne Ën ruku Svaû na âgo ì ǔrazìc′ âgo, až zdryganucca gory, ì trupy ìh buduc′, âk pamët na vulìcah. Ì pry ǔsìm gètym gneǔ Âgo ne adstupìcca, ì ruka Âgo âščè budze pracâgnutaâ.</t> </i>


text:
<pb/><t>І падыме сьцяг народам далёкім і дасьць знак таму, хто жыве на краі зямлі, - і вось, ён лёгка і скора прыйдзе;</t> </p><i> <t>Ì padyme s′câg narodam dalëkìm ì das′c′ znak tamu, hto žyve na kraì zâmlì, - ì vos′, ën lëgka ì skora pryjdze;</t> </i>


text:
<pb/><t>і ня будзе ў яго ні стомленага, ні зьнямоглага; ніводзін не задрэмле і не засьне, і ня здымецца пояс са сьцёгнаў ягоных, і не парвецца рэмень на абутку ягоным;</t> </p><i> <t>ì nâ budze ǔ âgo nì stomlenaga, nì z′nâmoglaga; nìvodzìn ne zadrèmle ì ne zas′ne, ì nâ zdymecca poâs sa s′cëgnaǔ âgonyh, ì ne parvecca rèmen′ na abutku âgonym;</t> </i>


text:
<pb/><t>стрэлы ў яго навостраныя, і ўсе лукі ў яго напятыя; капыты коней ягоных падобныя да крэменю, і колы яго, як віхура;</t> </p><i> <t>strèly ǔ âgo navostranyâ, ì ǔse lukì ǔ âgo napâtyâ; kapyty konej âgonyh padobnyâ da krèmenû, ì koly âgo, âk vìhura;</t> </i>


text:
<pb/><t>рык ягоны, як рык ільвіцы; ён рыкае як ільвяня, і зарыкае і схопіць здабычу, і панясе, і ніхто не адбярэ.</t> </p><i> <t>ryk âgony, âk ryk ìl′vìcy; ën rykae âk ìl′vânâ, ì zarykae ì shopìc′ zdabyču, ì panâse, ì nìhto ne adbârè.</t> </i>


text:
<pb/><t>І зарыкае на яго ў той дзень быццам рыкам разьятранага мора; і гляне ён на зямлю, і вось - цемра, гора, і сьвятло патухла ў аблоках.</t> </p><i> <t>Ì zarykae na âgo ǔ toj dzen′ byccam rykam raz′âtranaga mora; ì glâne ën na zâmlû, ì vos′ - cemra, gora, ì s′vâtlo patuhla ǔ ablokah.</t> </i>


text:
<pb/>У год сьмерці цара Азіі бачыў я Госпада, Які сядзеў на троне высокім і ўзьнесеным, і краі шатаў Ягоных напаўнялі ўвесь храм. </p><i> U god s′mercì cara Azìì bačyǔ â Gospada, Âkì sâdzeǔ na trone vysokìm ì ǔz′nesenym, ì kraì šataǔ Âgonyh napaǔnâlì ǔves′ hram. </i>


text:
Вакол Яго стаялі серафімы; у кожнага зь іх па шэсьць крылаў: двума засланяў кожны аблічча сваё, і двума засланяў ногі свае, і двума лётаў. </p><i> Vakol Âgo staâlì serafìmy; u kožnaga z′ ìh pa šès′c′ krylaǔ: dvuma zaslanâǔ kožny ablìčča svaë, ì dvuma zaslanâǔ nogì svae, ì dvuma lëtaǔ. </i>


text:
І клікалі адзін аднаму і казалі: Сьвяты, Сьвяты, Сьвяты Гасподзь Саваоф! уся зямля поўная славы Ягонай! </p><i> Ì klìkalì adzìn adnamu ì kazalì: S′vâty, S′vâty, S′vâty Gaspodz′ Savaof! usâ zâmlâ poǔnaâ slavy Âgonaj! </i>


text:
І затрэсьліся бэлькі ў браме ад голасу тых, што клікалі, і дом напоўніўся дымам ахвярным. </p><i> Ì zatrès′lìsâ bèl′kì ǔ brame ad golasu tyh, što klìkalì, ì dom napoǔnìǔsâ dymam ahvârnym. </i>


text:
<pb/>І сказаў я: гора мне! загінуў я! бо я чалавек зь нячыстымі вуснамі, і жыву сярод люду таксама зь нячыстымі вуснамі, - і вочы мае бачылі Цара, Госпада Саваофа. </p><i> Ì skazaǔ â: gora mne! zagìnuǔ â! bo â čalavek z′ nâčystymì vusnamì, ì žyvu sârod lûdu taksama z′ nâčystymì vusnamì, - ì vočy mae bačylì Cara, Gospada Savaofa. </i>


text:
Тады прыляцеў да мяне адзін серафім, і ў руцэ ў яго распалены вугаль, які ён узяў абцугамі з ахвярніка, </p><i> Tady prylâceǔ da mâne adzìn serafìm, ì ǔ rucè ǔ âgo raspaleny vugal′, âkì ën uzâǔ abcugamì z ahvârnìka, </i>


text:
і дакрануўся да вуснаў маіх і сказаў: вось, гэта кранулася вуснаў тваіх, і беззаконьне тваё адведзена ад цябе, і грэх твой ачышчаны. </p><i> ì dakranuǔsâ da vusnaǔ maìh ì skazaǔ: vos′, gèta kranulasâ vusnaǔ tvaìh, ì bezzakon′ne tvaë advedzena ad câbe, ì grèh tvoj ačyščany. </i>


text:
І пачуў я голас Госпада, Які сказаў: каго Мне паслаць? і хто туды пойдзе за вас? І сказаў я: вось я, пашлі мяне. </p><i> Ì pačuǔ â golas Gospada, Âkì skazaǔ: kago Mne paslac′? ì hto tudy pojdze za vas? Ì skazaǔ â: vos′ â, pašlì mâne. </i>


text:
А Ён сказаў: ідзі і скажы гэтаму народу: <t>слыхам пачуеце, і не ўразумееце; і вачыма глядзецьмеце, і ня ўбачыце.</t> </p><i> A Ën skazaǔ: ìdzì ì skažy gètamu narodu: <t>slyham pačuece, ì ne ǔrazumeece; ì vačyma glâdzec′mece, ì nâ ǔbačyce.</t> </i>


text:
<pb/><t>Агрубела бо сэрца ў людзей гэтых, і цяжка чуюць вушыма, і зьмежылі вочы свае, хай ня ўгледзяць вачыма, і не пачуюць вушыма, і сэрцам не ўразумеюць, і не навернуцца, каб Я ацаліў іх.</t> </p><i> <t>Agrubela bo sèrca ǔ lûdzej gètyh, ì câžka čuûc′ vušyma, ì z′mežylì vočy svae, haj nâ ǔgledzâc′ vačyma, ì ne pačuûc′ vušyma, ì sèrcam ne ǔrazumeûc′, ì ne navernucca, kab Â acalìǔ ìh.</t> </i>


text:
<pb/><t>І сказаў я: ці надоўга, Госпадзе? Ён сказаў: пакуль не апусьцеюць гарады, і не застануцца без жыхароў, і дамы бязь людзей, і пакуль зямля гэтая зусім не запусьцеецца.</t> </p><i> <t>Ì skazaǔ â: cì nadoǔga, Gospadze? Ën skazaǔ: pakul′ ne apus′ceûc′ garady, ì ne zastanucca bez žyharoǔ, ì damy bâz′ lûdzej, ì pakul′ zâmlâ gètaâ zusìm ne zapus′ceecca.</t> </i>


text:
<pb/><t>І выдаліць Гасподзь людзей, і вялікае запусьценьне будзе на гэтай зямлі.</t> </p><i> <t>Ì vydalìc′ Gaspodz′ lûdzej, ì vâlìkae zapus′cen′ne budze na gètaj zâmlì.</t> </i>


text:
<pb/><t>І калі яшчэ застанецца дзясятая частка на ёй, і вернецца, яна зноў будзе спустошана; але, як ад ліпы і як ад дуба, калі яны сьсечаны, застаецца корань іх, так сьвятое насеньне будзе коранем яе.</t> </p><i> <t>Ì kalì âščè zastanecca dzâsâtaâ častka na ëj, ì vernecca, âna znoǔ budze spustošana; ale, âk ad lìpy ì âk ad duba, kalì âny s′sečany, zastaecca koran′ ìh, tak s′vâtoe nasen′ne budze koranem âe.</t> </i>


text:
<pb/>І было ў дні Ахаза, сына Ёатамавага, сына Азіі, цара Юдэйскага, Рэцын, цар Сірыйскі, і Факей, сын Рэмаліінаў, цар Ізраільскі, пайшлі супроць Ерусаліма, каб заваяваць яго, - але не маглі заваяваць. </p><i> Ì bylo ǔ dnì Ahaza, syna Ëatamavaga, syna Azìì, cara Ûdèjskaga, Rècyn, car Sìryjskì, ì Fakej, syn Rèmalììnaǔ, car Ìzraìl′skì, pajšlì suproc′ Erusalìma, kab zavaâvac′ âgo, - ale ne maglì zavaâvac′. </i>


text:
<pb/>І было абвешчана дому Давідаваму, і сказана: Сірыяне разьмясьціліся ў зямлі Яфрэмавай; і пахіснулася сэрца ягонае і сэрца народа ягонага, як хістаюцца ад ветру дрэвы ў лесе. </p><i> Ì bylo abveščana domu Davìdavamu, ì skazana: Sìryâne raz′mâs′cìlìsâ ǔ zâmlì Âfrèmavaj; ì pahìsnulasâ sèrca âgonae ì sèrca naroda âgonaga, âk hìstaûcca ad vetru drèvy ǔ lese. </i>


text:
І сказаў Гасподзь Ісаю: выйдзі ты і сын твой, Шэарасуў насустрач Ахазу, да канца канала верхняй сажалкі, на дарогу да поля бялільнага, </p><i> Ì skazaǔ Gaspodz′ Ìsaû: vyjdzì ty ì syn tvoj, Šèarasuǔ nasustrač Ahazu, da kanca kanala verhnâj sažalkì, na darogu da polâ bâlìl′naga, </i>


text:
і скажы яму: сачы і будзь спакойны; ня бойся, і хай не занепадае сэрца тваё і не палохаецца гэтых двух недагарэлых дымных галавешак, ад распаленага гневу Рэцына і Сірыянаў, і сына Рэмаліінавага. </p><i> ì skažy âmu: sačy ì budz′ spakojny; nâ bojsâ, ì haj ne zanepadae sèrca tvaë ì ne palohaecca gètyh dvuh nedagarèlyh dymnyh galavešak, ad raspalenaga gnevu Rècyna ì Sìryânaǔ, ì syna Rèmalììnavaga. </i>


text:
Сірыя, Яфрэм і сын Рэмаліінаў намышляюць супроць цябе ліхое, кажучы: </p><i> Sìryâ, Âfrèm ì syn Rèmalììnaǔ namyšlâûc′ suproc′ câbe lìhoe, kažučy: </i>


text:
пойдзем на Юдэю, і ўзбурым яе, і авалодаем ёю, і паставім у ёй царом сына Тавэілавага. </p><i> pojdzem na Ûdèû, ì ǔzburym âe, ì avalodaem ëû, ì pastavìm u ëj carom syna Tavèìlavaga. </i>


text:
Але Гасподзь Бог так кажа: <t>гэта ня станецца і ня збудзецца;</t> </p><i> Ale Gaspodz′ Bog tak kaža: <t>gèta nâ stanecca ì nâ zbudzecca;</t> </i>


text:
<pb/><t>бо галава Сірыі - Дамаск, і галава Дамаска - Рэцын; а праз шасьцьдзясят пяць гадоў Яфрэм перастане быць народам;</t> </p><i> <t>bo galava Sìryì - Damask, ì galava Damaska - Rècyn; a praz šas′c′dzâsât pâc′ gadoǔ Âfrèm perastane byc′ narodam;</t> </i>


text:
<pb/><t>і галава Яфрэма - Самарыя, і галава Самарыі - сын Рэмаліінаў. Калі вы ня верыце, дык таму, што вы не засьведчаныя.</t> </p><i> <t>ì galava Âfrèma - Samaryâ, ì galava Samaryì - syn Rèmalììnaǔ. Kalì vy nâ veryce, dyk tamu, što vy ne zas′vedčanyâ.</t> </i>


text:
І Гасподзь гаварыў далей да Ахаза, і сказаў: </p><i> Ì Gaspodz′ gavaryǔ dalej da Ahaza, ì skazaǔ: </i>


text:
прасі сабе азнакі ў Госпада Бога твайго: прасі альбо ў глыбіні, альбо на вышыні. </p><i> prasì sabe aznakì ǔ Gospada Boga tvajgo: prasì al′bo ǔ glybìnì, al′bo na vyšynì. </i>


text:
І сказаў Ахаз: ня буду прасіць і ня буду спакушаць Госпада. </p><i> Ì skazaǔ Ahaz: nâ budu prasìc′ ì nâ budu spakušac′ Gospada. </i>


text:
Тады сказаў Ісая: слухайце ж, доме Давідаў! няўжо мала вам абцяжваць людзей, што вы хочаце абцяжваць і Бога майго? </p><i> Tady skazaǔ Ìsaâ: sluhajce ž, dome Davìdaǔ! nâǔžo mala vam abcâžvac′ lûdzej, što vy hočace abcâžvac′ ì Boga majgo? </i>


text:
Дык вось Сам Гасподзь дасьць вам азнаку: вось, Дзева ва ўлоньні зачне і народзіць Сына, і дадуць імя Яму: Эмануіл. </p><i> Dyk vos′ Sam Gaspodz′ das′c′ vam aznaku: vos′, Dzeva va ǔlon′nì začne ì narodzìc′ Syna, ì daduc′ ìmâ Âmu: Èmanuìl. </i>


text:
Ён будзе карміцца малаком і мёдам, пакуль ня будзе ўмець адкідаць благое і выбіраць добрае. </p><i> Ën budze karmìcca malakom ì mëdam, pakul′ nâ budze ǔmec′ adkìdac′ blagoe ì vybìrac′ dobrae. </i>


text:
Бо, перш чым гэтае дзіця ўмецьме адкідаць благое і выбіраць добрае, зямля тая, якое ты баішся, будзе пакінута абодвума царамі яе. </p><i> Bo, perš čym gètae dzìcâ ǔmec′me adkìdac′ blagoe ì vybìrac′ dobrae, zâmlâ taâ, âkoe ty baìšsâ, budze pakìnuta abodvuma caramì âe. </i>


text:
Але навядзе Гасподзь на цябе і на народ твой і на дом бацькі твайго дні, якія ня прыходзілі з часу адпаду Яфрэма ад Юды, навядзе цара Асірыйскага. </p><i> Ale navâdze Gaspodz′ na câbe ì na narod tvoj ì na dom bac′kì tvajgo dnì, âkìâ nâ pryhodzìlì z času adpadu Âfrèma ad Ûdy, navâdze cara Asìryjskaga. </i>


text:
<pb/>І станецца ў той дзень: Гасподзь дасьць знак мусе, якая пры ўтоку ракі Егіпецкай, і пчале, якая ў зямлі Асірыйскай, </p><i> Ì stanecca ǔ toj dzen′: Gaspodz′ das′c′ znak muse, âkaâ pry ǔtoku rakì Egìpeckaj, ì pčale, âkaâ ǔ zâmlì Asìryjskaj, </i>


text:
і прыляцяць і пасядуць яны ўсе па далінах апусьцелых і па расколінах скал, і па ўсім калючым кустоўі і па ўсіх дрэвах. </p><i> ì prylâcâc′ ì pasâduc′ âny ǔse pa dalìnah apus′celyh ì pa raskolìnah skal, ì pa ǔsìm kalûčym kustoǔì ì pa ǔsìh drèvah. </i>


text:
У той дзень паголіць Гасподзь брытваю, узятаю па той бок ракі царом Асірыйскім, галаву і валасы на нагах, і нават здыме бараду. </p><i> U toj dzen′ pagolìc′ Gaspodz′ brytvaû, uzâtaû pa toj bok rakì carom Asìryjskìm, galavu ì valasy na nagah, ì navat zdyme baradu. </i>


text:
І станецца ў той дзень: хто будзе трымаць карову і дзьве авечкі, </p><i> Ì stanecca ǔ toj dzen′: hto budze trymac′ karovu ì dz′ve avečkì, </i>


text:
з багацьця малака, якое яны дадуць, спажываць будзе масла; масла і мёд будуць есьці ўсе, што засталіся ў гэтай зямлі. </p><i> z bagac′câ malaka, âkoe âny daduc′, spažyvac′ budze masla; masla ì mëd buduc′ es′cì ǔse, što zastalìsâ ǔ gètaj zâmlì. </i>


text:
І станецца ў той дзень: на ўсякім месцы, дзе расла тысяча вінаградных лозаў на тысячу срэбранікаў, будзе церне і калючы хмыз. </p><i> Ì stanecca ǔ toj dzen′: na ǔsâkìm mescy, dze rasla tysâča vìnagradnyh lozaǔ na tysâču srèbranìkaǔ, budze cerne ì kalûčy hmyz. </i>


text:
Са стрэламі і лукамі хадзіцьмуць туды, бо ўся зямля будзе цернем і калючым хмызам. </p><i> Sa strèlamì ì lukamì hadzìc′muc′ tudy, bo ǔsâ zâmlâ budze cernem ì kalûčym hmyzam. </i>


text:
І ні на адну гару, якую капалі рыдлёўкамі, ня пойдзеш, баючыся церняў і калючых хмызаў: туды будуць выганяць валоў, і дробнае быдла таптацьме іх. </p><i> Ì nì na adnu garu, âkuû kapalì rydlëǔkamì, nâ pojdzeš, baûčysâ cernâǔ ì kalûčyh hmyzaǔ: tudy buduc′ vyganâc′ valoǔ, ì drobnae bydla taptac′me ìh. </i>


text:
<pb/>І сказаў мне Гасподзь: вазьмі сабе вялікі сувой і накрэсьлі на ім чалавечымі пісьмёнамі: магер-шэлал-хаш-баз*. </p><i> Ì skazaǔ mne Gaspodz′: vaz′mì sabe vâlìkì suvoj ì nakrès′lì na ìm čalavečymì pìs′mënamì: mager-šèlal-haš-baz*. </i>


text:
І я ўзяў сабе верных сьведкаў: Урыю сьвятара і Захарыю, сына Варахіінавага, </p><i> Ì â ǔzâǔ sabe vernyh s′vedkaǔ: Uryû s′vâtara ì Zaharyû, syna Varahììnavaga, </i>


text:
і наблізіўся я да прарочыцы, і яна зачала і нарадзіла сына. І сказаў мне Гасподзь: назаві яго імем: магер-шэлал-хаш-баз; </p><i> ì nablìzìǔsâ â da praročycy, ì âna začala ì naradzìla syna. Ì skazaǔ mne Gaspodz′: nazavì âgo ìmem: mager-šèlal-haš-baz; </i>


text:
бо перш, чым дзіця навучыцца вымаўляць: "бацька мой", "маці мая", багацьці Дамаска і здабычы Самарыйскія панясуць перад царом Асірыйскім. </p><i> bo perš, čym dzìcâ navučycca vymaǔlâc′: "bac′ka moj", "macì maâ", bagac′cì Damaska ì zdabyčy Samaryjskìâ panâsuc′ perad carom Asìryjskìm. </i>


text:
<pb/>І гаварыў далей Гасподзь да мяне і сказаў яшчэ: </p><i> Ì gavaryǔ dalej Gaspodz′ da mâne ì skazaǔ âščè: </i>


text:
за тое, што гэты народ пагарджае водамі Сілаама, што плывуць ціха, і захапляецца Рэцынам і сынам Рэмалііным, </p><i> za toe, što gèty narod pagardžae vodamì Sìlaama, što plyvuc′ cìha, ì zahaplâecca Rècynam ì synam Rèmalììnym, </i>


text:
навядзе на яго Гасподзь воды бурлівыя і вялікія - цара Асірыйскага з усёю славаю ягонай; і падымецца яна ва ўсіх пратоках сваіх і выйдзе з усіх берагоў сваіх; </p><i> navâdze na âgo Gaspodz′ vody burlìvyâ ì vâlìkìâ - cara Asìryjskaga z usëû slavaû âgonaj; ì padymecca âna va ǔsìh pratokah svaìh ì vyjdze z usìh beragoǔ svaìh; </i>


text:
і пойдзе па Юдэі, і затопіць яе, і высока падымецца - дастане да шыі; і размах крылаў яе будзе на ўсю шырыню зямлі Тваёй, Эмануіле! </p><i> ì pojdze pa Ûdèì, ì zatopìc′ âe, ì vysoka padymecca - dastane da šyì; ì razmah krylaǔ âe budze na ǔsû šyrynû zâmlì Tvaëj, Èmanuìle! </i>


text:
<t>Варагуйце, народы, але дрыжэце, і слухайце, усе далёкія землі! Узбройвайцеся, але дрыжэце; узбройвайцеся, але дрыжэце!</t> </p><i> <t>Varagujce, narody, ale dryžèce, ì sluhajce, use dalëkìâ zemlì! Uzbrojvajcesâ, ale dryžèce; uzbrojvajcesâ, ale dryžèce!</t> </i>


text:
<pb/><t>Намышляйце намыслы, але яны задарэмняцца; кажэце слова, але яно ня спраўдзіцца: бо з намі Бог!</t> </p><i> <t>Namyšlâjce namysly, ale âny zadarèmnâcca; kažèce slova, ale âno nâ spraǔdzìcca: bo z namì Bog!</t> </i>


text:
Бо так казаў мне Гасподзь, трымаючы на мне моцную руку і асьцерагаючы мяне не хадзіць дарогаю гэтага народа, і сказаў: </p><i> Bo tak kazaǔ mne Gaspodz′, trymaûčy na mne mocnuû ruku ì as′ceragaûčy mâne ne hadzìc′ darogaû gètaga naroda, ì skazaǔ: </i>


text:
<t>"не называйце змоваю ўсяго таго, што народ гэты называе змоваю; і ня бойцеся таго, чаго ён баіцца, і ня дрыжэце.</t> </p><i> <t>"ne nazyvajce zmovaû ǔsâgo tago, što narod gèty nazyvae zmovaû; ì nâ bojcesâ tago, čago ën baìcca, ì nâ dryžèce.</t> </i>


text:
<pb/><t>Госпада Саваофа - Яго шануйце сьвята, і Ён - страх ваш, і Ён - дрыжаньне вашае!</t> </p><i> <t>Gospada Savaofa - Âgo šanujce s′vâta, ì Ën - strah vaš, ì Ën - dryžan′ne vašae!</t> </i>


text:
<pb/><t>І будзе Ён сьвятыняю і каменем спатыканьня, і скалою спакусы абодвум дамам Ізраіля, пасткай і сеткай жыхарам Ерусаліма.</t> </p><i> <t>Ì budze Ën s′vâtynâû ì kamenem spatykan′nâ, ì skaloû spakusy abodvum damam Ìzraìlâ, pastkaj ì setkaj žyharam Erusalìma.</t> </i>


text:
<pb/><t>І многія зь іх спатыкнуцца і ўпадуць і разаб'юцца, і заблытаюцца ў сетцы і будуць злоўленыя.</t> </p><i> <t>Ì mnogìâ z′ ìh spatyknucca ì ǔpaduc′ ì razab'ûcca, ì zablytaûcca ǔ setcy ì buduc′ zloǔlenyâ.</t> </i>


text:
<pb/><t>Завяжы сьведчаньне, і запячатай навуку пры вучнях маіх".</t> </p><i> <t>Zavâžy s′vedčan′ne, ì zapâčataj navuku pry vučnâh maìh".</t> </i>


text:
<pb/><t>Дык вось я спадзяюся на Госпада, Які схаваў аблічча Сваё ад дома Якаўлевага, і спадзяюся на Яго.</t> </p><i> <t>Dyk vos′ â spadzâûsâ na Gospada, Âkì shavaǔ ablìčča Svaë ad doma Âkaǔlevaga, ì spadzâûsâ na Âgo.</t> </i>


text:
<pb/><t>Вось я і дзеці, якіх даў мне Гасподзь, мы як азнакі і папярэджаньні ў Ізраілі ад Госпада Саваофа, Які жыве на гары Сіён.</t> </p><i> <t>Vos′ â ì dzecì, âkìh daǔ mne Gaspodz′, my âk aznakì ì papârèdžan′nì ǔ Ìzraìlì ad Gospada Savaofa, Âkì žyve na gary Sìën.</t> </i>


text:
І калі скажуць вам: зьвярнецеся да заклінальнікаў духаў памерлых і да чарадзеяў, да шаптуноў і нутрамоўцаў, - тады адказвайце: ці не павінен народ зьвяртацца да свайго Бога? ці пытаюцца ў мёртвых пра жывых? </p><i> Ì kalì skažuc′ vam: z′vârnecesâ da zaklìnal′nìkaǔ duhaǔ pamerlyh ì da čaradzeâǔ, da šaptunoǔ ì nutramoǔcaǔ, - tady adkazvajce: cì ne pavìnen narod z′vârtacca da svajgo Boga? cì pytaûcca ǔ mërtvyh pra žyvyh? </i>


text:
Зьвяртайцеся да закона і сьведчаньня. Калі яны не гавораць, як гэтае слова, дык няма ў ім сьвятла. </p><i> Z′vârtajcesâ da zakona ì s′vedčan′nâ. Kalì âny ne gavorac′, âk gètae slova, dyk nâma ǔ ìm s′vâtla. </i>


text:
І будуць яны бадзяцца па зямлі, жорстка ўцісканыя і галодныя; і ў часы голаду будуць злавацца, клясьці цара свайго і Бога. </p><i> Ì buduc′ âny badzâcca pa zâmlì, žorstka ǔcìskanyâ ì galodnyâ; ì ǔ časy goladu buduc′ zlavacca, klâs′cì cara svajgo ì Boga. </i>


text:
І паглядзяць угору, і паглядзяць на зямлю; і вось - гора і змрок, густая цемра, і будуць укінуты ў цемру. Але не заўсёды будзе змрок там, дзе цяпер ён згусьціўся. </p><i> Ì paglâdzâc′ ugoru, ì paglâdzâc′ na zâmlû; ì vos′ - gora ì zmrok, gustaâ cemra, ì buduc′ ukìnuty ǔ cemru. Ale ne zaǔsëdy budze zmrok tam, dze câper ën zgus′cìǔsâ. </i>


text:
<t>Ранейшы час зьняцэніў зямлю Завулонавую і зямлю Нэфталімавую; а далейшы праславіць дарогу прыморскую, зямлю заярданскую, Галілею язычніцкую.</t> </p><i> <t>Ranejšy čas z′nâcènìǔ zâmlû Zavulonavuû ì zâmlû Nèftalìmavuû; a dalejšy praslavìc′ darogu prymorskuû, zâmlû zaârdanskuû, Galìleû âzyčnìckuû.</t> </i>


text:
<pb/><t>Народ, які хадзіў у цемры, убачыць сьвятло вялікае; на жыхароў краіны ценю сьмяротнага сьвятло зазьзяе.</t> </p><i> <t>Narod, âkì hadzìǔ u cemry, ubačyc′ s′vâtlo vâlìkae; na žyharoǔ kraìny cenû s′mârotnaga s′vâtlo zaz′zâe.</t> </i>


text:
<pb/><t>Ты памножыш народ, павялічыш радасьць ягоную. Ён будзе весяліцца перад Табою, як весяляцца ў час жніва, як радуюцца пры падзеле здабычы.</t> </p><i> <t>Ty pamnožyš narod, pavâlìčyš radas′c′ âgonuû. Ën budze vesâlìcca perad Taboû, âk vesâlâcca ǔ čas žnìva, âk raduûcca pry padzele zdabyčy.</t> </i>


text:
<pb/><t>Бо ярмо, якое ўціскала яго, і жазло, якое біла яго, і кій прыгнятальніка - Ты паламаеш, як у дзень Мадыяма.</t> </p><i> <t>Bo ârmo, âkoe ǔcìskala âgo, ì žazlo, âkoe bìla âgo, ì kìj prygnâtal′nìka - Ty palamaeš, âk u dzen′ Madyâma.</t> </i>


text:
<pb/><t>Бо ўсякі абутак воіна ў часе бітвы, і вопратка, залітая крывёю, будуць аддадзены на спаленьне, на ежу агню.</t> </p><i> <t>Bo ǔsâkì abutak voìna ǔ čase bìtvy, ì vopratka, zalìtaâ kryvëû, buduc′ addadzeny na spalen′ne, na ežu agnû.</t> </i>


text:
<pb/><t>Бо дзіця нарадзілася нам; Сын дадзены нам; уладарства на плячах у Яго, і дадуць імя Яму: Дзівосны, Дарадца, Бог Моцны, Бацька Вечнасьці, Князь Міру.</t> </p><i> <t>Bo dzìcâ naradzìlasâ nam; Syn dadzeny nam; uladarstva na plâčah u Âgo, ì daduc′ ìmâ Âmu: Dzìvosny, Daradca, Bog Mocny, Bac′ka Večnas′cì, Knâz′ Mìru.</t> </i>


text:
<pb/><t>Памнажэньню ўладарства Яго і міру няма краю на пасадзе Давідавым і ў царстве ў Яго, каб Яму сьцьвердзіць яго і ўмацаваць яго правасудзьдзем і праўдаю ад сёньня і давеку. Рупнасьць Госпада Саваофа зробіць гэта.</t> </p><i> <t>Pamnažèn′nû ǔladarstva Âgo ì mìru nâma kraû na pasadze Davìdavym ì ǔ carstve ǔ Âgo, kab Âmu s′c′verdzìc′ âgo ì ǔmacavac′ âgo pravasudz′dzem ì praǔdaû ad sën′nâ ì daveku. Rupnas′c′ Gospada Savaofa zrobìc′ gèta.</t> </i>


text:
<t>Слова пасылае Гасподзь на Якава, і яно сыходзіць на Ізраіля,</t> </p><i> <t>Slova pasylae Gaspodz′ na Âkava, ì âno syhodzìc′ na Ìzraìlâ,</t> </i>


text:
<pb/><t>каб ведаў увесь народ, Яфрэм і жыхары Самарыі, якія з пыхаю і пагардлівым сэрцам кажуць:</t> </p><i> <t>kab vedaǔ uves′ narod, Âfrèm ì žyhary Samaryì, âkìâ z pyhaû ì pagardlìvym sèrcam kažuc′:</t> </i>


text:
<pb/><t>"цэглы пападалі, пабудуем з часанага каменю; сікаморы высечаны, заменім іх кедрамі".</t> </p><i> <t>"cègly papadalì, pabuduem z časanaga kamenû; sìkamory vysečany, zamenìm ìh kedramì".</t> </i>


text:
<pb/><t>І падыме Гасподзь супроць яго ворагаў Рэцына, і супастатаў ягоных узброіць:</t> </p><i> <t>Ì padyme Gaspodz′ suproc′ âgo voragaǔ Rècyna, ì supastataǔ âgonyh uzbroìc′:</t> </i>


text:
<pb/><t>Сірыянаў з усходу, а Філістымлянаў з захаду; і будуць яны жэрці Ізраіля на поўную пашчу. Пры гэтым не адкасьнецца гнеў Яго, і рука Яго яшчэ прасьцёртая.</t> </p><i> <t>Sìryânaǔ z ushodu, a Fìlìstymlânaǔ z zahadu; ì buduc′ âny žèrcì Ìzraìlâ na poǔnuû pašču. Pry gètym ne adkas′necca gneǔ Âgo, ì ruka Âgo âščè pras′cërtaâ.</t> </i>


text:
<pb/><t>Але народ не навяртаецца да Таго, Хто б'е яго, і да Госпада Саваофа не прыбягае.</t> </p><i> <t>Ale narod ne navârtaecca da Tago, Hto b'e âgo, ì da Gospada Savaofa ne prybâgae.</t> </i>


text:
<pb/><t>І адсячэ Гасподзь у Ізраіля галаву і хвост, пальму і трысьціну, у адзін дзень:</t> </p><i> <t>Ì adsâčè Gaspodz′ u Ìzraìlâ galavu ì hvost, pal′mu ì trys′cìnu, u adzìn dzen′:</t> </i>


text:
<pb/><t>старац і знакаміты, - гэта галава; а прарок-ілжэнастаўнік ёсьць хвост.</t> </p><i> <t>starac ì znakamìty, - gèta galava; a prarok-ìlžènastaǔnìk ës′c′ hvost.</t> </i>


text:
<pb/><t>І правадыры гэтага народа ўвядуць яго ў аблуду, і тыя, каго яны ўвядуць, загінуць.</t> </p><i> <t>Ì pravadyry gètaga naroda ǔvâduc′ âgo ǔ abludu, ì tyâ, kago âny ǔvâduc′, zagìnuc′.</t> </i>


text:
<pb/><t>Таму за юнакоў яго не парадуецца Гасподзь, і сіротаў яго і ўдоваў не пашкадуе; бо ўсе яны - крывадушнікі і ліхадзеі, і вусны ўсіх гавораць зласьліва. Пры ўсім гэтым не адкасьнецца гнеў Ягоны, і рука Яго яшчэ прасьцёртая.</t> </p><i> <t>Tamu za ûnakoǔ âgo ne paraduecca Gaspodz′, ì sìrotaǔ âgo ì ǔdovaǔ ne paškadue; bo ǔse âny - kryvadušnìkì ì lìhadzeì, ì vusny ǔsìh gavorac′ zlas′lìva. Pry ǔsìm gètym ne adkas′necca gneǔ Âgony, ì ruka Âgo âščè pras′cërtaâ.</t> </i>


text:
<pb/><t>Бо беззаконьне, як агонь, разгарэлася; пажырае церне і калючы хмыз і палае ў нетрах лесу, - і шугаюць слупы дыму.</t> </p><i> <t>Bo bezzakon′ne, âk agon′, razgarèlasâ; pažyrae cerne ì kalûčy hmyz ì palae ǔ netrah lesu, - ì šugaûc′ slupy dymu.</t> </i>


text:
<pb/><t>Лютасьць Госпада Саваофа апаліць зямлю, і народ зробіцца спажывай агню; не ўмілажаліцца чалавек з брата свайго.</t> </p><i> <t>Lûtas′c′ Gospada Savaofa apalìc′ zâmlû, ì narod zrobìcca spažyvaj agnû; ne ǔmìlažalìcca čalavek z brata svajgo.</t> </i>


text:
<pb/><t>І будуць рэзаць з правага боку, і застануцца галодныя; і будуць есьці зь левага, і ня будуць сытыя; кожны будзе пажыраць плоць мышцы сваёй:</t> </p><i> <t>Ì buduc′ rèzac′ z pravaga boku, ì zastanucca galodnyâ; ì buduc′ es′cì z′ levaga, ì nâ buduc′ sytyâ; kožny budze pažyrac′ ploc′ myšcy svaëj:</t> </i>


text:
<pb/><t>Манасія - Яфрэма і Яфрэм - Манасію, абодва разам - Юду. Пры ўсім гэтым не адкасьнецца гнеў Яго, і рука Яго яшчэ прасьцёртая.</t> </p><i> <t>Manasìâ - Âfrèma ì Âfrèm - Manasìû, abodva razam - Ûdu. Pry ǔsìm gètym ne adkas′necca gneǔ Âgo, ì ruka Âgo âščè pras′cërtaâ.</t> </i>


text:
<t>Гора тым, якія ставяць несправядлівыя законы і пішуць жорсткія пастановы,</t> </p><i> <t>Gora tym, âkìâ stavâc′ nespravâdlìvyâ zakony ì pìšuc′ žorstkìâ pastanovy,</t> </i>


text:
<pb/><t>каб адхіліць бедных ад правасудзьдзя і пазбавіць правоў маламоцных з народу Майго, каб удоваў зрабіць здабычаю сваёю і абрабаваць сіротаў.</t> </p><i> <t>kab adhìlìc′ bednyh ad pravasudz′dzâ ì pazbavìc′ pravoǔ malamocnyh z narodu Majgo, kab udovaǔ zrabìc′ zdabyčaû svaëû ì abrabavac′ sìrotaǔ.</t> </i>


text:
<pb/><t>І што вы будзеце рабіць у дзень пакараньня, калі прыйдзе пагібель здалёку? Да каго ўцечаце па дапамогу? і дзе пакінеце багацьце вашае?</t> </p><i> <t>Ì što vy budzece rabìc′ u dzen′ pakaran′nâ, kalì pryjdze pagìbel′ zdalëku? Da kago ǔcečace pa dapamogu? ì dze pakìnece bagac′ce vašae?</t> </i>


text:
<pb/><t>Безь Мяне сагнуцца сярод вязьняў і ўпадуць сярод забітых. Пры ўсім гэтым не адкасьнецца гнеў Ягоны, і рука Яго яшчэ прасьцёртая.</t> </p><i> <t>Bez′ Mâne sagnucca sârod vâz′nâǔ ì ǔpaduc′ sârod zabìtyh. Pry ǔsìm gètym ne adkas′necca gneǔ Âgony, ì ruka Âgo âščè pras′cërtaâ.</t> </i>


text:
<t>О, Асур, жазло гневу Майго! і біч у руцэ ў яго - Маё абурэньне!</t> </p><i> <t>O, Asur, žazlo gnevu Majgo! ì bìč u rucè ǔ âgo - Maë aburèn′ne!</t> </i>


text:
<pb/><t>Я пашлю яго супроць народу бязбожнага і супроць народу гневу Майго, загадаю яму - абабраць рабункам і ўзяць здабычу, і таптаць яго, як бруд на вуліцах.</t> </p><i> <t>Â pašlû âgo suproc′ narodu bâzbožnaga ì suproc′ narodu gnevu Majgo, zagadaû âmu - ababrac′ rabunkam ì ǔzâc′ zdabyču, ì taptac′ âgo, âk brud na vulìcah.</t> </i>


text:
<pb/><t>Але ён ня так падумае, і ня так намысьліць сэрца ягонае: у яго будзе на сэрцы - спустошыць і вынішчыць нямала народаў.</t> </p><i> <t>Ale ën nâ tak padumae, ì nâ tak namys′lìc′ sèrca âgonae: u âgo budze na sèrcy - spustošyc′ ì vynìščyc′ nâmala narodaǔ.</t> </i>


text:
<pb/><t>Бо ён скажа: "ці ня ўсе цары князі мае?"</t> </p><i> <t>Bo ën skaža: "cì nâ ǔse cary knâzì mae?"</t> </i>


text:
<pb/><t>Халнэ ці ж ня тое самае, што Кархэміс? Эмат ці ж ня тое самае, што Арпад? Самарыя ці ж ня тое самае, што Дамаск?</t> </p><i> <t>Halnè cì ž nâ toe samae, što Karhèmìs? Èmat cì ž nâ toe samae, što Arpad? Samaryâ cì ž nâ toe samae, što Damask?</t> </i>


text:
<pb/><t>Бо рука мая авалодала царствамі ідальскімі, у якіх куміраў больш, чым у Ерусаліме і Самарыі,</t> </p><i> <t>Bo ruka maâ avalodala carstvamì ìdal′skìmì, u âkìh kumìraǔ bol′š, čym u Erusalìme ì Samaryì,</t> </i>


text:
<pb/><t>ці ж не зраблю таго самага зь Ерусалімам і рэзьбамі яго, што зрабіў з Самарыяй ды ідаламі яе?</t> </p><i> <t>cì ž ne zrablû tago samaga z′ Erusalìmam ì rèz′bamì âgo, što zrabìǔ z Samaryâj dy ìdalamì âe?</t> </i>


text:
І станецца: калі Гасподзь завершыць усю Сваю дзею на гары Сіёне і ў Ерусаліме, скажа: пагляджу на посьпех пыхлівага сэрца цара Асірыйскага і на славалюбства высока паднятых вачэй ягоных. </p><i> Ì stanecca: kalì Gaspodz′ zaveršyc′ usû Svaû dzeû na gary Sìëne ì ǔ Erusalìme, skaža: paglâdžu na pos′peh pyhlìvaga sèrca cara Asìryjskaga ì na slavalûbstva vysoka padnâtyh vačèj âgonyh. </i>


text:
Ён кажа: сілаю рукі маёй і маёю мудрасьцю я зрабіў гэта, бо я разумны: <t>і перастаўляю межы народаў, і разбураю скарбы іхнія, і скідаю з тронаў, як волат;</t> </p><i> Ën kaža: sìlaû rukì maëj ì maëû mudras′cû â zrabìǔ gèta, bo â razumny: <t>ì perastaǔlâû mežy narodaǔ, ì razburaû skarby ìhnìâ, ì skìdaû z tronaǔ, âk volat;</t> </i>


text:
<pb/><t>і рука мая захапіла багацьце народаў, як гнёзды; і як забіраюць пакінутыя ў іх яйкі, так забраў я ўсю зямлю, і ніхто не варухнуў крылом і не разьзявіў рота і ня пікнуў.</t> </p><i> <t>ì ruka maâ zahapìla bagac′ce narodaǔ, âk gnëzdy; ì âk zabìraûc′ pakìnutyâ ǔ ìh âjkì, tak zabraǔ â ǔsû zâmlû, ì nìhto ne varuhnuǔ krylom ì ne raz′zâvìǔ rota ì nâ pìknuǔ.</t> </i>


text:
<pb/><t>Ці пахваляецца сякера перад тым, хто сячэ ёю? Ці ганарыцца піла перад тым, хто яе рухае? Хіба жазло паўстае на таго, хто падымае яго; хіба кій падымаецца на таго, хто ня дрэва!</t> </p><i> <t>Cì pahvalâecca sâkera perad tym, hto sâčè ëû? Cì ganarycca pìla perad tym, hto âe ruhae? Hìba žazlo paǔstae na tago, hto padymae âgo; hìba kìj padymaecca na tago, hto nâ drèva!</t> </i>


text:
<pb/><t>За тое Гасподзь, Гасподзь Саваоф, пашле сухоты на тлустых яго і сярод знакамітых яго запаліць полымя, як полымя агню.</t> </p><i> <t>Za toe Gaspodz′, Gaspodz′ Savaof, pašle suhoty na tlustyh âgo ì sârod znakamìtyh âgo zapalìc′ polymâ, âk polymâ agnû.</t> </i>


text:
<pb/><t>Сьвятло Ізраіля будзе агнём, і Сьвяты яго - полымем, якое спаліць і зжарэ церне яго і бадзякі яго за адзін дзень;</t> </p><i> <t>S′vâtlo Ìzraìlâ budze agnëm, ì S′vâty âgo - polymem, âkoe spalìc′ ì zžarè cerne âgo ì badzâkì âgo za adzìn dzen′;</t> </i>


text:
<pb/><t>і славуты лес яго і сад яго, ад душы да цела, вынішчыць; і ён будзе, як чэзлы прысьмертнік.</t> </p><i> <t>ì slavuty les âgo ì sad âgo, ad dušy da cela, vynìščyc′; ì ën budze, âk čèzly prys′mertnìk.</t> </i>


text:
<pb/><t>І рэшта дрэў лесу будзе такая малая лікам, што дзіця зможа зрабіць вопіс.</t> </p><i> <t>Ì rèšta drèǔ lesu budze takaâ malaâ lìkam, što dzìcâ zmoža zrabìc′ vopìs.</t> </i>


text:
І будзе ў той дзень: рэшта Ізраіля і хто ўратуецца з дома Якава, ня будуць больш спадзявацца на таго, хто пабіў іх, а пакладуць надзею на Госпада, Сьвятога Ізраілевага, са шчырым сэрцам. </p><i> Ì budze ǔ toj dzen′: rèšta Ìzraìlâ ì hto ǔratuecca z doma Âkava, nâ buduc′ bol′š spadzâvacca na tago, hto pabìǔ ìh, a pakladuc′ nadzeû na Gospada, S′vâtoga Ìzraìlevaga, sa ščyrym sèrcam. </i>


text:
Рэшта навернецца, рэшта Якава - да Бога моцнага. </p><i> Rèšta navernecca, rèšta Âkava - da Boga mocnaga. </i>


text:
Бо, хоць бы народу ў цябе, Ізраіле, было столькі, колькі пяску марскога, толькі рэшта яго вернецца; вынішчэньне вызначана, каб зьдзейсьнілася справядлівасьць; </p><i> Bo, hoc′ by narodu ǔ câbe, Ìzraìle, bylo stol′kì, kol′kì pâsku marskoga, tol′kì rèšta âgo vernecca; vynìščèn′ne vyznačana, kab z′dzejs′nìlasâ spravâdlìvas′c′; </i>


text:
бо вызначанае вынішчэньне ўчыніць Гасподзь, Гасподзь Саваоф, на ўсёй зямлі. </p><i> bo vyznačanae vynìščèn′ne ǔčynìc′ Gaspodz′, Gaspodz′ Savaof, na ǔsëj zâmlì. </i>


text:
<pb/>Таму так кажа Гасподзь, Гасподзь Саваоф: народзе мой, што жывеш на Сіёне! ня бойся Асура. Ён цябе вытне жазлом, і падыме свой кій на цябе, як Егіпет. </p><i> Tamu tak kaža Gaspodz′, Gaspodz′ Savaof: narodze moj, što žyveš na Sìëne! nâ bojsâ Asura. Ën câbe vytne žazlom, ì padyme svoj kìj na câbe, âk Egìpet. </i>


text:
Яшчэ нямнога, зусім нядоўга, і пройдзе Маё абурэньне, і лютасьць Мая абернецца на вынішчэньне іх. </p><i> Âščè nâmnoga, zusìm nâdoǔga, ì projdze Maë aburèn′ne, ì lûtas′c′ Maâ abernecca na vynìščèn′ne ìh. </i>


text:
І падыме Гасподзь Саваоф біч на яго, як пад час паражэньня Мадыяма каля скалы Арыва, альбо як падняў на мора жазло і падыме яго, як на Егіпет. </p><i> Ì padyme Gaspodz′ Savaof bìč na âgo, âk pad čas paražèn′nâ Madyâma kalâ skaly Aryva, al′bo âk padnâǔ na mora žazlo ì padyme âgo, âk na Egìpet. </i>


text:
<pb/><t>І станецца ў той дзень: здымецца з плячэй тваіх цяжар ягоны, і ярмо ягонае - з шыі тваёй; і распадзецца ярмо ад тлушчу.</t> </p><i> <t>Ì stanecca ǔ toj dzen′: zdymecca z plâčèj tvaìh câžar âgony, ì ârmo âgonae - z šyì tvaëj; ì raspadzecca ârmo ad tlušču.</t> </i>


text:
<pb/><t>Ён ідзе на Аят; праходзіць Мігрон; у Міхмасе складвае запасы свае.</t> </p><i> <t>Ën ìdze na Aât; prahodzìc′ Mìgron; u Mìhmase skladvae zapasy svae.</t> </i>


text:
<pb/><t>Праходзяць цясьніны; у Геве начлег іхні; Рама трасецца; Саўлава Гіва разьбеглася.</t> </p><i> <t>Prahodzâc′ câs′nìny; u Geve načleg ìhnì; Rama trasecca; Saǔlava Gìva raz′beglasâ.</t> </i>


text:
<pb/><t>Галасі голасам тваім, дачка Галімава; хай пачуе цябе Лаіс, гаротны Анатот!</t> </p><i> <t>Galasì golasam tvaìm, dačka Galìmava; haj pačue câbe Laìs, garotny Anatot!</t> </i>


text:
<pb/><t>Мадмена разьбеглася, жыхары Гевіма пасьпешна ўцякаюць.</t> </p><i> <t>Madmena raz′beglasâ, žyhary Gevìma pas′pešna ǔcâkaûc′.</t> </i>


text:
<pb/><t>Яшчэ дзень прастаіць ён у Нове; пагражае рукою сваёю гары Сіёну, пагорку Ерусалімскаму.</t> </p><i> <t>Âščè dzen′ prastaìc′ ën u Nove; pagražae rukoû svaëû gary Sìënu, pagorku Erusalìmskamu.</t> </i>


text:
<pb/><t>Вось, Гасподзь, Гасподзь Саваоф, страшнаю сілаю сарве вецьце дрэў, і выбуялыя сьсечаны будуць, выносныя пахілены да зямлі.</t> </p><i> <t>Vos′, Gaspodz′, Gaspodz′ Savaof, strašnaû sìlaû sarve vec′ce drèǔ, ì vybuâlyâ s′sečany buduc′, vynosnyâ pahìleny da zâmlì.</t> </i>


text:
<pb/><t>І пасячэ нетры лесу жалезам, - і Ліван упадзе ад Усемагутнага.</t> </p><i> <t>Ì pasâčè netry lesu žalezam, - ì Lìvan upadze ad Usemagutnaga.</t> </i>


text:
<pb/><t>І пойдзе пасынак ад кораня Есэевага, і галіна вырасьце ад кораня ягонага;</t> </p><i> <t>Ì pojdze pasynak ad koranâ Esèevaga, ì galìna vyras′ce ad koranâ âgonaga;</t> </i>


text:
<pb/><t>і спачне на Ім Дух Гасподні, дух мудрасьці і розуму, дух рады і моцы, дух пазнаньня і пабожнасьці;</t> </p><i> <t>ì spačne na Ìm Duh Gaspodnì, duh mudras′cì ì rozumu, duh rady ì mocy, duh paznan′nâ ì pabožnas′cì;</t> </i>


text:
<pb/><t>і ўпадабаньне Ягонае тым, у кім страх Божы, і будзе судзіць не з пагляду вачэй Сваіх і не са слыху вушэй Сваіх вырашаць справы.</t> </p><i> <t>ì ǔpadaban′ne Âgonae tym, u kìm strah Božy, ì budze sudzìc′ ne z paglâdu vačèj Svaìh ì ne sa slyhu vušèj Svaìh vyrašac′ spravy.</t> </i>


text:
<pb/><t>Ён будзе судзіць бедных па праўдзе, і дзеі пакутнікаў зямлі рашаць паводле ісьціны; і жазлом вуснаў Сваіх заб'е бязбожніка.</t> </p><i> <t>Ën budze sudzìc′ bednyh pa praǔdze, ì dzeì pakutnìkaǔ zâmlì rašac′ pavodle ìs′cìny; ì žazlom vusnaǔ Svaìh zab'e bâzbožnìka.</t> </i>


text:
<pb/><t>І будзе апаясаньнем сьцёгнаў Яго - праўда, і апаясаньнем паясьніцы Яго - ісьціна.</t> </p><i> <t>Ì budze apaâsan′nem s′cëgnaǔ Âgo - praǔda, ì apaâsan′nem paâs′nìcy Âgo - ìs′cìna.</t> </i>


text:
<pb/><t>Тады воўк будзе жыць разам зь ягнём, і барс будзе ляжаць разам з казьлянём; і цяля, і малады леў, і вол будуць разам, і малое дзіця будзе вадзіць іх.</t> </p><i> <t>Tady voǔk budze žyc′ razam z′ âgnëm, ì bars budze lâžac′ razam z kaz′lânëm; ì câlâ, ì malady leǔ, ì vol buduc′ razam, ì maloe dzìcâ budze vadzìc′ ìh.</t> </i>


text:
<pb/><t>І карова будзе пасьвіцца зь мядзьведзіхаю, і дзеці іх будуць ляжаць разам; і леў, як вол, будзе есьці салому.</t> </p><i> <t>Ì karova budze pas′vìcca z′ mâdz′vedzìhaû, ì dzecì ìh buduc′ lâžac′ razam; ì leǔ, âk vol, budze es′cì salomu.</t> </i>


text:
<pb/><t>І немаўля будзе бавіцца над нарою асьпіда, і дзіця працягне руку сваю на гняздо зьмяі.</t> </p><i> <t>Ì nemaǔlâ budze bavìcca nad naroû as′pìda, ì dzìcâ pracâgne ruku svaû na gnâzdo z′mâì.</t> </i>


text:
<pb/><t>І ня будуць рабіць ліха і шкоды на ўсёй сьвятой гары Маёй, бо зямля будзе напоўнена спазнаньнем Госпада, як воды напаўняюць мора.</t> </p><i> <t>Ì nâ buduc′ rabìc′ lìha ì škody na ǔsëj s′vâtoj gary Maëj, bo zâmlâ budze napoǔnena spaznan′nem Gospada, âk vody napaǔnâûc′ mora.</t> </i>


text:
І станецца ў той дзень: да кораня Есэевага, які стане нібы сьцяг народам, зьвернуцца язычнікі, - і спакоем яго будзе слава. </p><i> Ì stanecca ǔ toj dzen′: da koranâ Esèevaga, âkì stane nìby s′câg narodam, z′vernucca âzyčnìkì, - ì spakoem âgo budze slava. </i>


text:
І станецца ў той дзень: Гасподзь зноў узьнясе руку Сваю, каб вярнуць Сабе рэшту народу Свайго, які застанецца ў Асура, і ў Егіпце, і ў Патросе, і ў Хусе, і ў Эламе, і ў Сэнаары, і ў Эмаце, і на выспах у моры. </p><i> Ì stanecca ǔ toj dzen′: Gaspodz′ znoǔ uz′nâse ruku Svaû, kab vârnuc′ Sabe rèštu narodu Svajgo, âkì zastanecca ǔ Asura, ì ǔ Egìpce, ì ǔ Patrose, ì ǔ Huse, ì ǔ Èlame, ì ǔ Sènaary, ì ǔ Èmace, ì na vyspah u mory. </i>


text:
<t>І падыме сьцяг язычнікам і зьбярэ выгнанцаў Ізраіля, і расьсеяных Юдэяў скліча ад чатырох краёў зямлі.</t> </p><i> <t>Ì padyme s′câg âzyčnìkam ì z′bârè vygnancaǔ Ìzraìlâ, ì ras′seânyh Ûdèâǔ sklìča ad čatyroh kraëǔ zâmlì.</t> </i>


text:
<pb/><t>І спыніцца зайздрасьць Яфрэмавая, і супраціўцы Юды будуць вынішчаны. Яфрэм ня будзе зайздросьціць Юду, і Юда ня будзе ўціскаць Яфрэма.</t> </p><i> <t>Ì spynìcca zajzdras′c′ Âfrèmavaâ, ì supracìǔcy Ûdy buduc′ vynìščany. Âfrèm nâ budze zajzdros′cìc′ Ûdu, ì Ûda nâ budze ǔcìskac′ Âfrèma.</t> </i>


text:
<pb/><t>І паляцяць поруч зь Філістымлянамі на захад, абрабуюць усіх дзяцей Усходу; на Эдома і Маава накладуць руку сваю, і дзеці Амонавыя будуць падданцамі іхнімі.</t> </p><i> <t>Ì palâcâc′ poruč z′ Fìlìstymlânamì na zahad, abrabuûc′ usìh dzâcej Ushodu; na Èdoma ì Maava nakladuc′ ruku svaû, ì dzecì Amonavyâ buduc′ paddancamì ìhnìmì.</t> </i>


text:
<pb/><t>І высушыць Гасподзь затоку мора Егіпецкага, і ўзьнясе руку Сваю на раку ў моцным ветры Сваім, і падзеліць яе на сем ручаін, так што ў сандалях можна будзе пераходзіць яе.</t> </p><i> <t>Ì vysušyc′ Gaspodz′ zatoku mora Egìpeckaga, ì ǔz′nâse ruku Svaû na raku ǔ mocnym vetry Svaìm, ì padzelìc′ âe na sem ručaìn, tak što ǔ sandalâh možna budze perahodzìc′ âe.</t> </i>


text:
<pb/><t>Тады рэшце народу Яго, які застанецца ў Асура, будзе вялікая дарога, як гэта было Ізраілю, калі ён выходзіў зь зямлі Егіпецкай.</t> </p><i> <t>Tady rèšce narodu Âgo, âkì zastanecca ǔ Asura, budze vâlìkaâ daroga, âk gèta bylo Ìzraìlû, kalì ën vyhodzìǔ z′ zâmlì Egìpeckaj.</t> </i>


text:
<t>І скажаш у той дзень: слаўлю Цябе, Госпадзе; Ты гневаўся на мяне, але адвёў гнеў Твой і суцешыў мяне.</t> </p><i> <t>Ì skažaš u toj dzen′: slaǔlû Câbe, Gospadze; Ty gnevaǔsâ na mâne, ale advëǔ gneǔ Tvoj ì sucešyǔ mâne.</t> </i>


text:
<pb/><t>Вось, Бог - ратунак мой: спадзяюся на Яго, і не баюся; бо Гасподзь - сіла мая, і песьня мая - Гасподзь; і Ён быў мне збавеньнем.</t> </p><i> <t>Vos′, Bog - ratunak moj: spadzâûsâ na Âgo, ì ne baûsâ; bo Gaspodz′ - sìla maâ, ì pes′nâ maâ - Gaspodz′; ì Ën byǔ mne zbaven′nem.</t> </i>


text:
<pb/><t>І ў радасьці будзеце чэрпаць ваду з крыніц збавеньня,</t> </p><i> <t>Ì ǔ radas′cì budzece čèrpac′ vadu z krynìc zbaven′nâ,</t> </i>


text:
<pb/><t>і скажаце ў той дзень: слаўце Госпада, заклікайце імя Яго; абвяшчайце ў народах дзеі Яго; нагадвайце, што вялікае імя Яго;</t> </p><i> <t>ì skažace ǔ toj dzen′: slaǔce Gospada, zaklìkajce ìmâ Âgo; abvâščajce ǔ narodah dzeì Âgo; nagadvajce, što vâlìkae ìmâ Âgo;</t> </i>


text:
<pb/><t>сьпявайце Госпаду, бо Ён учыніў вялікае, - хай ведаюць гэта на ўсёй зямлі.</t> </p><i> <t>s′pâvajce Gospadu, bo Ën učynìǔ vâlìkae, - haj vedaûc′ gèta na ǔsëj zâmlì.</t> </i>


text:
<pb/><t>Весяліся і радуйся, жыхарка Сіёна, бо вялікі сярод цябе Сьвяты Ізраілеў.</t> </p><i> <t>Vesâlìsâ ì radujsâ, žyharka Sìëna, bo vâlìkì sârod câbe S′vâty Ìzraìleǔ.</t> </i>


text:
<pb/><t>Прароцтва пра Вавілон, якое выказаў Ісая, сын Амосаў.</t> </p><i> <t>Praroctva pra Vavìlon, âkoe vykazaǔ Ìsaâ, syn Amosaǔ.</t> </i>


text:
<pb/><t>Падымеце сьцяг на голай гары, узвысьце голас; махнеце ім рукою, каб ішлі ў браму ўладароў.</t> </p><i> <t>Padymece s′câg na golaj gary, uzvys′ce golas; mahnece ìm rukoû, kab ìšlì ǔ bramu ǔladaroǔ.</t> </i>


text:
<pb/><t>Я даў наказ выбранцам Маім, і заклікаў на выкананьне гневу Майго моцных Маіх, якія трыумфуюць у велічы Маёй.</t> </p><i> <t>Â daǔ nakaz vybrancam Maìm, ì zaklìkaǔ na vykanan′ne gnevu Majgo mocnyh Maìh, âkìâ tryumfuûc′ u velìčy Maëj.</t> </i>


text:
<pb/><t>Вялікі гоман на горах, як бы шматлікага народу, мяцежны гул царстваў і народаў, што сабраліся разам: Гасподзь Саваоф азірае баявое войска.</t> </p><i> <t>Vâlìkì goman na gorah, âk by šmatlìkaga narodu, mâcežny gul carstvaǔ ì narodaǔ, što sabralìsâ razam: Gaspodz′ Savaof azìrae baâvoe vojska.</t> </i>


text:
<pb/><t>Ідуць з далёкай краіны, ад краю неба, Гасподзь і носьбіты гневу Ягонага, каб зьнішчыць усю зямлю.</t> </p><i> <t>Ìduc′ z dalëkaj kraìny, ad kraû neba, Gaspodz′ ì nos′bìty gnevu Âgonaga, kab z′nìščyc′ usû zâmlû.</t> </i>


text:
<pb/><t>Галасеце, бо дзень Госпада блізкі, - ідзе, як разбуральная сіла ад Усемагутнага.</t> </p><i> <t>Galasece, bo dzen′ Gospada blìzkì, - ìdze, âk razbural′naâ sìla ad Usemagutnaga.</t> </i>


text:
<pb/><t>Таму рукі ва ўсіх апусьціліся, і сэрца ў кожнага чалавека растала.</t> </p><i> <t>Tamu rukì va ǔsìh apus′cìlìsâ, ì sèrca ǔ kožnaga čalaveka rastala.</t> </i>


text:
<pb/><t>Жахнуліся, курчы і боль ахапілі іх; пакутуюць, як парадзіха, зьдзіўлена глядзяць адзін на аднаго, твары ў іх разгарэліся.</t> </p><i> <t>Žahnulìsâ, kurčy ì bol′ ahapìlì ìh; pakutuûc′, âk paradzìha, z′dzìǔlena glâdzâc′ adzìn na adnago, tvary ǔ ìh razgarèlìsâ.</t> </i>


text:
<pb/><t>Вось, прыходзіць дзень Госпада грозны, з гневам і палкаю лютасьцю, каб зрабіць зямлю пустыняю і вынішчыць зь яе грэшнікаў яе.</t> </p><i> <t>Vos′, pryhodzìc′ dzen′ Gospada grozny, z gnevam ì palkaû lûtas′cû, kab zrabìc′ zâmlû pustynâû ì vynìščyc′ z′ âe grèšnìkaǔ âe.</t> </i>


text:
<pb/><t>Зоркі нябесныя і сьвяцілы не даюць свайго сьвятла; сонца цьміцца пры ўзыходзе сваім, і месяц ня зьзяе сьвятлом сваім.</t> </p><i> <t>Zorkì nâbesnyâ ì s′vâcìly ne daûc′ svajgo s′vâtla; sonca c′mìcca pry ǔzyhodze svaìm, ì mesâc nâ z′zâe s′vâtlom svaìm.</t> </i>


text:
<pb/><t>Я пакараю сьвет за ліха, і бязбожных - за беззаконьні іхнія, і пакладу канец высокаразумнасьці ганарыстых і зьнішчу пыхлівасьць прыгнятальнікаў;</t> </p><i> <t>Â pakaraû s′vet za lìha, ì bâzbožnyh - za bezzakon′nì ìhnìâ, ì pakladu kanec vysokarazumnas′cì ganarystyh ì z′nìšču pyhlìvas′c′ prygnâtal′nìkaǔ;</t> </i>


text:
<pb/><t>зраблю так, што людзі будуць даражэйшыя за чыстае золата, і мужчыны - даражэйшыя за золата Афірскае.</t> </p><i> <t>zrablû tak, što lûdzì buduc′ daražèjšyâ za čystae zolata, ì mužčyny - daražèjšyâ za zolata Afìrskae.</t> </i>


text:
<pb/><t>Дзеля гэтага скалану неба, - і зямля зрушыцца зь месца свайго ад лютасьці Госпада Саваофа, у дзень палымянага гневу Яго.</t> </p><i> <t>Dzelâ gètaga skalanu neba, - ì zâmlâ zrušycca z′ mesca svajgo ad lûtas′cì Gospada Savaofa, u dzen′ palymânaga gnevu Âgo.</t> </i>


text:
<pb/><t>Тады кожны, як гнаная сарна і як пакінутыя авечкі, вернецца да народу свайго, і кожны пабяжыць у сваю зямлю,</t> </p><i> <t>Tady kožny, âk gnanaâ sarna ì âk pakìnutyâ avečkì, vernecca da narodu svajgo, ì kožny pabâžyc′ u svaû zâmlû,</t> </i>


text:
<pb/><t>Але кожны злоўлены будзе заколаты, і каго схопяць, той памрэ ад меча.</t> </p><i> <t>Ale kožny zloǔleny budze zakolaty, ì kago shopâc′, toj pamrè ad meča.</t> </i>


text:
<pb/><t>І дзеці іх будуцуь разьбітыя на вачах у іх; дамы іхнія будуць зрабаваныя і жанкі іх зьняслаўленыя.</t> </p><i> <t>Ì dzecì ìh buducu′ raz′bìtyâ na vačah u ìh; damy ìhnìâ buduc′ zrabavanyâ ì žankì ìh z′nâslaǔlenyâ.</t> </i>


text:
<pb/><t>Вось, я падыму супроць іх Мідзянаў, якія ня цэняць срэбра і ня прагнуць золата.</t> </p><i> <t>Vos′, â padymu suproc′ ìh Mìdzânaǔ, âkìâ nâ cènâc′ srèbra ì nâ pragnuc′ zolata.</t> </i>


text:
<pb/><t>Лукі іхнія пратнуць юнакоў і не пашкадуюць плоду ўлоньня: вока іхняе не ўмілажаліцца зь дзяцей.</t> </p><i> <t>Lukì ìhnìâ pratnuc′ ûnakoǔ ì ne paškaduûc′ plodu ǔlon′nâ: voka ìhnâe ne ǔmìlažalìcca z′ dzâcej.</t> </i>


text:
<pb/><t>І Вавілон, акраса царстваў, гонар Халдэяў, будзе зруйнаваны Богам, як Садома і Гамора,</t> </p><i> <t>Ì Vavìlon, akrasa carstvaǔ, gonar Haldèâǔ, budze zrujnavany Bogam, âk Sadoma ì Gamora,</t> </i>


text:
<pb/><t>не заселіцца ніколі, і з роду ў род ня будзе жыхароў у ім; не раскіне Аравіцянін намёту свайго, і пастухі са статкамі ня будуць адпачываць там.</t> </p><i> <t>ne zaselìcca nìkolì, ì z rodu ǔ rod nâ budze žyharoǔ u ìm; ne raskìne Aravìcânìn namëtu svajgo, ì pastuhì sa statkamì nâ buduc′ adpačyvac′ tam.</t> </i>


text:
<pb/><t>А будуць вадзіцца ў ім зьвяры пустыні, і дамы напоўняцца совамі; і страўсы паселяцца, і касмачы будуць скакаць там.</t> </p><i> <t>A buduc′ vadzìcca ǔ ìm z′vâry pustynì, ì damy napoǔnâcca sovamì; ì straǔsy paselâcca, ì kasmačy buduc′ skakac′ tam.</t> </i>


text:
<pb/><t>Шакалы будуць выць у харомах іхніх, і гіены - у вясёлых дамах.</t> </p><i> <t>Šakaly buduc′ vyc′ u haromah ìhnìh, ì gìeny - u vâsëlyh damah.</t> </i>


text:
І блізкі час яго, і не запаволяцца дні ягоныя. Бо памілуе Гасподзь Якава, і зноў палюбіць Ізраіля; і паселіць іх на зямлі іхняй, і далучацца да іх іншаземцы, і прылепяцца да дома Якава. </p><i> Ì blìzkì čas âgo, ì ne zapavolâcca dnì âgonyâ. Bo pamìlue Gaspodz′ Âkava, ì znoǔ palûbìc′ Ìzraìlâ; ì paselìc′ ìh na zâmlì ìhnâj, ì dalučacca da ìh ìnšazemcy, ì prylepâcca da doma Âkava. </i>


text:
І возьмуць іх народы, і прывядуць на іхняе месца, і дом Ізраіля прыме іх на зямлі Гасподняй рабамі і возьме ў палон тых, што паланілі яго, і запануе над прыгнятальнікамі сваімі. </p><i> Ì voz′muc′ ìh narody, ì pryvâduc′ na ìhnâe mesca, ì dom Ìzraìlâ pryme ìh na zâmlì Gaspodnâj rabamì ì voz′me ǔ palon tyh, što palanìlì âgo, ì zapanue nad prygnâtal′nìkamì svaìmì. </i>


text:
І станецца ў той дзень: калі Гасподзь дасьць табе адпачынак ад скрухі тваёй і ад страху і ад цяжкай няволі, якой ты аддадзены быў, </p><i> Ì stanecca ǔ toj dzen′: kalì Gaspodz′ das′c′ tabe adpačynak ad skruhì tvaëj ì ad strahu ì ad câžkaj nâvolì, âkoj ty addadzeny byǔ, </i>


text:
і ты запяеш пераможную песьню на цара Вавілонскага, і скажаш: <t>як ня стала катавальніка - спынілася рабаўніцтва!</t> </p><i> ì ty zapâeš peramožnuû pes′nû na cara Vavìlonskaga, ì skažaš: <t>âk nâ stala kataval′nìka - spynìlasâ rabaǔnìctva!</t> </i>


text:
<pb/><t>Зламаў Гасподзь кій бязбожных, жазло ўладыкаў,</t> </p><i> <t>Zlamaǔ Gaspodz′ kìj bâzbožnyh, žazlo ǔladykaǔ,</t> </i>


text:
<pb/><t>што пабівала народы ў лютасьці ўдарамі няўхільнымі, у гневе ўладарыў над плямёнамі зь бязьлітаснымі ганеньнямі.</t> </p><i> <t>što pabìvala narody ǔ lûtas′cì ǔdaramì nâǔhìl′nymì, u gneve ǔladaryǔ nad plâmënamì z′ bâz′lìtasnymì ganen′nâmì.</t> </i>


text:
<pb/><t>Уся зямля адпачывае, пакоіцца, усклікае ад радасьці.</t> </p><i> <t>Usâ zâmlâ adpačyvae, pakoìcca, usklìkae ad radas′cì.</t> </i>


text:
<pb/><t>І кіпарысы радуюцца за цябе, і кедры ліванскія, кажучы: з таго часу, як ты заснуў, ніхто ня прыходзіць сячы нас.</t> </p><i> <t>Ì kìparysy raduûcca za câbe, ì kedry lìvanskìâ, kažučy: z tago času, âk ty zasnuǔ, nìhto nâ pryhodzìc′ sâčy nas.</t> </i>


text:
<pb/><t>Пекла апраметнае ўзрушылася дзеля цябе, каб цябе сустрэць, калі прыйдзеш; разбудзіў дзеля цябе Рэфаімаў, усіх правадыроў зямлі; падняў усіх цароў язычніцкіх з тронаў іхніх.</t> </p><i> <t>Pekla aprametnae ǔzrušylasâ dzelâ câbe, kab câbe sustrèc′, kalì pryjdzeš; razbudzìǔ dzelâ câbe Rèfaìmaǔ, usìh pravadyroǔ zâmlì; padnâǔ usìh caroǔ âzyčnìckìh z tronaǔ ìhnìh.</t> </i>


text:
<pb/><t>Усе яны будуць казаць табе: і ты зьнясілеў, як мы! і ты стаў падобны да нас!</t> </p><i> <t>Use âny buduc′ kazac′ tabe: ì ty z′nâsìleǔ, âk my! ì ty staǔ padobny da nas!</t> </i>


text:
<pb/><t>У апраметную скінута ганарыстасьць твая з усім шумам тваім; пад табой падсьцілаецца чарвяк, і чэрві - покрыва тваё.</t> </p><i> <t>U aprametnuû skìnuta ganarystas′c′ tvaâ z usìm šumam tvaìm; pad taboj pads′cìlaecca čarvâk, ì čèrvì - pokryva tvaë.</t> </i>


text:
<pb/><t>Як упаў ты зь неба, дзяньніца, сыне зары! разьбіўся аб зямлю той, хто таптаў народы.</t> </p><i> <t>Âk upaǔ ty z′ neba, dzân′nìca, syne zary! raz′bìǔsâ ab zâmlû toj, hto taptaǔ narody.</t> </i>


text:
<pb/><t>А казаў у сэрцы сваім: узыду на неба, вышэй за зоркі Божыя, узьнясу трон мой і сяду на гары ў гурце багоў, на краі поўначы;</t> </p><i> <t>A kazaǔ u sèrcy svaìm: uzydu na neba, vyšèj za zorkì Božyâ, uz′nâsu tron moj ì sâdu na gary ǔ gurce bagoǔ, na kraì poǔnačy;</t> </i>


text:
<pb/><t>узыду на вышыні хмарныя, буду падобны на Ўсявышняга.</t> </p><i> <t>uzydu na vyšynì hmarnyâ, budu padobny na Ǔsâvyšnâga.</t> </i>


text:
<pb/><t>Але ты скінуты ў пекла, у глыбіні апраметнай.</t> </p><i> <t>Ale ty skìnuty ǔ pekla, u glybìnì aprametnaj.</t> </i>


text:
<pb/><t>Тыя, хто цябе бачыць, углядаюцца ў цябе, разважаюць пра цябе: ці той гэта чалавек, які хістаў зямлю, патрасаў царствы,</t> </p><i> <t>Tyâ, hto câbe bačyc′, uglâdaûcca ǔ câbe, razvažaûc′ pra câbe: cì toj gèta čalavek, âkì hìstaǔ zâmlû, patrasaǔ carstvy,</t> </i>


text:
<pb/><t>сусьвет зрабіў пустыняю і разбурыў гарады яго, палонных сваіх не адпускаў дадому?</t> </p><i> <t>sus′vet zrabìǔ pustynâû ì razburyǔ garady âgo, palonnyh svaìh ne adpuskaǔ dadomu?</t> </i>


text:
<pb/><t>Усе цары народаў, усе ляжаць ганарова, кожны ў сваёй усыпальніцы;</t> </p><i> <t>Use cary narodaǔ, use lâžac′ ganarova, kožny ǔ svaëj usypal′nìcy;</t> </i>


text:
<pb/><t>а ты пакінуты за магільніцай сваёй, як пагарджаная галіна, як вопратка забітых, працятых мечам, якіх апускаюць у каменны дол, ты, як здрасаваны труп,</t> </p><i> <t>a ty pakìnuty za magìl′nìcaj svaëj, âk pagardžanaâ galìna, âk vopratka zabìtyh, pracâtyh mečam, âkìh apuskaûc′ u kamenny dol, ty, âk zdrasavany trup,</t> </i>


text:
<pb/><t>не зьяднаешся зь імі ў магіле; бо ты зьнішчыў зямлю тваю, забіў народ твой; навекі ня ўспомніцца племя ліхадзеяў.</t> </p><i> <t>ne z′âdnaešsâ z′ ìmì ǔ magìle; bo ty z′nìščyǔ zâmlû tvaû, zabìǔ narod tvoj; navekì nâ ǔspomnìcca plemâ lìhadzeâǔ.</t> </i>


text:
<pb/><t>Рыхтуйце разьню сынам ягоным за беззаконьне бацькі іхняга, каб не паўсталі і не завалодалі зямлёю і не напоўнілі сусьвету супастатамі.</t> </p><i> <t>Ryhtujce raz′nû synam âgonym za bezzakon′ne bac′kì ìhnâga, kab ne paǔstalì ì ne zavalodalì zâmlëû ì ne napoǔnìlì sus′vetu supastatamì.</t> </i>


text:
<pb/><t>І паўстану на іх, кажа Гасподзь Саваоф, і вынішчу імя Вавілона і ўсю рэшту - і сына і ўнука, кажа Гасподзь.</t> </p><i> <t>Ì paǔstanu na ìh, kaža Gaspodz′ Savaof, ì vynìšču ìmâ Vavìlona ì ǔsû rèštu - ì syna ì ǔnuka, kaža Gaspodz′.</t> </i>


text:
<pb/><t>І зраблю яго аселінай вожыкаў і балотам, і вымяту яго памялом зьнішчальным, кажа Гасподзь Саваоф.</t> </p><i> <t>Ì zrablû âgo aselìnaj vožykaǔ ì balotam, ì vymâtu âgo pamâlom z′nìščal′nym, kaža Gaspodz′ Savaof.</t> </i>


text:
<pb/><t>Прысягаючы, кажа Гасподзь Саваоф: як Я намысьліў, так і станецца; як Я вызначыў, так і спраўдзіцца,</t> </p><i> <t>Prysâgaûčy, kaža Gaspodz′ Savaof: âk Â namys′lìǔ, tak ì stanecca; âk Â vyznačyǔ, tak ì spraǔdzìcca,</t> </i>


text:
<pb/><t>каб сьцерці Асура зь зямлі Маёй і растаптаць яго на горах Маіх; і ападзе зь іх ярмо яго, і здымецца цяжар яго з плячэй іхніх.</t> </p><i> <t>kab s′cercì Asura z′ zâmlì Maëj ì rastaptac′ âgo na gorah Maìh; ì apadze z′ ìh ârmo âgo, ì zdymecca câžar âgo z plâčèj ìhnìh.</t> </i>


text:
<pb/><t>Такая пастанова, прынятая для ўсёй зямлі, і вось рука, узьнесеная над усімі народамі;</t> </p><i> <t>Takaâ pastanova, prynâtaâ dlâ ǔsëj zâmlì, ì vos′ ruka, uz′nesenaâ nad usìmì narodamì;</t> </i>


text:
<pb/><t>бо Гасподзь Саваоф пастанавіў, і хто можа адмяніць гэта? рука Яго ўзьнесена, - і хто адвядзе яе?</t> </p><i> <t>bo Gaspodz′ Savaof pastanavìǔ, ì hto moža admânìc′ gèta? ruka Âgo ǔz′nesena, - ì hto advâdze âe?</t> </i>


text:
<t>У год сьмерці цара Ахаза было такое прарочае слова:</t> </p><i> <t>U god s′mercì cara Ahaza bylo takoe praročae slova:</t> </i>


text:
<t>ня радуйся зямля Філістымская, што зламана жазло, якое біла цябе; бо з кораня зьмяінага выпаўзе асьпід, і плодам яго будзе лятучы дракон.</t> </p><i> <t>nâ radujsâ zâmlâ Fìlìstymskaâ, što zlamana žazlo, âkoe bìla câbe; bo z koranâ z′mâìnaga vypaǔze as′pìd, ì plodam âgo budze lâtučy drakon.</t> </i>


text:
<pb/><t>Тады бедныя будуць накормлены, і ўбогія будуць пакоіцца ў бясьпецы; а той корань вымару голадам, і ён даб'е рэшту тваю.</t> </p><i> <t>Tady bednyâ buduc′ nakormleny, ì ǔbogìâ buduc′ pakoìcca ǔ bâs′pecy; a toj koran′ vymaru goladam, ì ën dab'e rèštu tvaû.</t> </i>


text:
<pb/><t>Галасі, брама! вый голасам, горадзе! Распадзешся ты, уся зямля Філістымская; бо з поўначы дым ідзе, і няма адсталага ў полчышчах іхніх.</t> </p><i> <t>Galasì, brama! vyj golasam, goradze! Raspadzešsâ ty, usâ zâmlâ Fìlìstymskaâ; bo z poǔnačy dym ìdze, ì nâma adstalaga ǔ polčyščah ìhnìh.</t> </i>


text:
<pb/><t>Што ж скажуць весьнікі народныя? - Тое, што Гасподзь заснаваў Сіён, і ў ім знойдуць бедныя з народу Яго.</t> </p><i> <t>Što ž skažuc′ ves′nìkì narodnyâ? - Toe, što Gaspodz′ zasnavaǔ Sìën, ì ǔ ìm znojduc′ bednyâ z narodu Âgo.</t> </i>


text:
<pb/><t>Прароцтва пра Маава. - Так! уначы будзе зруйнаваны Ар-Мааў і зьнішчаны; так! уначы будзе зруйнаваны Кір-Мааў і зьнішчаны!</t> </p><i> <t>Praroctva pra Maava. - Tak! unačy budze zrujnavany Ar-Maaǔ ì z′nìščany; tak! unačy budze zrujnavany Kìr-Maaǔ ì z′nìščany!</t> </i>


text:
<pb/><t>Ён узыходзіць да Баіта і Дывона, узыходзіць на вышыні, каб плакаць; Мааў галосіць над Нэво і Мэдэваю; ва ўсіх іх астрыжаныя галовы, ва ўсіх паголеныя бароды.</t> </p><i> <t>Ën uzyhodzìc′ da Baìta ì Dyvona, uzyhodzìc′ na vyšynì, kab plakac′; Maaǔ galosìc′ nad Nèvo ì Mèdèvaû; va ǔsìh ìh astryžanyâ galovy, va ǔsìh pagolenyâ barody.</t> </i>


text:
<pb/><t>На вуліцах яго падпярэзваюцца вярэтаю; на дахах яго і на плошчах яго ўсё галосіць, тоне ў сьлёзах.</t> </p><i> <t>Na vulìcah âgo padpârèzvaûcca vârètaû; na dahah âgo ì na ploščah âgo ǔsë galosìc′, tone ǔ s′lëzah.</t> </i>


text:
<pb/><t>І лямантуе Эсэвон і Элеала: голас іх чуецца да самай Яацы; за імі і воіны Маава галосяць; душа яго абурана ў ім.</t> </p><i> <t>Ì lâmantue Èsèvon ì Èleala: golas ìh čuecca da samaj Âacy; za ìmì ì voìny Maava galosâc′; duša âgo aburana ǔ ìm.</t> </i>


text:
<pb/><t>Галосіць сэрца маё па Мааве; уцякаюць зь яго да Сігора, да трэцяй Эглы; ідуць на ўсход Лухіцкі з плачам; па дарозе Харанаім з плачам; па дарозе Харанаімскай страшэнна лямантуючы;</t> </p><i> <t>Galosìc′ sèrca maë pa Maave; ucâkaûc′ z′ âgo da Sìgora, da trècâj Ègly; ìduc′ na ǔshod Luhìckì z plačam; pa daroze Haranaìm z plačam; pa daroze Haranaìmskaj strašènna lâmantuûčy;</t> </i>


text:
<pb/><t>бо воды Німрыма счэзьлі, лугі засохлі, трава выгарэла, - прапала зялёнае.</t> </p><i> <t>bo vody Nìmryma sčèz′lì, lugì zasohlì, trava vygarèla, - prapala zâlënae.</t> </i>


text:
<pb/><t>Таму яны рэшткі сабранага і ашчаджанага імі пераносяць за раку Аравійскую.</t> </p><i> <t>Tamu âny rèštkì sabranaga ì aščadžanaga ìmì peranosâc′ za raku Aravìjskuû.</t> </i>


text:
<pb/><t>Бо лямант па ўсіх межах Маава, да Эглайма плач ягоны;</t> </p><i> <t>Bo lâmant pa ǔsìh mežah Maava, da Èglajma plač âgony;</t> </i>


text:
<pb/><t>бо воды Дымона напоўніліся крывёю, і Я навяду на Дымон яшчэ новае, - ільвоў на ўцекачоў з Маава і на тых, што засталіся ў краіне.</t> </p><i> <t>bo vody Dymona napoǔnìlìsâ kryvëû, ì Â navâdu na Dymon âščè novae, - ìl′voǔ na ǔcekačoǔ z Maava ì na tyh, što zastalìsâ ǔ kraìne.</t> </i>


text:
<t>Пасылайце ягнят уласьніку зямлі з Сэлы ў пустыні на гару дачкі Сіёна;</t> </p><i> <t>Pasylajce âgnât ulas′nìku zâmlì z Sèly ǔ pustynì na garu dačkì Sìëna;</t> </i>


text:
<pb/><t>бо да ўспалошанай птушкі выкінутай з гнязда, будуць падобныя дочкі Маава каля брадоў Арнонскіх.</t> </p><i> <t>bo da ǔspalošanaj ptuškì vykìnutaj z gnâzda, buduc′ padobnyâ dočkì Maava kalâ bradoǔ Arnonskìh.</t> </i>


text:
<pb/><t>"Складзі раду, пастанаві рашэньне; ахіні нас аполудні, як уначы, ценем тваім, акрый выгнаных, ня выдай падарожных.</t> </p><i> <t>"Skladzì radu, pastanavì rašèn′ne; ahìnì nas apoludnì, âk unačy, cenem tvaìm, akryj vygnanyh, nâ vydaj padarožnyh.</t> </i>


text:
<pb/><t>Хай пажывуць у цябе мае выгнанцы Маавіцяне; будзь ім аслонаю ад грабежніка: бо прыгнятальніка ня стане, рабунак спыніцца, таптальнікі зьнікнуць зь зямлі.</t> </p><i> <t>Haj pažyvuc′ u câbe mae vygnancy Maavìcâne; budz′ ìm aslonaû ad grabežnìka: bo prygnâtal′nìka nâ stane, rabunak spynìcca, taptal′nìkì z′nìknuc′ z′ zâmlì.</t> </i>


text:
<pb/><t>І ўцьвердзіцца трон міласьцю, і сядзе на ім у ісьціне, у намёце Давідавым, судзьдзя, які шукае праўды і дбае пра правасудзьдзе".</t> </p><i> <t>Ì ǔc′verdzìcca tron mìlas′cû, ì sâdze na ìm u ìs′cìne, u namëce Davìdavym, sudz′dzâ, âkì šukae praǔdy ì dbae pra pravasudz′dze".</t> </i>


text:
<pb/><t>"Мы чулі пра гонар Маава, гонар празьмерны, пра пыху яго і фанабэрства і сваволю яго: няшчырае слова ў яго".</t> </p><i> <t>"My čulì pra gonar Maava, gonar praz′merny, pra pyhu âgo ì fanabèrstva ì svavolû âgo: nâščyrae slova ǔ âgo".</t> </i>


text:
<pb/><t>Таму загалосіць Мааў па Мааве, - усе галасіцьмуць; енчыце па цьвярдынях Кірхарэшэта: яны зруйнаваныя цалкам.</t> </p><i> <t>Tamu zagalosìc′ Maaǔ pa Maave, - use galasìc′muc′; enčyce pa c′vârdynâh Kìrharèšèta: âny zrujnavanyâ calkam.</t> </i>


text:
<pb/><t>Палі Эсэвонскія звыраднелі гэтак сама і вінаграднік Сэвамскі; уладары народаў вынішчылі найлепшыя лозы яго, што дасягалі Язэра, ішлі па пустыні; парасткі іх разьбягаліся, пераходзілі за мора.</t> </p><i> <t>Palì Èsèvonskìâ zvyradnelì gètak sama ì vìnagradnìk Sèvamskì; uladary narodaǔ vynìščylì najlepšyâ lozy âgo, što dasâgalì Âzèra, ìšlì pa pustynì; parastkì ìh raz′bâgalìsâ, perahodzìlì za mora.</t> </i>


text:
<pb/><t>Таму і я буду плакаць па лазе Сэвамскай плачам Язэра, аблівацьму цябе сьлязьмі маімі, Эсэвоне і Элеале; бо ў час збору вінаграду твайго і ў час жніва твайго няма болей шумнай радасьці.</t> </p><i> <t>Tamu ì â budu plakac′ pa laze Sèvamskaj plačam Âzèra, ablìvac′mu câbe s′lâz′mì maìmì, Èsèvone ì Èleale; bo ǔ čas zboru vìnagradu tvajgo ì ǔ čas žnìva tvajgo nâma bolej šumnaj radas′cì.</t> </i>


text:
<pb/><t>Зьнікла з урадлівай зямлі весялосьць і радасьць, у вінаградніках не сьпяваюць, не весяляцца; вінаградар ня топча вінаграду ў чавільнях: я радавацца перастаў.</t> </p><i> <t>Z′nìkla z uradlìvaj zâmlì vesâlos′c′ ì radas′c′, u vìnagradnìkah ne s′pâvaûc′, ne vesâlâcca; vìnagradar nâ topča vìnagradu ǔ čavìl′nâh: â radavacca perastaǔ.</t> </i>


text:
<pb/><t>Таму нутроба мая стогне па Мааве, як арфа, і сэрца маё - па Кірхарэшэце.</t> </p><i> <t>Tamu nutroba maâ stogne pa Maave, âk arfa, ì sèrca maë - pa Kìrharèšèce.</t> </i>


text:
<pb/><t>Хоць і явіцца Мааў і таміцьмецца на вышынях, і прыйдзе да сьвятыні сваёй памаліцца, але не дапаможа нічога.</t> </p><i> <t>Hoc′ ì âvìcca Maaǔ ì tamìc′mecca na vyšynâh, ì pryjdze da s′vâtynì svaëj pamalìcca, ale ne dapamoža nìčoga.</t> </i>


text:
Вось слова, якое сказаў Гасподзь пра Мааў даўно. </p><i> Vos′ slova, âkoe skazaǔ Gaspodz′ pra Maaǔ daǔno. </i>


text:
А сёньня так кажа Гасподзь: праз тры гады, лічачы гадамі найміцкімі, веліч Маава будзе зьняважана з усім вялікім шматлюдствам, і рэшта будзе вельмі малая і нязначная. </p><i> A sën′nâ tak kaža Gaspodz′: praz try gady, lìčačy gadamì najmìckìmì, velìč Maava budze z′nâvažana z usìm vâlìkìm šmatlûdstvam, ì rèšta budze vel′mì malaâ ì nâznačnaâ. </i>


text:
<pb/><t>Прароцтва пра Дамаск. - Вось, Дамаск перастане быць горадам, і будзе грудай руінаў.</t> </p><i> <t>Praroctva pra Damask. - Vos′, Damask perastane byc′ goradam, ì budze grudaj ruìnaǔ.</t> </i>


text:
<pb/><t>Гарады Араэрскія будуць пакінуты, - застануцца пад статкі, якія адпачывацьмуць там, і ня будзе каму іх палохаць.</t> </p><i> <t>Garady Araèrskìâ buduc′ pakìnuty, - zastanucca pad statkì, âkìâ adpačyvac′muc′ tam, ì nâ budze kamu ìh palohac′.</t> </i>


text:
<pb/><t>Ня стане цьвярдыні Яфрэмавай і царства Дамаскага з астатняю Сірыяй; зь імі будзе тое самае, што са славаю сыноў Ізраіля, кажа Гасподзь Саваоф.</t> </p><i> <t>Nâ stane c′vârdynì Âfrèmavaj ì carstva Damaskaga z astatnâû Sìryâj; z′ ìmì budze toe samae, što sa slavaû synoǔ Ìzraìlâ, kaža Gaspodz′ Savaof.</t> </i>


text:
<pb/><t>І станецца ў той дзень: паменшыцца слава Якава, і тлустае цела ягонае схуднее.</t> </p><i> <t>Ì stanecca ǔ toj dzen′: pamenšycca slava Âkava, ì tlustae cela âgonae shudnee.</t> </i>


text:
<pb/><t>Тое самае будзе, што і пасьля збору збожжа жняцом, калі рука ягоная сажне каласы, і калі зьбяруць каласы ў даліне Рэфаімскай.</t> </p><i> <t>Toe samae budze, što ì pas′lâ zboru zbožža žnâcom, kalì ruka âgonaâ sažne kalasy, ì kalì z′bâruc′ kalasy ǔ dalìne Rèfaìmskaj.</t> </i>


text:
<pb/><t>І застануцца ў яго, як бывае пры абіваньні масьлін, дзьве-тры ягадзіны на самай вяршаліне, альбо чатыры, пяць на ўрадлівых галінах, кажа Гасподзь Бог Ізраілеў.</t> </p><i> <t>Ì zastanucca ǔ âgo, âk byvae pry abìvan′nì mas′lìn, dz′ve-try âgadzìny na samaj vâršalìne, al′bo čatyry, pâc′ na ǔradlìvyh galìnah, kaža Gaspodz′ Bog Ìzraìleǔ.</t> </i>


text:
<pb/><t>У той дзень аберне чалавек позірк свой да Творцы свайго, і вочы яго глядзецьмуць на Сьвятога Ізраілевага;</t> </p><i> <t>U toj dzen′ aberne čalavek pozìrk svoj da Tvorcy svajgo, ì vočy âgo glâdzec′muc′ na S′vâtoga Ìzraìlevaga;</t> </i>


text:
<pb/><t>і ня зірне на ахвярнікі, на дзею рук сваіх, і не паглядзіць на тое, што зрабілі пальцы ягоныя, на куміраў Астарты і Ваала.</t> </p><i> <t>ì nâ zìrne na ahvârnìkì, na dzeû ruk svaìh, ì ne paglâdzìc′ na toe, što zrabìlì pal′cy âgonyâ, na kumìraǔ Astarty ì Vaala.</t> </i>


text:
<pb/><t>У той дзень умацаваныя гарады ягоныя будуць, як мясьціны ў лясах і на вяршынях гор, пакінутыя перад сынамі Ізраіля, - і ўсё запусьцеецца.</t> </p><i> <t>U toj dzen′ umacavanyâ garady âgonyâ buduc′, âk mâs′cìny ǔ lâsah ì na vâršynâh gor, pakìnutyâ perad synamì Ìzraìlâ, - ì ǔsë zapus′ceecca.</t> </i>


text:
<pb/><t>Бо ты забыў Бога ратунку твайго, і не ўспамінаў пра скалу прытулку твайго; таму і насадзіў сады на забавы і пасадзіў чаранкі ад чужой лазы.</t> </p><i> <t>Bo ty zabyǔ Boga ratunku tvajgo, ì ne ǔspamìnaǔ pra skalu prytulku tvajgo; tamu ì nasadzìǔ sady na zabavy ì pasadzìǔ čarankì ad čužoj lazy.</t> </i>


text:
<pb/><t>У дзень, калі ты садзіў, ты калаціўся, каб яно расло, і каб пасеянае табою рана расьцьвіло; але ў дзень збору не багатае жніво будзе, а пакута вялікая.</t> </p><i> <t>U dzen′, kalì ty sadzìǔ, ty kalacìǔsâ, kab âno raslo, ì kab paseânae taboû rana ras′c′vìlo; ale ǔ dzen′ zboru ne bagatae žnìvo budze, a pakuta vâlìkaâ.</t> </i>


text:
<pb/><t>Ды жаль! шум народаў многіх! бушуюць яны, як бушуе мора. Род плямёнаў! яны равуць, як равуць моцныя воды.</t> </p><i> <t>Dy žal′! šum narodaǔ mnogìh! bušuûc′ âny, âk bušue mora. Rod plâmënaǔ! âny ravuc′, âk ravuc′ mocnyâ vody.</t> </i>


text:
<pb/><t>Равуць народы, як равуць моцныя воды; але Ён пагразіў ім, і яны далёка пабеглі, і былі гнаныя, як тло па гарах ад ветру і як пыл ад віхуры.</t> </p><i> <t>Ravuc′ narody, âk ravuc′ mocnyâ vody; ale Ën pagrazìǔ ìm, ì âny dalëka pabeglì, ì bylì gnanyâ, âk tlo pa garah ad vetru ì âk pyl ad vìhury.</t> </i>


text:
<pb/><t>Вечар - і вось жудасьць! І да раніцы ўжо няма яе. Такая доля рабаўнікоў нашых, лёс спусташальнікаў нашых.</t> </p><i> <t>Večar - ì vos′ žudas′c′! Ì da ranìcy ǔžo nâma âe. Takaâ dolâ rabaǔnìkoǔ našyh, lës spustašal′nìkaǔ našyh.</t> </i>


text:
<pb/><t>Гора зямлі шумнакрылай па той бок рэк Эфіопскіх,</t> </p><i> <t>Gora zâmlì šumnakrylaj pa toj bok rèk Èfìopskìh,</t> </i>


text:
<pb/><t>якая пасылае паслоў па моры, і ў папірусных суднах па водах! Ідзеце, борздыя паслы, да народу рослага і бліскучаскурага, да народу грознага нават здалёку і дагэтуль, да народу ўладарнага, які ўсё топча, зямлю якога расьсякаюць рэкі.</t> </p><i> <t>âkaâ pasylae pasloǔ pa mory, ì ǔ papìrusnyh sudnah pa vodah! Ìdzece, borzdyâ pasly, da narodu roslaga ì blìskučaskuraga, da narodu groznaga navat zdalëku ì dagètul′, da narodu ǔladarnaga, âkì ǔsë topča, zâmlû âkoga ras′sâkaûc′ rèkì.</t> </i>


text:
<pb/><t>Усе вы, што засяляеце сьвет і жывяце на зямлі! Глядзеце, калі сьцяг падымецца на горах, і, калі загрыміць труба, слухайце!</t> </p><i> <t>Use vy, što zasâlâece s′vet ì žyvâce na zâmlì! Glâdzece, kalì s′câg padymecca na gorah, ì, kalì zagrymìc′ truba, sluhajce!</t> </i>


text:
<pb/><t>Бо так Гасподзь сказаў мне: Я спакойна гляджу з жытла Майго, як сьветлая цяплыня пасьля дажджу, як воблака расы ў часе жніўнае сьпёкі.</t> </p><i> <t>Bo tak Gaspodz′ skazaǔ mne: Â spakojna glâdžu z žytla Majgo, âk s′vetlaâ câplynâ pas′lâ daždžu, âk voblaka rasy ǔ čase žnìǔnae s′pëkì.</t> </i>


text:
<pb/><t>Бо да збору вінаграду, калі ён адцьвіце, і гронка пачне дасьпяваць, Ён адатне нажом вецьце і адкіне, і абсячэ парасткі.</t> </p><i> <t>Bo da zboru vìnagradu, kalì ën adc′vìce, ì gronka pačne das′pâvac′, Ën adatne nažom vec′ce ì adkìne, ì absâčè parastkì.</t> </i>


text:
<pb/><t>І пакінуць усё драпежным горным птушкам і зьвярам польным; і птушкі будуць летаваць там, а ўсе зьвяры польныя зімавацьмуць там.</t> </p><i> <t>Ì pakìnuc′ usë drapežnym gornym ptuškam ì z′vâram pol′nym; ì ptuškì buduc′ letavac′ tam, a ǔse z′vâry pol′nyâ zìmavac′muc′ tam.</t> </i>


text:
<pb/><t>У той час будзе прынесены дарунак Госпаду Саваофу ад народу рослага і бліскучаскурага, ад народу грознага нават здалёку і дагэтуль, ад народу ўладарнага, які топча ўсё, зямлю якога расьсякаюць рэкі, - да месца імя Госпада Саваофа, на гару Сіён.</t> </p><i> <t>U toj čas budze pryneseny darunak Gospadu Savaofu ad narodu roslaga ì blìskučaskuraga, ad narodu groznaga navat zdalëku ì dagètul′, ad narodu ǔladarnaga, âkì topča ǔsë, zâmlû âkoga ras′sâkaûc′ rèkì, - da mesca ìmâ Gospada Savaofa, na garu Sìën.</t> </i>


text:
<pb/><t>Прароцтва пра Егіпет. - Вось, Гасподзь сядзіць на воблаку лёгкім і прыбывае ў Егіпет. І затрымцяць ад аблічча Яго ідалы Егіпецкія, і сэрца Егіпта растане ў ім.</t> </p><i> <t>Praroctva pra Egìpet. - Vos′, Gaspodz′ sâdzìc′ na voblaku lëgkìm ì prybyvae ǔ Egìpet. Ì zatrymcâc′ ad ablìčča Âgo ìdaly Egìpeckìâ, ì sèrca Egìpta rastane ǔ ìm.</t> </i>


text:
<pb/><t>Я ўзбуру Егіпцянаў і будуць ваяваць брат супроць брата і сябар супроць сябра, горад з горадам, царства з царствам.</t> </p><i> <t>Â ǔzburu Egìpcânaǔ ì buduc′ vaâvac′ brat suproc′ brata ì sâbar suproc′ sâbra, gorad z goradam, carstva z carstvam.</t> </i>


text:
<pb/><t>І дух Егіпта зьняможацца ў ім, і заблытаю раду яго, - і пойдуць яны да ідалаў і да чарадзеяў, і да закліначоў мёртвых і да варажбітоў.</t> </p><i> <t>Ì duh Egìpta z′nâmožacca ǔ ìm, ì zablytaû radu âgo, - ì pojduc′ âny da ìdalaǔ ì da čaradzeâǔ, ì da zaklìnačoǔ mërtvyh ì da varažbìtoǔ.</t> </i>


text:
<pb/><t>І аддам Егіпцянаў у рукі валадара жорсткага, і люты цар запануе над імі, кажа Гасподзь, Гасподзь Саваоф.</t> </p><i> <t>Ì addam Egìpcânaǔ u rukì valadara žorstkaga, ì lûty car zapanue nad ìmì, kaža Gaspodz′, Gaspodz′ Savaof.</t> </i>


text:
<pb/><t>І скончыцца вада ў моры і рака зьвядзецца і высахне;</t> </p><i> <t>Ì skončycca vada ǔ mory ì raka z′vâdzecca ì vysahne;</t> </i>


text:
<pb/><t>і звузяцца рэкі, і каналы Егіпецкія сплытчэюць і высахнуць; павянуць чарот і трысьнёг.</t> </p><i> <t>ì zvuzâcca rèkì, ì kanaly Egìpeckìâ splytčèûc′ ì vysahnuc′; pavânuc′ čarot ì trys′nëg.</t> </i>


text:
<pb/><t>Лугі над ракою, па берагах ракі, і ўсё, пасеянае каля ракі, засохне, разьвеецца і счэзьне.</t> </p><i> <t>Lugì nad rakoû, pa beragah rakì, ì ǔsë, paseânae kalâ rakì, zasohne, raz′veecca ì sčèz′ne.</t> </i>


text:
<pb/><t>І заплачуць рыбакі, і загалосяць усе, хто закідвае вуды ў раку, і хто ставіць мярэжы ў вадзе, западуць у роспач;</t> </p><i> <t>Ì zaplačuc′ rybakì, ì zagalosâc′ use, hto zakìdvae vudy ǔ raku, ì hto stavìc′ mârèžy ǔ vadze, zapaduc′ u rospač;</t> </i>


text:
<pb/><t>і будуць зьбянтэжаны тыя, што апрацоўваюць лён, і ткачы белых палотнаў;</t> </p><i> <t>ì buduc′ z′bântèžany tyâ, što apracoǔvaûc′ lën, ì tkačy belyh palotnaǔ;</t> </i>


text:
<pb/><t>і будуць панішчаны мярэжы, і ўсе, хто трымае садкі пад жывую рыбу, занепадуць духам.</t> </p><i> <t>ì buduc′ panìščany mârèžy, ì ǔse, hto trymae sadkì pad žyvuû rybu, zanepaduc′ duham.</t> </i>


text:
<pb/><t>Так! страцілі розум князі Цаанскія; рада мудрых дарадцаў фараонавых страціла глузд. Як скажаце вы фараону: "я сын мудрацоў, сын цароў старажытных?"</t> </p><i> <t>Tak! stracìlì rozum knâzì Caanskìâ; rada mudryh daradcaǔ faraonavyh stracìla gluzd. Âk skažace vy faraonu: "â syn mudracoǔ, syn caroǔ staražytnyh?"</t> </i>


text:
<pb/><t>Дзе яны? дзе твае мудрацы? хай яны скажуць табе; хай даведаюцца, што Гасподзь Саваоф вызначыў пра Егіпет?</t> </p><i> <t>Dze âny? dze tvae mudracy? haj âny skažuc′ tabe; haj davedaûcca, što Gaspodz′ Savaof vyznačyǔ pra Egìpet?</t> </i>


text:
<pb/><t>Звар'яцелі князі Цаанскія; ашукаліся князі Мэмфіскія, і збочыў Егіпет з дарогі галавы плямёнаў ягоных.</t> </p><i> <t>Zvar'âcelì knâzì Caanskìâ; ašukalìsâ knâzì Mèmfìskìâ, ì zbočyǔ Egìpet z darogì galavy plâmënaǔ âgonyh.</t> </i>


text:
<pb/><t>Гасподзь уліў у яго дух чмуру, - і яны ўвялі Егіпет у аблуду ва ўсіх чынах ягоных, падобна на тое, як ходзіць п'яны па ванітах сваіх.</t> </p><i> <t>Gaspodz′ ulìǔ u âgo duh čmuru, - ì âny ǔvâlì Egìpet u abludu va ǔsìh čynah âgonyh, padobna na toe, âk hodzìc′ p'âny pa vanìtah svaìh.</t> </i>


text:
<pb/><t>І ня будзе ў Егіпце такое дзеі, якую ўчыніць умелі б галава і хвост, пальма і трысьціна.</t> </p><i> <t>Ì nâ budze ǔ Egìpce takoe dzeì, âkuû ǔčynìc′ umelì b galava ì hvost, pal′ma ì trys′cìna.</t> </i>


text:
У той дзень Егіпцяне будуць падобныя да жанчын і затрымцяць і забаяцца руху рукі Госпада Саваофа, якую Ён падыме на іх. </p><i> U toj dzen′ Egìpcâne buduc′ padobnyâ da žančyn ì zatrymcâc′ ì zabaâcca ruhu rukì Gospada Savaofa, âkuû Ën padyme na ìh. </i>


text:
Зямля Юдава зробіцца жудасьцю Егіпту; хто ўзгадае пра яе, той затрымціць ад вызначэньня Госпада Саваофа, якое Ён пастанавіў пра яго. </p><i> Zâmlâ Ûdava zrobìcca žudas′cû Egìptu; hto ǔzgadae pra âe, toj zatrymcìc′ ad vyznačèn′nâ Gospada Savaofa, âkoe Ën pastanavìǔ pra âgo. </i>


text:
<pb/>У той дзень пяць гарадоў у зямлі Егіпецкай загавораць моваю Ханаанскай і будуць бажыцца Госпадам Саваофам; адзін назавецца горадам сонца. </p><i> U toj dzen′ pâc′ garadoǔ u zâmlì Egìpeckaj zagavorac′ movaû Hanaanskaj ì buduc′ bažycca Gospadam Savaofam; adzìn nazavecca goradam sonca. </i>


text:
У той дзень ахвярнік Госпаду будзе пасярод зямлі Егіпецкай, і помнік Госпаду - каля межаў яе. </p><i> U toj dzen′ ahvârnìk Gospadu budze pasârod zâmlì Egìpeckaj, ì pomnìk Gospadu - kalâ mežaǔ âe. </i>


text:
І будзе ён азнакаю і сьведчаньнем пра Госпада Саваофа ў зямлі Егіпецкай, бо яны заклічуць да Госпада ад прыгнятальнікаў, і Ён пашле ім выратавальніка і заступніка, і выбавіць іх. </p><i> Ì budze ën aznakaû ì s′vedčan′nem pra Gospada Savaofa ǔ zâmlì Egìpeckaj, bo âny zaklìčuc′ da Gospada ad prygnâtal′nìkaǔ, ì Ën pašle ìm vyrataval′nìka ì zastupnìka, ì vybavìc′ ìh. </i>


text:
Гасподзь явіць Сябе ў Егіпце; і Егіпцяне ў той дзень спазнаюць Госпада і прынясуць ахвяры і дарункі, і дадуць абяцаньні Госпаду, і выканаюць. </p><i> Gaspodz′ âvìc′ Sâbe ǔ Egìpce; ì Egìpcâne ǔ toj dzen′ spaznaûc′ Gospada ì prynâsuc′ ahvâry ì darunkì, ì daduc′ abâcan′nì Gospadu, ì vykanaûc′. </i>


text:
І паб'е Гасподзь Егіпет, - паб'е і ацаліць: яны зьвернуцца да Госпада - і Ён пачуе іх і ацаліць іх. </p><i> Ì pab'e Gaspodz′ Egìpet, - pab'e ì acalìc′: âny z′vernucca da Gospada - ì Ën pačue ìh ì acalìc′ ìh. </i>


text:
<pb/>У той дзень зь Егіпта ў Асірыю будзе вялікая дарога, і будзе прыходзіць Асур у Егіпет, і Егіпцяне - у Асірыю; і Егіпцяне разам з Асірыйцамі служыцьмуць Госпаду. </p><i> U toj dzen′ z′ Egìpta ǔ Asìryû budze vâlìkaâ daroga, ì budze pryhodzìc′ Asur u Egìpet, ì Egìpcâne - u Asìryû; ì Egìpcâne razam z Asìryjcamì služyc′muc′ Gospadu. </i>


text:
У той дзень Ізраіль будзе трэці зь Егіптам і Асірыяй; дабраславеньне будзе на зямлі, </p><i> U toj dzen′ Ìzraìl′ budze trècì z′ Egìptam ì Asìryâj; dabraslaven′ne budze na zâmlì, </i>


text:
якую дабраславіць Гасподзь Саваоф, кажучы: дабраславёны народ Мой, Егіпцяне, і дзея рук Маіх - Асірыяне, і спадчына Мая - Ізраіль. </p><i> âkuû dabraslavìc′ Gaspodz′ Savaof, kažučy: dabraslavëny narod Moj, Egìpcâne, ì dzeâ ruk Maìh - Asìryâne, ì spadčyna Maâ - Ìzraìl′. </i>


text:
І ў год, калі Тартан прыйшоў у Азот, пасланы ад Саргона, цара Асірыйскага, і ваяваў супроць Азота і ўзяў яго, - </p><i> Ì ǔ god, kalì Tartan pryjšoǔ u Azot, paslany ad Sargona, cara Asìryjskaga, ì vaâvaǔ suproc′ Azota ì ǔzâǔ âgo, - </i>


text:
у той самы час Гасподзь сказаў Ісаю, сыну Амосаваму, так: ідзі і здымі вярэту са сьцёгнаў тваіх, і скінь сандалі твае з ног тваіх. Ён так і зрабіў: хадзіў разьдзеты і босы. </p><i> u toj samy čas Gaspodz′ skazaǔ Ìsaû, synu Amosavamu, tak: ìdzì ì zdymì vârètu sa s′cëgnaǔ tvaìh, ì skìn′ sandalì tvae z nog tvaìh. Ën tak ì zrabìǔ: hadzìǔ raz′dzety ì bosy. </i>


text:
І сказаў Гасподзь: як раб Мой Ісая ходзіць разьдзеты і босы тры гады, на знак і прадказаньне пра Егіпет і Эфіопію, - </p><i> Ì skazaǔ Gaspodz′: âk rab Moj Ìsaâ hodzìc′ raz′dzety ì bosy try gady, na znak ì pradkazan′ne pra Egìpet ì Èfìopìû, - </i>


text:
так павядзе цар Асірыйскі палонных зь Егіпта і перасяленцаў з Эфіопіі, маладых і старых, разьдзетых і босых і з аголенымі сьцёгнамі, на сорам Егіпту. </p><i> tak pavâdze car Asìryjskì palonnyh z′ Egìpta ì perasâlencaǔ z Èfìopìì, maladyh ì staryh, raz′dzetyh ì bosyh ì z agolenymì s′cëgnamì, na soram Egìptu. </i>


text:
Тады жахнуцца і пасаромеюцца за Эфіопію, надзею сваю, і за Егіпет, якім хваліліся. </p><i> Tady žahnucca ì pasaromeûcca za Èfìopìû, nadzeû svaû, ì za Egìpet, âkìm hvalìlìsâ. </i>


text:
І скажуць у той дзень жыхары гэтай краіны: вось якія яны, на каго мы спадзяваліся і да якіх прыходзілі па дапамогу, каб уратавацца ад цара Асірыйскага! і як уратаваліся б мы? </p><i> Ì skažuc′ u toj dzen′ žyhary gètaj kraìny: vos′ âkìâ âny, na kago my spadzâvalìsâ ì da âkìh pryhodzìlì pa dapamogu, kab uratavacca ad cara Asìryjskaga! ì âk uratavalìsâ b my? </i>


text:
<pb/><t>Прароцтва пра пустыню прыморскую. - Як буры на поўдні носяцца, ідзе ён з пустыні, зь зямлі страшнай.</t> </p><i> <t>Praroctva pra pustynû prymorskuû. - Âk bury na poǔdnì nosâcca, ìdze ën z pustynì, z′ zâmlì strašnaj.</t> </i>


text:
<pb/><t>Грозныя відзежы яўлены мне: рабаўнік рабуе, спусташальнік спусташае; выходзь, Эламе, аблажы, Мідзе! усім стогнам я канец пакладу.</t> </p><i> <t>Groznyâ vìdzežy âǔleny mne: rabaǔnìk rabue, spustašal′nìk spustašae; vyhodz′, Èlame, ablažy, Mìdze! usìm stognam â kanec pakladu.</t> </i>


text:
<pb/><t>Ад гэтага сьцёгны мае трасуцца; боль сьцяў мяне, як боль парадзіху. Я ўсхваляваны тым, што чую; я зьбянтэжаны тым, што бачу.</t> </p><i> <t>Ad gètaga s′cëgny mae trasucca; bol′ s′câǔ mâne, âk bol′ paradzìhu. Â ǔshvalâvany tym, što čuû; â z′bântèžany tym, što baču.</t> </i>


text:
<pb/><t>Сэрца маё трымціць; дрыготка калоціць мяне; радасная ноч мая абярнулася жудасьцю мне.</t> </p><i> <t>Sèrca maë trymcìc′; drygotka kalocìc′ mâne; radasnaâ noč maâ abârnulasâ žudas′cû mne.</t> </i>


text:
<pb/><t>Рыхтуюць стол, расьсьцілаюць абрусы, - ядуць, п'юць. "Уставайце, князі, мажце шчыты!"</t> </p><i> <t>Ryhtuûc′ stol, ras′s′cìlaûc′ abrusy, - âduc′, p'ûc′. "Ustavajce, knâzì, mažce ščyty!"</t> </i>


text:
<pb/><t>Бо так сказаў мне Гасподзь: ідзі, пастаў вартаўніка; хай ён скажа, што ўбачыць.</t> </p><i> <t>Bo tak skazaǔ mne Gaspodz′: ìdzì, pastaǔ vartaǔnìka; haj ën skaža, što ǔbačyc′.</t> </i>


text:
<pb/><t>І ўбачыў ён верхаўцоў на конях, якія ішлі парамі, верхаўцоў на аслах, верхаўцоў на вярблюдах; і ўслухоўваўся ён пільна, зь вялікай увагаю, -</t> </p><i> <t>Ì ǔbačyǔ ën verhaǔcoǔ na konâh, âkìâ ìšlì paramì, verhaǔcoǔ na aslah, verhaǔcoǔ na vârblûdah; ì ǔsluhoǔvaǔsâ ën pìl′na, z′ vâlìkaj uvagaû, -</t> </i>


text:
<pb/><t>і закрычаў, як леў: гаспадару мой! я на варце стаяў увесь дзень, і на месцы маім заставаўся цэлыя ночы:</t> </p><i> <t>ì zakryčaǔ, âk leǔ: gaspadaru moj! â na varce staâǔ uves′ dzen′, ì na mescy maìm zastavaǔsâ cèlyâ nočy:</t> </i>


text:
<pb/><t>і вось, едуць людзі, верхаўцы конныя парамі. Потым усклікнуў ён і сказаў: загінуў, загінуў Вавілон, і ўсе ідалы божышчаў Ягоных ляжаць на зямлі разьбітыя.</t> </p><i> <t>ì vos′, educ′ lûdzì, verhaǔcy konnyâ paramì. Potym usklìknuǔ ën ì skazaǔ: zagìnuǔ, zagìnuǔ Vavìlon, ì ǔse ìdaly božyščaǔ Âgonyh lâžac′ na zâmlì raz′bìtyâ.</t> </i>


text:
<pb/><t>О, памалочаны мой і сыне току майго! Што чуў я ад Госпада Саваофа, Бога Ізраілевага, тое і вам абвясьціў.</t> </p><i> <t>O, pamaločany moj ì syne toku majgo! Što čuǔ â ad Gospada Savaofa, Boga Ìzraìlevaga, toe ì vam abvâs′cìǔ.</t> </i>


text:
<t>Прароцтва пра Думу. - Крычаць мне з Сэіра: варта! якая пара ночы? варта! якая пара ночы?</t> </p><i> <t>Praroctva pra Dumu. - Kryčac′ mne z Sèìra: varta! âkaâ para nočy? varta! âkaâ para nočy?</t> </i>


text:
<pb/><t>Адказвае вартаўнік: набліжаецца раніца, але яшчэ ноч. Калі вы дапытваецеся, дык павярнецеся і прыходзьце.</t> </p><i> <t>Adkazvae vartaǔnìk: nablìžaecca ranìca, ale âščè noč. Kalì vy dapytvaecesâ, dyk pavârnecesâ ì pryhodz′ce.</t> </i>


text:
<t>Прароцтва пра Аравію. - У лесе Аравійскім пачуйце, караваны Дэданскія!</t> </p><i> <t>Praroctva pra Aravìû. - U lese Aravìjskìm pačujce, karavany Dèdanskìâ!</t> </i>


text:
<pb/><t>Жыхары зямлі Тэмайскай! нясеце вады насустрач сасьмяглым; з хлебам сустракайце ўцекачоў;</t> </p><i> <t>Žyhary zâmlì Tèmajskaj! nâsece vady nasustrač sas′mâglym; z hlebam sustrakajce ǔcekačoǔ;</t> </i>


text:
<pb/><t>бо яны ад мечаў уцякаюць, ад меча аголенага і ад лука няпятага і ад лютай вайны.</t> </p><i> <t>bo âny ad mečaǔ ucâkaûc′, ad meča agolenaga ì ad luka nâpâtaga ì ad lûtaj vajny.</t> </i>


text:
Бо так сказаў мне Гасподзь: яшчэ год, роўны год найміцкаму, - і ўся слава Кідарава зьнікне, </p><i> Bo tak skazaǔ mne Gaspodz′: âščè god, roǔny god najmìckamu, - ì ǔsâ slava Kìdarava z′nìkne, </i>


text:
і лукаў і адважных сыноў Кідара няшмат: так сказаў Гасподзь Бог Ізраілеў. </p><i> ì lukaǔ ì advažnyh synoǔ Kìdara nâšmat: tak skazaǔ Gaspodz′ Bog Ìzraìleǔ. </i>


text:
<pb/><t>Прароцтва пра даліну відзежаў. - Што з табою, што ты ўвесь выйшаў на дахі?</t> </p><i> <t>Praroctva pra dalìnu vìdzežaǔ. - Što z taboû, što ty ǔves′ vyjšaǔ na dahì?</t> </i>


text:
<pb/><t>Горад шумны, расхваляваны, горад поўны вясёлага галасу! Пабітыя твае ня мечам забітыя і ня ў бітве памерлі;</t> </p><i> <t>Gorad šumny, rashvalâvany, gorad poǔny vâsëlaga galasu! Pabìtyâ tvae nâ mečam zabìtyâ ì nâ ǔ bìtve pamerlì;</t> </i>


text:
<pb/><t>усе правадыры твае ўцякалі разам, але былі зьвязаныя лучнікамі; усе воіны твае зьвязаны разам, як ні далёка ўцякалі.</t> </p><i> <t>use pravadyry tvae ǔcâkalì razam, ale bylì z′vâzanyâ lučnìkamì; use voìny tvae z′vâzany razam, âk nì dalëka ǔcâkalì.</t> </i>


text:
<pb/><t>Таму кажу: пакіньце мяне, я паплачу горка; ня сільцеся суцешыць мяне, калі зруйнавана дачка народу майго.</t> </p><i> <t>Tamu kažu: pakìn′ce mâne, â paplaču gorka; nâ sìl′cesâ sucešyc′ mâne, kalì zrujnavana dačka narodu majgo.</t> </i>


text:
<pb/><t>Бо дзень смуты і патаптаньня і закалоту ў даліне відзежаў ад Госпада Бога Саваофа. Рушаць сьцяну, і крык узыходзіць на горы.</t> </p><i> <t>Bo dzen′ smuty ì pataptan′nâ ì zakalotu ǔ dalìne vìdzežaǔ ad Gospada Boga Savaofa. Rušac′ s′cânu, ì kryk uzyhodzìc′ na gory.</t> </i>


text:
<pb/><t>І Элам нясе калчан; людзі на калясьніцах і верхаўцы, і Кір падымае шчыт.</t> </p><i> <t>Ì Èlam nâse kalčan; lûdzì na kalâs′nìcah ì verhaǔcy, ì Kìr padymae ščyt.</t> </i>


text:
<pb/><t>І вось, найлепшыя даліны твае напоўніліся калясьніцамі, і верхаўцы вырадаваліся насупраць брамы,</t> </p><i> <t>Ì vos′, najlepšyâ dalìny tvae napoǔnìlìsâ kalâs′nìcamì, ì verhaǔcy vyradavalìsâ nasuprac′ bramy,</t> </i>


text:
<pb/><t>і здымаюць заслону зь Юдэі; і ты паглядзеў таго дня на запасы зброі ў доме кедровым.</t> </p><i> <t>ì zdymaûc′ zaslonu z′ Ûdèì; ì ty paglâdzeǔ tago dnâ na zapasy zbroì ǔ dome kedrovym.</t> </i>


text:
<pb/><t>Але вы бачыце шмат праломінаў у сьцяне горада Давідавага, і зьбіраеце воды ў ніжняй сажалцы;</t> </p><i> <t>Ale vy bačyce šmat pralomìnaǔ u s′câne gorada Davìdavaga, ì z′bìraece vody ǔ nìžnâj sažalcy;</t> </i>


text:
<pb/><t>і пазначаеце дамы ў Ерусаліме, і разбураеце дамы, каб умацаваць сьцяну;</t> </p><i> <t>ì paznačaece damy ǔ Erusalìme, ì razburaece damy, kab umacavac′ s′cânu;</t> </i>


text:
<pb/><t>і ладзіце паміж дзьвюма сьценамі сховішча на воды старое сажалкі. А на Таго, Хто гэта робіць, не пазіраеце, і не глядзіце на Таго, Хто здаўна вызначыў гэта.</t> </p><i> <t>ì ladzìce pamìž dz′vûma s′cenamì shovìšča na vody staroe sažalkì. A na Tago, Hto gèta robìc′, ne pazìraece, ì ne glâdzìce na Tago, Hto zdaǔna vyznačyǔ gèta.</t> </i>


text:
<pb/><t>І Гасподзь, Гасподзь Саваоф, заклікае вас у гэты дзень плакаць і бедаваць, і пастрыгчы валасы і вярэтаю аперазацца.</t> </p><i> <t>Ì Gaspodz′, Gaspodz′ Savaof, zaklìkae vas u gèty dzen′ plakac′ ì bedavac′, ì pastrygčy valasy ì vârètaû aperazacca.</t> </i>


text:
<pb/><t>Але вось, весялосьць і радасьць! Колюць валоў, і рэжуць авечак; ядуць мяса, і п'юць віно: "будзем есьці і піць, бо заўтра памрэм!"</t> </p><i> <t>Ale vos′, vesâlos′c′ ì radas′c′! Kolûc′ valoǔ, ì rèžuc′ avečak; âduc′ mâsa, ì p'ûc′ vìno: "budzem es′cì ì pìc′, bo zaǔtra pamrèm!"</t> </i>


text:
І адкрыў мне ў вушы Гасподзь Саваоф: ня будзе даравана вам гэта бязбожнасьць, пакуль не памраце, сказаў Гасподзь, Гасподзь Саваоф. </p><i> Ì adkryǔ mne ǔ vušy Gaspodz′ Savaof: nâ budze daravana vam gèta bâzbožnas′c′, pakul′ ne pamrace, skazaǔ Gaspodz′, Gaspodz′ Savaof. </i>


text:
<t>Так сказаў Гасподзь, Гасподзь Саваоф: ідзі, ідзі да гэтага царадворца, да Сэўны, начальніка палаца, і скажы яму:</t> </p><i> <t>Tak skazaǔ Gaspodz′, Gaspodz′ Savaof: ìdzì, ìdzì da gètaga caradvorca, da Sèǔny, načal′nìka palaca, ì skažy âmu:</t> </i>


text:
<pb/><t>што ў цябе тут, і хто тут у цябе, што ты тут высякаеш сабе магілу? - Ён высякае сабе магілу на пагорку, вырубае ў скале сабе жытлішча.</t> </p><i> <t>što ǔ câbe tut, ì hto tut u câbe, što ty tut vysâkaeš sabe magìlu? - Ën vysâkae sabe magìlu na pagorku, vyrubae ǔ skale sabe žytlìšča.</t> </i>


text:
<pb/><t>Вось, Гасподзь перакіне цябе, як кідае дужы чалавек, і сьцісьне цябе ў камяк;</t> </p><i> <t>Vos′, Gaspodz′ perakìne câbe, âk kìdae dužy čalavek, ì s′cìs′ne câbe ǔ kamâk;</t> </i>


text:
<pb/><t>згорне цябе ў сувой і кіне цябе, як меч, у зямлю прасторную; там ты памрэш, і там раскошныя калясьніцы твае будуць агудаю дому гаспадара твайго.</t> </p><i> <t>zgorne câbe ǔ suvoj ì kìne câbe, âk meč, u zâmlû prastornuû; tam ty pamrèš, ì tam raskošnyâ kalâs′nìcy tvae buduc′ agudaû domu gaspadara tvajgo.</t> </i>


text:
<pb/><t>і саштурхну цябе зь месца твайго, і скіну цябе з прыступкі тваёй.</t> </p><i> <t>ì sašturhnu câbe z′ mesca tvajgo, ì skìnu câbe z prystupkì tvaëj.</t> </i>


text:
І будзе таго дня, паклічу раба Майго Эльякіма, сына Хэлкіінавага, </p><i> Ì budze tago dnâ, paklìču raba Majgo Èl′âkìma, syna Hèlkììnavaga, </i>


text:
і апрану яго ў адзеньне тваё і поясам тваім аперажу яго, і ўладу тваю перадам у рукі ягоныя; і будзе ён бацькам жыхарам Ерусаліма і дому Юдаваму. </p><i> ì apranu âgo ǔ adzen′ne tvaë ì poâsam tvaìm aperažu âgo, ì ǔladu tvaû peradam u rukì âgonyâ; ì budze ën bac′kam žyharam Erusalìma ì domu Ûdavamu. </i>


text:
І кліч дома Давідавага пакладу на плечы ягоныя; адчыніць ён, і ніхто не замкне; замкне ён, і ніхто не адчыніць. </p><i> Ì klìč doma Davìdavaga pakladu na plečy âgonyâ; adčynìc′ ën, ì nìhto ne zamkne; zamkne ën, ì nìhto ne adčynìc′. </i>


text:
І ўваб'ю яго, нібы цьвік, у цьвёрдае месца; і будзе ён як пасад славы дому бацькі свайго. </p><i> Ì ǔvab'û âgo, nìby c′vìk, u c′vërdae mesca; ì budze ën âk pasad slavy domu bac′kì svajgo. </i>


text:
І будзе вісець на ім уся слава дома бацькі ягонага, дзяцей і ўнукаў, усяго хатняга начыньня да апошніх музычных прыладаў. </p><i> Ì budze vìsec′ na ìm usâ slava doma bac′kì âgonaga, dzâcej ì ǔnukaǔ, usâgo hatnâga načyn′nâ da apošnìh muzyčnyh pryladaǔ. </i>


text:
<pb/>У той дзень, кажа Гасподзь Саваоф, расхітаецца цьвік, убіты ў цьвёрдае месца, і будзе выбіты, і ўпадзе, і зьнішчыцца ўвесь цяжар, што на ім: бо Гасподзь кажа. </p><i> U toj dzen′, kaža Gaspodz′ Savaof, rashìtaecca c′vìk, ubìty ǔ c′vërdae mesca, ì budze vybìty, ì ǔpadze, ì z′nìščycca ǔves′ câžar, što na ìm: bo Gaspodz′ kaža. </i>


text:
<pb/><t>Прароцтва пра Тыр. - Галасеце, караблі Тарсіса, бо ён разбураны: няма дамоў, і няма каму заходзіць у дамы. Так ім абвешчана зь зямлі Кітыйскай.</t> </p><i> <t>Praroctva pra Tyr. - Galasece, karablì Tarsìsa, bo ën razburany: nâma damoǔ, ì nâma kamu zahodzìc′ u damy. Tak ìm abveščana z′ zâmlì Kìtyjskaj.</t> </i>


text:
<pb/><t>Замоўкніце, насельнікі вострава, які напаўнялі купцы Сідонскія, што плаваюць морам.</t> </p><i> <t>Zamoǔknìce, nasel′nìkì vostrava, âkì napaǔnâlì kupcy Sìdonskìâ, što plavaûc′ moram.</t> </i>


text:
<t>Па вялікіх водах прывозілі ў яго насеньне Сіхора, ужынак вялікай ракі, і быў ён торжышчам народаў.</t> </p><i> <t>Pa vâlìkìh vodah pryvozìlì ǔ âgo nasen′ne Sìhora, užynak vâlìkaj rakì, ì byǔ ën toržyščam narodaǔ.</t> </i>


text:
<pb/><t>Пасаромейся, Сідоне; бо вось што кажа мора, крэпасьць марская: як ня мучылася родамі і не раджала, і ня выхоўвала юнакоў, не гадавала дзяўчат.</t> </p><i> <t>Pasaromejsâ, Sìdone; bo vos′ što kaža mora, krèpas′c′ marskaâ: âk nâ mučylasâ rodamì ì ne radžala, ì nâ vyhoǔvala ûnakoǔ, ne gadavala dzâǔčat.</t> </i>


text:
<pb/><t>Калі вестка дойдзе да Егіпцянаў, здрыгануцца яны, пачуўшы пра Тыр.</t> </p><i> <t>Kalì vestka dojdze da Egìpcânaǔ, zdryganucca âny, pačuǔšy pra Tyr.</t> </i>


text:
<pb/><t>Перасяляйцеся ў Тарсіс, галасеце, насельнікі вострава!</t> </p><i> <t>Perasâlâjcesâ ǔ Tarsìs, galasece, nasel′nìkì vostrava!</t> </i>


text:
<pb/><t>Ці гэта ваш узьвяселены горад, якога пачатак ёсьць ад дзён старадаўніх? Ногі ягоныя нясуць яго бадзяцца ў краіне далёкай.</t> </p><i> <t>Cì gèta vaš uz′vâseleny gorad, âkoga pačatak ës′c′ ad dzën staradaǔnìh? Nogì âgonyâ nâsuc′ âgo badzâcca ǔ kraìne dalëkaj.</t> </i>


text:
<pb/><t>Хто вызначыў гэта Тыру, які раздаваў вянкі, купцы якога былі князі, гандляры - знакамітасьці зямлі?</t> </p><i> <t>Hto vyznačyǔ gèta Tyru, âkì razdavaǔ vânkì, kupcy âkoga bylì knâzì, gandlâry - znakamìtas′cì zâmlì?</t> </i>


text:
<pb/><t>Гасподзь Саваоф вызначыў гэта, каб пасароміць пыхлівасьць усялякай славы, каб прынізіць усе знакамітасьці зямлі.</t> </p><i> <t>Gaspodz′ Savaof vyznačyǔ gèta, kab pasaromìc′ pyhlìvas′c′ usâlâkaj slavy, kab prynìzìc′ use znakamìtas′cì zâmlì.</t> </i>


text:
<pb/><t>Хадзі па зямлі тваёй, дачка Тарсісава, як рака: няма болей завады.</t> </p><i> <t>Hadzì pa zâmlì tvaëj, dačka Tarsìsava, âk raka: nâma bolej zavady.</t> </i>


text:
<pb/><t>Ён прасьцёр руку сваю на мора, скалануў царствы; Гасподзь даў наказ пра Ханаан - разбурыць крэпасьці ягоныя.</t> </p><i> <t>Ën pras′cër ruku svaû na mora, skalanuǔ carstvy; Gaspodz′ daǔ nakaz pra Hanaan - razburyc′ krèpas′cì âgonyâ.</t> </i>


text:
<pb/><t>І сказаў: ты ня будзеш больш радавацца, пасаромленая дзяўчына, дачка Сідона! Уставай, ідзі ў Кітым, але і там ня будзе табе спакою.</t> </p><i> <t>Ì skazaǔ: ty nâ budzeš bol′š radavacca, pasaromlenaâ dzâǔčyna, dačka Sìdona! Ustavaj, ìdzì ǔ Kìtym, ale ì tam nâ budze tabe spakoû.</t> </i>


text:
<pb/><t>Вось зямля Халдэяў. Гэтага народу раней ня было; Асур даў яму пачатак з насельнікаў пустыняў. Яны ставяць вежы свае, разбураюць харомы яго, ператвараюць яго ў руіны.</t> </p><i> <t>Vos′ zâmlâ Haldèâǔ. Gètaga narodu ranej nâ bylo; Asur daǔ âmu pačatak z nasel′nìkaǔ pustynâǔ. Âny stavâc′ vežy svae, razburaûc′ haromy âgo, peratvaraûc′ âgo ǔ ruìny.</t> </i>


text:
<pb/><t>Галасеце, караблі Тарсіскія! бо цьвярдыня ваша спустошана.</t> </p><i> <t>Galasece, karablì Tarsìskìâ! bo c′vârdynâ vaša spustošana.</t> </i>


text:
І будзе таго дня, забудуць Тыр на семдзесят гадоў, на меру дзён аднаго цараваньня. А празь семдзесят гадоў з Тырам станецца тое, як у песьні пра блудадзейку: </p><i> Ì budze tago dnâ, zabuduc′ Tyr na semdzesât gadoǔ, na meru dzën adnago caravan′nâ. A praz′ semdzesât gadoǔ z Tyram stanecca toe, âk u pes′nì pra bludadzejku: </i>


text:
<t>"вазьмі цытру, хадзі па горадзе, забытая блудадзейка! Іграй складна, сьпявай многа песьняў, каб пра цябе ўспаміналі".</t> </p><i> <t>"vaz′mì cytru, hadzì pa goradze, zabytaâ bludadzejka! Ìgraj skladna, s′pâvaj mnoga pes′nâǔ, kab pra câbe ǔspamìnalì".</t> </i>


text:
І будзе празь семдзесят гадоў, Гасподзь наверне Тыр; і ён зноў пачне браць прыбытак свой, і будзе блудадзейнічаць з усімі царствамі зямнымі па ўсім сьвеце. </p><i> Ì budze praz′ semdzesât gadoǔ, Gaspodz′ naverne Tyr; ì ën znoǔ pačne brac′ prybytak svoj, ì budze bludadzejnìčac′ z usìmì carstvamì zâmnymì pa ǔsìm s′vece. </i>


text:
Але гандаль яго і прыбытак ягоны прысьвячаюцца Госпаду; ня будуць замкнутыя і пакладзеныя ў каморы, бо да тых, што жывуць перад абліччам Госпада, будзе пераходзіць прыбытак ад гандлю ягонага, каб яны елі да сытасьці і мелі вопратку моцную. </p><i> Ale gandal′ âgo ì prybytak âgony prys′vâčaûcca Gospadu; nâ buduc′ zamknutyâ ì pakladzenyâ ǔ kamory, bo da tyh, što žyvuc′ perad ablìččam Gospada, budze perahodzìc′ prybytak ad gandlû âgonaga, kab âny elì da sytas′cì ì melì vopratku mocnuû. </i>


text:
<pb/><t>Вось, Гасподзь спусташае зямлю і робіць яе няплоднай; мяняе паверхню яе і расьсейвае тых, што жывуць на ёй.</t> </p><i> <t>Vos′, Gaspodz′ spustašae zâmlû ì robìc′ âe nâplodnaj; mânâe paverhnû âe ì ras′sejvae tyh, što žyvuc′ na ëj.</t> </i>


text:
<pb/><t>І што будзе народу, тое і сьвятарам; што слузе, тое і гаспадару ягонаму; што служанцы, тое і гаспадыні яе; што пакупцу, тое і прадаўцу, што пазыкоўцу, тое і пазычальніку, што ліхвяру, тое і ліхвадаўцу.</t> </p><i> <t>Ì što budze narodu, toe ì s′vâtaram; što sluze, toe ì gaspadaru âgonamu; što služancy, toe ì gaspadynì âe; što pakupcu, toe ì pradaǔcu, što pazykoǔcu, toe ì pazyčal′nìku, što lìhvâru, toe ì lìhvadaǔcu.</t> </i>


text:
<pb/><t>Зямля спустошана ўшчэнт і зусім зрабаваная, бо Гасподзь вымавіў слова гэтае.</t> </p><i> <t>Zâmlâ spustošana ǔščènt ì zusìm zrabavanaâ, bo Gaspodz′ vymavìǔ slova gètae.</t> </i>


text:
<pb/><t>Бядуе заняпалая зямля; паніклы, заняпалы сусьвет; паніклі ўсе землі, што ўзвышаліся над народам.</t> </p><i> <t>Bâdue zanâpalaâ zâmlâ; panìkly, zanâpaly sus′vet; panìklì ǔse zemlì, što ǔzvyšalìsâ nad narodam.</t> </i>


text:
<pb/><t>І зямля апаганена пад тымі, што жывуць на ёй, бо яны пераступілі законы, зьмянілі статут, парушылі вечны запавет.</t> </p><i> <t>Ì zâmlâ apaganena pad tymì, što žyvuc′ na ëj, bo âny perastupìlì zakony, z′mânìlì statut, parušylì večny zapavet.</t> </i>


text:
<pb/><t>Затое праклён паядае зямлю, і нясуць кару тыя, што жывуць на ёй; затое спалены насельнікі зямлі, і няшмат засталося людзей.</t> </p><i> <t>Zatoe praklën paâdae zâmlû, ì nâsuc′ karu tyâ, što žyvuc′ na ëj; zatoe spaleny nasel′nìkì zâmlì, ì nâšmat zastalosâ lûdzej.</t> </i>


text:
<pb/><t>Плача сок гронкі; баліць вінаграднай лазе; уздыхаюць усе, хто весяліўся сэрцам.</t> </p><i> <t>Plača sok gronkì; balìc′ vìnagradnaj laze; uzdyhaûc′ use, hto vesâlìǔsâ sèrcam.</t> </i>


text:
<pb/><t>Спынілася весялосьць з тымпанамі; змоўк шум вясёлых; сьціхлі гукі арфы;</t> </p><i> <t>Spynìlasâ vesâlos′c′ z tympanamì; zmoǔk šum vâsëlyh; s′cìhlì gukì arfy;</t> </i>


text:
<pb/><t>ужо ня п'юць віна зь песьнямі; згарчэла сікера піткам яе.</t> </p><i> <t>užo nâ p'ûc′ vìna z′ pes′nâmì; zgarčèla sìkera pìtkam âe.</t> </i>


text:
<pb/><t>Разбураны апусьцелы горад, усе дамы замкнутыя, нельга ўвайсьці.</t> </p><i> <t>Razburany apus′cely gorad, use damy zamknutyâ, nel′ga ǔvajs′cì.</t> </i>


text:
<pb/><t>Плачуць па віне на вуліцах; запамрочылася ўсялякая радасьць; выгнана ўсялякая весялосьць зямлі.</t> </p><i> <t>Plačuc′ pa vìne na vulìcah; zapamročylasâ ǔsâlâkaâ radas′c′; vygnana ǔsâlâkaâ vesâlos′c′ zâmlì.</t> </i>


text:
<pb/><t>У горадзе засталося запусьценьне, і брамы разваліліся.</t> </p><i> <t>U goradze zastalosâ zapus′cen′ne, ì bramy razvalìlìsâ.</t> </i>


text:
<pb/><t>А пасярод зямлі, паміж народамі, будзе тое самае, што бывае пры абіваньні масьлін, пры абіраньні вінаграду, калі закончаны збор.</t> </p><i> <t>A pasârod zâmlì, pamìž narodamì, budze toe samae, što byvae pry abìvan′nì mas′lìn, pry abìran′nì vìnagradu, kalì zakončany zbor.</t> </i>


text:
<pb/><t>Яны ўзвысяць свой голас, перамогуць у велічы Госпада, гучна клікацьмуць мора.</t> </p><i> <t>Âny ǔzvysâc′ svoj golas, peramoguc′ u velìčy Gospada, gučna klìkac′muc′ mora.</t> </i>


text:
<pb/><t>Дык вось, слаўце Госпада на ўсходзе, на выспах марскіх - імя Госпада Бога Ізраілевага.</t> </p><i> <t>Dyk vos′, slaǔce Gospada na ǔshodze, na vyspah marskìh - ìmâ Gospada Boga Ìzraìlevaga.</t> </i>


text:
<pb/><t>Ад краю зямлі мы чуем песьню: "Слава Праведнаму!" І сказаў я: бяда мне, бяда мне! жаль мне! ліхадзеі ліхадзейнічаюць, і ліхадзейнічаюць ліхадзеі ліхадзейна.</t> </p><i> <t>Ad kraû zâmlì my čuem pes′nû: "Slava Pravednamu!" Ì skazaǔ â: bâda mne, bâda mne! žal′ mne! lìhadzeì lìhadzejnìčaûc′, ì lìhadzejnìčaûc′ lìhadzeì lìhadzejna.</t> </i>


text:
<pb/><t>Жудасьць і яма і пятля табе, жыхар зямлі!</t> </p><i> <t>Žudas′c′ ì âma ì pâtlâ tabe, žyhar zâmlì!</t> </i>


text:
<pb/><t>Тады той, хто пабег ад крыку жудасьці, упадзе ў яму; і хто выйдзе зь ямы, трапіць у пятлю; бо вокны зь нябеснай вышыні адчыняцца, і асновы зямлі здрыгануцца.</t> </p><i> <t>Tady toj, hto pabeg ad kryku žudas′cì, upadze ǔ âmu; ì hto vyjdze z′ âmy, trapìc′ u pâtlû; bo vokny z′ nâbesnaj vyšynì adčynâcca, ì asnovy zâmlì zdryganucca.</t> </i>


text:
<pb/><t>Зямля руйнуецца, зямля распадаецца, зямля моцна патрэсена;</t> </p><i> <t>Zâmlâ rujnuecca, zâmlâ raspadaecca, zâmlâ mocna patrèsena;</t> </i>


text:
<pb/><t>хістаецца зямля, як п'яны, і гойдаецца, як калыска, і беззаконьне яе цяжарам на ёй; яна ўпадзе - і ўжо ня ўстане.</t> </p><i> <t>hìstaecca zâmlâ, âk p'âny, ì gojdaecca, âk kalyska, ì bezzakon′ne âe câžaram na ëj; âna ǔpadze - ì ǔžo nâ ǔstane.</t> </i>


text:
<t>І станецца таго дня: наведае Гасподзь войска вышняе ў высях і цароў зямных на зямлі.</t> </p><i> <t>Ì stanecca tago dnâ: navedae Gaspodz′ vojska vyšnâe ǔ vysâh ì caroǔ zâmnyh na zâmlì.</t> </i>


text:
<pb/><t>І будуць сабраныя разам, як вязьні, у яму і будуць увязьнены ў цямніцы, і праз многа дзён будуць пакараныя.</t> </p><i> <t>Ì buduc′ sabranyâ razam, âk vâz′nì, u âmu ì buduc′ uvâz′neny ǔ câmnìcy, ì praz mnoga dzën buduc′ pakaranyâ.</t> </i>


text:
<pb/><t>І счырванее месяц, і пасаромеецца сонца, калі Гасподзь Саваоф зацаруе на гары Сіёне і ў Ерусаліме, і перад старэйшынамі яго ўславіцца.</t> </p><i> <t>Ì sčyrvanee mesâc, ì pasaromeecca sonca, kalì Gaspodz′ Savaof zacarue na gary Sìëne ì ǔ Erusalìme, ì perad starèjšynamì âgo ǔslavìcca.</t> </i>


text:
<t>Госпадзе! Ты Бог мой; услаўлю Цябе, усхвалю імя Тваё, бо Ты зьдзейсьніў дзівоснае; вызначэньні даўнія - у ісьціне, амін.</t> </p><i> <t>Gospadze! Ty Bog moj; uslaǔlû Câbe, ushvalû ìmâ Tvaë, bo Ty z′dzejs′nìǔ dzìvosnae; vyznačèn′nì daǔnìâ - u ìs′cìne, amìn.</t> </i>


text:
<pb/><t>Ты ператварыў горад у груду каменьня, цьвёрдую крэпасьць у крушню; харомаў іншапляменцаў ня стала ўжо ў горадзе; вавек ня будзе ён адбудаваны.</t> </p><i> <t>Ty peratvaryǔ gorad u grudu kamen′nâ, c′vërduû krèpas′c′ u krušnû; haromaǔ ìnšaplâmencaǔ nâ stala ǔžo ǔ goradze; vavek nâ budze ën adbudavany.</t> </i>


text:
<pb/><t>Таму будуць славіць Цябе народы моцныя; гарады жорсткіх плямёнаў будуць баяцца Цябе;</t> </p><i> <t>Tamu buduc′ slavìc′ Câbe narody mocnyâ; garady žorstkìh plâmënaǔ buduc′ baâcca Câbe;</t> </i>


text:
<pb/><t>бо ты быў прытулкам беднаму, прытулкам убогаму падчас ягонага ўціску, абаронаю ад буры, ценем ад сьпёкі; бо гнеўнае дыханьне тыранаў было падобнае на буру супроць сьцяны.</t> </p><i> <t>bo ty byǔ prytulkam bednamu, prytulkam ubogamu padčas âgonaga ǔcìsku, abaronaû ad bury, cenem ad s′pëkì; bo gneǔnae dyhan′ne tyranaǔ bylo padobnae na buru suproc′ s′câny.</t> </i>


text:
<pb/><t>Як сьпёка ў мясьціне бязводнай, Ты ўтаймаваў буянасьць ворагаў; як сьпёка ценем воблака, сунята радасьць прыгнятальнікаў.</t> </p><i> <t>Âk s′pëka ǔ mâs′cìne bâzvodnaj, Ty ǔtajmavaǔ buânas′c′ voragaǔ; âk s′pëka cenem voblaka, sunâta radas′c′ prygnâtal′nìkaǔ.</t> </i>


text:
<pb/><t>І зробіць Гасподзь Саваоф на гары гэтай усім народам гасьціну з сытнай ежы, гасьціну з чыстых вінаў, з тлушчу костнага і з самых чыстых вінаў;</t> </p><i> <t>Ì zrobìc′ Gaspodz′ Savaof na gary gètaj usìm narodam gas′cìnu z sytnaj ežy, gas′cìnu z čystyh vìnaǔ, z tlušču kostnaga ì z samyh čystyh vìnaǔ;</t> </i>


text:
<pb/><t>і зьнішчыць на гары гэтай заслону, што закрывае ўсе народы, заслону, якая ляжыць на ўсіх плямёнах.</t> </p><i> <t>ì z′nìščyc′ na gary gètaj zaslonu, što zakryvae ǔse narody, zaslonu, âkaâ lâžyc′ na ǔsìh plâmënah.</t> </i>


text:
<pb/><t>Зьнішчана будзе сьмерць навекі, і вытра Гасподзь Бог сьлёзы з усіх твараў, і здыме ганьбу з народу Свайго на ўсёй зямлі; бо так кажа Гасподзь.</t> </p><i> <t>Z′nìščana budze s′merc′ navekì, ì vytra Gaspodz′ Bog s′lëzy z usìh tvaraǔ, ì zdyme gan′bu z narodu Svajgo na ǔsëj zâmlì; bo tak kaža Gaspodz′.</t> </i>


text:
<pb/><t>І скажуць таго дня: вось Ён, Бог наш! на Яго мы спадзяваліся, і Ён выратаваў нас! Гэты ёсьць Гасподзь; на Яго спадзяваліся мы; парадуемся і ўзьвесялімся з выратаваньня Яго!</t> </p><i> <t>Ì skažuc′ tago dnâ: vos′ Ën, Bog naš! na Âgo my spadzâvalìsâ, ì Ën vyratavaǔ nas! Gèty ës′c′ Gaspodz′; na Âgo spadzâvalìsâ my; paraduemsâ ì ǔz′vesâlìmsâ z vyratavan′nâ Âgo!</t> </i>


text:
<pb/><t>Бо рука Госпада спачывае на гары гэтай, і Мааў будзе патаптаны на месцы сваім, як топчацца салома ў гнаішчы.</t> </p><i> <t>Bo ruka Gospada spačyvae na gary gètaj, ì Maaǔ budze pataptany na mescy svaìm, âk topčacca saloma ǔ gnaìščy.</t> </i>


text:
<pb/><t>І хоць ён узьнясе сярод яго рукі свае, як плывец узносіць іх, каб плысьці; але Бог прынізіць гардзею ягоную разам з падступнасьцю рук ягоных.</t> </p><i> <t>Ì hoc′ ën uz′nâse sârod âgo rukì svae, âk plyvec uznosìc′ ìh, kab plys′cì; ale Bog prynìzìc′ gardzeû âgonuû razam z padstupnas′cû ruk âgonyh.</t> </i>


text:
<pb/><t>І цьвярдыню высокіх муроў тваіх разваліць, аберне, долу кінел, у пыл.</t> </p><i> <t>Ì c′vârdynû vysokìh muroǔ tvaìh razvalìc′, aberne, dolu kìnel, u pyl.</t> </i>


text:
<pb/><t>Таго дня пасьпяваная будзе песьня гэтая ў зямлі Юдавай: горад моцны ў нас; ратунак даў ён замест мура і вала.</t> </p><i> <t>Tago dnâ pas′pâvanaâ budze pes′nâ gètaâ ǔ zâmlì Ûdavaj: gorad mocny ǔ nas; ratunak daǔ ën zamest mura ì vala.</t> </i>


text:
<pb/><t>Адчынеце браму; хай увойдзе народ праведны, які захоўвае вернасьць.</t> </p><i> <t>Adčynece bramu; haj uvojdze narod pravedny, âkì zahoǔvae vernas′c′.</t> </i>


text:
<pb/><t>Цьвёрдага духам Ты ахоўваеш у дасканалым міры, бо на цябе спадзяецца ён.</t> </p><i> <t>C′vërdaga duham Ty ahoǔvaeš u daskanalym mìry, bo na câbe spadzâecca ën.</t> </i>


text:
<pb/><t>Кладзеце надзею на Госпада заўсёды, бо Гасподзь Бог ёсьць цьвярдыня вечная:</t> </p><i> <t>Kladzece nadzeû na Gospada zaǔsëdy, bo Gaspodz′ Bog ës′c′ c′vârdynâ večnaâ:</t> </i>


text:
<pb/><t>Ён скінуў тых, што жылі на вышыні, высока пастаўлены горад; разваліў яго, абярнуў на зямлю, шпурнуў яго ў пыл.</t> </p><i> <t>Ën skìnuǔ tyh, što žylì na vyšynì, vysoka pastaǔleny gorad; razvalìǔ âgo, abârnuǔ na zâmlû, špurnuǔ âgo ǔ pyl.</t> </i>


text:
<pb/><t>Нага топча яго, ногі беднага, ступакі ўбогіх.</t> </p><i> <t>Naga topča âgo, nogì bednaga, stupakì ǔbogìh.</t> </i>


text:
<t>Дарога ў праведніка простая; Ты раўняеш сьцежку праведніку.</t> </p><i> <t>Daroga ǔ pravednìka prostaâ; Ty raǔnâeš s′cežku pravednìku.</t> </i>


text:
<pb/><t>І на дарозе судоў Тваіх, Госпадзе, мы мелі надзею на Цябе; да імя Твайго і да ўспаміну пра Цябе парывалася душа нашая.</t> </p><i> <t>Ì na daroze sudoǔ Tvaìh, Gospadze, my melì nadzeû na Câbe; da ìmâ Tvajgo ì da ǔspamìnu pra Câbe paryvalasâ duša našaâ.</t> </i>


text:
<pb/><t>Душою маёю я парываўся да Цябе ўначы, і духам маім я буду шукаць Цябе ў нутробе маёй з раньняга рана: бо калі суды Твае адбываюцца на зямлі, тады тыя, што жывуць у сьвеце, вучацца праўдзе.</t> </p><i> <t>Dušoû maëû â paryvaǔsâ da Câbe ǔnačy, ì duham maìm â budu šukac′ Câbe ǔ nutrobe maëj z ran′nâga rana: bo kalì sudy Tvae adbyvaûcca na zâmlì, tady tyâ, što žyvuc′ u s′vece, vučacca praǔdze.</t> </i>


text:
<pb/><t>Калі бязбожнік будзе памілаваны, дык не навучыцца ён праўды, - будзе зладзейнічаць у зямлі справядлівасьці і ня будзе зважаць на веліч Госпада.</t> </p><i> <t>Kalì bâzbožnìk budze pamìlavany, dyk ne navučycca ën praǔdy, - budze zladzejnìčac′ u zâmlì spravâdlìvas′cì ì nâ budze zvažac′ na velìč Gospada.</t> </i>


text:
<pb/><t>Госпадзе! рука Твая была высока паднятая, але яны ня бачылі яе; убачаць і пасаромеюцца ненавісьнікі народу Твайго; агонь зжарэ ворагаў Тваіх.</t> </p><i> <t>Gospadze! ruka Tvaâ byla vysoka padnâtaâ, ale âny nâ bačylì âe; ubačac′ ì pasaromeûcca nenavìs′nìkì narodu Tvajgo; agon′ zžarè voragaǔ Tvaìh.</t> </i>


text:
<pb/><t>Госпадзе! Ты даруеш нам мір; бо ўсе дзеі нашыя Ты ўладжваеш нам.</t> </p><i> <t>Gospadze! Ty darueš nam mìr; bo ǔse dzeì našyâ Ty ǔladžvaeš nam.</t> </i>


text:
<pb/><t>Госпадзе Божа наш! Іншыя ўладыкі акрамя Цябе панавалі над намі; але толькі Табою мы славім імя Тваё.</t> </p><i> <t>Gospadze Boža naš! Ìnšyâ ǔladykì akramâ Câbe panavalì nad namì; ale tol′kì Taboû my slavìm ìmâ Tvaë.</t> </i>


text:
<pb/><t>Мёртвыя не ажывуць; Рэфаімы ня ўстануць, бо Ты адведаў і зьнішчыў усякую памяць пра іх.</t> </p><i> <t>Mërtvyâ ne ažyvuc′; Rèfaìmy nâ ǔstanuc′, bo Ty advedaǔ ì z′nìščyǔ usâkuû pamâc′ pra ìh.</t> </i>


text:
<pb/><t>Ты памножыў народ, Госпадзе, памножыў народ, - праславіў Сябе, пашырыў усе межы зямлі.</t> </p><i> <t>Ty pamnožyǔ narod, Gospadze, pamnožyǔ narod, - praslavìǔ Sâbe, pašyryǔ use mežy zâmlì.</t> </i>


text:
<pb/><t>Госпадзе! у нягодзе ён шукаў Цябе; ліў ціхія маленьні, калі кара Твая спаткала яго.</t> </p><i> <t>Gospadze! u nâgodze ën šukaǔ Câbe; lìǔ cìhìâ malen′nì, kalì kara Tvaâ spatkala âgo.</t> </i>


text:
<pb/><t>Як жанчына цяжарная на пачатку родаў пакутуе, лямантуе ад боляў сваіх, так мы былі перад Табою, Госпадзе.</t> </p><i> <t>Âk žančyna câžarnaâ na pačatku rodaǔ pakutue, lâmantue ad bolâǔ svaìh, tak my bylì perad Taboû, Gospadze.</t> </i>


text:
<pb/><t>Былі цяжарныя, пакутавалі, - і нараджалі як бы вецер; шчасьця зямлі ня ўчынілі, і астатнія жыхары сусьвету не загінулі.</t> </p><i> <t>Bylì câžarnyâ, pakutavalì, - ì naradžalì âk by vecer; ščas′câ zâmlì nâ ǔčynìlì, ì astatnìâ žyhary sus′vetu ne zagìnulì.</t> </i>


text:
<pb/><t>Ажывуць мерцьвякі Твае, паўстануць мёртвыя целы! Паўстаньце і ўзрадуйцеся, кінутыя ў пыл: бо раса Твая - сьветлая раса, і зямля выкіне мерцьвякоў.</t> </p><i> <t>Ažyvuc′ merc′vâkì Tvae, paǔstanuc′ mërtvyâ cely! Paǔstan′ce ì ǔzradujcesâ, kìnutyâ ǔ pyl: bo rasa Tvaâ - s′vetlaâ rasa, ì zâmlâ vykìne merc′vâkoǔ.</t> </i>


text:
<pb/><t>Ідзі, народзе мой, увайдзі ў пакоі твае і замкні за сабою дзьверы твае, схавайся на хвіліну, пакуль ня мінецца гнеў;</t> </p><i> <t>Ìdzì, narodze moj, uvajdzì ǔ pakoì tvae ì zamknì za saboû dz′very tvae, shavajsâ na hvìlìnu, pakul′ nâ mìnecca gneǔ;</t> </i>


text:
<pb/><t>бо вось, Гасподзь выходзіць з жытлішча Свайго пакараць насельнікаў зямлі за іх беззаконьне, і зямля адкрые пралітую на ёй кроў, і ўжо не схавае забітых сваіх.</t> </p><i> <t>bo vos′, Gaspodz′ vyhodzìc′ z žytlìšča Svajgo pakarac′ nasel′nìkaǔ zâmlì za ìh bezzakon′ne, ì zâmlâ adkrye pralìtuû na ëj kroǔ, ì ǔžo ne shavae zabìtyh svaìh.</t> </i>


text:
<t>Таго дня Гасподзь пакарае мечам Сваім цяжкім, і вялікім і моцным, левіяфана, зьмея, які проста бяжыць, і левіяфана, зьмея, які зьвіваецца, і заб'е пачвару марскую.</t> </p><i> <t>Tago dnâ Gaspodz′ pakarae mečam Svaìm câžkìm, ì vâlìkìm ì mocnym, levìâfana, z′meâ, âkì prosta bâžyc′, ì levìâfana, z′meâ, âkì z′vìvaecca, ì zab'e pačvaru marskuû.</t> </i>


text:
<pb/><t>Таго дня засьпявайце пра яго - пра любасны вінаграднік:</t> </p><i> <t>Tago dnâ zas′pâvajce pra âgo - pra lûbasny vìnagradnìk:</t> </i>


text:
<pb/><t>Я, Госпадзе, даглядчык яго, кожнае хвіліны выпойваю яго; уначы і ўдзень вартую яго, каб хто не ўварваўся ў яго.</t> </p><i> <t>Â, Gospadze, daglâdčyk âgo, kožnae hvìlìny vypojvaû âgo; unačy ì ǔdzen′ vartuû âgo, kab hto ne ǔvarvaǔsâ ǔ âgo.</t> </i>


text:
<pb/><t>Няма гневу ўва Мне. Але каб даў Мне хто бадзякі і церне, Я вайной пайду на яго, выпалю яго зусім.</t> </p><i> <t>Nâma gnevu ǔva Mne. Ale kab daǔ Mne hto badzâkì ì cerne, Â vajnoj pajdu na âgo, vypalû âgo zusìm.</t> </i>


text:
<pb/><t>Хіба што прыйдзе пад абарону Маю, і заключыць мір са Мною? тады няхай заключыць мір са Мною.</t> </p><i> <t>Hìba što pryjdze pad abaronu Maû, ì zaklûčyc′ mìr sa Mnoû? tady nâhaj zaklûčyc′ mìr sa Mnoû.</t> </i>


text:
<pb/><t>У будучыя дні ўкарэніцца Якаў, дасьць атожылак і расьцьвіце Ізраіль; і напоўніцца пладамі сусьвет.</t> </p><i> <t>U budučyâ dnì ǔkarènìcca Âkaǔ, das′c′ atožylak ì ras′c′vìce Ìzraìl′; ì napoǔnìcca pladamì sus′vet.</t> </i>


text:
<pb/><t>Ці так Ён біў яго, як біў тых, што білі Яго? Ці так забіў яго, як забітыя забойцы ягоныя?</t> </p><i> <t>Cì tak Ën bìǔ âgo, âk bìǔ tyh, što bìlì Âgo? Cì tak zabìǔ âgo, âk zabìtyâ zabojcy âgonyâ?</t> </i>


text:
<pb/><t>Мераю Ты караў яго, калі адкідаў яго; выкінуў яго моцным подыхам Сваім як у дзень усходняга ветру.</t> </p><i> <t>Meraû Ty karaǔ âgo, kalì adkìdaǔ âgo; vykìnuǔ âgo mocnym podyham Svaìm âk u dzen′ ushodnâga vetru.</t> </i>


text:
<pb/><t>І праз гэта загладзіцца беззаконьне Якава; і плодам гэтага будзе зьняцьце грэху зь яго, калі ўсе камяні ахвярнікаў аберне ён у кавалкі вапны, і ня будуць ужо стаяць дубровы і балваны сонца.</t> </p><i> <t>Ì praz gèta zagladzìcca bezzakon′ne Âkava; ì plodam gètaga budze z′nâc′ce grèhu z′ âgo, kalì ǔse kamânì ahvârnìkaǔ aberne ën u kavalkì vapny, ì nâ buduc′ užo staâc′ dubrovy ì balvany sonca.</t> </i>


text:
<pb/><t>Бо ўмацаваны горад запусьцее, селішчы будуць пакінуты і заняхаены, як пустэльня. Там будзе пасьвіцца цяля, і там ня будзе спачываць і аб'ядаць гольле ягонае.</t> </p><i> <t>Bo ǔmacavany gorad zapus′cee, selìščy buduc′ pakìnuty ì zanâhaeny, âk pustèl′nâ. Tam budze pas′vìcca câlâ, ì tam nâ budze spačyvac′ ì ab'âdac′ gol′le âgonae.</t> </i>


text:
<pb/><t>Калі гольле яго засохне, яго абламаюць; прыйдуць жанчыны і спаляць яго. Бо як што гэта народ неразумны, дык не ўмілажаліцца зь яго Творца Ягоны, і не памілуе яго Садзецель ягоны.</t> </p><i> <t>Kalì gol′le âgo zasohne, âgo ablamaûc′; pryjduc′ žančyny ì spalâc′ âgo. Bo âk što gèta narod nerazumny, dyk ne ǔmìlažalìcca z′ âgo Tvorca Âgony, ì ne pamìlue âgo Sadzecel′ âgony.</t> </i>


text:
Але будзе таго дня: Гасподзь скалане ўсё ад вялікай ракі да патока Егіпецкага, і вы, сыны Ізраіля, будзеце сабраныя адзін да аднаго; </p><i> Ale budze tago dnâ: Gaspodz′ skalane ǔsë ad vâlìkaj rakì da patoka Egìpeckaga, ì vy, syny Ìzraìlâ, budzece sabranyâ adzìn da adnago; </i>


text:
і будзе таго дня: затрубіць вялікая труба, і прыйдуць згубленыя ў Асірыйскай зямлі і выгнаныя ў зямлю Егіпецкую, і паклоняцца Госпаду на сьвятой гары ў Ерусаліме. </p><i> ì budze tago dnâ: zatrubìc′ vâlìkaâ truba, ì pryjduc′ zgublenyâ ǔ Asìryjskaj zâmlì ì vygnanyâ ǔ zâmlû Egìpeckuû, ì paklonâcca Gospadu na s′vâtoj gary ǔ Erusalìme. </i>


text:
<pb/><t>Гора вянку ганарыстасьці п'яных Яфрэмлянаў, завялай кветцы прыгожага ўбранства ягонага, якая на версе ўрадлівай даліны пераможаных віном!</t> </p><i> <t>Gora vânku ganarystas′cì p'ânyh Âfrèmlânaǔ, zavâlaj kvetcy prygožaga ǔbranstva âgonaga, âkaâ na verse ǔradlìvaj dalìny peramožanyh vìnom!</t> </i>


text:
<pb/><t>Вось моцны і дужы ў Госпада, як залева з градам і пагібельная віхура, як разьлітая паводка бурлівых водаў, зь сілаю кідае яго на зямлю.</t> </p><i> <t>Vos′ mocny ì dužy ǔ Gospada, âk zaleva z gradam ì pagìbel′naâ vìhura, âk raz′lìtaâ pavodka burlìvyh vodaǔ, z′ sìlaû kìdae âgo na zâmlû.</t> </i>


text:
<pb/><t>Нагамі топчацца вянок ганарыстасьці п'яных Яфрэмлянаў.</t> </p><i> <t>Nagamì topčacca vânok ganarystas′cì p'ânyh Âfrèmlânaǔ.</t> </i>


text:
<pb/><t>І з завялаю кветкаю прыгожага ўбранства ягонага, якая на версе ўрадлівай даліны, робіцца тое самае, што бывае з заўчасна дасьпелаю смокваю, якую, як толькі хто ўбачыць, адразу бярэ ў руку і праглыне яе.</t> </p><i> <t>Ì z zavâlaû kvetkaû prygožaga ǔbranstva âgonaga, âkaâ na verse ǔradlìvaj dalìny, robìcca toe samae, što byvae z zaǔčasna das′pelaû smokvaû, âkuû, âk tol′kì hto ǔbačyc′, adrazu bârè ǔ ruku ì praglyne âe.</t> </i>


text:
<pb/><t>Таго дня Гасподзь Саваоф будзе цудоўным вянком і слаўнаю дыядэмаю рэшце люду Свайго,</t> </p><i> <t>Tago dnâ Gaspodz′ Savaof budze cudoǔnym vânkom ì slaǔnaû dyâdèmaû rèšce lûdu Svajgo,</t> </i>


text:
<pb/><t>і духам правасудзьдзя таму, хто сядзіць у судзілішчы, і мужнасьцю тым, што адбіваюць няпрыяцеля да брамы.</t> </p><i> <t>ì duham pravasudz′dzâ tamu, hto sâdzìc′ u sudzìlìščy, ì mužnas′cû tym, što adbìvaûc′ nâpryâcelâ da bramy.</t> </i>


text:
<pb/><t>Але і гэтыя хістаюцца ад віна і блукаюць ад сікеры; сьвятар і прарок спатыкаюцца ад моцных напояў; пераможаныя віном, звар'яцелі ад сікеры, у бачаньні памыляюцца, у разважаньнях спатыкаюцца.</t> </p><i> <t>Ale ì gètyâ hìstaûcca ad vìna ì blukaûc′ ad sìkery; s′vâtar ì prarok spatykaûcca ad mocnyh napoâǔ; peramožanyâ vìnom, zvar'âcelì ad sìkery, u bačan′nì pamylâûcca, u razvažan′nâh spatykaûcca.</t> </i>


text:
<pb/><t>Бо ўсе сталы напоўнены агіднаю блявоцінаю, чыстага месца няма.</t> </p><i> <t>Bo ǔse staly napoǔneny agìdnaû blâvocìnaû, čystaga mesca nâma.</t> </i>


text:
<pb/><t>А кажуць: "каго хоча вучыць ён веданьню? і каго наводзіць на розум пропаведзьдзю? аднятых ад груднога малака, адлучаных ад саскоў?</t> </p><i> <t>A kažuc′: "kago hoča vučyc′ ën vedan′nû? ì kago navodzìc′ na rozum propavedz′dzû? adnâtyh ad grudnoga malaka, adlučanyh ad saskoǔ?</t> </i>


text:
<pb/><t>Бо ўсё запаведзь да запаведзі, запаведзь да запаведзі, правіла да правіла, правіла да правіла, тут крыху і там крыху".</t> </p><i> <t>Bo ǔsë zapavedz′ da zapavedzì, zapavedz′ da zapavedzì, pravìla da pravìla, pravìla da pravìla, tut kryhu ì tam kryhu".</t> </i>


text:
<pb/><t>Затое лепятлівымі вуснамі і чужой моваю прамаўляцьмуць да гэтага люду.</t> </p><i> <t>Zatoe lepâtlìvymì vusnamì ì čužoj movaû pramaǔlâc′muc′ da gètaga lûdu.</t> </i>


text:
<pb/><t>Ім казалі: "вось - спакой, дайце спакою струджанаму, і вось - супакаеньне". Але слухаць яны не хацелі.</t> </p><i> <t>Ìm kazalì: "vos′ - spakoj, dajce spakoû strudžanamu, ì vos′ - supakaen′ne". Ale sluhac′ âny ne hacelì.</t> </i>


text:
<pb/><t>І зрабілася ў іх словам Госпада: запаведзь да запаведзі, запаведзь да запаведзі, правіла да правіла, правіла да правіла, тут крыху, там крыху, - так што яны пойдуць, і ўпадуць наўзнакі і разаб'юцца, і пападуцца ў сетку і будуць злоўленыя.</t> </p><i> <t>Ì zrabìlasâ ǔ ìh slovam Gospada: zapavedz′ da zapavedzì, zapavedz′ da zapavedzì, pravìla da pravìla, pravìla da pravìla, tut kryhu, tam kryhu, - tak što âny pojduc′, ì ǔpaduc′ naǔznakì ì razab'ûcca, ì papaducca ǔ setku ì buduc′ zloǔlenyâ.</t> </i>


text:
<t>Дык вось, слухайце слова Гасподняе, агуднікі, упраўцы народу гэтага, Ерусалімскага.</t> </p><i> <t>Dyk vos′, sluhajce slova Gaspodnâe, agudnìkì, upraǔcy narodu gètaga, Erusalìmskaga.</t> </i>


text:
<pb/><t>Як што вы кажаце: "мы заключылі саюз са сьмерцю і з апраметнаю згоду ўчынілі: калі карны біч будзе праходзіць, ён не застане нас, - бо падман мы зрабілі прытулкам сабе, падманам прыкрыем сябе".</t> </p><i> <t>Âk što vy kažace: "my zaklûčylì saûz sa s′mercû ì z aprametnaû zgodu ǔčynìlì: kalì karny bìč budze prahodzìc′, ën ne zastane nas, - bo padman my zrabìlì prytulkam sabe, padmanam prykryem sâbe".</t> </i>


text:
<pb/><t>Пасьля гэтага так кажа Гасподзь Бог: вось, Я закладаю на Сіёне камень, - камень выпрабаваньняў, вуглавы, каштоўны, моцны спод: хто верыць у яго, не пасаромеецца.</t> </p><i> <t>Pas′lâ gètaga tak kaža Gaspodz′ Bog: vos′, Â zakladaû na Sìëne kamen′, - kamen′ vyprabavan′nâǔ, vuglavy, kaštoǔny, mocny spod: hto veryc′ u âgo, ne pasaromeecca.</t> </i>


text:
<pb/><t>І пастаўлю суд мераю і праўду вагамі; і градам вынішчыцца прытулак падману, і воды затопяць месца схаваньня.</t> </p><i> <t>Ì pastaǔlû sud meraû ì praǔdu vagamì; ì gradam vynìščycca prytulak padmanu, ì vody zatopâc′ mesca shavan′nâ.</t> </i>


text:
<pb/><t>І саюз ваш са сьмерцю парушыцца, і згода вашая з апраметнай ня выстаіць. Калі пойдзе карны біч, вы будзеце патаптаныя.</t> </p><i> <t>Ì saûz vaš sa s′mercû parušycca, ì zgoda vašaâ z aprametnaj nâ vystaìc′. Kalì pojdze karny bìč, vy budzece pataptanyâ.</t> </i>


text:
<pb/><t>Як толькі ён пойдзе, - схопіць вас; а халадзіць будзе кожнае раніцы, дзень і ноч, і адна чутка пра яго будзе сеяць жуду.</t> </p><i> <t>Âk tol′kì ën pojdze, - shopìc′ vas; a haladzìc′ budze kožnae ranìcy, dzen′ ì noč, ì adna čutka pra âgo budze seâc′ žudu.</t> </i>


text:
<pb/><t>Закароткі будзе ложак, каб выцягнуцца; завузкая і коўдра, каб загарнуцца ў яе.</t> </p><i> <t>Zakarotkì budze ložak, kab vycâgnucca; zavuzkaâ ì koǔdra, kab zagarnucca ǔ âe.</t> </i>


text:
<pb/><t>Бо паўстане Гасподзь, як на гары Парацыме; разгневаецца, як у даліне Гаваонскай, каб зрабіць дзею Сваю, незвычайную дзею, і ўчыніць дзеяньне Сваё, дзівоснае Сваё дзеяньне.</t> </p><i> <t>Bo paǔstane Gaspodz′, âk na gary Paracyme; razgnevaecca, âk u dalìne Gavaonskaj, kab zrabìc′ dzeû Svaû, nezvyčajnuû dzeû, ì ǔčynìc′ dzeân′ne Svaë, dzìvosnae Svaë dzeân′ne.</t> </i>


text:
<pb/><t>Дык вось, ня блюзьнерце, каб путы вашыя не памацнелі; бо я чуў ад Госпада, Бога Саваофа, што зьнішчэньне вызначана ўсёй вашай зямлі.</t> </p><i> <t>Dyk vos′, nâ blûz′nerce, kab puty vašyâ ne pamacnelì; bo â čuǔ ad Gospada, Boga Savaofa, što z′nìščèn′ne vyznačana ǔsëj vašaj zâmlì.</t> </i>


text:
<pb/><t>Прыхілеце вуха, і паслухайце майго голасу; будзьце ўважлівыя, і паслухайце слова маё.</t> </p><i> <t>Pryhìlece vuha, ì pasluhajce majgo golasu; budz′ce ǔvažlìvyâ, ì pasluhajce slova maë.</t> </i>


text:
<pb/><t>Ці ж заўсёды ратай арэ дзеля сяўбы, барозьніць і скародзіць зямлю сваю?</t> </p><i> <t>Cì ž zaǔsëdy rataj arè dzelâ sâǔby, baroz′nìc′ ì skarodzìc′ zâmlû svaû?</t> </i>


text:
<pb/><t>Не; калі выраўняе паверхню яе, ён сее чарнушку, альбо рассыпае кмен, альбо раскідае пшаніцу радамі, і ячмень у пэўным месцы, і жыта побач зь ім.</t> </p><i> <t>Ne; kalì vyraǔnâe paverhnû âe, ën see čarnušku, al′bo rassypae kmen, al′bo raskìdae pšanìcu radamì, ì âčmen′ u pèǔnym mescy, ì žyta pobač z′ ìm.</t> </i>


text:
<pb/><t>І такому парадку вучыць яго Бог ягоны; Ён настаўляе яго.</t> </p><i> <t>Ì takomu paradku vučyc′ âgo Bog âgony; Ën nastaǔlâe âgo.</t> </i>


text:
<pb/><t>Бо не малоцяць чарнушку катком зубчатым, і колаў малацільных не качаюць па кмене; а кіем выбіваюць чарнушку, і кмен - кіем.</t> </p><i> <t>Bo ne malocâc′ čarnušku katkom zubčatym, ì kolaǔ malacìl′nyh ne kačaûc′ pa kmene; a kìem vybìvaûc′ čarnušku, ì kmen - kìem.</t> </i>


text:
<pb/><t>Збажыну вымалочваюць, але не разьбіваюць яе; і водзяць па ёй малацільныя колы з конямі іхнімі, але не расьціраюць яе.</t> </p><i> <t>Zbažynu vymaločvaûc′, ale ne raz′bìvaûc′ âe; ì vodzâc′ pa ëj malacìl′nyâ koly z konâmì ìhnìmì, ale ne ras′cìraûc′ âe.</t> </i>


text:
<pb/><t>І гэта робіцца ад Госпада Саваофа: дзівосны лёс у Яго, вялікая мудрасьць Ягоная!</t> </p><i> <t>Ì gèta robìcca ad Gospada Savaofa: dzìvosny lës u Âgo, vâlìkaâ mudras′c′ Âgonaâ!</t> </i>


text:
<pb/><t>Гора Арыілу, Арыілу, гораду, у якім жыў Давід! прыкладзеце год да года; няхай колюць ахвяры.</t> </p><i> <t>Gora Aryìlu, Aryìlu, goradu, u âkìm žyǔ Davìd! prykladzece god da goda; nâhaj kolûc′ ahvâry.</t> </i>


text:
<pb/><t>Але навяду ўціск на Арыіл, і будзе плач і бедаваньне; і ён будзе ў Мяне, як Арыіл.</t> </p><i> <t>Ale navâdu ǔcìsk na Aryìl, ì budze plač ì bedavan′ne; ì ën budze ǔ Mâne, âk Aryìl.</t> </i>


text:
<pb/><t>Я стану аблогай вакол цябе і абстаўлю цябе вартаю назіральнаю, і ўзьвяду супроць цябе ўмацаваньні.</t> </p><i> <t>Â stanu ablogaj vakol câbe ì abstaǔlû câbe vartaû nazìral′naû, ì ǔz′vâdu suproc′ câbe ǔmacavan′nì.</t> </i>


text:
<pb/><t>І будзеш прыніжаны, зь зямлі гаварыцьмеш і глухая будзе мова твая з-пад пылу, і голас твой будзе, як голас духа з нутробы, а мова твая будзе, як шэпт.</t> </p><i> <t>Ì budzeš prynìžany, z′ zâmlì gavaryc′meš ì gluhaâ budze mova tvaâ z-pad pylu, ì golas tvoj budze, âk golas duha z nutroby, a mova tvaâ budze, âk šèpt.</t> </i>


text:
<pb/><t>Мноства ворагаў тваіх будзе, як дробны пыл, і безьліч тыранаў, як разьвеяная мякіна; і гэта станецца раптоўна, у адно імгненьне.</t> </p><i> <t>Mnostva voragaǔ tvaìh budze, âk drobny pyl, ì bez′lìč tyranaǔ, âk raz′veânaâ mâkìna; ì gèta stanecca raptoǔna, u adno ìmgnen′ne.</t> </i>


text:
<pb/><t>Гасподзь Саваоф адведае цябе громам і землятрусам, і моцным голасам, бураю і віхураю, і полымем ўсёпажыральнага агню.</t> </p><i> <t>Gaspodz′ Savaof advedae câbe gromam ì zemlâtrusam, ì mocnym golasam, buraû ì vìhuraû, ì polymem ǔsëpažyral′naga agnû.</t> </i>


text:
<pb/><t>І як сон, як начное сьненьне будзе мноства ўсіх народаў, што ваююць супроць Арыіла, і ўсіх, што выступаюць супроць яго і ўмацаваньняў ягоных і абложнікаў яго.</t> </p><i> <t>Ì âk son, âk načnoe s′nen′ne budze mnostva ǔsìh narodaǔ, što vaûûc′ suproc′ Aryìla, ì ǔsìh, što vystupaûc′ suproc′ âgo ì ǔmacavan′nâǔ âgonyh ì abložnìkaǔ âgo.</t> </i>


text:
<pb/><t>І як галоднаму сьніцца, быццам ён есьць, але прачынаецца, і душа ў яго пустая; і як сасьмягламу сьніцца, быццам ён п'е, а прачнецца, і вось ён утохлы, і душа ў яго прагне: тое самае будзе і мноству народаў, якія ваююць супроць гары Сіёна.</t> </p><i> <t>Ì âk galodnamu s′nìcca, byccam ën es′c′, ale pračynaecca, ì duša ǔ âgo pustaâ; ì âk sas′mâglamu s′nìcca, byccam ën p'e, a pračnecca, ì vos′ ën utohly, ì duša ǔ âgo pragne: toe samae budze ì mnostvu narodaǔ, âkìâ vaûûc′ suproc′ gary Sìëna.</t> </i>


text:
<t>Зьдзіўляйцеся і дзіву давайцеся; яны асьляпілі іншых, і самі асьлеплі; яны п'яныя, але не ад віна, - хістаюцца, але не ад сікеры;</t> </p><i> <t>Z′dzìǔlâjcesâ ì dzìvu davajcesâ; âny as′lâpìlì ìnšyh, ì samì as′leplì; âny p'ânyâ, ale ne ad vìna, - hìstaûcca, ale ne ad sìkery;</t> </i>


text:
<pb/><t>бо навёў на вас Гасподзь дух засынаньня, і зьмежыў вочы вашыя, прарокі, і затлуміў галовы вашыя, празарліўцы.</t> </p><i> <t>bo navëǔ na vas Gaspodz′ duh zasynan′nâ, ì z′mežyǔ vočy vašyâ, prarokì, ì zatlumìǔ galovy vašyâ, prazarlìǔcy.</t> </i>


text:
І любое прароцтва для вас тое самае, што слова ў зяпячатанай кнізе, якую падаюць таму, хто ўмее чытаць кнігу, і кажуць: "прачытай яе"; і той адказвае: "не магу, бо яна пад пячаткай". </p><i> Ì lûboe praroctva dlâ vas toe samae, što slova ǔ zâpâčatanaj knìze, âkuû padaûc′ tamu, hto ǔmee čytac′ knìgu, ì kažuc′: "pračytaj âe"; ì toj adkazvae: "ne magu, bo âna pad pâčatkaj". </i>


text:
І падаюць кнігу таму, хто чытаць ня ўмее, і кажуць: "прачытай яе"; і той адказвае: "я ня ўмею чытаць". </p><i> Ì padaûc′ knìgu tamu, hto čytac′ nâ ǔmee, ì kažuc′: "pračytaj âe"; ì toj adkazvae: "â nâ ǔmeû čytac′". </i>


text:
<t>І сказаў Гасподзь: як што людзі гэтыя шануюць Мяне вуснамі сваімі, і языком сваім шануюць Мяне, а сэрца іхняе далёка адлягае ад Мяне, і багавейнасьць іх перад Мною ёсьць вывучэньне запаведзяў чалавечых;</t> </p><i> <t>Ì skazaǔ Gaspodz′: âk što lûdzì gètyâ šanuûc′ Mâne vusnamì svaìmì, ì âzykom svaìm šanuûc′ Mâne, a sèrca ìhnâe dalëka adlâgae ad Mâne, ì bagavejnas′c′ ìh perad Mnoû ës′c′ vyvučèn′ne zapavedzâǔ čalavečyh;</t> </i>


text:
<pb/><t>дык вось Я буду нязвыкла рабіць з гэтым народам, дзівосна і дзіўна, так што мудрасьць мудрацоў яго згіне, і розуму ў разумных яго не застанецца.</t> </p><i> <t>dyk vos′ Â budu nâzvykla rabìc′ z gètym narodam, dzìvosna ì dzìǔna, tak što mudras′c′ mudracoǔ âgo zgìne, ì rozumu ǔ razumnyh âgo ne zastanecca.</t> </i>


text:
<pb/><t>Гора тым, якія схаваюцца ў глыбіню, каб намысел свой утоіць ад Госпада, якія дзеюць дзеі свае ў змроку і кажуць: хто ўбачыць нас? і хто пазнае нас?</t> </p><i> <t>Gora tym, âkìâ shavaûcca ǔ glybìnû, kab namysel svoj utoìc′ ad Gospada, âkìâ dzeûc′ dzeì svae ǔ zmroku ì kažuc′: hto ǔbačyc′ nas? ì hto paznae nas?</t> </i>


text:
<pb/><t>Якое безгалоўе! Хіба можна цаніць ганчара, як гліну? Ці скажа выраб пра вырабшчыка свайго: "ня ён зрабіў мяне?" і ці скажа твор пра мастака свайго: "ён не разумее?"</t> </p><i> <t>Âkoe bezgaloǔe! Hìba možna canìc′ gančara, âk glìnu? Cì skaža vyrab pra vyrabščyka svajgo: "nâ ën zrabìǔ mâne?" ì cì skaža tvor pra mastaka svajgo: "ën ne razumee?"</t> </i>


text:
<t>Яшчэ крыху, зусім крыху, і ці не ператворыцца Ліван у сад, а сад ці ня будуць цаніць як лес?</t> </p><i> <t>Âščè kryhu, zusìm kryhu, ì cì ne peratvorycca Lìvan u sad, a sad cì nâ buduc′ canìc′ âk les?</t> </i>


text:
<pb/><t>І ў той дзень глухія пачуюць словы кнігі, і ўбачаць зь цемры і змроку вочы ў сьляпых.</t> </p><i> <t>Ì ǔ toj dzen′ gluhìâ pačuûc′ slovy knìgì, ì ǔbačac′ z′ cemry ì zmroku vočy ǔ s′lâpyh.</t> </i>


text:
<pb/><t>І спрагненыя яшчэ больш будуць радавацца ў Госпадзе, і бедныя людзі цешыцца будуць за Сьвятога Ізраіля;</t> </p><i> <t>Ì spragnenyâ âščè bol′š buduc′ radavacca ǔ Gospadze, ì bednyâ lûdzì cešycca buduc′ za S′vâtoga Ìzraìlâ;</t> </i>


text:
<pb/><t>бо ня будзе больш крыўдзіцеля, і агуднік зьнікне, і будуць вынішчаны ўсе паборцы няпраўды,</t> </p><i> <t>bo nâ budze bol′š kryǔdzìcelâ, ì agudnìk z′nìkne, ì buduc′ vynìščany ǔse paborcy nâpraǔdy,</t> </i>


text:
<pb/><t>якія блытаюць чалавека ў словах, і на таго, хто патрабуе суду каля брамы, ставяць сеткі, і адціраюць таго, чыя праўда.</t> </p><i> <t>âkìâ blytaûc′ čalaveka ǔ slovah, ì na tago, hto patrabue sudu kalâ bramy, stavâc′ setkì, ì adcìraûc′ tago, čyâ praǔda.</t> </i>


text:
<pb/><t>Пасьля так кажа пра дом Якава Гасподзь, Які адкупіў Абрагама: тады Якаў ня будзе ў сораме, і твар у яго больш не зьбялее,</t> </p><i> <t>Pas′lâ tak kaža pra dom Âkava Gaspodz′, Âkì adkupìǔ Abragama: tady Âkaǔ nâ budze ǔ sorame, ì tvar u âgo bol′š ne z′bâlee,</t> </i>


text:
<pb/><t>бо, калі ўбачыць у сябе дзяцей сваіх, дзею рук Маіх, дык яны сьвята будуць шанаваць імя Маё і сьвята шанаваць Сьвятога Якаўлевага і багавейна стаяць перад Богам Ізраілевым.</t> </p><i> <t>bo, kalì ǔbačyc′ u sâbe dzâcej svaìh, dzeû ruk Maìh, dyk âny s′vâta buduc′ šanavac′ ìmâ Maë ì s′vâta šanavac′ S′vâtoga Âkaǔlevaga ì bagavejna staâc′ perad Bogam Ìzraìlevym.</t> </i>


text:
<pb/><t>Тады духаблукальнікі ўведаюць мудрасьць, і непакорлівыя навучацца паслушэнства.</t> </p><i> <t>Tady duhablukal′nìkì ǔvedaûc′ mudras′c′, ì nepakorlìvyâ navučacca paslušènstva.</t> </i>


text:
<pb/><t>Гора непакорлівым сынам, кажа Гасподзь, якія робяць народы, але безь Мяне, і ў спрымірэнства ўступаюць, але бяз духа Майго, каб далучаць грэх да грэху:</t> </p><i> <t>Gora nepakorlìvym synam, kaža Gaspodz′, âkìâ robâc′ narody, ale bez′ Mâne, ì ǔ sprymìrènstva ǔstupaûc′, ale bâz duha Majgo, kab dalučac′ grèh da grèhu:</t> </i>


text:
<pb/><t>ня спытаўшыся вуснаў Маіх, ідуць у Егіпет, каб падмацаваць сябе сілаю фараонавай і схавацца пад ценем Егіпта.</t> </p><i> <t>nâ spytaǔšysâ vusnaǔ Maìh, ìduc′ u Egìpet, kab padmacavac′ sâbe sìlaû faraonavaj ì shavacca pad cenem Egìpta.</t> </i>


text:
<pb/><t>Але сіла фараона будзе вам сорамам, і прытулак пад ценем Егіпта - ганьбаю;</t> </p><i> <t>Ale sìla faraona budze vam soramam, ì prytulak pad cenem Egìpta - gan′baû;</t> </i>


text:
<pb/><t>бо князі ягоныя (Ерусаліма) ўжо ў Цаане, і паслы ягоныя дайшлі да Ханэса.</t> </p><i> <t>bo knâzì âgonyâ (Erusalìma) ǔžo ǔ Caane, ì pasly âgonyâ dajšlì da Hanèsa.</t> </i>


text:
<pb/><t>Усе яны будуць пасаромленыя за народ, ад якога карысьці няма ім; ня будзе ад яго ні дапамогі, ні карысьці, а - сорам і глум.</t> </p><i> <t>Use âny buduc′ pasaromlenyâ za narod, ad âkoga karys′cì nâma ìm; nâ budze ad âgo nì dapamogì, nì karys′cì, a - soram ì glum.</t> </i>


text:
<pb/><t>Цяжар на жывёлах, якія ідуць на поўдзень, па зямлі прыгнёту і ўціску, адкуль выходзяць ільвіцы ды ільвы, асьпіды і лятучыя зьмеі; яны нясуць на хрыбтах аслоў багацьці свае і на гарбах вярблюдаў скарбы свае народу, ад якога ня будзе ім карысьці.</t> </p><i> <t>Câžar na žyvëlah, âkìâ ìduc′ na poǔdzen′, pa zâmlì prygnëtu ì ǔcìsku, adkul′ vyhodzâc′ ìl′vìcy dy ìl′vy, as′pìdy ì lâtučyâ z′meì; âny nâsuc′ na hrybtah asloǔ bagac′cì svae ì na garbah vârblûdaǔ skarby svae narodu, ad âkoga nâ budze ìm karys′cì.</t> </i>


text:
<pb/><t>Бо дапамога Егіпта будзе марная і дарэмная; таму Я сказаў ім: сіла іхняя - сядзець спакойна.</t> </p><i> <t>Bo dapamoga Egìpta budze marnaâ ì darèmnaâ; tamu Â skazaǔ ìm: sìla ìhnââ - sâdzec′ spakojna.</t> </i>


text:
<pb/><t>Цяпер ідзі, накрэсьлі гэта на дошцы ў іх, і запішы гэта ў кнігу, каб засталося на будучы час, назаўсёды, навечна.</t> </p><i> <t>Câper ìdzì, nakrès′lì gèta na došcy ǔ ìh, ì zapìšy gèta ǔ knìgu, kab zastalosâ na budučy čas, nazaǔsëdy, navečna.</t> </i>


text:
<pb/><t>Бо гэта люд мяцежны, дзеці хлусьлівыя, дзеці, якія ня хочуць слухаць закону Гасподняга,</t> </p><i> <t>Bo gèta lûd mâcežny, dzecì hlus′lìvyâ, dzecì, âkìâ nâ hočuc′ sluhac′ zakonu Gaspodnâga,</t> </i>


text:
<pb/><t>якія празорлівым кажуць: "перастаньце прарочыць", і прарокам: "не прарочце нам праўды, кажэце нам даспадобнае, прадказвайце прыемнае;</t> </p><i> <t>âkìâ prazorlìvym kažuc′: "perastan′ce praročyc′", ì prarokam: "ne praročce nam praǔdy, kažèce nam daspadobnae, pradkazvajce pryemnae;</t> </i>


text:
<pb/><t>сыдзеце з дарогі, ухілецеся ад шляху; зьвядзеце з вачэй нашых Сьвятога Ізраілевага".</t> </p><i> <t>sydzece z darogì, uhìlecesâ ad šlâhu; z′vâdzece z vačèj našyh S′vâtoga Ìzraìlevaga".</t> </i>


text:
<pb/><t>Пасьля гэтага кажа Сьвяты Ізраілеў: за тое, што вы адкідаеце слова гэтае, а спадзеяцеся на падман і няпраўду, і абапіраецеся на тое,</t> </p><i> <t>Pas′lâ gètaga kaža S′vâty Ìzraìleǔ: za toe, što vy adkìdaece slova gètae, a spadzeâcesâ na padman ì nâpraǔdu, ì abapìraecesâ na toe,</t> </i>


text:
<pb/><t>дык беззаконьне гэта будзе вам, як выяўленая трэшчына, што пагражае руйнаваньнем высокага муру, разбурэньне якога настане раптоўна, у адно імгненьне.</t> </p><i> <t>dyk bezzakon′ne gèta budze vam, âk vyâǔlenaâ trèščyna, što pagražae rujnavan′nem vysokaga muru, razburèn′ne âkoga nastane raptoǔna, u adno ìmgnen′ne.</t> </i>


text:
<pb/><t>І Ён разбурыць яе, як разьбіваюць гліняны посуд, не шкадуючы, так што ў абломках яго ня знойдзецца і чарапка, каб узяць жару з агменю, альбо зачарпнуць вады з сажалкі;</t> </p><i> <t>Ì Ën razburyc′ âe, âk raz′bìvaûc′ glìnâny posud, ne škaduûčy, tak što ǔ ablomkah âgo nâ znojdzecca ì čarapka, kab uzâc′ žaru z agmenû, al′bo začarpnuc′ vady z sažalkì;</t> </i>


text:
<pb/><t>бо так кажа Гасподзь Бог, Сьвяты Ізраілеў: застаючыся на месцы і ў спакоі, вы ўратаваліся б; у цішыні і спадзяваньні і моцнасьць вашая; але вы не хацелі</t> </p><i> <t>bo tak kaža Gaspodz′ Bog, S′vâty Ìzraìleǔ: zastaûčysâ na mescy ì ǔ spakoì, vy ǔratavalìsâ b; u cìšynì ì spadzâvan′nì ì mocnas′c′ vašaâ; ale vy ne hacelì</t> </i>


text:
<pb/><t>і казалі: "не, мы на конях уцячэм", - затое і пабяжыце; "мы на хуткіх паскачам" - затое і перасьледавальнікі вашыя будуць борздыя.</t> </p><i> <t>ì kazalì: "ne, my na konâh ucâčèm", - zatoe ì pabâžyce; "my na hutkìh paskačam" - zatoe ì peras′ledaval′nìkì vašyâ buduc′ borzdyâ.</t> </i>


text:
<pb/><t>Ад пагрозы аднаго пабяжыць тысяча, ад пагрозы пяцёх пабяжыце так, што рэшта вас будзе як тычка на вяршыні гары і як харугва на пагорку.</t> </p><i> <t>Ad pagrozy adnago pabâžyc′ tysâča, ad pagrozy pâcëh pabâžyce tak, što rèšta vas budze âk tyčka na vâršynì gary ì âk harugva na pagorku.</t> </i>


text:
<t>І таму Гасподзь чакае, каб памілаваць вас, і таму яшчэ стрымліваецца, каб умілажаліцца з вас; бо Гасподзь ёсьць Бог праўды: дабрашчасныя - усе, хто надзею кладзе на Яго!</t> </p><i> <t>Ì tamu Gaspodz′ čakae, kab pamìlavac′ vas, ì tamu âščè strymlìvaecca, kab umìlažalìcca z vas; bo Gaspodz′ ës′c′ Bog praǔdy: dabraščasnyâ - use, hto nadzeû kladze na Âgo!</t> </i>


text:
<pb/><t>Народ будзе жыць на Сіёне ў Ерусаліме; ты ня будзеш доўга плакаць, - Ён памілуе цябе, паводле голасу твайго, і як толькі пачуе яго, - адкажа табе.</t> </p><i> <t>Narod budze žyc′ na Sìëne ǔ Erusalìme; ty nâ budzeš doǔga plakac′, - Ën pamìlue câbe, pavodle golasu tvajgo, ì âk tol′kì pačue âgo, - adkaža tabe.</t> </i>


text:
<pb/><t>дасьць вам Гасподзь хлеб у гароце і ваду ў нягодзе; і настаўнікі твае ўжо ня будуць хавацца, і вочы твае будуць бачыць настаўнікаў тваіх;</t> </p><i> <t>das′c′ vam Gaspodz′ hleb u garoce ì vadu ǔ nâgodze; ì nastaǔnìkì tvae ǔžo nâ buduc′ havacca, ì vočy tvae buduc′ bačyc′ nastaǔnìkaǔ tvaìh;</t> </i>


text:
<pb/><t>і вушы твае будуць чуць словы за табою, што кажуць: "вось дарога, ідзеце па ёй", калі б вы збочылі направа, і калі б вы збочылі налева.</t> </p><i> <t>ì vušy tvae buduc′ čuc′ slovy za taboû, što kažuc′: "vos′ daroga, ìdzece pa ëj", kalì b vy zbočylì naprava, ì kalì b vy zbočylì naleva.</t> </i>


text:
<pb/><t>Тады вы будзеце лічыць за агіду аздобу балваноў з срэбра твайго і аздобу ідалаў з золата твайго; ты кінеш іх, як брыду; ты скажаш ім: прэч адгэтуль.</t> </p><i> <t>Tady vy budzece lìčyc′ za agìdu azdobu balvanoǔ z srèbra tvajgo ì azdobu ìdalaǔ z zolata tvajgo; ty kìneš ìh, âk brydu; ty skažaš ìm: prèč adgètul′.</t> </i>


text:
<pb/><t>І дасьць Ён дажджу на насеньне тваё, якім засееш поле, і збажыну, плод зямлі, і яна будзе багатая і сакавітая; статкі твае ў той дзень будуць пасьвіцца на шырокіх пашах.</t> </p><i> <t>Ì das′c′ Ën daždžu na nasen′ne tvaë, âkìm zaseeš pole, ì zbažynu, plod zâmlì, ì âna budze bagataâ ì sakavìtaâ; statkì tvae ǔ toj dzen′ buduc′ pas′vìcca na šyrokìh pašah.</t> </i>


text:
<pb/><t>І валы і аслы, што ўрабляюць поле, есьцімуць корм салёны, ачышчаны шуфлем і гарфаю.</t> </p><i> <t>Ì valy ì asly, što ǔrablâûc′ pole, es′cìmuc′ korm salëny, ačyščany šuflem ì garfaû.</t> </i>


text:
<pb/><t>І на кожнай гары высокай і на кожным пагорку ўзвышаным пацякуць ручаі, патокі вады, у дзень вялікае бітвы, калі абваляцца вежы.</t> </p><i> <t>Ì na kožnaj gary vysokaj ì na kožnym pagorku ǔzvyšanym pacâkuc′ ručaì, patokì vady, u dzen′ vâlìkae bìtvy, kalì abvalâcca vežy.</t> </i>


text:
<pb/><t>І сьвятло месяца будзе, як сьвятло сонца, а сьвятло сонца будзе сьвятлей у сем разоў, як сьвятло сямі дзён, таго дня, калі Гасподзь завяжа рану люду Свайго і загоіць накладзеныя на яго пошасьці.</t> </p><i> <t>Ì s′vâtlo mesâca budze, âk s′vâtlo sonca, a s′vâtlo sonca budze s′vâtlej u sem razoǔ, âk s′vâtlo sâmì dzën, tago dnâ, kalì Gaspodz′ zavâža ranu lûdu Svajgo ì zagoìc′ nakladzenyâ na âgo pošas′cì.</t> </i>


text:
<pb/><t>Вось, імя Госпада ідзе здалёк, гарыць гнеў Ягоны, і полымя ў Яго вялікае, вусны ў Яго поўныя абурэньня, і язык у Яго, як агонь пажыральны,</t> </p><i> <t>Vos′, ìmâ Gospada ìdze zdalëk, garyc′ gneǔ Âgony, ì polymâ ǔ Âgo vâlìkae, vusny ǔ Âgo poǔnyâ aburèn′nâ, ì âzyk u Âgo, âk agon′ pažyral′ny,</t> </i>


text:
<pb/><t>і дыханьне ў Яго, як разьліты паток, які падымаецца нават да шыі, каб разьвеяць людзей на зьмізарненьне; і будуць у сківіцах люду цуглі, якія пакіруюць да аблуды.</t> </p><i> <t>ì dyhan′ne ǔ Âgo, âk raz′lìty patok, âkì padymaecca navat da šyì, kab raz′veâc′ lûdzej na z′mìzarnen′ne; ì buduc′ u skìvìcah lûdu cuglì, âkìâ pakìruûc′ da abludy.</t> </i>


text:
<pb/><t>А ў вас будуць песьні, як у ноч сьвяшчэннага сьвята, і весялосьць на сэрцы, як у таго, хто ідзе з жалейкаю на гару Гасподнюю, да цьвярдыні Ізраілевай.</t> </p><i> <t>A ǔ vas buduc′ pes′nì, âk u noč s′vâščènnaga s′vâta, ì vesâlos′c′ na sèrcy, âk u tago, hto ìdze z žalejkaû na garu Gaspodnûû, da c′vârdynì Ìzraìlevaj.</t> </i>


text:
<pb/><t>І загрыміць Гасподзь велічным голасам Сваім і пакажа моц пляча Свайго моцным гневам і полымем пажыральнага агню, бураю і паводкаю і каменным градам.</t> </p><i> <t>Ì zagrymìc′ Gaspodz′ velìčnym golasam Svaìm ì pakaža moc plâča Svajgo mocnym gnevam ì polymem pažyral′naga agnû, buraû ì pavodkaû ì kamennym gradam.</t> </i>


text:
<pb/><t>Бо ад голасу Гасподняга скаланецца Асур, жазлом пабіваны.</t> </p><i> <t>Bo ad golasu Gaspodnâga skalanecca Asur, žazlom pabìvany.</t> </i>


text:
<pb/><t>І кожны рух вызначанага яму жазла, які Гасподзь скіруе на яго, будзе з тымпанамі і цытрамі, і Ён пойдзе супроць яго вайною спусташальнаю.</t> </p><i> <t>Ì kožny ruh vyznačanaga âmu žazla, âkì Gaspodz′ skìrue na âgo, budze z tympanamì ì cytramì, ì Ën pojdze suproc′ âgo vajnoû spustašal′naû.</t> </i>


text:
<pb/><t>Бо Тофэт даўно ўжо гатовы; ён падрыхтаваны ўжо і цару, глыбокі і шырокі; у вогнішчы яго шмат агню і дроў; подзьмух Гасподні, як паток серкі, запаліць яго.</t> </p><i> <t>Bo Tofèt daǔno ǔžo gatovy; ën padryhtavany ǔžo ì caru, glybokì ì šyrokì; u vognìščy âgo šmat agnû ì droǔ; podz′muh Gaspodnì, âk patok serkì, zapalìc′ âgo.</t> </i>


text:
<pb/><t>Гора тым, што ідуць у Егіпет па дапамогу, спадзяюцца на коней і надзею кладуць на калясьніцы, бо іх багата, і на верхаўцоў, бо яны вельмі моцныя, а на Сьвятога Ізраілевага не глядзяць і Госпада ня шукаюць!</t> </p><i> <t>Gora tym, što ìduc′ u Egìpet pa dapamogu, spadzâûcca na konej ì nadzeû kladuc′ na kalâs′nìcy, bo ìh bagata, ì na verhaǔcoǔ, bo âny vel′mì mocnyâ, a na S′vâtoga Ìzraìlevaga ne glâdzâc′ ì Gospada nâ šukaûc′!</t> </i>


text:
<pb/><t>Але мудры Ён; і навядзе бедства, і не адменіць слоў Сваіх; паўстане супроць дома бязбожных і супроць дапамогі беззаконьнікам.</t> </p><i> <t>Ale mudry Ën; ì navâdze bedstva, ì ne admenìc′ sloǔ Svaìh; paǔstane suproc′ doma bâzbožnyh ì suproc′ dapamogì bezzakon′nìkam.</t> </i>


text:
<pb/><t>Егіпцяне - людзі, а ня Бог; і коні ў іх - плоць, а ня дух. І працягне руку Сваю Гасподзь, і спатыкнецца абаронца, і ўпадзе той, каго бароняць, і ўсе разам загінуць.</t> </p><i> <t>Egìpcâne - lûdzì, a nâ Bog; ì konì ǔ ìh - ploc′, a nâ duh. Ì pracâgne ruku Svaû Gaspodz′, ì spatyknecca abaronca, ì ǔpadze toj, kago baronâc′, ì ǔse razam zagìnuc′.</t> </i>


text:
<t>Бо так сказаў мне Гасподзь: як леў, як ільвяня, што скавычуць над лупам сваім, хай бы хоць шмат пастухоў крычалі на яго, ад крыку іхняга не здрыганецца і мноству іх не саступіць, - так Гасподзь Саваоф сыдзе змагацца на гару Сіён і на пагорак яго.</t> </p><i> <t>Bo tak skazaǔ mne Gaspodz′: âk leǔ, âk ìl′vânâ, što skavyčuc′ nad lupam svaìm, haj by hoc′ šmat pastuhoǔ kryčalì na âgo, ad kryku ìhnâga ne zdryganecca ì mnostvu ìh ne sastupìc′, - tak Gaspodz′ Savaof sydze zmagacca na garu Sìën ì na pagorak âgo.</t> </i>


text:
<pb/><t>Як птушкі - птушанят, так Гасподзь Саваоф пакрые Ерусалім, абароніць і выбавіць, зьлітуецца і выратуе..</t> </p><i> <t>Âk ptuškì - ptušanât, tak Gaspodz′ Savaof pakrye Erusalìm, abaronìc′ ì vybavìc′, z′lìtuecca ì vyratue..</t> </i>


text:
Зьвярнецеся да Таго, ад Якога вы далёка адпаліся, сынове Ізраіля! </p><i> Z′vârnecesâ da Tago, ad Âkoga vy dalëka adpalìsâ, synove Ìzraìlâ! </i>


text:
У той дзень адкіне кожны чалавек сваіх срэбных ідалаў і залатых сваіх ідалаў, зробленых рукамі вашымі вам на грэх. </p><i> U toj dzen′ adkìne kožny čalavek svaìh srèbnyh ìdalaǔ ì zalatyh svaìh ìdalaǔ, zroblenyh rukamì vašymì vam na grèh. </i>


text:
<t>І Асур упадзе не ад чалавечага меча, і не чалавечы меч заб'е яго, ён уцячэ ад меча, і юнакі ягоныя стануць падаткам.</t> </p><i> <t>Ì Asur upadze ne ad čalavečaga meča, ì ne čalavečy meč zab'e âgo, ën ucâčè ad meča, ì ûnakì âgonyâ stanuc′ padatkam.</t> </i>


text:
<pb/><t>І ад страху пабяжыць міма крэпасьці сваёй; і князі яго будуць баяцца сьцяга, кажа Гасподзь, у Якога агонь на Сіёне і горан у Ерусаліме.</t> </p><i> <t>Ì ad strahu pabâžyc′ mìma krèpas′cì svaëj; ì knâzì âgo buduc′ baâcca s′câga, kaža Gaspodz′, u Âkoga agon′ na Sìëne ì goran u Erusalìme.</t> </i>


text:
<pb/><t>Вось, Цар будзе цараваць паводле праўды, і князі будуць кіраваць паводле закона;</t> </p><i> <t>Vos′, Car budze caravac′ pavodle praǔdy, ì knâzì buduc′ kìravac′ pavodle zakona;</t> </i>


text:
<pb/><t>і кожны зь іх будзе абаронай ад ветру і покрывам ад непагадзі, як крыніцы вады ў стэпе, як цень ад высокай скалы ў зямлі выснаджанай.</t> </p><i> <t>ì kožny z′ ìh budze abaronaj ad vetru ì pokryvam ad nepagadzì, âk krynìcy vady ǔ stèpe, âk cen′ ad vysokaj skaly ǔ zâmlì vysnadžanaj.</t> </i>


text:
<pb/><t>І вочы відушчых ня будуць заплюшчвацца, і вушы чуйных будуць слухаць.</t> </p><i> <t>Ì vočy vìduščyh nâ buduc′ zaplûščvacca, ì vušy čujnyh buduc′ sluhac′.</t> </i>


text:
<pb/><t>І сэрца легкадумных будзе ўмець разважаць; і гаркавыя будуць гаварыць выразна.</t> </p><i> <t>Ì sèrca legkadumnyh budze ǔmec′ razvažac′; ì garkavyâ buduc′ gavaryc′ vyrazna.</t> </i>


text:
<pb/><t>Невука ўжо не называцьмуць шаноўным, і пра падступнага ня скажуць, што ён сумленны.</t> </p><i> <t>Nevuka ǔžo ne nazyvac′muc′ šanoǔnym, ì pra padstupnaga nâ skažuc′, što ën sumlenny.</t> </i>


text:
<pb/><t>Бо невук гаворыць дурное, і сэрца ягонае намышляе беззаконнае, каб рабіць крывадушна і вымаўляць агуду на Госпада, душу галоднага пазбаўляць хлеба і адбіраць пітво ў сасьмяглага.</t> </p><i> <t>Bo nevuk gavoryc′ durnoe, ì sèrca âgonae namyšlâe bezzakonnae, kab rabìc′ kryvadušna ì vymaǔlâc′ agudu na Gospada, dušu galodnaga pazbaǔlâc′ hleba ì adbìrac′ pìtvo ǔ sas′mâglaga.</t> </i>


text:
<pb/><t>У падступнага і ўчынкі згубныя: ён намышляе ліхое, каб загубіць беднага хлусьнёю, хай той бедны і будзе слушны.</t> </p><i> <t>U padstupnaga ì ǔčynkì zgubnyâ: ën namyšlâe lìhoe, kab zagubìc′ bednaga hlus′nëû, haj toj bedny ì budze slušny.</t> </i>


text:
<pb/><t>А сумленны і думае пра сумленнае і цьвёрды ва ўсім, што сумленнае.</t> </p><i> <t>A sumlenny ì dumae pra sumlennae ì c′vërdy va ǔsìm, što sumlennae.</t> </i>


text:
<t>Жанчыны неабачлівыя! устаньце, паслухайце голасу майго; дочкі бестурботныя, прыхілеце вушы да маіх слоў!</t> </p><i> <t>Žančyny neabačlìvyâ! ustan′ce, pasluhajce golasu majgo; dočkì besturbotnyâ, pryhìlece vušy da maìh sloǔ!</t> </i>


text:
<pb/><t>Яшчэ некалькі дзён звыш году, і жахнецеся, неабачлівыя! бо ня будзе збору вінаграду, і пара жніва не настане.</t> </p><i> <t>Âščè nekal′kì dzën zvyš godu, ì žahnecesâ, neabačlìvyâ! bo nâ budze zboru vìnagradu, ì para žnìva ne nastane.</t> </i>


text:
<pb/><t>Скаланецеся, бястурботныя! жахнецеся, неабачлівыя! і аперажэце сьцёгны.</t> </p><i> <t>Skalanecesâ, bâsturbotnyâ! žahnecesâ, neabačlìvyâ! ì aperažèce s′cëgny.</t> </i>


text:
<pb/><t>Будуць біць сябе ў грудзі за цудоўныя палі, за вінаградную лазу пладавітую.</t> </p><i> <t>Buduc′ bìc′ sâbe ǔ grudzì za cudoǔnyâ palì, za vìnagradnuû lazu pladavìtuû.</t> </i>


text:
<pb/><t>На зямлі народу майго будуць расьці церне і бадзякі, гэтак сама і на ўсіх дамах радасьці ў разьвяселеным горадзе;</t> </p><i> <t>Na zâmlì narodu majgo buduc′ ras′cì cerne ì badzâkì, gètak sama ì na ǔsìh damah radas′cì ǔ raz′vâselenym goradze;</t> </i>


text:
<pb/><t>бо харомы будуць пакінутыя; шумны горад будзе пакінуты; Афэл і вежа заўсёды будуць служыць замест пячораў, прытулкам дзікім аслам і напасьвеным статкам,</t> </p><i> <t>bo haromy buduc′ pakìnutyâ; šumny gorad budze pakìnuty; Afèl ì veža zaǔsëdy buduc′ služyc′ zamest pâčoraǔ, prytulkam dzìkìm aslam ì napas′venym statkam,</t> </i>


text:
<pb/><t>пакуль ня выльецца на нас Дух з высяў, і пустыня ня зробіцца садам, а сад ня будуць лічыць лесам.</t> </p><i> <t>pakul′ nâ vyl′ecca na nas Duh z vysâǔ, ì pustynâ nâ zrobìcca sadam, a sad nâ buduc′ lìčyc′ lesam.</t> </i>


text:
<pb/><t>Тады суд паселіцца ў гэтай пустыні, і правасудзьдзе будзе жыць на ўрадлівым полі.</t> </p><i> <t>Tady sud paselìcca ǔ gètaj pustynì, ì pravasudz′dze budze žyc′ na ǔradlìvym polì.</t> </i>


text:
<pb/><t>І чынам ісьціны будзе мір, і плодам правасудзьдзя - спакайната і бясьпека вечная.</t> </p><i> <t>Ì čynam ìs′cìny budze mìr, ì plodam pravasudz′dzâ - spakajnata ì bâs′peka večnaâ.</t> </i>


text:
<pb/><t>Тады народ мой жыцьме ў селішчы міру і ў селішчах бясьпечных і ў пакоях дабрашчасных.</t> </p><i> <t>Tady narod moj žyc′me ǔ selìščy mìru ì ǔ selìščah bâs′pečnyh ì ǔ pakoâh dabraščasnyh.</t> </i>


text:
<pb/><t>І град будзе падаць на лес, і горад апусьціцца долу.</t> </p><i> <t>Ì grad budze padac′ na les, ì gorad apus′cìcca dolu.</t> </i>


text:
<pb/><t>Дабрашчасныя вы, што сееце каля ўсіх водаў і пасылаеце туды вала і асла.</t> </p><i> <t>Dabraščasnyâ vy, što seece kalâ ǔsìh vodaǔ ì pasylaece tudy vala ì asla.</t> </i>


text:
<pb/><t>Гора табе, спакушальніку, якога не спакушалі, і рабаўніку, якога не рабавалі! Калі скончыш спусташаць, будзеш спустошаны й ты; калі спыніш рабаваць, зрабуюць і цябе.</t> </p><i> <t>Gora tabe, spakušal′nìku, âkoga ne spakušalì, ì rabaǔnìku, âkoga ne rabavalì! Kalì skončyš spustašac′, budzeš spustošany j ty; kalì spynìš rabavac′, zrabuûc′ ì câbe.</t> </i>


text:
<pb/><t>Госпадзе, памілуй нас, на Цябе спадзяёмся мы; будзь нашаю сілаю з раньняга рана і ратункам нашым у час уціску.</t> </p><i> <t>Gospadze, pamìluj nas, na Câbe spadzâëmsâ my; budz′ našaû sìlaû z ran′nâga rana ì ratunkam našym u čas ucìsku.</t> </i>


text:
<pb/><t>Ад грознага голасу Твайго пабягуць народы; калі паўстанеш, расьсеюцца плямёны,</t> </p><i> <t>Ad groznaga golasu Tvajgo pabâguc′ narody; kalì paǔstaneš, ras′seûcca plâmëny,</t> </i>


text:
<pb/><t>і будуць зьбіраць здабычу вашую, як зьбірае вусень; кінуцца на яе, як кідаецца саранча.</t> </p><i> <t>ì buduc′ z′bìrac′ zdabyču vašuû, âk z′bìrae vusen′; kìnucca na âe, âk kìdaecca saranča.</t> </i>


text:
<pb/><t>Высокі Гасподзь, Які жыве ў вышынях; Ён напоўніў Сіён судом і праўдаю.</t> </p><i> <t>Vysokì Gaspodz′, Âkì žyve ǔ vyšynâh; Ën napoǔnìǔ Sìën sudom ì praǔdaû.</t> </i>


text:
<pb/><t>І настануць бясьпечныя часіны твае, надмернасьць ратунку, мудрасьці і веданьня; страх Гасподні будзе скарбам тваім.</t> </p><i> <t>Ì nastanuc′ bâs′pečnyâ časìny tvae, nadmernas′c′ ratunku, mudras′cì ì vedan′nâ; strah Gaspodnì budze skarbam tvaìm.</t> </i>


text:
<pb/><t>Вось, моцныя іхнія крычаць на вуліцах; пасланцы на згоду горасна плачуць.</t> </p><i> <t>Vos′, mocnyâ ìhnìâ kryčac′ na vulìcah; paslancy na zgodu gorasna plačuc′.</t> </i>


text:
<pb/><t>Апусьцелі дарогі; ня стала падарожнікаў; ён парушыў дагавор, зруйнаваў гарады, - ані ў што ня ставіць людзей.</t> </p><i> <t>Apus′celì darogì; nâ stala padarožnìkaǔ; ën parušyǔ dagavor, zrujnavaǔ garady, - anì ǔ što nâ stavìc′ lûdzej.</t> </i>


text:
<pb/><t>Зямля бядуе, сохне; Ліван пасаромлены, завяў; Сарон падобны стаў на пустыню, і аголены ад лісьця свайго Васан і Карміл.</t> </p><i> <t>Zâmlâ bâdue, sohne; Lìvan pasaromleny, zavâǔ; Saron padobny staǔ na pustynû, ì agoleny ad lìs′câ svajgo Vasan ì Karmìl.</t> </i>


text:
<pb/><t>Цяпер Я паўстану, кажа Гасподзь, цяпер падымуся, цяпер узьнясуся.</t> </p><i> <t>Câper Â paǔstanu, kaža Gaspodz′, câper padymusâ, câper uz′nâsusâ.</t> </i>


text:
<pb/><t>Вы цяжарныя сенам, разродзіцеся саломаю; дыханьне ваша - агонь, які зжарэ вас.</t> </p><i> <t>Vy câžarnyâ senam, razrodzìcesâ salomaû; dyhan′ne vaša - agon′, âkì zžarè vas.</t> </i>


text:
<pb/><t>І будуць народы, як палкая вапна, як сьсечаны ядловец, будуць спаленыя ў агні.</t> </p><i> <t>Ì buduc′ narody, âk palkaâ vapna, âk s′sečany âdlovec, buduc′ spalenyâ ǔ agnì.</t> </i>


text:
<pb/><t>Слухайце, далёкія, што зраблю Я, і вы, блізкія, уведайце магутнасьць Маю.</t> </p><i> <t>Sluhajce, dalëkìâ, što zrablû Â, ì vy, blìzkìâ, uvedajce magutnas′c′ Maû.</t> </i>


text:
<pb/><t>Збаяліся грэшнікі на Сіёне; затрымцелі бязбожнікі: "хто з нас можа жыць пры агні пажыральным? хто з нас можа жыць пры вечным полымі?"</t> </p><i> <t>Zbaâlìsâ grèšnìkì na Sìëne; zatrymcelì bâzbožnìkì: "hto z nas moža žyc′ pry agnì pažyral′nym? hto z nas moža žyc′ pry večnym polymì?"</t> </i>


text:
<pb/><t>Той, хто ходзіць у праўдзе і кажа ісьціну; хто пагарджае карысьлівасьцю ад уціску, стрымлівае рукі свае ад хабару, затыкае вушы свае, каб ня чуць пра кравапусты, і заплюшчвае вочы свае, каб ня бачыць ліха;</t> </p><i> <t>Toj, hto hodzìc′ u praǔdze ì kaža ìs′cìnu; hto pagardžae karys′lìvas′cû ad ucìsku, strymlìvae rukì svae ad habaru, zatykae vušy svae, kab nâ čuc′ pra kravapusty, ì zaplûščvae vočy svae, kab nâ bačyc′ lìha;</t> </i>


text:
<pb/><t>той будзе жыць на вышынях: прытулак яго - няпрыступныя скалы; хлеб яму дадзены будзе; вада ў яго ня высахне.</t> </p><i> <t>toj budze žyc′ na vyšynâh: prytulak âgo - nâprystupnyâ skaly; hleb âmu dadzeny budze; vada ǔ âgo nâ vysahne.</t> </i>


text:
<pb/><t>Вочы твае ўбачаць Цара ў красе Ягонай, угледзяць зямлю далёкую;</t> </p><i> <t>Vočy tvae ǔbačac′ Cara ǔ krase Âgonaj, ugledzâc′ zâmlû dalëkuû;</t> </i>


text:
<pb/><t>сэрца тваё будзе толькі згадваць пра жахі: "дзе той, што рабіў перапіс? дзе той, што важыў даніну? дзе той, што аглядае вежы"?</t> </p><i> <t>sèrca tvaë budze tol′kì zgadvac′ pra žahì: "dze toj, što rabìǔ perapìs? dze toj, što važyǔ danìnu? dze toj, što aglâdae vežy"?</t> </i>


text:
<pb/><t>Ня ўбачыш больш народу лютага, народу з глухою, неўразумелаю гаворкаю, з моваю дзіўнаю, не зразумелаю.</t> </p><i> <t>Nâ ǔbačyš bol′š narodu lûtaga, narodu z gluhoû, neǔrazumelaû gavorkaû, z movaû dzìǔnaû, ne zrazumelaû.</t> </i>


text:
<pb/><t>Зірні на Сіён, горад сьвяточных сходаў нашых; вочы твае ўбачаць Ерусалім, селішча мірнае, непахісную скінію; слупы яе ніколі ня вырвуцца, і ніводная вяроўка яе не парвецца.</t> </p><i> <t>Zìrnì na Sìën, gorad s′vâtočnyh shodaǔ našyh; vočy tvae ǔbačac′ Erusalìm, selìšča mìrnae, nepahìsnuû skìnìû; slupy âe nìkolì nâ vyrvucca, ì nìvodnaâ vâroǔka âe ne parvecca.</t> </i>


text:
<pb/><t>Таму ў вас вялікі Гасподзь будзе замест рэк, замест шырокіх каналаў; туды ня ўвойдзе ніводнае вясельнае судна, і ня пройдзе вялікі карабель.</t> </p><i> <t>Tamu ǔ vas vâlìkì Gaspodz′ budze zamest rèk, zamest šyrokìh kanalaǔ; tudy nâ ǔvojdze nìvodnae vâsel′nae sudna, ì nâ projdze vâlìkì karabel′.</t> </i>


text:
<pb/><t>Бо Гасподзь - судзьдзя наш: Гасподзь - заканадавец наш, Гасподзь - цар наш. Ён уратуе нас.</t> </p><i> <t>Bo Gaspodz′ - sudz′dzâ naš: Gaspodz′ - zakanadavec naš, Gaspodz′ - car naš. Ën uratue nas.</t> </i>


text:
<pb/><t>Аслаблі вяроўкі твае, ня могуць утрымаць мачты і напяць ветразі. Тады будзе вялікі падзел здабычы, так што і кульгавыя пойдуць на рабунак.</t> </p><i> <t>Aslablì vâroǔkì tvae, nâ moguc′ utrymac′ mačty ì napâc′ vetrazì. Tady budze vâlìkì padzel zdabyčy, tak što ì kul′gavyâ pojduc′ na rabunak.</t> </i>


text:
<pb/><t>І ніводзін жыхар ня скажа: "я хворы"; народу, які там жыве, будуць дараваны грахі.</t> </p><i> <t>Ì nìvodzìn žyhar nâ skaža: "â hvory"; narodu, âkì tam žyve, buduc′ daravany grahì.</t> </i>


text:
<pb/><t>Падыдзеце, народы, слухайце і ўважайце, плямёны! Хай чуе зямля і ўсё, што яе напаўняе, сусьвет і ўсё, што нараджаецца ў ім!</t> </p><i> <t>Padydzece, narody, sluhajce ì ǔvažajce, plâmëny! Haj čue zâmlâ ì ǔsë, što âe napaǔnâe, sus′vet ì ǔsë, što naradžaecca ǔ ìm!</t> </i>


text:
<pb/><t>Бо гнеў Госпада на ўсе народы, і лютасьць Яго на ўсё воінства іхняе. Ён аддаў іх на закляцьце, аддаў іх на закол.</t> </p><i> <t>Bo gneǔ Gospada na ǔse narody, ì lûtas′c′ Âgo na ǔsë voìnstva ìhnâe. Ën addaǔ ìh na zaklâc′ce, addaǔ ìh na zakol.</t> </i>


text:
<pb/><t>І забітыя іхнія будуць раскіданы, і ад трупаў іх падымецца смурод, і горы размокнуць ад іхняй крыві.</t> </p><i> <t>Ì zabìtyâ ìhnìâ buduc′ raskìdany, ì ad trupaǔ ìh padymecca smurod, ì gory razmoknuc′ ad ìhnâj kryvì.</t> </i>


text:
<pb/><t>І сатлее ўсё нябеснае воінства: і нябёсы згорнуцца, як сувой кніжны; і ўсё воінства іхняе ўпадзе, як ападае лісьце зь вінаграднай лазы, і як завялае лісьце - са смакоўніцы.</t> </p><i> <t>Ì satlee ǔsë nâbesnae voìnstva: ì nâbësy zgornucca, âk suvoj knìžny; ì ǔsë voìnstva ìhnâe ǔpadze, âk apadae lìs′ce z′ vìnagradnaj lazy, ì âk zavâlae lìs′ce - sa smakoǔnìcy.</t> </i>


text:
<pb/><t>Бо ўпіўся меч Мой на нябёсах: вось, дзеля суду сыходзіць ён на Эдом і на народ, аддадзены Мною на закляцьце.</t> </p><i> <t>Bo ǔpìǔsâ meč Moj na nâbësah: vos′, dzelâ sudu syhodzìc′ ën na Èdom ì na narod, addadzeny Mnoû na zaklâc′ce.</t> </i>


text:
<pb/><t>Меч Госпада напоўніцца крывёю, атлусьцее ад тлушчу, ад крыві ягнят і казлоў, ад тлушчу з нырак авечых: бо ахвяра ў Госпада ў Васоры і вялікі закол у зямлі Эдома.</t> </p><i> <t>Meč Gospada napoǔnìcca kryvëû, atlus′cee ad tlušču, ad kryvì âgnât ì kazloǔ, ad tlušču z nyrak avečyh: bo ahvâra ǔ Gospada ǔ Vasory ì vâlìkì zakol u zâmlì Èdoma.</t> </i>


text:
<pb/><t>І буйвалы ўпадуць зь імі, і цяляты разам з валамі, і ўп'ецца зямля іх крывёю, і прах іх разбухне ад тлушчу.</t> </p><i> <t>Ì bujvaly ǔpaduc′ z′ ìmì, ì câlâty razam z valamì, ì ǔp'ecca zâmlâ ìh kryvëû, ì prah ìh razbuhne ad tlušču.</t> </i>


text:
<pb/><t>Бо дзень помсты ў Госпада, год помсты за Сіён.</t> </p><i> <t>Bo dzen′ pomsty ǔ Gospada, god pomsty za Sìën.</t> </i>


text:
<pb/><t>І ператворацца рэкі яго ў смалу, і прах яго - у серку, і будзе зямля яго палкаю смалою:</t> </p><i> <t>Ì peratvoracca rèkì âgo ǔ smalu, ì prah âgo - u serku, ì budze zâmlâ âgo palkaû smaloû:</t> </i>


text:
<pb/><t>ня будзе гаснуць ні ўдзень, ані ўночы; вечна будзе ўзьвівацца дым ад яе; будзе з роду ў род заставацца апусьцелаю; вавекі вякоў ніхто ня пройдзе па ёй;</t> </p><i> <t>nâ budze gasnuc′ nì ǔdzen′, anì ǔnočy; večna budze ǔz′vìvacca dym ad âe; budze z rodu ǔ rod zastavacca apus′celaû; vavekì vâkoǔ nìhto nâ projdze pa ëj;</t> </i>


text:
<pb/><t>і завалодаюць ёю пелікан і вожык; і сава і груган паселяцца ў ёй; і працягнуць па ёй вяроўку спусташэньня і адвес зьнішчэньня.</t> </p><i> <t>ì zavalodaûc′ ëû pelìkan ì vožyk; ì sava ì grugan paselâcca ǔ ëj; ì pracâgnuc′ pa ëj vâroǔku spustašèn′nâ ì adves z′nìščèn′nâ.</t> </i>


text:
<pb/><t>Нікога не застанецца там са знакамітых яе, каго можна было б заклікаць на царства, і ўсе князі яе будуць нішто.</t> </p><i> <t>Nìkoga ne zastanecca tam sa znakamìtyh âe, kago možna bylo b zaklìkac′ na carstva, ì ǔse knâzì âe buduc′ nìšto.</t> </i>


text:
<pb/><t>І зарастуць палацы яе калючымі расьлінамі, крапівою і дзядоўнікам - цьвярдыня яе; і будзе яна селішчам шакалаў, прыстанішчам страўсам.</t> </p><i> <t>Ì zarastuc′ palacy âe kalûčymì ras′lìnamì, krapìvoû ì dzâdoǔnìkam - c′vârdynâ âe; ì budze âna selìščam šakalaǔ, prystanìščam straǔsam.</t> </i>


text:
<pb/><t>І зьвяры пустыні будуць сустракацца зь дзікімі катамі, і лясуны будуць перагукацца адзін з адным; там будзе адпачываць начны прывід і знаходзіць сабе спакой.</t> </p><i> <t>Ì z′vâry pustynì buduc′ sustrakacca z′ dzìkìmì katamì, ì lâsuny buduc′ peragukacca adzìn z adnym; tam budze adpačyvac′ načny pryvìd ì znahodzìc′ sabe spakoj.</t> </i>


text:
<pb/><t>Там угняздуецца лятучы зьмей, будзе класьці яйкі і выводзіць дзяцей і зьбіраць іх пад цень свой; там і каршуны будуць зьбірацца адзін да аднаго.</t> </p><i> <t>Tam ugnâzduecca lâtučy z′mej, budze klas′cì âjkì ì vyvodzìc′ dzâcej ì z′bìrac′ ìh pad cen′ svoj; tam ì karšuny buduc′ z′bìracca adzìn da adnago.</t> </i>


text:
<pb/><t>Знайдзеце ў кнізе Гасподняй і прачытайце; ніводнае з гэтых не забавіцца прыйсьці, і адно адным не заменіцца. Бо самі вусны Яго загадалі, і сам дух Яго зьбярэ іх.</t> </p><i> <t>Znajdzece ǔ knìze Gaspodnâj ì pračytajce; nìvodnae z gètyh ne zabavìcca pryjs′cì, ì adno adnym ne zamenìcca. Bo samì vusny Âgo zagadalì, ì sam duh Âgo z′bârè ìh.</t> </i>


text:
<pb/><t>І Сам Ён кінуў ім жэрабя, і Яго рука падзяліла яе меркаю; вечна будуць яны валодаць ёю, род у род на ёй жыцьмуць.</t> </p><i> <t>Ì Sam Ën kìnuǔ ìm žèrabâ, ì Âgo ruka padzâlìla âe merkaû; večna buduc′ âny valodac′ ëû, rod u rod na ëj žyc′muc′.</t> </i>


text:
<pb/><t>Разьвесяліцца пустыня і сухая зямля, і зарадуецца краіна ненаселеная і расквітнее як нарцыс;</t> </p><i> <t>Raz′vesâlìcca pustynâ ì suhaâ zâmlâ, ì zaraduecca kraìna nenaselenaâ ì raskvìtnee âk narcys;</t> </i>


text:
<pb/><t>цудоўна будзе цьвісьці і радавацца, будзе ўрачысьціцца і сьвяткаваць; слава Лівана дасца ёй, хараство Карміла і Сарона; яны ўбачаць славу Госпада, веліч Бога нашага.</t> </p><i> <t>cudoǔna budze c′vìs′cì ì radavacca, budze ǔračys′cìcca ì s′vâtkavac′; slava Lìvana dasca ëj, harastvo Karmìla ì Sarona; âny ǔbačac′ slavu Gospada, velìč Boga našaga.</t> </i>


text:
<pb/><t>Умацуйце аслабелыя рукі, і ўцьвердзіце калені дрыготкія;</t> </p><i> <t>Umacujce aslabelyâ rukì, ì ǔc′verdzìce kalenì drygotkìâ;</t> </i>


text:
<pb/><t>скажэце нясьмелым душою: будзьце цьвёрдыя, ня бойцеся; вось Бог ваш, прыйдзе помста, адплата Божая; Ён прыйдзе і збавіць вас.</t> </p><i> <t>skažèce nâs′melym dušoû: budz′ce c′vërdyâ, nâ bojcesâ; vos′ Bog vaš, pryjdze pomsta, adplata Božaâ; Ën pryjdze ì zbavìc′ vas.</t> </i>


text:
<pb/><t>Тады адамкнуцца вочы сьляпых, і вушы глухіх расчыняцца.</t> </p><i> <t>Tady adamknucca vočy s′lâpyh, ì vušy gluhìh rasčynâcca.</t> </i>


text:
<pb/><t>Тады кульгавы падхопіцца, як алень, і язык нямка засьпявае; бо праб'юцца воды ў пустыні і ў стэпе патокі.</t> </p><i> <t>Tady kul′gavy padhopìcca, âk alen′, ì âzyk nâmka zas′pâvae; bo prab'ûcca vody ǔ pustynì ì ǔ stèpe patokì.</t> </i>


text:
<pb/><t>І ператворыцца прывід водаў у возера, і спрагненая зямля - у крыніцы водаў; у жытлішчы шакалаў, дзе яны спачываюць, будзе месца пад трысьнёг і чарот.</t> </p><i> <t>Ì peratvorycca pryvìd vodaǔ u vozera, ì spragnenaâ zâmlâ - u krynìcy vodaǔ; u žytlìščy šakalaǔ, dze âny spačyvaûc′, budze mesca pad trys′nëg ì čarot.</t> </i>


text:
<pb/><t>І будзе там вялікая дарога, і шлях па ёй назавецца шляхам сьвятым; нячысты ня будзе хадзіць па ім; але ён будзе ім адным. Хто пойдзе гэтым шляхам, нават і нявопытныя, не заблудзяцца.</t> </p><i> <t>Ì budze tam vâlìkaâ daroga, ì šlâh pa ëj nazavecca šlâham s′vâtym; nâčysty nâ budze hadzìc′ pa ìm; ale ën budze ìm adnym. Hto pojdze gètym šlâham, navat ì nâvopytnyâ, ne zabludzâcca.</t> </i>


text:
<pb/><t>Ільва там ня будзе, і драпежны зьвер ня ўзыдзе на яго; яго ня знойдзецца там, а хадзіцьмуць адкупленыя.</t> </p><i> <t>Ìl′va tam nâ budze, ì drapežny z′ver nâ ǔzydze na âgo; âgo nâ znojdzecca tam, a hadzìc′muc′ adkuplenyâ.</t> </i>


text:
<pb/><t>І вернуцца збаўленыя Госпадам, прыйдуць на Сіён з радасным гоманам; і радасьць вечная будзе над галавою ў іх; яны знойдуць радасьць і весялосьць, а смутак і зітханьне адыдуць.</t> </p><i> <t>Ì vernucca zbaǔlenyâ Gospadam, pryjduc′ na Sìën z radasnym gomanam; ì radas′c′ večnaâ budze nad galavoû ǔ ìh; âny znojduc′ radas′c′ ì vesâlos′c′, a smutak ì zìthan′ne adyduc′.</t> </i>


text:
<pb/>І было на чатырнаццатым годзе цара Эзэкіі, пайшоў Сэнахірым, цар Асірыйскі супроць усіх умацаваных гарадоў Юдэі і ўзяў іх. </p><i> Ì bylo na čatyrnaccatym godze cara Èzèkìì, pajšoǔ Sènahìrym, car Asìryjskì suproc′ usìh umacavanyh garadoǔ Ûdèì ì ǔzâǔ ìh. </i>


text:
І паслаў цар Асірыйскі з Лахіса ў Ерусалім да цара Эзэкіі Рабсака зь вялікім войскам; і ён спыніўся каля канала Верхняй сажалкі на дарозе поля бялільнага. </p><i> Ì paslaǔ car Asìryjskì z Lahìsa ǔ Erusalìm da cara Èzèkìì Rabsaka z′ vâlìkìm vojskam; ì ën spynìǔsâ kalâ kanala Verhnâj sažalkì na daroze polâ bâlìl′naga. </i>


text:
І выйшаў да яго Эліякім, сын Хэлкіінаў, начальнік палаца, і Сэўна пісар, і Ёах, сын Асафаў, дзеяпісальнік. </p><i> Ì vyjšaǔ da âgo Èlìâkìm, syn Hèlkììnaǔ, načal′nìk palaca, ì Sèǔna pìsar, ì Ëah, syn Asafaǔ, dzeâpìsal′nìk. </i>


text:
<pb/>І сказаў ім Рабсак: скажэце Эзэкію: так кажа цар вялікі, цар Асірыйскі: што гэта за надзея, на якую ты спадзяешся? </p><i> Ì skazaǔ ìm Rabsak: skažèce Èzèkìû: tak kaža car vâlìkì, car Asìryjskì: što gèta za nadzeâ, na âkuû ty spadzâešsâ? </i>


text:
Я думаю, што гэта - адны пустыя словы, а вайне патрэбныя рада і сіла: дык вось, на каго ты спадзяешся, і чаго адпаў ад мяне? </p><i> Â dumaû, što gèta - adny pustyâ slovy, a vajne patrèbnyâ rada ì sìla: dyk vos′, na kago ty spadzâešsâ, ì čago adpaǔ ad mâne? </i>


text:
Вось, ты думаеш абаперціся на Егіпет, на гэтую трысьціну надламаную, якая, калі хто на яе абапрэцца, увойдзе таму ў руку і пратне яе? Такі фараон, цар Егіпецкі, для ўсіх, хто на яго спадзяецца. </p><i> Vos′, ty dumaeš abapercìsâ na Egìpet, na gètuû trys′cìnu nadlamanuû, âkaâ, kalì hto na âe abaprècca, uvojdze tamu ǔ ruku ì pratne âe? Takì faraon, car Egìpeckì, dlâ ǔsìh, hto na âgo spadzâecca. </i>


text:
А калі скажаш мне: на Госпада Бога нашага мы спадзяёмся, - дык ці на таго, чые вышыні і ахвярнікі скасаваў Эзэкія і сказаў Юду і Ерусаліму: "перад гэтым толькі ахвярнікам пакланяйцеся". </p><i> A kalì skažaš mne: na Gospada Boga našaga my spadzâëmsâ, - dyk cì na tago, čye vyšynì ì ahvârnìkì skasavaǔ Èzèkìâ ì skazaǔ Ûdu ì Erusalìmu: "perad gètym tol′kì ahvârnìkam paklanâjcesâ". </i>


text:
Дык вось, уступі ў супольства з гаспадаром маім, царом Асірыйскім; - я дам табе дзьве тысячы коней, ці можаш ты дастаць сабе верхаўцоў на іх? </p><i> Dyk vos′, ustupì ǔ supol′stva z gaspadarom maìm, carom Asìryjskìm; - â dam tabe dz′ve tysâčy konej, cì možaš ty dastac′ sabe verhaǔcoǔ na ìh? </i>


text:
І як ты хочаш змусіць адступіць правадыра, аднаго з самых малых рабоў гаспадара майго, спадзяючыся на Егіпет, дзеля калясьніц і коней. </p><i> Ì âk ty hočaš zmusìc′ adstupìc′ pravadyra, adnago z samyh malyh raboǔ gaspadara majgo, spadzâûčysâ na Egìpet, dzelâ kalâs′nìc ì konej. </i>


text:
Ды хіба я бяз волі Гасподняй пайшоў на зямлю гэтую, каб зруйнаваць яе? Гасподзь сказаў мне: "ідзі на зямлю гэтую і зруйнуй яе". </p><i> Dy hìba â bâz volì Gaspodnâj pajšoǔ na zâmlû gètuû, kab zrujnavac′ âe? Gaspodz′ skazaǔ mne: "ìdzì na zâmlû gètuû ì zrujnuj âe". </i>


text:
<pb/>І сказаў Эліякім і Сэўна і Ёах Рабсаку: гавары рабам тваім па-Арамейску, бо мы разумеем, а не гавары па-Юдэйску, у вушы люду, які на сьцяне. </p><i> Ì skazaǔ Èlìâkìm ì Sèǔna ì Ëah Rabsaku: gavary rabam tvaìm pa-Aramejsku, bo my razumeem, a ne gavary pa-Ûdèjsku, u vušy lûdu, âkì na s′câne. </i>


text:
І сказаў Рабсак: хіба толькі да гаспадара твайго і да цябе паслаў мяне гаспадар мой сказаць словы гэтыя? Не, таксама і да людзей, якія сядзяць на сьцяне, каб есьці нечысьць сваю і піць мачу сваю з вамі. </p><i> Ì skazaǔ Rabsak: hìba tol′kì da gaspadara tvajgo ì da câbe paslaǔ mâne gaspadar moj skazac′ slovy gètyâ? Ne, taksama ì da lûdzej, âkìâ sâdzâc′ na s′câne, kab es′cì nečys′c′ svaû ì pìc′ maču svaû z vamì. </i>


text:
<pb/>І ўстаў Рабсак і абвясьціў моцным голасам па-Юдэйску, і сказаў: слухайце слова, цара вялікага, цара Асірыйскага! </p><i> Ì ǔstaǔ Rabsak ì abvâs′cìǔ mocnym golasam pa-Ûdèjsku, ì skazaǔ: sluhajce slova, cara vâlìkaga, cara Asìryjskaga! </i>


text:
Так кажа цар: хай ня зводзіць вас Эзэкія, бо ён ня можа выратаваць вас; </p><i> Tak kaža car: haj nâ zvodzìc′ vas Èzèkìâ, bo ën nâ moža vyratavac′ vas; </i>


text:
І хай не абнадзейвае вас Эзэкія Госпадам, кажучы; "збавіць нас Гасподзь; ня будзе горад гэты аддадзены ў рукі цара Асірыйскага". </p><i> Ì haj ne abnadzejvae vas Èzèkìâ Gospadam, kažučy; "zbavìc′ nas Gaspodz′; nâ budze gorad gèty addadzeny ǔ rukì cara Asìryjskaga". </i>


text:
Ня слухайце Эзэкіі, бо так кажа цар Асірыйскі: замірэцеся са мною і выйдзіце да мяне, і хай кожны есьць плады вінаграднай лазы сваёй і смакоўніцы сваёй, і хай кожны п'е ваду з свайго калодзежа, </p><i> Nâ sluhajce Èzèkìì, bo tak kaža car Asìryjskì: zamìrècesâ sa mnoû ì vyjdzìce da mâne, ì haj kožny es′c′ plady vìnagradnaj lazy svaëj ì smakoǔnìcy svaëj, ì haj kožny p'e vadu z svajgo kalodzeža, </i>


text:
пакуль я ня прыйду і не вазьму вас у зямлю такую самую, як і ваша зямля, у зямлю хлеба і віна, у зямлю пладоў і вінаграднікаў. </p><i> pakul′ â nâ pryjdu ì ne vaz′mu vas u zâmlû takuû samuû, âk ì vaša zâmlâ, u zâmlû hleba ì vìna, u zâmlû pladoǔ ì vìnagradnìkaǔ. </i>


text:
Дык вось, хай жа ня зводзіць вас Эзэкія, кажучы: "Гасподзь збавіць нас". Ці ж уратавалі багі народаў, кожны сваю зямлю, ад рукі цара Асірыйскага? </p><i> Dyk vos′, haj ža nâ zvodzìc′ vas Èzèkìâ, kažučy: "Gaspodz′ zbavìc′ nas". Cì ž uratavalì bagì narodaǔ, kožny svaû zâmlû, ad rukì cara Asìryjskaga? </i>


text:
Дзе багі Эмата і Арпада? дзе багі Сэпарваіма? ці ж уратавалі яны Самарыю ад рукі маёй? </p><i> Dze bagì Èmata ì Arpada? dze bagì Sèparvaìma? cì ž uratavalì âny Samaryû ad rukì maëj? </i>


text:
Каторы з усіх багоў земляў гэтых убараніў зямлю сваю ад рукі маёй? Дык няўжо ўбароніць Гасподзь Ерусалім ад рукі маёй? </p><i> Katory z usìh bagoǔ zemlâǔ gètyh ubaranìǔ zâmlû svaû ad rukì maëj? Dyk nâǔžo ǔbaronìc′ Gaspodz′ Erusalìm ad rukì maëj? </i>


text:
Але яны маўчалі і не адказвалі яму ні слова, бо ад цара быў загад: не адказвайце яму. </p><i> Ale âny maǔčalì ì ne adkazvalì âmu nì slova, bo ad cara byǔ zagad: ne adkazvajce âmu. </i>


text:
<pb/>І прыйшоў Эліякім, сын Халкіінаў, начальнік палаца і Сэўна пісар, і Ёах, і сын Асафаў, дзеяпісальнік, да Эзэкіі, у падранай адзежы, і пераказалі яму слова Рабсака. </p><i> Ì pryjšoǔ Èlìâkìm, syn Halkììnaǔ, načal′nìk palaca ì Sèǔna pìsar, ì Ëah, ì syn Asafaǔ, dzeâpìsal′nìk, da Èzèkìì, u padranaj adzežy, ì perakazalì âmu slova Rabsaka. </i>


text:
Калі пачуў гэта цар Эзэкія, дык разадраў вопратку на сабе і накрыўся вярэтаю, і пайшоў у дом Гасподні; </p><i> Kalì pačuǔ gèta car Èzèkìâ, dyk razadraǔ vopratku na sabe ì nakryǔsâ vârètaû, ì pajšoǔ u dom Gaspodnì; </i>


text:
і паслаў Эліякіма, начальніка палаца, і Сэўну пісара, і старэйшых сьвятароў, накрытых вярэтаю, да прарока Ісаі, сына Амосавага. </p><i> ì paslaǔ Èlìâkìma, načal′nìka palaca, ì Sèǔnu pìsara, ì starèjšyh s′vâtaroǔ, nakrytyh vârètaû, da praroka Ìsaì, syna Amosavaga. </i>


text:
І яны сказалі яму: так кажа Эзэкія: дзень скрухі і кары і паганьбеньня - дзень гэты, бо дзеці прыйшлі нарадзіцца з улоньня матчынага, а сілы няма нарадзіць. </p><i> Ì âny skazalì âmu: tak kaža Èzèkìâ: dzen′ skruhì ì kary ì pagan′ben′nâ - dzen′ gèty, bo dzecì pryjšlì naradzìcca z ulon′nâ matčynaga, a sìly nâma naradzìc′. </i>


text:
Можа, пачуе Гасподзь Бог твой словы Рабсака, якога паслаў цар Асірыйскі, гаспадар ягоны, ганіць Бога жывога і бэсьціць словамі, якія чуў Гасподзь Бог твой; узьнясі ж малітву за тых, што засталіся, якія жывыя яшчэ. </p><i> Moža, pačue Gaspodz′ Bog tvoj slovy Rabsaka, âkoga paslaǔ car Asìryjskì, gaspadar âgony, ganìc′ Boga žyvoga ì bès′cìc′ slovamì, âkìâ čuǔ Gaspodz′ Bog tvoj; uz′nâsì ž malìtvu za tyh, što zastalìsâ, âkìâ žyvyâ âščè. </i>


text:
І сказаў ім Ісая: дык скажэце гаспадару вашаму: так кажа Гасподзь: ня бойся слоў, якія ты чуў, якімі бэсьцілі Мяне слугі цара Асірыйскага. </p><i> Ì skazaǔ ìm Ìsaâ: dyk skažèce gaspadaru vašamu: tak kaža Gaspodz′: nâ bojsâ sloǔ, âkìâ ty čuǔ, âkìmì bès′cìlì Mâne slugì cara Asìryjskaga. </i>


text:
Вось, Я пашлю ў яго дух, і ён пачуе вестку і вернецца ў зямлю сваю, і Я заб'ю яго мечам у зямлі ягонай. </p><i> Vos′, Â pašlû ǔ âgo duh, ì ën pačue vestku ì vernecca ǔ zâmlû svaû, ì Â zab'û âgo mečam u zâmlì âgonaj. </i>


text:
<pb/>І вярнуўся Рабсак і знайшоў цара Асірыйскага, які ваяваў супроць Ліўны; бо ён чуў, што той адышоў ад Лахіса. </p><i> Ì vârnuǔsâ Rabsak ì znajšoǔ cara Asìryjskaga, âkì vaâvaǔ suproc′ Lìǔny; bo ën čuǔ, što toj adyšoǔ ad Lahìsa. </i>


text:
І пачуў ён пра Тыргака, цара Эфіопскага; яму сказалі: вось, ён выйшаў біцца з табою. Пачуўшы гэта, ён паслаў да Эзэкіі, сказаўшы: </p><i> Ì pačuǔ ën pra Tyrgaka, cara Èfìopskaga; âmu skazalì: vos′, ën vyjšaǔ bìcca z taboû. Pačuǔšy gèta, ën paslaǔ da Èzèkìì, skazaǔšy: </i>


text:
так скажэце Эзэкіі, цару Юдэйскаму: хай не ашуквае цябе Бог твой, на Якога ты спадзяешся, думаючы: ня будзе аддадзены Ерусалім у рукі цара Асірыйскага. </p><i> tak skažèce Èzèkìì, caru Ûdèjskamu: haj ne ašukvae câbe Bog tvoj, na Âkoga ty spadzâešsâ, dumaûčy: nâ budze addadzeny Erusalìm u rukì cara Asìryjskaga. </i>


text:
Вось, ты чуў, што зрабілі цары Асірыйскія з усімі землямі, паклаўшы на іх закляцьце; ці ты ацалееш? </p><i> Vos′, ty čuǔ, što zrabìlì cary Asìryjskìâ z usìmì zemlâmì, paklaǔšy na ìh zaklâc′ce; cì ty acaleeš? </i>


text:
Багі народаў, якіх зруйнавалі бацькі мае, ці ж уратавалі іх, ці ўратавалі Гозан і Харан, і Рэцэф і сыноў Элена, што ў Таласары? </p><i> Bagì narodaǔ, âkìh zrujnavalì bac′kì mae, cì ž uratavalì ìh, cì ǔratavalì Gozan ì Haran, ì Rècèf ì synoǔ Èlena, što ǔ Talasary? </i>


text:
Дзе - цар Эмата і цар Арпада, і цар горада Сэпарваіма, Эны і Івы? </p><i> Dze - car Èmata ì car Arpada, ì car gorada Sèparvaìma, Èny ì Ìvy? </i>


text:
<pb/>І ўзяў Эзэкія ліст з рукі пасланцаў і прачытаў яго, і пайшоў у дом Гасподні і разгарнуў яго Эзэкія перад абліччам Гасподнім; </p><i> Ì ǔzâǔ Èzèkìâ lìst z rukì paslancaǔ ì pračytaǔ âgo, ì pajšoǔ u dom Gaspodnì ì razgarnuǔ âgo Èzèkìâ perad ablìččam Gaspodnìm; </i>


text:
і маліўся Эзэкія перад абліччам Гасподнім і казаў: </p><i> ì malìǔsâ Èzèkìâ perad ablìččam Gaspodnìm ì kazaǔ: </i>


text:
Госпадзе Саваофе, Божа Ізраілеў, Які сядзіць на херувімах! Ты адзін - Бог усіх царстваў зямлі; Ты стварыў неба і зямлю. </p><i> Gospadze Savaofe, Boža Ìzraìleǔ, Âkì sâdzìc′ na heruvìmah! Ty adzìn - Bog usìh carstvaǔ zâmlì; Ty stvaryǔ neba ì zâmlû. </i>


text:
Прыхілі, Госпадзе, вуха Тваё і пачуй; адамкні, Госпадзе, вочы Твае і зірні, і пачуй словы Сэнахірыма, які паслаў бэсьціць Цябе, Бога жывога. </p><i> Pryhìlì, Gospadze, vuha Tvaë ì pačuj; adamknì, Gospadze, vočy Tvae ì zìrnì, ì pačuj slovy Sènahìryma, âkì paslaǔ bès′cìc′ Câbe, Boga žyvoga. </i>


text:
Праўда, о Госпадзе! цары Асірыйскія спустошылі ўсе краіны і землі іхнія, </p><i> Praǔda, o Gospadze! cary Asìryjskìâ spustošylì ǔse kraìny ì zemlì ìhnìâ, </i>


text:
і пакідалі багоў іхніх у агонь; але гэта былі не багі, а вырабы рук чалавечых, дрэва і камень, таму і вынішчылі іх. </p><i> ì pakìdalì bagoǔ ìhnìh u agon′; ale gèta bylì ne bagì, a vyraby ruk čalavečyh, drèva ì kamen′, tamu ì vynìščylì ìh. </i>


text:
І сёньня, Госпадзе Божа наш, уратуй нас ад рукі ягонай; і ўведаюць усе царствы зямлі, што Ты, Госпадзе, Бог адзін. </p><i> Ì sën′nâ, Gospadze Boža naš, uratuj nas ad rukì âgonaj; ì ǔvedaûc′ use carstvy zâmlì, što Ty, Gospadze, Bog adzìn. </i>


text:
<pb/>І паслаў Ісая, сын Амосаў, да Эзэкіі сказаць: так кажа Гасподзь Бог Ізраілеў: за што ты молішся супроць Сэнахірыма, цара Асірыйскага, </p><i> Ì paslaǔ Ìsaâ, syn Amosaǔ, da Èzèkìì skazac′: tak kaža Gaspodz′ Bog Ìzraìleǔ: za što ty molìšsâ suproc′ Sènahìryma, cara Asìryjskaga, </i>


text:
вось слова, якое Гасподзь прамовіў пра яго: <t>пагрэбуе табою, пасьмяецца зь цябе дзевая дачка Сіёна, пахітае ўсьлед табе галавою дачка Ерусаліма.</t> </p><i> vos′ slova, âkoe Gaspodz′ pramovìǔ pra âgo: <t>pagrèbue taboû, pas′mâecca z′ câbe dzevaâ dačka Sìëna, pahìtae ǔs′led tabe galavoû dačka Erusalìma.</t> </i>


text:
<pb/><t>Каго ты ганіў і бэсьціў? і на каго ўзвысіў голас, і падняў так высока вочы твае? на Сьвятога Ізраілевага.</t> </p><i> <t>Kago ty ganìǔ ì bès′cìǔ? ì na kago ǔzvysìǔ golas, ì padnâǔ tak vysoka vočy tvae? na S′vâtoga Ìzraìlevaga.</t> </i>


text:
<pb/><t>Праз рабоў тваіх ты ганіў Госпада і сказаў: "з мноствам калясьніц маіх я ўзышоў на вышыню гор, на хрыбты Лівана, і сьсек гонкія кедры яго, выдатныя кіпарысы яго, і прыйшоў на самую вяршыню яго, у гай саду яго;</t> </p><i> <t>Praz raboǔ tvaìh ty ganìǔ Gospada ì skazaǔ: "z mnostvam kalâs′nìc maìh â ǔzyšoǔ na vyšynû gor, na hrybty Lìvana, ì s′sek gonkìâ kedry âgo, vydatnyâ kìparysy âgo, ì pryjšoǔ na samuû vâršynû âgo, u gaj sadu âgo;</t> </i>


text:
<pb/><t>і адкопваў я і піў ваду; і асушу ступакамі ног маіх усе рэкі Егіпецкія".</t> </p><i> <t>ì adkopvaǔ â ì pìǔ vadu; ì asušu stupakamì nog maìh use rèkì Egìpeckìâ".</t> </i>


text:
<pb/><t>Хіба ня чуў ты, што Я даўно зрабіў гэта, у старадаўнія дні наперад вызначыў гэта, а цяпер зьдзейсьніў праз тое, што ты спусташаеш моцныя гарады, ператвараючы іх у груды руінаў?</t> </p><i> <t>Hìba nâ čuǔ ty, što Â daǔno zrabìǔ gèta, u staradaǔnìâ dnì naperad vyznačyǔ gèta, a câper z′dzejs′nìǔ praz toe, što ty spustašaeš mocnyâ garady, peratvaraûčy ìh u grudy ruìnaǔ?</t> </i>


text:
<pb/><t>І жыхары іх зрабіліся нясілыя, трымцяць і застаюцца ў ганьбе; яны зрабіліся як трава на полі і пяшчотная зеляніна, як парасьліна на дахах і апаленая рунь, перш чым выкаласіцца.</t> </p><i> <t>Ì žyhary ìh zrabìlìsâ nâsìlyâ, trymcâc′ ì zastaûcca ǔ gan′be; âny zrabìlìsâ âk trava na polì ì pâščotnaâ zelânìna, âk paras′lìna na dahah ì apalenaâ run′, perš čym vykalasìcca.</t> </i>


text:
<pb/><t>Ці сядзеш ты, ці выйдзеш, а ці ўвойдзеш, Я ведаю ўсё, ведаю і дзёрзкасьць тваю супроць Мяне.</t> </p><i> <t>Cì sâdzeš ty, cì vyjdzeš, a cì ǔvojdzeš, Â vedaû ǔsë, vedaû ì dzërzkas′c′ tvaû suproc′ Mâne.</t> </i>


text:
<pb/><t>За тваю дзёрзкасьць супроць Мяне і за тое, што пыхлівасьць твая дайшла да вушэй Маіх, Я ўвяду колца Маё ў ноздры твае і цуглі Мае - у рот твой, і вярну цябе назад тою самаю дарогаю, якою ты прыйшоў.</t> </p><i> <t>Za tvaû dzërzkas′c′ suproc′ Mâne ì za toe, što pyhlìvas′c′ tvaâ dajšla da vušèj Maìh, Â ǔvâdu kolca Maë ǔ nozdry tvae ì cuglì Mae - u rot tvoj, ì vârnu câbe nazad toû samaû darogaû, âkoû ty pryjšoǔ.</t> </i>


text:
І вось, табе, Эзэкія, азнака: ежце сёлета, што вырасла ад апалага насеньня, і налета - самасейнае; а на трэці год сейце і жнеце, і садзеце вінаградныя сады, і ежце плады іх. </p><i> Ì vos′, tabe, Èzèkìâ, aznaka: ežce sëleta, što vyrasla ad apalaga nasen′nâ, ì naleta - samasejnae; a na trècì god sejce ì žnece, ì sadzece vìnagradnyâ sady, ì ežce plady ìh. </i>


text:
І ацалелыя ў доме Юдавым рэшта пусьціць зноў корань унізе і прынясе плод угары, </p><i> Ì acalelyâ ǔ dome Ûdavym rèšta pus′cìc′ znoǔ koran′ unìze ì prynâse plod ugary, </i>


text:
<t>бо зь Ерусаліма пойдзе рэшта, а выратаваньне - ад гары Сіёна. Руплівасьць Госпада Саваофа ўчыніць гэта.</t> </p><i> <t>bo z′ Erusalìma pojdze rèšta, a vyratavan′ne - ad gary Sìëna. Ruplìvas′c′ Gospada Savaofa ǔčynìc′ gèta.</t> </i>


text:
<pb/><t>Пасьля гэтага так кажа Гасподзь пра цара Асірыйскага: "ня ўвойдзе ён у гэты горад і ня кіне туды стрэлаў, і не падступіцца да яго з шчытом і не насыпле супроць яго вала:</t> </p><i> <t>Pas′lâ gètaga tak kaža Gaspodz′ pra cara Asìryjskaga: "nâ ǔvojdze ën u gèty gorad ì nâ kìne tudy strèlaǔ, ì ne padstupìcca da âgo z ščytom ì ne nasyple suproc′ âgo vala:</t> </i>


text:
<pb/><t>па той самай дарозе, па якой прыйшоў, - вернецца, а ў горад гэты ня ўвойдзе, кажа Гасподзь.</t> </p><i> <t>pa toj samaj daroze, pa âkoj pryjšoǔ, - vernecca, a ǔ gorad gèty nâ ǔvojdze, kaža Gaspodz′.</t> </i>


text:
<pb/><t>Я буду бараніць горад гэты, каб уратаваць яго дзеля Сябе і дзеля Давіда, раба Майго".</t> </p><i> <t>Â budu baranìc′ gorad gèty, kab uratavac′ âgo dzelâ Sâbe ì dzelâ Davìda, raba Majgo".</t> </i>


text:
І выйшаў анёл Гасподні і забіў у лагеры Асірыйскім сто восемдзесят пяць тысяч чалавек. І ўсталі раніцай, і вось, усе - целы мёртвыя. </p><i> Ì vyjšaǔ anël Gaspodnì ì zabìǔ u lagery Asìryjskìm sto vosemdzesât pâc′ tysâč čalavek. Ì ǔstalì ranìcaj, ì vos′, use - cely mërtvyâ. </i>


text:
І адступіў, і пайшоў і вярнуўся Сэнахірым, цар Асірыйскі, і жыў у Нінэвіі. </p><i> Ì adstupìǔ, ì pajšoǔ ì vârnuǔsâ Sènahìrym, car Asìryjskì, ì žyǔ u Nìnèvìì. </i>


text:
І калі ён пакланяўся ў доме Нісроха, бога свайго, Арамэлэх і Шарэцэр, сыны ягоныя, забілі яго мечам, а самыя ўцяклі ў зямлю Арарацкую. І зацараваў Асардан, сын ягоны, замест яго. </p><i> Ì kalì ën paklanâǔsâ ǔ dome Nìsroha, boga svajgo, Aramèlèh ì Šarècèr, syny âgonyâ, zabìlì âgo mečam, a samyâ ǔcâklì ǔ zâmlû Ararackuû. Ì zacaravaǔ Asardan, syn âgony, zamest âgo. </i>


text:
<pb/>У тыя дні Эзэкія сьмяротна захварэў. І прыйшоў да яго прарок Ісая, сын Амосаў, і сказаў яму: так кажа Гасподзь: зрабі запавет дому твайму, бо ты памрэш, не ачуняеш. </p><i> U tyâ dnì Èzèkìâ s′mârotna zahvarèǔ. Ì pryjšoǔ da âgo prarok Ìsaâ, syn Amosaǔ, ì skazaǔ âmu: tak kaža Gaspodz′: zrabì zapavet domu tvajmu, bo ty pamrèš, ne ačunâeš. </i>


text:
Тады Эзэкія адвярнуўся тварам да сьцяны, і маліўся Госпаду, кажучы: </p><i> Tady Èzèkìâ advârnuǔsâ tvaram da s′câny, ì malìǔsâ Gospadu, kažučy: </i>


text:
о, Госпадзе! успомні, што я хадзіў перад абліччам Тваім верна і з адданым Табе сэрцам і рабіў спадобнае ў вачах Тваіх. І заплакаў Эзэкія моцна. </p><i> "o, Gospadze! uspomnì, što â hadzìǔ perad ablìččam Tvaìm verna ì z addanym Tabe sèrcam ì rabìǔ spadobnae ǔ vačah Tvaìh". Ì zaplakaǔ Èzèkìâ mocna. </i>


text:
ідзі і скажы Эзэкію: так кажа Гасподзь, Бог Давідаў, бацькі твайго: Я пачуў малітву тваю, угледзеў сьлёзы твае, і вось, Я дадаю да дзён тваіх пятнаццаць гадоў, </p><i> ìdzì ì skažy Èzèkìû: tak kaža Gaspodz′, Bog Davìdaǔ, bac′kì tvajgo: Â pačuǔ malìtvu tvaû, ugledzeǔ s′lëzy tvae, ì vos′, Â dadaû da dzën tvaìh pâtnaccac′ gadoǔ, </i>


text:
і ад рукі цара Асірыйскага ўратую цябе і горад гэты, і абараню горад гэты. </p><i> ì ad rukì cara Asìryjskaga ǔratuû câbe ì gorad gèty, ì abaranû gorad gèty. </i>


text:
І вось табе азнака ад Госпада, што Гасподзь спраўдзіць слова, якое Ён сказаў. </p><i> Ì vos′ tabe aznaka ad Gospada, što Gaspodz′ spraǔdzìc′ slova, âkoe Ën skazaǔ. </i>


text:
Вось, Я вярну назад на дзесяць прыступак сонечны цень, які прайшоў па прыступках Ахазавых. І вярнулася сонца на дзесяць прыступак па прыступках, па якіх яно сыходзіла. </p><i> Vos′, Â vârnu nazad na dzesâc′ prystupak sonečny cen′, âkì prajšoǔ pa prystupkah Ahazavyh. Ì vârnulasâ sonca na dzesâc′ prystupak pa prystupkah, pa âkìh âno syhodzìla. </i>


text:
Малітва Эзэкіі, цара Юдэйскага, калі ён хворы быў і ачуняў ад хваробы: </p><i> Malìtva Èzèkìì, cara Ûdèjskaga, kalì ën hvory byǔ ì ačunâǔ ad hvaroby: </i>


text:
<t>"я сказаў сам сабе: апалавіне дзён маіх я мушу ісьці ў браму апраметнай; я пазбаўлены рэшты гадоў маіх.</t> </p><i> <t>"â skazaǔ sam sabe: apalavìne dzën maìh â mušu ìs′cì ǔ bramu aprametnaj; â pazbaǔleny rèšty gadoǔ maìh.</t> </i>


text:
<pb/><t>Я казаў: ня ўбачу я Госпада, Госпада на зямлі жывых; не пабачу больш чалавека паміж жывымі ў сьвеце;</t> </p><i> <t>Â kazaǔ: nâ ǔbaču â Gospada, Gospada na zâmlì žyvyh; ne pabaču bol′š čalaveka pamìž žyvymì ǔ s′vece;</t> </i>


text:
<pb/><t>жытло маё здымаецца зь месца і зносіцца ад мяне, як будан пастушыны; я павінен адкроіць, як ткач, жыцьцё маё: Ён адкроіць мяне ад асновы; дзень і ноч я чакаў, што Ты спашлеш мне скон.</t> </p><i> <t>žytlo maë zdymaecca z′ mesca ì znosìcca ad mâne, âk budan pastušyny; â pavìnen adkroìc′, âk tkač, žyc′cë maë: Ën adkroìc′ mâne ad asnovy; dzen′ ì noč â čakaǔ, što Ty spašleš mne skon.</t> </i>


text:
<pb/><t>Да раніцы я чакаў; як леў, Ён крышыў косьці мае; дзень і ноч я чакаў, што Ты спашлеш мне скон.</t> </p><i> <t>Da ranìcy â čakaǔ; âk leǔ, Ën kryšyǔ kos′cì mae; dzen′ ì noč â čakaǔ, što Ty spašleš mne skon.</t> </i>


text:
<pb/><t>Як журавель, як ластаўка, падаваў я голас, сумаваў як голуб; паныла глядзелі вочы мае на неба: Госпадзе! цесна мне; уратуй мяне.</t> </p><i> <t>Âk žuravel′, âk lastaǔka, padavaǔ â golas, sumavaǔ âk golub; panyla glâdzelì vočy mae na neba: Gospadze! cesna mne; uratuj mâne.</t> </i>


text:
<pb/><t>Што скажу я? Ён сказаў мне, Ён і зрабіў. Ціха буду праводзіць усе гады жыцьця майго, памятаючы немарасьць душы маёй.</t> </p><i> <t>Što skažu â? Ën skazaǔ mne, Ën ì zrabìǔ. Cìha budu pravodzìc′ use gady žyc′câ majgo, pamâtaûčy nemaras′c′ dušy maëj.</t> </i>


text:
<pb/><t>Госпадзе! так жывуць, і ва ўсім гэтым - жыцьцё майго духу; Ты ацаліш мяне, падаруеш жыцьцё мне.</t> </p><i> <t>Gospadze! tak žyvuc′, ì va ǔsìm gètym - žyc′cë majgo duhu; Ty acalìš mâne, padarueš žyc′cë mne.</t> </i>


