# verses

text:
І пайшоў прарок і стаў перад царамі на дарозе, прыкрыўшы покрывам вочы свае. </p><i> Ì pajšoǔ prarok ì staǔ perad caramì na daroze, prykryǔšy pokryvam vočy svae. </i>


text:
Калі цар праязджаў міма, ён закрычаў цару і сказаў: раб твой хадзіў на бітву, і вось, адзін чалавек, які адышоў убок, падвёў да мяне чалавека і сказаў: вартуй гэтага чалавека; калі яго ня будзе, дык твая душа будзе за яго душу, альбо ты павінен будзеш адважыць талант срэбра. </p><i> Kalì car praâzdžaǔ mìma, ën zakryčaǔ caru ì skazaǔ: rab tvoj hadzìǔ na bìtvu, ì vos′, adzìn čalavek, âkì adyšoǔ ubok, padvëǔ da mâne čalaveka ì skazaǔ: vartuj gètaga čalaveka; kalì âgo nâ budze, dyk tvaâ duša budze za âgo dušu, al′bo ty pavìnen budzeš advažyc′ talant srèbra. </i>


text:
Калі раб твой заняўся тымі і іншымі справамі, яго ня стала. І сказаў яму цар Ізраільскі: такі табе і прысуд, ты сам рашыў. </p><i> Kalì rab tvoj zanâǔsâ tymì ì ìnšymì spravamì, âgo nâ stala. Ì skazaǔ âmu car Ìzraìl′skì: takì tabe ì prysud, ty sam rašyǔ. </i>


text:
Ён адразу зьняў покрыва з вачэй сваіх, і пазнаў яго цар, што ён з прарокаў. </p><i> Ën adrazu z′nâǔ pokryva z vačèj svaìh, ì paznaǔ âgo car, što ën z prarokaǔ. </i>


text:
І сказаў яму: так кажа Гасподзь: за тое, што ты выпусьціў з рук тваіх чалавека, заклятага Мною, душа твая будзе замест ягонай душы, народ твой замест ягонага народу. </p><i> Ì skazaǔ âmu: tak kaža Gaspodz′: za toe, što ty vypus′cìǔ z ruk tvaìh čalaveka, zaklâtaga Mnoû, duša tvaâ budze zamest âgonaj dušy, narod tvoj zamest âgonaga narodu. </i>


text:
І выправіўся цар Ізраільскі дамоў устрывожаны і засмучаны і прыбыў у Самарыю. </p><i> Ì vypravìǔsâ car Ìzraìl′skì damoǔ ustryvožany ì zasmučany ì prybyǔ u Samaryû. </i>


text:
<pb/>І было пасьля гэтых падзей: у Навутэя Ізрэельцяніна ў Ізрэелі быў вінаграднік каля палаца Ахава, цара Самарыйскага. </p><i> Ì bylo pas′lâ gètyh padzej: u Navutèâ Ìzrèel′cânìna ǔ Ìzrèelì byǔ vìnagradnìk kalâ palaca Ahava, cara Samaryjskaga. </i>


text:
І сказаў Ахаў Навутэю: аддай мне свой вінаграднік; зь яго будзе ў мяне агародны сад, бо ён блізка да майго дома; а замест яго я дам табе вінаграднік лепшы за гэты, альбо, калі заўгодна табе, дам табе срэбра, колькі ён каштуе. </p><i> Ì skazaǔ Ahaǔ Navutèû: addaj mne svoj vìnagradnìk; z′ âgo budze ǔ mâne agarodny sad, bo ën blìzka da majgo doma; a zamest âgo â dam tabe vìnagradnìk lepšy za gèty, al′bo, kalì zaǔgodna tabe, dam tabe srèbra, kol′kì ën kaštue. </i>


text:
Але Навутэй сказаў Ахаву: аслані мяне Гасподзь, каб я аддаў табе спадчыну бацькоў маіх! </p><i> Ale Navutèj skazaǔ Ahavu: aslanì mâne Gaspodz′, kab â addaǔ tabe spadčynu bac′koǔ maìh! </i>


text:
<pb/>І прыйшоў Ахаў дамоў устрывожаны і засмучаны тым словам, якое сказаў яму Навутэй Ізрэельцянін, кажучы: не аддам табе спадчыны бацькоў маіх. І лёг на пасьцель сваю, і адвярнуў твар свой, і хлеба ня еў. </p><i> Ì pryjšoǔ Ahaǔ damoǔ ustryvožany ì zasmučany tym slovam, âkoe skazaǔ âmu Navutèj Ìzrèel′cânìn, kažučy: ne addam tabe spadčyny bac′koǔ maìh. Ì lëg na pas′cel′ svaû, ì advârnuǔ tvar svoj, ì hleba nâ eǔ. </i>


text:
І ўвайшла да яго жонка ягоная Езавэль і сказала яму: чаго растрывожаны дух твой, чаго ты хлеба не ясі? </p><i> Ì ǔvajšla da âgo žonka âgonaâ Ezavèl′ ì skazala âmu: čago rastryvožany duh tvoj, čago ty hleba ne âsì? </i>


text:
Ён сказаў ёй: калі я пачаў гаварыць Навутэю Ізрэельцяніну і сказаў яму: аддай мне вінаграднік твой за срэбра, альбо калі хочаш, я дам табе іншы вінаграднік замест яго, тады ён сказаў: не аддам табе вінаградніка майго. </p><i> Ën skazaǔ ëj: kalì â pačaǔ gavaryc′ Navutèû Ìzrèel′cânìnu ì skazaǔ âmu: addaj mne vìnagradnìk tvoj za srèbra, al′bo kalì hočaš, â dam tabe ìnšy vìnagradnìk zamest âgo, tady ën skazaǔ: ne addam tabe vìnagradnìka majgo. </i>


text:
І сказала яму Езавэль, жонка ягоная: якое царства было б у Ізраілі, калі б ты так рабіў? устань, еж хлеб і будзь спакойны; я здабуду табе вінаграднік Навутэя Ізрэельцяніна. </p><i> Ì skazala âmu Ezavèl′, žonka âgonaâ: âkoe carstva bylo b u Ìzraìlì, kalì b ty tak rabìǔ? ustan′, ež hleb ì budz′ spakojny; â zdabudu tabe vìnagradnìk Navutèâ Ìzrèel′cânìna. </i>


text:
<pb/>І напісала яна ад імя Ахава пісьмы, і запячатала іх ягонай пячаткай, і паслала гэтыя пісьмы старэйшынам і знакамітым у ягоным горадзе, якія жылі з Навутэем. </p><i> Ì napìsala âna ad ìmâ Ahava pìs′my, ì zapâčatala ìh âgonaj pâčatkaj, ì paslala gètyâ pìs′my starèjšynam ì znakamìtym u âgonym goradze, âkìâ žylì z Navutèem. </i>


text:
У пісьмах яна пісала так: абвясьцеце пост і пасадзеце Навутэя на першае месца ў народзе </p><i> U pìs′mah âna pìsala tak: abvâs′cece post ì pasadzece Navutèâ na peršae mesca ǔ narodze </i>


text:
і насупраць яго пасадзеце двух нягодных людзей, якія сьведчылі б на яго і сказалі: ты зьневажаў Бога і цара; і потым выведзіце яго і пабеце яго камянямі, каб ён памёр. </p><i> ì nasuprac′ âgo pasadzece dvuh nâgodnyh lûdzej, âkìâ s′vedčylì b na âgo ì skazalì: ty z′nevažaǔ Boga ì cara; ì potym vyvedzìce âgo ì pabece âgo kamânâmì, kab ën pamër. </i>


text:
<pb/>І зрабілі мужы горада ягонага, старэйшыны і знакамітыя, якія жылі ў горадзе ягоным, як загадала ім Езавэль, так, як пісана ў пісьмах, якія яна паслала ім. </p><i> Ì zrabìlì mužy gorada âgonaga, starèjšyny ì znakamìtyâ, âkìâ žylì ǔ goradze âgonym, âk zagadala ìm Ezavèl′, tak, âk pìsana ǔ pìs′mah, âkìâ âna paslala ìm. </i>


text:
Абвясьцілі пост і пасадзілі Навутэя на чале народу; </p><i> Abvâs′cìlì post ì pasadzìlì Navutèâ na čale narodu; </i>


text:
і выступілі два нягодныя чалавекі і селі насупраць яго, і сьведчылі на яго гэтыя нядобрыя людзі перад народам і казалі: Навутэй зьневажаў Бога і цара. І вывелі яго за горад і пабілі яго камянямі, і ён памёр. </p><i> ì vystupìlì dva nâgodnyâ čalavekì ì selì nasuprac′ âgo, ì s′vedčylì na âgo gètyâ nâdobryâ lûdzì perad narodam ì kazalì: Navutèj z′nevažaǔ Boga ì cara. Ì vyvelì âgo za gorad ì pabìlì âgo kamânâmì, ì ën pamër. </i>


text:
І паслалі да Езавэлі сказаць: Навутэй пабіты камянямі і памёр. </p><i> Ì paslalì da Ezavèlì skazac′: Navutèj pabìty kamânâmì ì pamër. </i>


text:
<pb/>Пачуўшы, што Навутэй пабіты камянямі і памёр, Езавэль сказала Ахаву: устань, вазьмі ў валоданьне вінаграднік Навутэя Ізрэельцяніна, які не хацеў аддаць табе за срэбра; бо Навутэя няма жывога, ён памёр. </p><i> Pačuǔšy, što Navutèj pabìty kamânâmì ì pamër, Ezavèl′ skazala Ahavu: ustan′, vaz′mì ǔ valodan′ne vìnagradnìk Navutèâ Ìzrèel′cânìna, âkì ne haceǔ addac′ tabe za srèbra; bo Navutèâ nâma žyvoga, ën pamër. </i>


text:
Калі пачуў Ахаў, што Навутэй быў забіты, устаў Ахаў, каб пайсьці ў вінаграднік Навутэя Ізрэельцяніна і ўзяць яго ў валоданьне. </p><i> Kalì pačuǔ Ahaǔ, što Navutèj byǔ zabìty, ustaǔ Ahaǔ, kab pajs′cì ǔ vìnagradnìk Navutèâ Ìzrèel′cânìna ì ǔzâc′ âgo ǔ valodan′ne. </i>


text:
<pb/>І было слова Гасподняе Ільлю Фэсьвіцяніну: </p><i> Ì bylo slova Gaspodnâe Ìl′lû Fès′vìcânìnu: </i>


text:
устань, ідзі насустрач Ахаву, цару Ізраільскаму, які ў Самарыі, - вось, ён цяпер у вінаградніку Навутэя, куды прыйшоў, каб узяць яго ў валоданьне, </p><i> ustan′, ìdzì nasustrač Ahavu, caru Ìzraìl′skamu, âkì ǔ Samaryì, - vos′, ën câper u vìnagradnìku Navutèâ, kudy pryjšoǔ, kab uzâc′ âgo ǔ valodan′ne, </i>


text:
і скажы яму: так кажа Гасподзь: ты забіў, і яшчэ ўступаеш у спадчыннасьць? і скажы яму: так кажа Гасподзь: на тым месцы, дзе сабакі лізалі кроў Навутэя, сабакі будуць лізаць і тваю кроў. </p><i> ì skažy âmu: tak kaža Gaspodz′: ty zabìǔ, ì âščè ǔstupaeš u spadčynnas′c′? ì skažy âmu: tak kaža Gaspodz′: na tym mescy, dze sabakì lìzalì kroǔ Navutèâ, sabakì buduc′ lìzac′ ì tvaû kroǔ. </i>


text:
<pb/>І сказаў Ахаў Ільлю: знайшоў ты мяне, вораг мой! Ён сказаў: знайшоў, бо ты аддаўся таму, каб рабіць нягоднасьць прад вачыма Госпада. </p><i> Ì skazaǔ Ahaǔ Ìl′lû: znajšoǔ ty mâne, vorag moj! Ën skazaǔ: znajšoǔ, bo ty addaǔsâ tamu, kab rabìc′ nâgodnas′c′ prad vačyma Gospada. </i>


text:
Так кажа Гасподзь: вось, Я навяду на цябе нягоды і вымяту за табою і зьнішчу ў Ахава таго, хто мочыцца да сьцяны, і замкнутага і таго, хто застаўся ў Ізраілі; </p><i> Tak kaža Gaspodz′: vos′, Â navâdu na câbe nâgody ì vymâtu za taboû ì z′nìšču ǔ Ahava tago, hto močycca da s′câny, ì zamknutaga ì tago, hto zastaǔsâ ǔ Ìzraìlì; </i>


text:
і зраблю з домам тваім так, як зрабіў Я з домам Ераваама, сына Наватавага, і з домам Ваасы, сына Ахіінага, за зьнявагу, якою ты раздражніў Мяне і ўвёў Ізраіля ў грэх. </p><i> ì zrablû z domam tvaìm tak, âk zrabìǔ Â z domam Eravaama, syna Navatavaga, ì z domam Vaasy, syna Ahììnaga, za z′nâvagu, âkoû ty razdražnìǔ Mâne ì ǔvëǔ Ìzraìlâ ǔ grèh. </i>


text:
Таксама і пра Езавэль сказаў Гасподзь: сабакі зьядуць Езавэль за сьцяною Ізрэеля; </p><i> Taksama ì pra Ezavèl′ skazaǔ Gaspodz′: sabakì z′âduc′ Ezavèl′ za s′cânoû Ìzrèelâ; </i>


text:
хто памёр у Ахава ў горадзе, таго зьядуць сабакі, а хто памрэ на полі, таго разьдзяўбуць птушкі нябесныя; </p><i> hto pamër u Ahava ǔ goradze, tago z′âduc′ sabakì, a hto pamrè na polì, tago raz′dzâǔbuc′ ptuškì nâbesnyâ; </i>


text:
ня было яшчэ такога, як Ахаў, які аддаўся б таму, каб рабіць благое перад вачыма Госпада, на што падбівала яго Езавэль; </p><i> nâ bylo âščè takoga, âk Ahaǔ, âkì addaǔsâ b tamu, kab rabìc′ blagoe perad vačyma Gospada, na što padbìvala âgo Ezavèl′; </i>


text:
ён рабіў вельмі гнюсна, ідучы сьледам за ідаламі, як рабілі Амарэі, якіх Гасподзь прагнаў ад аблічча сыноў Ізраілевых. </p><i> ën rabìǔ vel′mì gnûsna, ìdučy s′ledam za ìdalamì, âk rabìlì Amarèì, âkìh Gaspodz′ pragnaǔ ad ablìčča synoǔ Ìzraìlevyh. </i>


text:
<pb/>Выслухаўшы ўсе словы гэтыя, Ахаў падраў вопратку на сабе і надзеў на цела вярэту, і пасьціўся, і спаў у вярэце, і хадзіў журботны. </p><i> Vysluhaǔšy ǔse slovy gètyâ, Ahaǔ padraǔ vopratku na sabe ì nadzeǔ na cela vârètu, ì pas′cìǔsâ, ì spaǔ u vârèce, ì hadzìǔ žurbotny. </i>


text:
І было слова Гасподняе Ільлю Фэсьвіцяніну, і сказаў Гасподзь: </p><i> Ì bylo slova Gaspodnâe Ìl′lû Fès′vìcânìnu, ì skazaǔ Gaspodz′: </i>


text:
бачыш, як упакорыўся прад Мною Ахаў? за тое, што ён упакорыўся прад Мною, я не навяду ліха ў яго дні; у дні сына ягонага навяду ліха на яго. </p><i> bačyš, âk upakoryǔsâ prad Mnoû Ahaǔ? za toe, što ën upakoryǔsâ prad Mnoû, â ne navâdu lìha ǔ âgo dnì; u dnì syna âgonaga navâdu lìha na âgo. </i>


text:
<pb/>Пражылі тры гады, і ня было вайны паміж Сірыяй і Ізраілем. </p><i> Pražylì try gady, ì nâ bylo vajny pamìž Sìryâj ì Ìzraìlem. </i>


text:
На трэці год Ёсафат, цар Юдэйскі, пайшоў да цара Ізраільскага. </p><i> Na trècì god Ësafat, car Ûdèjskì, pajšoǔ da cara Ìzraìl′skaga. </i>


text:
І сказаў цар Ізраільскі слугам сваім: ці ведаеце вы, што Рамот Галаадскі наш? а мы так доўга маўчым, і не бяром яго з рук цара Сірыйскага. </p><i> Ì skazaǔ car Ìzraìl′skì slugam svaìm: cì vedaece vy, što Ramot Galaadskì naš? a my tak doǔga maǔčym, ì ne bârom âgo z ruk cara Sìryjskaga. </i>


text:
І сказаў ён Ёсафату: ці пойдзеш ты са мною на вайну супроць Рамота Галаадскага? І сказаў Ёсафат цару Ізраільскаму: як ты, так і я; як твой народ, так і мой народ; як твае коні, так і мае коні. </p><i> Ì skazaǔ ën Ësafatu: cì pojdzeš ty sa mnoû na vajnu suproc′ Ramota Galaadskaga? Ì skazaǔ Ësafat caru Ìzraìl′skamu: âk ty, tak ì â; âk tvoj narod, tak ì moj narod; âk tvae konì, tak ì mae konì. </i>


text:
І сказаў Ёсафат цару Ізраільскаму: спытайся сёньня, што скажа Гасподзь. </p><i> Ì skazaǔ Ësafat caru Ìzraìl′skamu: spytajsâ sën′nâ, što skaža Gaspodz′. </i>


text:
І сабраў цар Ізраільскі прарокаў каля чатырохсот чалавек і сказаў ім: ці ісьці мне вайною на Рамот Галаадскі, ці не? Яны сказалі: ідзі, Гасподзь аддасьць яго ў рукі цара. </p><i> Ì sabraǔ car Ìzraìl′skì prarokaǔ kalâ čatyrohsot čalavek ì skazaǔ ìm: cì ìs′cì mne vajnoû na Ramot Galaadskì, cì ne? Âny skazalì: ìdzì, Gaspodz′ addas′c′ âgo ǔ rukì cara. </i>


text:
І сказаў Ёсафат: ці няма тут яшчэ прарока Гасподняга, каб нам папытацца празь яго ў Госпада? </p><i> Ì skazaǔ Ësafat: cì nâma tut âščè praroka Gaspodnâga, kab nam papytacca praz′ âgo ǔ Gospada? </i>


text:
І сказаў цар Ізраільскі Ёсафату: ёсьць яшчэ адзін чалавек, празь якога можна папытацца ў Госпада, але я ня люблю яго, бо ён не прарочыць пра мяне добрага, а толькі благое; гэта Міхей, сын Емвлая. І сказаў Ёсафат: не кажы, цар, так. </p><i> Ì skazaǔ car Ìzraìl′skì Ësafatu: ës′c′ âščè adzìn čalavek, praz′ âkoga možna papytacca ǔ Gospada, ale â nâ lûblû âgo, bo ën ne praročyc′ pra mâne dobraga, a tol′kì blagoe; gèta Mìhej, syn Emvlaâ. Ì skazaǔ Ësafat: ne kažy, car, tak. </i>


text:
І паклікаў цар Ізраільскі аднаго еўнуха і сказаў: схадзі хутчэй па Міхея, сына Емвлая. </p><i> Ì paklìkaǔ car Ìzraìl′skì adnago eǔnuha ì skazaǔ: shadzì hutčèj pa Mìheâ, syna Emvlaâ. </i>


text:
<pb/>Цар Ізраільскі і Ёсафат, цар Юдэйскі, сядзелі кожны на сядзеньні сваім, апранутыя ў царскае ўбраньне, на плошчы каля брамы Самарыі, і ўсе прарокі прарочылі перад імі. </p><i> Car Ìzraìl′skì ì Ësafat, car Ûdèjskì, sâdzelì kožny na sâdzen′nì svaìm, apranutyâ ǔ carskae ǔbran′ne, na ploščy kalâ bramy Samaryì, ì ǔse prarokì praročylì perad ìmì. </i>


text:
І зрабіў сабе Сэдэкія, сын Ханааны, жалезныя рогі і сказаў: так кажа Гасподзь: гэтымі збудзеш Сірыйцаў да вынішчэньня іх. </p><i> Ì zrabìǔ sabe Sèdèkìâ, syn Hanaany, žaleznyâ rogì ì skazaǔ: tak kaža Gaspodz′: gètymì zbudzeš Sìryjcaǔ da vynìščèn′nâ ìh. </i>


text:
І ўсе прарокі прарочылі тое самае, кажучы: ідзі на Рамот Галаадскі, будзе посьпех, Гасподзь перадасьць яго ў руку цара. </p><i> Ì ǔse prarokì praročylì toe samae, kažučy: ìdzì na Ramot Galaadskì, budze pos′peh, Gaspodz′ peradas′c′ âgo ǔ ruku cara. </i>


text:
Пасланы, які пайшоў паклікаць Міхея, казаў яму: вось, словы прарокаў адзінагалосна прадказваюць цару добрае; хай бы і тваё слова было сугалоснае са словам кожнага зь іх; скажы і ты добрае. </p><i> Paslany, âkì pajšoǔ paklìkac′ Mìheâ, kazaǔ âmu: vos′, slovy prarokaǔ adzìnagalosna pradkazvaûc′ caru dobrae; haj by ì tvaë slova bylo sugalosnae sa slovam kožnaga z′ ìh; skažy ì ty dobrae. </i>


text:
І сказаў Міхей: жывы Гасподзь! я скажу тое, што скажа мне Гасподзь. </p><i> Ì skazaǔ Mìhej: žyvy Gaspodz′! â skažu toe, što skaža mne Gaspodz′. </i>


text:
<pb/>І прыйшоў ён да цара. Цар сказаў яму: Міхей! ці ісьці нам вайною на Рамот Галаадскі, ці не? І сказаў яму той: ідзі, будзе посьпех, Гасподзь аддасьць яго ў руку цара. </p><i> Ì pryjšoǔ ën da cara. Car skazaǔ âmu: Mìhej! cì ìs′cì nam vajnoû na Ramot Galaadskì, cì ne? Ì skazaǔ âmu toj: ìdzì, budze pos′peh, Gaspodz′ addas′c′ âgo ǔ ruku cara. </i>


text:
І сказаў яму цар: яшчэ і яшчэ заклінаю цябе, каб ты не казаў мне нічога, апрача праўды ў імя Госпада. </p><i> Ì skazaǔ âmu car: âščè ì âščè zaklìnaû câbe, kab ty ne kazaǔ mne nìčoga, aprača praǔdy ǔ ìmâ Gospada. </i>


text:
І сказаў ён: я бачу ўсіх Ізраільцянаў, расьсеяных па гарах, як авечак, у якіх няма пастуха. І сказаў Гасподзь: няма ў іх начальніка, няхай вяртаюцца зь мірам кожны ў дом свой. </p><i> Ì skazaǔ ën: â baču ǔsìh Ìzraìl′cânaǔ, ras′seânyh pa garah, âk avečak, u âkìh nâma pastuha. Ì skazaǔ Gaspodz′: nâma ǔ ìh načal′nìka, nâhaj vârtaûcca z′ mìram kožny ǔ dom svoj. </i>


text:
І сказаў цар Ізраільскі Ёсафату: ці не казаў я табе, што ён не прарочыць пра мяне добрага, а толькі благое? </p><i> Ì skazaǔ car Ìzraìl′skì Ësafatu: cì ne kazaǔ â tabe, što ën ne praročyc′ pra mâne dobraga, a tol′kì blagoe? </i>


text:
І сказаў Міхей: выслухай слова Гасподняе: я бачыў Госпада на троне Яго, і ўсё войска нябеснае стаяла пры Ім, праваруч і леваруч ад Яго; </p><i> Ì skazaǔ Mìhej: vysluhaj slova Gaspodnâe: â bačyǔ Gospada na trone Âgo, ì ǔsë vojska nâbesnae staâla pry Ìm, pravaruč ì levaruč ad Âgo; </i>


text:
і сказаў Гасподзь: хто схіліў бы Ахава, каб ён пайшоў і загінуў у Рамоце Галаадскім? І адзін казаў так, другі казаў інакш; </p><i> ì skazaǔ Gaspodz′: hto shìlìǔ by Ahava, kab ën pajšoǔ ì zagìnuǔ u Ramoce Galaadskìm? Ì adzìn kazaǔ tak, drugì kazaǔ ìnakš; </i>


text:
і выступіў адзін дух, стаў перад абліччам Госпада і сказаў: я схілю яго. І сказаў яму Гасподзь: чым? </p><i> ì vystupìǔ adzìn duh, staǔ perad ablìččam Gospada ì skazaǔ: â shìlû âgo. Ì skazaǔ âmu Gaspodz′: čym? </i>


text:
Ён сказаў: я выйду і зраблюся духам ілжывым у вуснах усіх прарокаў ягоных. Гасподзь сказаў: ты схіліш яго і выканаеш гэта; ідзі і зрабі так. </p><i> Ën skazaǔ: â vyjdu ì zrablûsâ duham ìlžyvym u vusnah usìh prarokaǔ âgonyh. Gaspodz′ skazaǔ: ty shìlìš âgo ì vykanaeš gèta; ìdzì ì zrabì tak. </i>


text:
І вось цяпер дапусьціў Гасподзь духа ілжывага ў вусны ўсіх прарокаў тваіх; але Гасподзь сказаў пра цябе нядобрае. </p><i> Ì vos′ câper dapus′cìǔ Gaspodz′ duha ìlžyvaga ǔ vusny ǔsìh prarokaǔ tvaìh; ale Gaspodz′ skazaǔ pra câbe nâdobrae. </i>


text:
І пайшоў Сэдэкія, сын Хэнааны і, ударыўшы Міхея па шчацэ, сказаў: як, няўжо ад мяне адышоў Дух Гасподні, каб гаварыць у табе? </p><i> Ì pajšoǔ Sèdèkìâ, syn Hènaany ì, udaryǔšy Mìheâ pa ščacè, skazaǔ: âk, nâǔžo ad mâne adyšoǔ Duh Gaspodnì, kab gavaryc′ u tabe? </i>


text:
І сказаў Міхей: вось, ты ўбачыш гэта ў той дзень, калі будзеш бегаць з аднаго пакоя ў другі, каб схавацца. </p><i> Ì skazaǔ Mìhej: vos′, ty ǔbačyš gèta ǔ toj dzen′, kalì budzeš begac′ z adnago pakoâ ǔ drugì, kab shavacca. </i>


text:
І сказаў цар Ізраільскі: вазьмеце Міхея і зьвядзеце яго да Амона, начальніка горада, і да Ёаса, сына царовага, </p><i> Ì skazaǔ car Ìzraìl′skì: vaz′mece Mìheâ ì z′vâdzece âgo da Amona, načal′nìka gorada, ì da Ëasa, syna carovaga, </i>


text:
і скажэце: так кажа цар: пасадзеце яго ў цямніцу і кармеце яго надгаладзь хлебам і надгаладзь вадою, пакуль я не вярнуся ў міры. </p><i> ì skažèce: tak kaža car: pasadzece âgo ǔ câmnìcu ì karmece âgo nadgaladz′ hlebam ì nadgaladz′ vadoû, pakul′ â ne vârnusâ ǔ mìry. </i>


text:
І сказаў Міхей: калі вернешся ў міры, дык не Гасподзь гаварыў празь мяне. І сказаў: слухай, увесь народ! </p><i> Ì skazaǔ Mìhej: kalì vernešsâ ǔ mìry, dyk ne Gaspodz′ gavaryǔ praz′ mâne. Ì skazaǔ: sluhaj, uves′ narod! </i>


text:
<pb/>І пайшоў цар Ізраільскі і Ёсафат, цар Юдэйскі, да Рамота Галаадскага. </p><i> Ì pajšoǔ car Ìzraìl′skì ì Ësafat, car Ûdèjskì, da Ramota Galaadskaga. </i>


text:
І сказаў цар Ізраільскі Ёсафату: я пераапрануся і ўступлю ў бітву, а ты надзень тваё царскае ўбраньне. І пераапрануўся цар Ізраільскі і ўступіў у бітву. </p><i> Ì skazaǔ car Ìzraìl′skì Ësafatu: â peraapranusâ ì ǔstuplû ǔ bìtvu, a ty nadzen′ tvaë carskae ǔbran′ne. Ì peraapranuǔsâ car Ìzraìl′skì ì ǔstupìǔ u bìtvu. </i>


text:
Сірыйскі цар загадаў начальнікам калясьніц, якіх у яго было трыццаць два, сказаўшы: ня бецеся ні з малым, ні зь вялікім, а толькі з адным царом Ізраільскім. </p><i> Sìryjskì car zagadaǔ načal′nìkam kalâs′nìc, âkìh u âgo bylo tryccac′ dva, skazaǔšy: nâ becesâ nì z malym, nì z′ vâlìkìm, a tol′kì z adnym carom Ìzraìl′skìm. </i>


text:
Начальнікі калясьніц, убачыўшы Ёсафата, падумалі: мусіць, гэта цар Ізраільскі, і павярнулі на яго, каб біцца зь ім. І закрычаў Ёсафат. </p><i> Načal′nìkì kalâs′nìc, ubačyǔšy Ësafata, padumalì: musìc′, gèta car Ìzraìl′skì, ì pavârnulì na âgo, kab bìcca z′ ìm. Ì zakryčaǔ Ësafat. </i>


text:
Начальнікі калясьніц, бачачы, што гэта ня Ізраільскі цар, павярнулі ад яго. </p><i> Načal′nìkì kalâs′nìc, bačačy, što gèta nâ Ìzraìl′skì car, pavârnulì ad âgo. </i>


text:
А адзін чалавек выпадкова напяў лук і параніў цара Ізраільскага праз швы латаў. І сказаў ён свайму калясьнічаму: павярні назад і вывезі мяне з войска, бо я паранены. </p><i> A adzìn čalavek vypadkova napâǔ luk ì paranìǔ cara Ìzraìl′skaga praz švy lataǔ. Ì skazaǔ ën svajmu kalâs′nìčamu: pavârnì nazad ì vyvezì mâne z vojska, bo â paraneny. </i>


text:
Але бітва ў той дзень узмацнілася, і цар стаяў на калясьніцы насупраць Сірыйцаў, і ўвечары памёр, і кроў з раны лілася на калясьніцу. </p><i> Ale bìtva ǔ toj dzen′ uzmacnìlasâ, ì car staâǔ na kalâs′nìcy nasuprac′ Sìryjcaǔ, ì ǔvečary pamër, ì kroǔ z rany lìlasâ na kalâs′nìcu. </i>


text:
І абвешчана было па ўсім табары пры захадзе сонца: кожны ідзі ў свой горад, кожны ў сваю зямлю! </p><i> Ì abveščana bylo pa ǔsìm tabary pry zahadze sonca: kožny ìdzì ǔ svoj gorad, kožny ǔ svaû zâmlû! </i>


text:
І памёр цар і прывезены быў у Самарыю, і пахавалі цара ў Самарыі. </p><i> Ì pamër car ì pryvezeny byǔ u Samaryû, ì pahavalì cara ǔ Samaryì. </i>


text:
І абмылі калясьніцу ў сажалцы Самарыйскай, і сабакі лізалі кроў ягоную, і абмывалі блудніцы, па слове Госпада, якое Ён сказаў. </p><i> Ì abmylì kalâs′nìcu ǔ sažalcy Samaryjskaj, ì sabakì lìzalì kroǔ âgonuû, ì abmyvalì bludnìcy, pa slove Gospada, âkoe Ën skazaǔ. </i>


text:
<pb/>Астатнія дзеі Ахава, усё, што ён рабіў, і дом са слановай касьці, які ён пабудаваў, і ўсе гарады, якія ён будаваў, апісаны ў летапісе цароў Ізраільскіх. </p><i> Astatnìâ dzeì Ahava, usë, što ën rabìǔ, ì dom sa slanovaj kas′cì, âkì ën pabudavaǔ, ì ǔse garady, âkìâ ën budavaǔ, apìsany ǔ letapìse caroǔ Ìzraìl′skìh. </i>


text:
І спачыў Ахаў з бацькамі сваімі, і зацараваў Ахозія, сын ягоны, замест яго. </p><i> Ì spačyǔ Ahaǔ z bac′kamì svaìmì, ì zacaravaǔ Ahozìâ, syn âgony, zamest âgo. </i>


text:
Ёсафат, сын Асы, зацараваў над Юдэяй ў чатырнаццаты год Ахава, цара Ізраільскага. </p><i> Ësafat, syn Asy, zacaravaǔ nad Ûdèâj ǔ čatyrnaccaty god Ahava, cara Ìzraìl′skaga. </i>


text:
Трыццаць пяць гадоў было Ёсафату, калі зацараваў, і дваццаць пяць гадоў цараваў у Ерусаліме. Імя маці ягонай Азува, дачка Салаіля. </p><i> Tryccac′ pâc′ gadoǔ bylo Ësafatu, kalì zacaravaǔ, ì dvaccac′ pâc′ gadoǔ caravaǔ u Erusalìme. Ìmâ macì âgonaj Azuva, dačka Salaìlâ. </i>


text:
Ён хадзіў ва ўсім шляхам бацькі свайго Асы, ня сыходзіў зь яго, робячы справядлівае перад вачыма Гасподнімі. Толькі вышыні ня былі адменены; народ яшчэ ўчыняў ахвяры і дымленьні на вышынях. </p><i> Ën hadzìǔ va ǔsìm šlâham bac′kì svajgo Asy, nâ syhodzìǔ z′ âgo, robâčy spravâdlìvae perad vačyma Gaspodnìmì. Tol′kì vyšynì nâ bylì admeneny; narod âščè ǔčynâǔ ahvâry ì dymlen′nì na vyšynâh. </i>


text:
<pb/>Астатнія дзеі Ёсафата і подзьвігі ягоныя, якія ён зьдзейсьніў, і як ён ваяваў, апісаны ў летапісе цароў Юдэйскіх. </p><i> Astatnìâ dzeì Ësafata ì podz′vìgì âgonyâ, âkìâ ën z′dzejs′nìǔ, ì âk ën vaâvaǔ, apìsany ǔ letapìse caroǔ Ûdèjskìh. </i>


text:
І рэшту блуднікаў, якія засталіся ў дні бацькі ягонага Асы, ён вынішчыў зь зямлі. </p><i> Ì rèštu bludnìkaǔ, âkìâ zastalìsâ ǔ dnì bac′kì âgonaga Asy, ën vynìščyǔ z′ zâmlì. </i>


text:
У Ідумэі тады ня было цара; быў намесьнік царскі. </p><i> U Ìdumèì tady nâ bylo cara; byǔ names′nìk carskì. </i>


text:
Ёсафат зрабіў караблі на моры, каб хадзіць у Афір па золата; але яны не дайшлі, бо разьбіліся ў Эцыён-Гавэры. </p><i> Ësafat zrabìǔ karablì na mory, kab hadzìc′ u Afìr pa zolata; ale âny ne dajšlì, bo raz′bìlìsâ ǔ Ècyën-Gavèry. </i>


text:
Тады сказаў Ахозія, сын Ахаваў, Ёсафату: хай мае слугі пойдуць з тваімі слугамі на караблях. Але Ёсафат не згадзіўся. </p><i> Tady skazaǔ Ahozìâ, syn Ahavaǔ, Ësafatu: haj mae slugì pojduc′ z tvaìmì slugamì na karablâh. Ale Ësafat ne zgadzìǔsâ. </i>


text:
<pb/>І спачыў Ёсафат з бацькамі сваімі ў горадзе Давіда, бацькі свайго. І зацараваў Ёрам, сын ягоны, замест яго. </p><i> Ì spačyǔ Ësafat z bac′kamì svaìmì ǔ goradze Davìda, bac′kì svajgo. Ì zacaravaǔ Ëram, syn âgony, zamest âgo. </i>


text:
Ахозія, сын Ахава, зацараваў над Ізраілем у Самарыі, у - сямнаццаты год Ёсафата, цара Юдэйскага, і цараваў над Ізраілем два гады </p><i> Ahozìâ, syn Ahava, zacaravaǔ nad Ìzraìlem u Samaryì, u - sâmnaccaty god Ësafata, cara Ûdèjskaga, ì caravaǔ nad Ìzraìlem dva gady </i>


text:
і рабіў ліхое перад вачыма Госпада, і хадзіў шляхам бацькі свайго і шляхам маці сваёй і шляхам Ераваама, сына Наватавага, які ўвёў Ізраіля ў грэх: </p><i> ì rabìǔ lìhoe perad vačyma Gospada, ì hadzìǔ šlâham bac′kì svajgo ì šlâham macì svaëj ì šlâham Eravaama, syna Navatavaga, âkì ǔvëǔ Ìzraìlâ ǔ grèh: </i>


text:
ён служыў Ваалу і пакланяўся яму і ўгневаў Госпада Бога Ізраілевага ўсім тым, што рабіў бацька ягоны. </p><i> ën služyǔ Vaalu ì paklanâǔsâ âmu ì ǔgnevaǔ Gospada Boga Ìzraìlevaga ǔsìm tym, što rabìǔ bac′ka âgony. </i>


text:
<pb/>І адасобіўся Мааў ад Ізраіля пасьля сьмерці Ахава. </p><i> Ì adasobìǔsâ Maaǔ ad Ìzraìlâ pas′lâ s′mercì Ahava. </i>


text:
А Ахозія ўпаў праз краты са сьвяцёлкі сваёй, што ў Самарыі, і занямог. І паслаў паслоў і сказаў ім: ідзеце, спытайцеся ў Вэльзэвула, божышча Акаронскага: ці выздаравею я ад гэтай хваробы? </p><i> A Ahozìâ ǔpaǔ praz kraty sa s′vâcëlkì svaëj, što ǔ Samaryì, ì zanâmog. Ì paslaǔ pasloǔ ì skazaǔ ìm: ìdzece, spytajcesâ ǔ Vèl′zèvula, božyšča Akaronskaga: cì vyzdaraveû â ad gètaj hvaroby? </i>


text:
<pb/>Тады анёл Гасподні сказаў Ільлю Фэсьвіцяніну: устань, ідзі насустрач пасланым ад цара Самарыйскага і скажы ім: хіба няма Бога ў Ізраілі, што вы ідзяце пытацца ў Вэльзэвула, божышча Акаронскага? </p><i> Tady anël Gaspodnì skazaǔ Ìl′lû Fès′vìcânìnu: ustan′, ìdzì nasustrač paslanym ad cara Samaryjskaga ì skažy ìm: hìba nâma Boga ǔ Ìzraìlì, što vy ìdzâce pytacca ǔ Vèl′zèvula, božyšča Akaronskaga? </i>


text:
За гэта так кажа Гасподзь: з пасьцелі, на якую ты лёг, ня сыдзеш зь яе, а памрэш. І пайшоў Ільля і сказаў ім. </p><i> Za gèta tak kaža Gaspodz′: z pas′celì, na âkuû ty lëg, nâ sydzeš z′ âe, a pamrèš. Ì pajšoǔ Ìl′lâ ì skazaǔ ìm. </i>


text:
<pb/>І вярнуліся да Ахозіі пасланцы. І ён сказаў ім: што гэта вы вярнуліся? </p><i> Ì vârnulìsâ da Ahozìì paslancy. Ì ën skazaǔ ìm: što gèta vy vârnulìsâ? </i>


text:
І сказалі яму: насустрач нам выйшаў чалавек і сказаў нам: ідзеце, вярнецеся да цара, які паслаў вас, і скажэце яму: так кажа Гасподзь: хіба няма Бога ў Ізраілі, што ты пасылаеш пытацца ў Вэльзэвула, божышча Акаронскага? За тое з пасьцелі, на якую ты лёг, ня сыдзеш зь яе, а памрэш. </p><i> Ì skazalì âmu: nasustrač nam vyjšaǔ čalavek ì skazaǔ nam: ìdzece, vârnecesâ da cara, âkì paslaǔ vas, ì skažèce âmu: tak kaža Gaspodz′: hìba nâma Boga ǔ Ìzraìlì, što ty pasylaeš pytacca ǔ Vèl′zèvula, božyšča Akaronskaga? Za toe z pas′celì, na âkuû ty lëg, nâ sydzeš z′ âe, a pamrèš. </i>


text:
І сказаў ім: які з выгляду той чалавек, які выйшаў напярэймы вам і казаў вам словы гэтыя? </p><i> Ì skazaǔ ìm: âkì z vyglâdu toj čalavek, âkì vyjšaǔ napârèjmy vam ì kazaǔ vam slovy gètyâ? </i>


text:
Яны сказалі яму: чалавек той увесь у валасах і скураным поясам аперазаны па сьцёгнах сваіх. І сказаў ён: гэта Ільля Фэсьвіцянін. </p><i> Âny skazalì âmu: čalavek toj uves′ u valasah ì skuranym poâsam aperazany pa s′cëgnah svaìh. Ì skazaǔ ën: gèta Ìl′lâ Fès′vìcânìn. </i>


text:
<pb/>І паслаў да яго пяцідзясятніка зь ягоным пяцідзясяткам. І ён узышоў да яго, калі Ільля сядзеў наверсе гары, і сказаў яму: чалавек Божы? цар кажа: сыдзі. </p><i> Ì paslaǔ da âgo pâcìdzâsâtnìka z′ âgonym pâcìdzâsâtkam. Ì ën uzyšoǔ da âgo, kalì Ìl′lâ sâdzeǔ naverse gary, ì skazaǔ âmu: čalavek Božy? car kaža: sydzì. </i>


text:
І адказваў Ільля і сказаў пяцідзясятніку: калі я чалавек Божы, дык хай сыдзе агонь зь неба і папаліць цябе і твой пяцідзясятак. І сышоў агонь зь неба і папаліў яго і пяцідзясятак ягоны. </p><i> Ì adkazvaǔ Ìl′lâ ì skazaǔ pâcìdzâsâtnìku: kalì â čalavek Božy, dyk haj sydze agon′ z′ neba ì papalìc′ câbe ì tvoj pâcìdzâsâtak. Ì syšoǔ agon′ z′ neba ì papalìǔ âgo ì pâcìdzâsâtak âgony. </i>


text:
<pb/>І паслаў да яго цар другога пяцідзясятніка зь ягоным пяцідзясяткам. І ён пачаў гаварыць яму: чалавек Божы! так сказаў цар: сыдзі хутчэй. </p><i> Ì paslaǔ da âgo car drugoga pâcìdzâsâtnìka z′ âgonym pâcìdzâsâtkam. Ì ën pačaǔ gavaryc′ âmu: čalavek Božy! tak skazaǔ car: sydzì hutčèj. </i>


text:
І адказваў Ільля і сказаў яму: калі я чалавек Божы, дык хай сыдзе агонь зь неба і папаліць цябе і твой пяцідзясятак. І сышоў агонь Божы зь неба і папаліў яго і пяцідзясятак ягоны. </p><i> Ì adkazvaǔ Ìl′lâ ì skazaǔ âmu: kalì â čalavek Božy, dyk haj sydze agon′ z′ neba ì papalìc′ câbe ì tvoj pâcìdzâsâtak. Ì syšoǔ agon′ Božy z′ neba ì papalìǔ âgo ì pâcìdzâsâtak âgony. </i>


text:
<pb/>І яшчэ паслаў трэцім разам пяцідзясятніка зь ягоным пяцідзясяткам. І падняўся, і прыйшоў пяцідзясятнік трэці, і ўпаў на калені свае перад Ільлём, і ўмольваў яго і казаў яму: чалавек Божы! хай ня будзе пагарджана душа мая і душа рабоў тваіх - гэтых пяцідзесяці - перад вачыма тваімі; </p><i> Ì âščè paslaǔ trècìm razam pâcìdzâsâtnìka z′ âgonym pâcìdzâsâtkam. Ì padnâǔsâ, ì pryjšoǔ pâcìdzâsâtnìk trècì, ì ǔpaǔ na kalenì svae perad Ìl′lëm, ì ǔmol′vaǔ âgo ì kazaǔ âmu: čalavek Božy! haj nâ budze pagardžana duša maâ ì duša raboǔ tvaìh - gètyh pâcìdzesâcì - perad vačyma tvaìmì; </i>


text:
вось, сышоў агонь зь неба і папаліў двух пяцідзясятнікаў ранейшых зь іхнімі пяцідзясяткамі; але цяпер хай ня будзе пагарджана душа мая перад вачыма тваімі! </p><i> vos′, syšoǔ agon′ z′ neba ì papalìǔ dvuh pâcìdzâsâtnìkaǔ ranejšyh z′ ìhnìmì pâcìdzâsâtkamì; ale câper haj nâ budze pagardžana duša maâ perad vačyma tvaìmì! </i>


text:
І сказаў анёл Гасподні Ільлю; ідзі зь ім, ня бойся яго. І ён устаў і пайшоў зь ім да цара. </p><i> Ì skazaǔ anël Gaspodnì Ìl′lû; ìdzì z′ ìm, nâ bojsâ âgo. Ì ën ustaǔ ì pajšoǔ z′ ìm da cara. </i>


text:
<pb/>І сказаў яму: так кажа Гасподзь: за тое, што ты пасылаў пасланцаў пытацца ў Вэльзэвула, божышча Акаронскага, быццам у Ізраілі няма Бога, каб папытацца пра слова Ягонае, - з пасьцелі, на якую ты лёг, ня сыдзеш зь яе, а памрэш. </p><i> Ì skazaǔ âmu: tak kaža Gaspodz′: za toe, što ty pasylaǔ paslancaǔ pytacca ǔ Vèl′zèvula, božyšča Akaronskaga, byccam u Ìzraìlì nâma Boga, kab papytacca pra slova Âgonae, - z pas′celì, na âkuû ty lëg, nâ sydzeš z′ âe, a pamrèš. </i>


text:
<pb/>І памёр ён па слове Гасподнім, якое сказаў Ільля. І зацараваў Ёрам, брат Ахозіі, замест яго, у другі год Ёрама, сына Ёсафатавага, цара Юдэйскага, бо сына ў таго ня было. </p><i> Ì pamër ën pa slove Gaspodnìm, âkoe skazaǔ Ìl′lâ. Ì zacaravaǔ Ëram, brat Ahozìì, zamest âgo, u drugì god Ërama, syna Ësafatavaga, cara Ûdèjskaga, bo syna ǔ tago nâ bylo. </i>


text:
Астатняе пра Ахозію, што ён зрабіў, напісана ў летапісе цароў Ізраільскіх. </p><i> Astatnâe pra Ahozìû, što ën zrabìǔ, napìsana ǔ letapìse caroǔ Ìzraìl′skìh. </i>


text:
<pb/>У той час, як Гасподзь захацеў узьнесьці Ільлю ў віхуры на неба, ішоў Ільля зь Елісеем з Галгала. </p><i> U toj čas, âk Gaspodz′ zahaceǔ uz′nes′cì Ìl′lû ǔ vìhury na neba, ìšoǔ Ìl′lâ z′ Elìseem z Galgala. </i>


text:
І сказаў Ільля Елісею: застанься тут, бо Гасподзь пасылае мяне ў Вэтыль. Але Елісей сказаў: жывы Гасподзь і жывая душа твая! не пакіну цябе. І пайшлі яны ў Вэтыль. </p><i> Ì skazaǔ Ìl′lâ Elìseû: zastan′sâ tut, bo Gaspodz′ pasylae mâne ǔ Vètyl′. Ale Elìsej skazaǔ: žyvy Gaspodz′ ì žyvaâ duša tvaâ! ne pakìnu câbe. Ì pajšlì âny ǔ Vètyl′. </i>


text:
І выйшлі сыны прарокаў, якія ў Вэтылі, да Елісея і сказалі яму: ці ведаеш, што сёньня Гасподзь узьнясе гаспадара твайго над галавою тваёю? Ён сказаў: я таксама ведаю, маўчэце. </p><i> Ì vyjšlì syny prarokaǔ, âkìâ ǔ Vètylì, da Elìseâ ì skazalì âmu: cì vedaeš, što sën′nâ Gaspodz′ uz′nâse gaspadara tvajgo nad galavoû tvaëû? Ën skazaǔ: â taksama vedaû, maǔčèce. </i>


text:
<pb/>І сказаў яму Ільля: Елісей, застанься тут, бо Гасподзь пасылае мяне ў Ерыхон. І сказаў ён: жывы Гасподзь і жывая душа твая! не пакіну цябе. І прыйшлі ў Ерыхон. </p><i> Ì skazaǔ âmu Ìl′lâ: Elìsej, zastan′sâ tut, bo Gaspodz′ pasylae mâne ǔ Eryhon. Ì skazaǔ ën: žyvy Gaspodz′ ì žyvaâ duša tvaâ! ne pakìnu câbe. Ì pryjšlì ǔ Eryhon. </i>


text:
І падышлі сыны прарокаў, якія ў Ерыхоне, да Елісея і сказалі яму: ці ведаеш, што сёньня Гасподзь бярэ гаспадара твайго і ўзьнясе над галавою тваёю? Ён сказаў: я таксама ведаю, маўчэце. </p><i> Ì padyšlì syny prarokaǔ, âkìâ ǔ Eryhone, da Elìseâ ì skazalì âmu: cì vedaeš, što sën′nâ Gaspodz′ bârè gaspadara tvajgo ì ǔz′nâse nad galavoû tvaëû? Ën skazaǔ: â taksama vedaû, maǔčèce. </i>


text:
<pb/>І сказаў яму Ільля: застанься тут, бо Гасподзь пасылае мяне да Ярдана. І сказаў ён: жывы Гасподзь і жывая душа твая! не пакіну цябе. І пайшлі абодва. </p><i> Ì skazaǔ âmu Ìl′lâ: zastan′sâ tut, bo Gaspodz′ pasylae mâne da Ârdana. Ì skazaǔ ën: žyvy Gaspodz′ ì žyvaâ duša tvaâ! ne pakìnu câbe. Ì pajšlì abodva. </i>


text:
Пяцьдзясят чалавек з сыноў прарокавых пайшлі і сталі здалёк супроць іх, і яны абодва стаялі каля Ярдана. </p><i> Pâc′dzâsât čalavek z synoǔ prarokavyh pajšlì ì stalì zdalëk suproc′ ìh, ì âny abodva staâlì kalâ Ârdana. </i>


text:
І ўзяў Ільля аўчыну сваю, і згарнуў, і ўдарыў ёю па вадзе, і расступілася яна туды і сюды, і перайшлі абодва па сухім. </p><i> Ì ǔzâǔ Ìl′lâ aǔčynu svaû, ì zgarnuǔ, ì ǔdaryǔ ëû pa vadze, ì rasstupìlasâ âna tudy ì sûdy, ì perajšlì abodva pa suhìm. </i>


text:
<pb/>Калі яны перайшлі, Ільля сказаў Елісею: прасі, што зрабіць табе, перш чым я буду ўзяты ад цябе. І сказаў Елісей: дух, які ў табе, хай будзе на мне ўдвая. </p><i> Kalì âny perajšlì, Ìl′lâ skazaǔ Elìseû: prasì, što zrabìc′ tabe, perš čym â budu ǔzâty ad câbe. Ì skazaǔ Elìsej: duh, âkì ǔ tabe, haj budze na mne ǔdvaâ. </i>


text:
І сказаў ён: цяжкага ты просіш; калі ўбачыш, як я буду ўзяты ад цябе, дык будзе табе так, а калі ня ўбачыш, ня будзе. </p><i> Ì skazaǔ ën: câžkaga ty prosìš; kalì ǔbačyš, âk â budu ǔzâty ad câbe, dyk budze tabe tak, a kalì nâ ǔbačyš, nâ budze. </i>


text:
<pb/>Калі яны ішлі і па дарозе гутарылі, раптам зьявілася калясьніца вогненная і коні вогненныя, і разлучылі іх абодвух, і панёсься Ільля ў віхуры на неба. </p><i> Kalì âny ìšlì ì pa daroze gutarylì, raptam z′âvìlasâ kalâs′nìca vognennaâ ì konì vognennyâ, ì razlučylì ìh abodvuh, ì panës′sâ Ìl′lâ ǔ vìhury na neba. </i>


text:
А Елісей глядзеў і ўсклікнуў: бацька мой, бацька мой, калясьніца Ізраіля і коньніца ягоная! І ня бачыў яго болей. І схапіў ён вопратку сваю і падраў яе на дзьве часткі. </p><i> A Elìsej glâdzeǔ ì ǔsklìknuǔ: bac′ka moj, bac′ka moj, kalâs′nìca Ìzraìlâ ì kon′nìca âgonaâ! Ì nâ bačyǔ âgo bolej. Ì shapìǔ ën vopratku svaû ì padraǔ âe na dz′ve častkì. </i>


text:
І падняў аўчыну Ільлі, якая ўпала зь яго, і пайшоў назад, і стаў на беразе Ярдана; </p><i> Ì padnâǔ aǔčynu Ìl′lì, âkaâ ǔpala z′ âgo, ì pajšoǔ nazad, ì staǔ na beraze Ârdana; </i>


text:
і ўзяў аўчыну Ільлі, якая ўпала зь яго, і ўдарыў ёю па вадзе і сказаў: дзе Гасподзь, Бог Ільлі, - Ён Самы? І ўдарыў па вадзе, і яна расступілася туды і сюды, і перайшоў Елісей. </p><i> ì ǔzâǔ aǔčynu Ìl′lì, âkaâ ǔpala z′ âgo, ì ǔdaryǔ ëû pa vadze ì skazaǔ: dze Gaspodz′, Bog Ìl′lì, - Ën Samy? Ì ǔdaryǔ pa vadze, ì âna rasstupìlasâ tudy ì sûdy, ì perajšoǔ Elìsej. </i>


text:
<pb/>І ўбачылі яго сыны прарокаў, якія ў Ерыхоне, здалёк і сказалі: спачыў дух Ільлі на Елісеі. І пайшлі напярэймы яму, і пакланіліся яму да зямлі, </p><i> Ì ǔbačylì âgo syny prarokaǔ, âkìâ ǔ Eryhone, zdalëk ì skazalì: spačyǔ duh Ìl′lì na Elìseì. Ì pajšlì napârèjmy âmu, ì paklanìlìsâ âmu da zâmlì, </i>


text:
і сказалі яму: вось, ёсьць у нас, рабоў тваіх, чалавек пяцьдзясят - людзі дужыя; хай бы яны пайшлі і пашукалі гаспадара твайго; можа, панёс яго Дух Гасподні і скінуў яго на адной з гор, альбо на адной з далін. А ён сказаў: не пасылайце. </p><i> ì skazalì âmu: vos′, ës′c′ u nas, raboǔ tvaìh, čalavek pâc′dzâsât - lûdzì dužyâ; haj by âny pajšlì ì pašukalì gaspadara tvajgo; moža, panës âgo Duh Gaspodnì ì skìnuǔ âgo na adnoj z gor, al′bo na adnoj z dalìn. A ën skazaǔ: ne pasylajce. </i>


text:
Але яны падступаліся да яго доўга, так што абрыдлі яму, і ён сказаў: пашлеце. І паслалі пяцьдзясят чалавек, і шукалі тры дні, і не знайшлі яго, </p><i> Ale âny padstupalìsâ da âgo doǔga, tak što abrydlì âmu, ì ën skazaǔ: pašlece. Ì paslalì pâc′dzâsât čalavek, ì šukalì try dnì, ì ne znajšlì âgo, </i>


text:
і вярнуліся да яго, тым часам як ён заставаўся ў Ерыхоне, і сказаў ім: ці ж не казаў я вам: не хадзеце? </p><i> ì vârnulìsâ da âgo, tym časam âk ën zastavaǔsâ ǔ Eryhone, ì skazaǔ ìm: cì ž ne kazaǔ â vam: ne hadzece? </i>


text:
І сказалі жыхары таго горада Елісею: вось, стан гэтага горада добры, як бачыць гаспадар мой; але вада нядобрая і зямля неўрадлівая. </p><i> Ì skazalì žyhary tago gorada Elìseû: vos′, stan gètaga gorada dobry, âk bačyc′ gaspadar moj; ale vada nâdobraâ ì zâmlâ neǔradlìvaâ. </i>


text:
І сказаў ён: дайце мне новую чару і пакладзеце туды солі. І далі яму. </p><i> Ì skazaǔ ën: dajce mne novuû čaru ì pakladzece tudy solì. Ì dalì âmu. </i>


text:
І выйшаў ён да вытоку вады, і кінуў туды солі, і сказаў: так кажа Гасподзь: Я зрабіў ваду гэтую здароваю, ня будзе ад яе наперад ні сьмерці, ні неўрадлівасьці. </p><i> Ì vyjšaǔ ën da vytoku vady, ì kìnuǔ tudy solì, ì skazaǔ: tak kaža Gaspodz′: Â zrabìǔ vadu gètuû zdarovaû, nâ budze ad âe naperad nì s′mercì, nì neǔradlìvas′cì. </i>


text:
І вада зрабілася здароваю да сёньня, паводле слова Елісея, якое ён сказаў. </p><i> Ì vada zrabìlasâ zdarovaû da sën′nâ, pavodle slova Elìseâ, âkoe ën skazaǔ. </i>


text:
<pb/>І пайшоў ён адтуль у Вэтыль. Калі ён ішоў дарогаю, малыя дзеці выйшлі з горада і сьмяяліся зь яго і казалі яму: ідзі, пляшывы, ідзі, пляшывы. </p><i> Ì pajšoǔ ën adtul′ u Vètyl′. Kalì ën ìšoǔ darogaû, malyâ dzecì vyjšlì z gorada ì s′mââlìsâ z′ âgo ì kazalì âmu: ìdzì, plâšyvy, ìdzì, plâšyvy. </i>


text:
Ён азірнуўся і ўбачыў іх і пракляў іх імем Гасподнім. І выйшлі дзьве мядзьведзіхі зь лесу і разадралі зь іх сорак два дзіцяці. </p><i> Ën azìrnuǔsâ ì ǔbačyǔ ìh ì praklâǔ ìh ìmem Gaspodnìm. Ì vyjšlì dz′ve mâdz′vedzìhì z′ lesu ì razadralì z′ ìh sorak dva dzìcâcì. </i>


text:
Адсюль пайшоў ён на гару Карміл, а адтуль вярнуўся ў Самарыю. </p><i> Adsûl′ pajšoǔ ën na garu Karmìl, a adtul′ vârnuǔsâ ǔ Samaryû. </i>


text:
<pb/>Ёрам, сын Ахава, зацараваў над Ізраілем у Самарыі ў васямнаццатым годзе Ёсафата, цара Юдэйскага, і цараваў дванаццаць гадоў, </p><i> Ëram, syn Ahava, zacaravaǔ nad Ìzraìlem u Samaryì ǔ vasâmnaccatym godze Ësafata, cara Ûdèjskaga, ì caravaǔ dvanaccac′ gadoǔ, </i>


text:
і рабіў неспадобнае ў вачах Гасподніх, хоць ня так, як бацька ягоны і маці ягоная: ён зьняў статую Ваала, якую зрабіў бацька ягоны, </p><i> ì rabìǔ nespadobnae ǔ vačah Gaspodnìh, hoc′ nâ tak, âk bac′ka âgony ì macì âgonaâ: ën z′nâǔ statuû Vaala, âkuû zrabìǔ bac′ka âgony, </i>


text:
аднак жа грахоў Ераваама, сына Наватавага, які ўвёў у грэх Ізраіля, ён трымаўся, не адставаў ад іх. </p><i> adnak ža grahoǔ Eravaama, syna Navatavaga, âkì ǔvëǔ u grèh Ìzraìlâ, ën trymaǔsâ, ne adstavaǔ ad ìh. </i>


text:
<pb/>Меса, цар Маавіцкі, быў багаты на быдла і прысылаў цару Ізраільскаму па сто тысяч авечак і па сто тысяч нястрыжаных бараноў. </p><i> Mesa, car Maavìckì, byǔ bagaty na bydla ì prysylaǔ caru Ìzraìl′skamu pa sto tysâč avečak ì pa sto tysâč nâstryžanyh baranoǔ. </i>


text:
Але калі памёр Ахаў, цар Маавіцкі адасобіўся ад цара Ізраільскага. </p><i> Ale kalì pamër Ahaǔ, car Maavìckì adasobìǔsâ ad cara Ìzraìl′skaga. </i>


text:
І выступіў цар Ёрам у той час з Самарыі і зрабіў агляд усім Ізраільцянам, </p><i> Ì vystupìǔ car Ëram u toj čas z Samaryì ì zrabìǔ aglâd usìm Ìzraìl′cânam, </i>


text:
і пайшоў і паслаў да Ёсафата, цара Юдэйскага, сказаць: цар Маавіцкі адасобіўся ад мяне, ці пойдзеш са мною на вайну супроць Маава? Ён сказаў: пайду; як ты, так і я, як твой народ, так і мой народ, як твае коні, так і мае коні. </p><i> ì pajšoǔ ì paslaǔ da Ësafata, cara Ûdèjskaga, skazac′: car Maavìckì adasobìǔsâ ad mâne, cì pojdzeš sa mnoû na vajnu suproc′ Maava? Ën skazaǔ: pajdu; âk ty, tak ì â, âk tvoj narod, tak ì moj narod, âk tvae konì, tak ì mae konì. </i>


text:
І сказаў: якою дарогаю ісьці нам? Ён сказаў: дарогаю пустыні Эдомскай. </p><i> Ì skazaǔ: âkoû darogaû ìs′cì nam? Ën skazaǔ: darogaû pustynì Èdomskaj. </i>


text:
І пайшоў цар Ізраільскі і цар Юдэйскі і цар Эдомскі, і ішлі яны абыходам сем дзён, і ня было вады войску і быдлу, якое шло за імі. </p><i> Ì pajšoǔ car Ìzraìl′skì ì car Ûdèjskì ì car Èdomskì, ì ìšlì âny abyhodam sem dzën, ì nâ bylo vady vojsku ì bydlu, âkoe šlo za ìmì. </i>


text:
І сказаў цар Ізраільскі: ах! склікаў Гасподзь трох цароў гэтых, каб аддаць іх у руку Маава. </p><i> Ì skazaǔ car Ìzraìl′skì: ah! sklìkaǔ Gaspodz′ troh caroǔ gètyh, kab addac′ ìh u ruku Maava. </i>


text:
І сказаў Ёсафат: ці няма тут прарока Гасподняга, каб нам папытацца ў Госпада празь яго? І адказваў адзін з слуг цара Ізраільскага і сказаў: тут Елісей, сын Сафатаў, які падаваў ваду на рукі Ільлю. </p><i> Ì skazaǔ Ësafat: cì nâma tut praroka Gaspodnâga, kab nam papytacca ǔ Gospada praz′ âgo? Ì adkazvaǔ adzìn z slug cara Ìzraìl′skaga ì skazaǔ: tut Elìsej, syn Safataǔ, âkì padavaǔ vadu na rukì Ìl′lû. </i>


text:
І сказаў Ёсафат: ці ёсьць у яго слова Гасподняе. І пайшлі да яго цары Ізраільскі Ёсафат і цар Эдомскі. </p><i> Ì skazaǔ Ësafat: cì ës′c′ u âgo slova Gaspodnâe. Ì pajšlì da âgo cary Ìzraìl′skì Ësafat ì car Èdomskì. </i>


text:
<pb/>І сказаў Елісей цару Ізраільскаму: што мне і табе? ідзі да прарокаў бацькі твайго і да прарокаў маці тваёй. І сказаў яму цар Ізраільскі: не, бо Гасподзь склікаў сюды трох цароў гэтых, каб аддаць іх у руку Маава. </p><i> Ì skazaǔ Elìsej caru Ìzraìl′skamu: što mne ì tabe? ìdzì da prarokaǔ bac′kì tvajgo ì da prarokaǔ macì tvaëj. Ì skazaǔ âmu car Ìzraìl′skì: ne, bo Gaspodz′ sklìkaǔ sûdy troh caroǔ gètyh, kab addac′ ìh u ruku Maava. </i>


text:
І сказаў Елісей: жывы Гасподзь Саваоф, прад Якім я стаю! калі б я не шанаваў Ёсафата, цара Юдэйскага, дык ня зірнуў бы на цябе і ня бачыў бы цябе; </p><i> Ì skazaǔ Elìsej: žyvy Gaspodz′ Savaof, prad Âkìm â staû! kalì b â ne šanavaǔ Ësafata, cara Ûdèjskaga, dyk nâ zìrnuǔ by na câbe ì nâ bačyǔ by câbe; </i>


text:
цяпер паклічце мне гусьляра. І калі гусьляр іграў на гусьлях, тады рука Гасподняя дакранулася да Елісея, </p><i> câper paklìčce mne gus′lâra. Ì kalì gus′lâr ìgraǔ na gus′lâh, tady ruka Gaspodnââ dakranulasâ da Elìseâ, </i>


text:
і ён сказаў: так кажа Гасподзь: рабі ў гэтай даліне равы за равамі, </p><i> ì ën skazaǔ: tak kaža Gaspodz′: rabì ǔ gètaj dalìne ravy za ravamì, </i>


text:
бо так кажа Гасподзь: ня ўбачыце ветру і ня ўбачыце дажджу, а даліна гэтая напоўніцца вадою, якую будзеце піць вы і дробнае і буйное быдла ваша; </p><i> bo tak kaža Gaspodz′: nâ ǔbačyce vetru ì nâ ǔbačyce daždžu, a dalìna gètaâ napoǔnìcca vadoû, âkuû budzece pìc′ vy ì drobnae ì bujnoe bydla vaša; </i>


text:
але гэтага мала прад вачыма Госпада: Ён і Маава аддасьць у рукі вашыя, </p><i> ale gètaga mala prad vačyma Gospada: Ën ì Maava addas′c′ u rukì vašyâ, </i>


text:
і вы пабэяце ўсе гарады ўмацаваныя і ўсе гарады галоўныя, і ўсе лепшыя дрэвы сьсечаце, і ўсе вытокі водныя запрудзіце, і ўсе лепшыя дзялянкі польныя сапсуяце каменьнем. </p><i> ì vy pabèâce ǔse garady ǔmacavanyâ ì ǔse garady galoǔnyâ, ì ǔse lepšyâ drèvy s′sečace, ì ǔse vytokì vodnyâ zaprudzìce, ì ǔse lepšyâ dzâlânkì pol′nyâ sapsuâce kamen′nem. </i>


text:
<pb/>Раніцай, калі ўзносяць хлебнае прынашэньне, раптам палілася вада па шляху ад Эдома, і напоўнілася зямля вадою. </p><i> Ranìcaj, kalì ǔznosâc′ hlebnae prynašèn′ne, raptam palìlasâ vada pa šlâhu ad Èdoma, ì napoǔnìlasâ zâmlâ vadoû. </i>


text:
Калі Маавіцяне пачулі, што ідуць цары ваяваць зь імі, тады сабраны былі ўсе, пачынаючы з таго, хто насіў пояс, і старэй, і сталі на мяжы. </p><i> Kalì Maavìcâne pačulì, što ìduc′ cary vaâvac′ z′ ìmì, tady sabrany bylì ǔse, pačynaûčy z tago, hto nasìǔ poâs, ì starèj, ì stalì na mâžy. </i>


text:
Раніцай усталі яны завідна, і калі сонца зазьзяла над вадою, Маавіцянам здалёк здалася гэтая вада чырвонаю, як кроў. </p><i> Ranìcaj ustalì âny zavìdna, ì kalì sonca zaz′zâla nad vadoû, Maavìcânam zdalëk zdalasâ gètaâ vada čyrvonaû, âk kroǔ. </i>


text:
І сказалі яны: гэта кроў; схапіліся цары паміж сабою і зьнішчылі адзін аднаго; цяпер на здабычу, Мааў! </p><i> Ì skazalì âny: gèta kroǔ; shapìlìsâ cary pamìž saboû ì z′nìščylì adzìn adnago; câper na zdabyču, Maaǔ! </i>


text:
І прыйшлі яны да табара Ізраільскага. І ўсталі Ізраільцяне і пачалі біць Маавіцянаў, і тыя пабеглі ад іх, а яны ўсё ішлі на іх і біць Маавіцянаў. </p><i> Ì pryjšlì âny da tabara Ìzraìl′skaga. Ì ǔstalì Ìzraìl′câne ì pačalì bìc′ Maavìcânaǔ, ì tyâ pabeglì ad ìh, a âny ǔsë ìšlì na ìh ì bìc′ Maavìcânaǔ. </i>


text:
І гарады разбурылі, і на кожную лепшую дзялянку ў полі кінулі кожны па камені і закідалі яго, і ўсе вытокі водаў запрудзілі і ўсе дрэвы лепшыя сьсеклі, так што заставалася толькі каменьне ў Кір-Харэшаце. І абступілі яго таранчыкі і разбурылі яго. </p><i> Ì garady razburylì, ì na kožnuû lepšuû dzâlânku ǔ polì kìnulì kožny pa kamenì ì zakìdalì âgo, ì ǔse vytokì vodaǔ zaprudzìlì ì ǔse drèvy lepšyâ s′seklì, tak što zastavalasâ tol′kì kamen′ne ǔ Kìr-Harèšace. Ì abstupìlì âgo tarančykì ì razburylì âgo. </i>


text:
І ўбачыў цар Маавіцкі, што бітва адольвае яго, і ўзяў з сабою сямсот чалавек, якія валодалі мечам, каб прабіцца да цара Эдомскага; але не маглі. </p><i> Ì ǔbačyǔ car Maavìckì, što bìtva adol′vae âgo, ì ǔzâǔ z saboû sâmsot čalavek, âkìâ valodalì mečam, kab prabìcca da cara Èdomskaga; ale ne maglì. </i>


text:
І ўзяў ён сына свайго першынца, якому належала цараваць замест яго, і прынёс яго на цэласпаленьне на сьцяне. Гэта выклікала вялікае хваляваньне ў Ізраільцянаў, і яны адступіліся ад яго і вярнуліся ў сваю зямлю. </p><i> Ì ǔzâǔ ën syna svajgo peršynca, âkomu naležala caravac′ zamest âgo, ì prynës âgo na cèlaspalen′ne na s′câne. Gèta vyklìkala vâlìkae hvalâvan′ne ǔ Ìzraìl′cânaǔ, ì âny adstupìlìsâ ad âgo ì vârnulìsâ ǔ svaû zâmlû. </i>


text:
<pb/>Адна жонка сыноў прарокавых зь лямантам казала Елісею: раб твой, мой муж памёр; а ты ведаеш, што раб твой баяўся Госпада; цяпер прыйшоў пазыковец забраць абодвух дзяцей маіх у рабы сабе. </p><i> Adna žonka synoǔ prarokavyh z′ lâmantam kazala Elìseû: rab tvoj, moj muž pamër; a ty vedaeš, što rab tvoj baâǔsâ Gospada; câper pryjšoǔ pazykovec zabrac′ abodvuh dzâcej maìh u raby sabe. </i>


text:
І сказаў ёй Елісей: што мне зрабіць табе? скажы мне, што ёсьць у цябе ў доме? Яна сказала: няма ў рабы тваёй нічога ў доме, акрамя посуду з алеем. </p><i> Ì skazaǔ ëj Elìsej: što mne zrabìc′ tabe? skažy mne, što ës′c′ u câbe ǔ dome? Âna skazala: nâma ǔ raby tvaëj nìčoga ǔ dome, akramâ posudu z aleem. </i>


text:
І сказаў ён: ідзі, папрасі сабе посуду на старане, ва ўсіх суседзяў тваіх, посуду парожняга; набяры многа, </p><i> Ì skazaǔ ën: ìdzì, paprasì sabe posudu na starane, va ǔsìh susedzâǔ tvaìh, posudu parožnâga; nabâry mnoga, </i>


text:
і ідзі, замкні дзьверы за сабою і за сынамі тваімі, і налівай ва ўвесь гэты посуд; поўны адстаўляй. </p><i> ì ìdzì, zamknì dz′very za saboû ì za synamì tvaìmì, ì nalìvaj va ǔves′ gèty posud; poǔny adstaǔlâj. </i>


text:
І пайшла ад яго і замкнула дзьверы за сабою і за сынамі сваімі. Яны падавалі ёй, а яна налівала. </p><i> Ì pajšla ad âgo ì zamknula dz′very za saboû ì za synamì svaìmì. Âny padavalì ëj, a âna nalìvala. </i>


text:
Калі посуд быў напоўнены, яна сказала сыну свайму: падай мне яшчэ пасудзіну. Ён сказаў: больш няма посуду. І спыніўся алей. </p><i> Kalì posud byǔ napoǔneny, âna skazala synu svajmu: padaj mne âščè pasudzìnu. Ën skazaǔ: bol′š nâma posudu. Ì spynìǔsâ alej. </i>


text:
І прыйшла яна і пераказала чалавеку Божаму. Ён сказаў: ідзі, прадай алей і сплаці пазыку тваю; а што застанецца, тым будзеш жыць з сынамі тваімі. </p><i> Ì pryjšla âna ì perakazala čalaveku Božamu. Ën skazaǔ: ìdzì, pradaj alej ì splacì pazyku tvaû; a što zastanecca, tym budzeš žyc′ z synamì tvaìmì. </i>


text:
Аднаго разу прыйшоў Елісей у Сонам. Там адна багатая жанчына запрасіла яго да сябе есьці хлеб, і калі б ён ні прыходзіў, заходзіў туды есьці хлеб. </p><i> Adnago razu pryjšoǔ Elìsej u Sonam. Tam adna bagataâ žančyna zaprasìla âgo da sâbe es′cì hleb, ì kalì b ën nì pryhodzìǔ, zahodzìǔ tudy es′cì hleb. </i>


text:
І сказала яна мужу свайму: вось, я ведаю, што чалавек Божы, які пастаянна праходзіць міма нас, сьвяты; </p><i> Ì skazala âna mužu svajmu: vos′, â vedaû, što čalavek Božy, âkì pastaânna prahodzìc′ mìma nas, s′vâty; </i>


text:
зробім невялікую сьвяцёлку над сьцяною і паставім яму там пасьцель і стол, і сядзеньне і сьвяцільню, і калі ён будзе прыходзіць да нас, хай заходзіць туды. </p><i> zrobìm nevâlìkuû s′vâcëlku nad s′cânoû ì pastavìm âmu tam pas′cel′ ì stol, ì sâdzen′ne ì s′vâcìl′nû, ì kalì ën budze pryhodzìc′ da nas, haj zahodzìc′ tudy. </i>


text:
<pb/>Аднаго дня ён прыйшоў туды, і зайшоў у сьвяцёлку, і лёг там, </p><i> Adnago dnâ ën pryjšoǔ tudy, ì zajšoǔ u s′vâcëlku, ì lëg tam, </i>


text:
і сказаў Гіезію, слузе свайму: пакліч гэту Санаміцянку. І паклікаў яе, і яна стала перад ім. </p><i> ì skazaǔ Gìezìû, sluze svajmu: paklìč gètu Sanamìcânku. Ì paklìkaǔ âe, ì âna stala perad ìm. </i>


text:
І сказаў яму: скажы ёй: вось, ты так клапоцішся за нас: што б зрабіць табе? ці ня трэба табе пагаварыць з царом, альбо з ваеначальнікам? Яна сказала: не, сярод свайго народу я жыву. </p><i> Ì skazaǔ âmu: skažy ëj: vos′, ty tak klapocìšsâ za nas: što b zrabìc′ tabe? cì nâ trèba tabe pagavaryc′ z carom, al′bo z vaenačal′nìkam? Âna skazala: ne, sârod svajgo narodu â žyvu. </i>


text:
І сказаў ён: што б зрабіць ёй? І сказаў Гіезій: ды вось, сына няма ў яе, а муж яе стары. </p><i> Ì skazaǔ ën: što b zrabìc′ ëj? Ì skazaǔ Gìezìj: dy vos′, syna nâma ǔ âe, a muž âe stary. </i>


text:
І сказаў ён: пакліч яе. Ён паклікаў яе, і стала яна ў дзьвярах. </p><i> Ì skazaǔ ën: paklìč âe. Ën paklìkaǔ âe, ì stala âna ǔ dz′vârah. </i>


text:
І сказаў ён: праз год, у гэты самы час ты будзеш трымаць на руках сына. І сказала яна: не, спадару мой, чалавеча Божы, не падманвай рабы тваёй. </p><i> Ì skazaǔ ën: praz god, u gèty samy čas ty budzeš trymac′ na rukah syna. Ì skazala âna: ne, spadaru moj, čalaveča Božy, ne padmanvaj raby tvaëj. </i>


text:
І жанчына стала цяжарная і нарадзіла сына на другі год, у той самы час, як сказаў ёй Елісей. </p><i> Ì žančyna stala câžarnaâ ì naradzìla syna na drugì god, u toj samy čas, âk skazaǔ ëj Elìsej. </i>


text:
<pb/>І падрасло дзіця і аднаго дня пайшло да бацькі свайго, да жняцоў. </p><i> Ì padraslo dzìcâ ì adnago dnâ pajšlo da bac′kì svajgo, da žnâcoǔ. </i>


text:
І сказала бацьку свайму: галава мая! Галава мне баліць. І сказаў той слузе свайму: занясі гэта маці ягонай. </p><i> Ì skazala bac′ku svajmu: galava maâ! Galava mne balìc′. Ì skazaǔ toj sluze svajmu: zanâsì gèta macì âgonaj. </i>


text:
І панёс яго і прынёс яго маці ягонай. І яно сядзела на каленях у яго да полудня і памерла. </p><i> Ì panës âgo ì prynës âgo macì âgonaj. Ì âno sâdzela na kalenâh u âgo da poludnâ ì pamerla. </i>


text:
І пайшла яна, і паклала яго на пасьцелі чалавека Божага, і замкнула яго, і выйшла, </p><i> Ì pajšla âna, ì paklala âgo na pas′celì čalaveka Božaga, ì zamknula âgo, ì vyjšla, </i>


text:
і паклікала мужа свайго і сказала: прышлі мне аднаго слугу і адну асьліцу, я паеду да чалавека Божага і вярнуся. </p><i> ì paklìkala muža svajgo ì skazala: pryšlì mne adnago slugu ì adnu as′lìcu, â paedu da čalaveka Božaga ì vârnusâ. </i>


text:
Ён сказаў: навошта табе ехаць да яго? сёньня не навамесячны час і ня субота. Але яна сказала: добра. </p><i> Ën skazaǔ: navošta tabe ehac′ da âgo? sën′nâ ne navamesâčny čas ì nâ subota. Ale âna skazala: dobra. </i>


text:
І асядлала яна асьліцу і сказала слузе свайму: вядзі і йдзі; ня спыняйся, пакуль не скажу табе. </p><i> Ì asâdlala âna as′lìcu ì skazala sluze svajmu: vâdzì ì jdzì; nâ spynâjsâ, pakul′ ne skažu tabe. </i>


text:
<pb/>І выправілася і прыбыла да чалавека Божага, да гары Карміл. І калі ўбачыў чалавек Божы яе здалёк, дык сказаў слузе свайму Гіезію: гэта тая Санаміцянка; </p><i> Ì vypravìlasâ ì prybyla da čalaveka Božaga, da gary Karmìl. Ì kalì ǔbačyǔ čalavek Božy âe zdalëk, dyk skazaǔ sluze svajmu Gìezìû: gèta taâ Sanamìcânka; </i>


text:
бяжы ёй насустрач і скажы ёй: ці здаровая ты? ці здаровы твой муж? ці здаровае дзіця? - Яна сказала: здаровыя. </p><i> bâžy ëj nasustrač ì skažy ëj: cì zdarovaâ ty? cì zdarovy tvoj muž? cì zdarovae dzìcâ? - Âna skazala: zdarovyâ. </i>


text:
А калі прыйшла да чалавека Божага на гару, ухапілася за ногі ягоныя. І падышоў Гіезій, каб адвесьці яе; але чалавек Божы сказаў: пакінь яе, душа ў яе засмучаная, а Гасподзь утоіў ад мяне і не абвясьціў мне. </p><i> A kalì pryjšla da čalaveka Božaga na garu, uhapìlasâ za nogì âgonyâ. Ì padyšoǔ Gìezìj, kab adves′cì âe; ale čalavek Božy skazaǔ: pakìn′ âe, duša ǔ âe zasmučanaâ, a Gaspodz′ utoìǔ ad mâne ì ne abvâs′cìǔ mne. </i>


text:
І сказала яна: ці прасіла я сына ў гаспадара майго? ці ж не казала я: не падманвай мяне? </p><i> Ì skazala âna: cì prasìla â syna ǔ gaspadara majgo? cì ž ne kazala â: ne padmanvaj mâne? </i>


text:
І сказаў ён Гіезію: аперажы сьцёгны твае і вазьмі жазло маё ў руку тваю і йдзі; калі сустрэнеш каго, ня вітай яго, і калі хто будзе цябе вітаць, не адказвай яму; і пакладзі кій мой на твар дзіцяці. </p><i> Ì skazaǔ ën Gìezìû: aperažy s′cëgny tvae ì vaz′mì žazlo maë ǔ ruku tvaû ì jdzì; kalì sustrèneš kago, nâ vìtaj âgo, ì kalì hto budze câbe vìtac′, ne adkazvaj âmu; ì pakladzì kìj moj na tvar dzìcâcì. </i>


text:
І сказала маці дзіцяціна: жывы Гасподзь і жывая душа твая! не адстану ад цябе. І ён устаў і пайшоў зь ёю. </p><i> Ì skazala macì dzìcâcìna: žyvy Gaspodz′ ì žyvaâ duša tvaâ! ne adstanu ad câbe. Ì ën ustaǔ ì pajšoǔ z′ ëû. </i>


text:
<pb/>Гіезій пайшоў паперадзе іх і паклаў жазло на твар дзіцяці. Але ня было ні голасу, ні адказу. І выйшаў насустрач яму, і данёс яму, і сказаў: ня будзіцца дзіця. </p><i> Gìezìj pajšoǔ paperadze ìh ì paklaǔ žazlo na tvar dzìcâcì. Ale nâ bylo nì golasu, nì adkazu. Ì vyjšaǔ nasustrač âmu, ì danës âmu, ì skazaǔ: nâ budzìcca dzìcâ. </i>


text:
І ўвайшоў Елісей у дом, і вось, дзіця памерлае ляжыць на пасьцелі ягонай. </p><i> Ì ǔvajšoǔ Elìsej u dom, ì vos′, dzìcâ pamerlae lâžyc′ na pas′celì âgonaj. </i>


text:
І ўвайшоў, і замкнуў дзьверы за сабою, і памаліўся Госпаду; </p><i> Ì ǔvajšoǔ, ì zamknuǔ dz′very za saboû, ì pamalìǔsâ Gospadu; </i>


text:
і падняўся і лёг над дзіцём, і прыклаў свае вусны да яго вуснаў, і свае вочы да яго вачэй, і свае далоні да яго далоняў, і прасьцёрся на ім, і сагрэлася цела дзіцяці. </p><i> ì padnâǔsâ ì lëg nad dzìcëm, ì pryklaǔ svae vusny da âgo vusnaǔ, ì svae vočy da âgo vačèj, ì svae dalonì da âgo dalonâǔ, ì pras′cërsâ na ìm, ì sagrèlasâ cela dzìcâcì. </i>


text:
І ўстаў і прайшоў па сьвяцёлцы ўзад і ўперад; потым зноў падняўся і прасьцёрся на ім. І чыхнула дзіця разоў сем, і расплюшчыла дзіця вочы свае. </p><i> Ì ǔstaǔ ì prajšoǔ pa s′vâcëlcy ǔzad ì ǔperad; potym znoǔ padnâǔsâ ì pras′cërsâ na ìm. Ì čyhnula dzìcâ razoǔ sem, ì rasplûščyla dzìcâ vočy svae. </i>


text:
І паклікаў ён Гіезія і сказаў: пакліч гэтую Санаміцянку. І той паклікаў яе. Яна прыйшла да яго, і ён сказаў: вазьмі сына твайго. </p><i> Ì paklìkaǔ ën Gìezìâ ì skazaǔ: paklìč gètuû Sanamìcânku. Ì toj paklìkaǔ âe. Âna pryjšla da âgo, ì ën skazaǔ: vaz′mì syna tvajgo. </i>


text:
І падышла, і ўпала яму ў ногі, і пакланілася да зямлі; і ўзяла сына свайго і пайшла. </p><i> Ì padyšla, ì ǔpala âmu ǔ nogì, ì paklanìlasâ da zâmlì; ì ǔzâla syna svajgo ì pajšla. </i>


text:
А Елісей вярнуўся ў Галгал. І быў голад у зямлі той, і сыны прарокаў сядзелі перад ім. І сказаў ён слузе свайму: пастаў вялікі кацёл і згатуй поліўку сынам прарокавым. </p><i> A Elìsej vârnuǔsâ ǔ Galgal. Ì byǔ golad u zâmlì toj, ì syny prarokaǔ sâdzelì perad ìm. Ì skazaǔ ën sluze svajmu: pastaǔ vâlìkì kacël ì zgatuj polìǔku synam prarokavym. </i>


text:
І выйшаў адзін зь іх у поле зьбіраць гародніну, і знайшоў дзікую павойную расьліну, і набраў зь яе дзікіх пладоў поўную вопратку сваю; і прыйшоў і накрышыў іх у кацёл з поліўкаю, бо яны ня ведалі іх. </p><i> Ì vyjšaǔ adzìn z′ ìh u pole z′bìrac′ garodnìnu, ì znajšoǔ dzìkuû pavojnuû ras′lìnu, ì nabraǔ z′ âe dzìkìh pladoǔ poǔnuû vopratku svaû; ì pryjšoǔ ì nakryšyǔ ìh u kacël z polìǔkaû, bo âny nâ vedalì ìh. </i>


text:
І налілі ім есьці. Але як толькі пачалі яны есьці поліўку, дык нарабілі крыку і сказалі: сьмерць у катле, чалавеча Божы! І не маглі есьці. </p><i> Ì nalìlì ìm es′cì. Ale âk tol′kì pačalì âny es′cì polìǔku, dyk narabìlì kryku ì skazalì: s′merc′ u katle, čalaveča Božy! Ì ne maglì es′cì. </i>


text:
І сказаў ён: падайце мукі. І ўсыпаў яе ў кацёл і сказаў Гіезію: налівай людзям, хай ядуць. І ня стала нічога благога ў катле. </p><i> Ì skazaǔ ën: padajce mukì. Ì ǔsypaǔ âe ǔ kacël ì skazaǔ Gìezìû: nalìvaj lûdzâm, haj âduc′. Ì nâ stala nìčoga blagoga ǔ katle. </i>


text:
Прыйшоў нехта з Ваалшалішы і прынёс чалавеку Божаму хлебны пачатак - дваццаць ячных хлебцаў і сырыя неабшалушаныя зярняты. І сказаў Елісей: аддай людзям, хай ядуць. </p><i> Pryjšoǔ nehta z Vaalšalìšy ì prynës čalaveku Božamu hlebny pačatak - dvaccac′ âčnyh hlebcaǔ ì syryâ neabšalušanyâ zârnâty. Ì skazaǔ Elìsej: addaj lûdzâm, haj âduc′. </i>


text:
І сказаў слуга ягоны: што тут я дам ста чалавекам? І сказаў ён: аддай людзям, хай ядуць, бо так кажа Гасподзь: насыцяцца, і застанецца. </p><i> Ì skazaǔ sluga âgony: što tut â dam sta čalavekam? Ì skazaǔ ën: addaj lûdzâm, haj âduc′, bo tak kaža Gaspodz′: nasycâcca, ì zastanecca. </i>


text:
Ён падаў ім, і яны насыціліся, і яшчэ засталося, па слове Гасподнім. </p><i> Ën padaǔ ìm, ì âny nasycìlìsâ, ì âščè zastalosâ, pa slove Gaspodnìm. </i>


text:
<pb/>Нэеман, ваеначальнік цара Сірыйскага, быў вялікі чалавек у гаспадара свайго і паважаны, бо празь яго даў Гасподзь перамогу Сірыйцам; і чалавек гэты быў выдатны воін, але пракажоны. </p><i> Nèeman, vaenačal′nìk cara Sìryjskaga, byǔ vâlìkì čalavek u gaspadara svajgo ì pavažany, bo praz′ âgo daǔ Gaspodz′ peramogu Sìryjcam; ì čalavek gèty byǔ vydatny voìn, ale prakažony. </i>


text:
Сірыйцы аднойчы пайшлі атрадамі і ўзялі ў палон зь зямлі Ізраільскай маленькую дзяўчынку, і яна слугавала жонцы Нэеманавай. </p><i> Sìryjcy adnojčy pajšlì atradamì ì ǔzâlì ǔ palon z′ zâmlì Ìzraìl′skaj malen′kuû dzâǔčynku, ì âna slugavala žoncy Nèemanavaj. </i>


text:
І сказала яна гаспадыні сваёй: о, калі б гаспадар мой пабываў у прарока, які ў Самарыі, дык ён зьняў бы зь яго праказу ягоную! </p><i> Ì skazala âna gaspadynì svaëj: o, kalì b gaspadar moj pabyvaǔ u praroka, âkì ǔ Samaryì, dyk ën z′nâǔ by z′ âgo prakazu âgonuû! </i>


text:
<pb/>І пайшоў Нэеман і перадаў гэта гаспадару свайму, кажучы: так і так кажа дзяўчынка, якая зь зямлі Ізраільскай. </p><i> Ì pajšoǔ Nèeman ì peradaǔ gèta gaspadaru svajmu, kažučy: tak ì tak kaža dzâǔčynka, âkaâ z′ zâmlì Ìzraìl′skaj. </i>


text:
І сказаў цар Сірыйскі Нэеману: ідзі, схадзі, а я пашлю ліст да цара Ізраільскага. Ён пайшоў і ўзяў з сабою дзесяць талантаў срэбра і шэсьць тысяч сікляў золата і дзесяць перамен вопраткі; </p><i> Ì skazaǔ car Sìryjskì Nèemanu: ìdzì, shadzì, a â pašlû lìst da cara Ìzraìl′skaga. Ën pajšoǔ ì ǔzâǔ z saboû dzesâc′ talantaǔ srèbra ì šès′c′ tysâč sìklâǔ zolata ì dzesâc′ peramen vopratkì; </i>


text:
і прынёс ліст цару Ізраільскаму, у якім было сказана: разам зь лістом гэтым, вось я пасылаю да цябе Нэемана, слугу майго, каб ты зьняў зь яго праказу ягоную. </p><i> ì prynës lìst caru Ìzraìl′skamu, u âkìm bylo skazana: razam z′ lìstom gètym, vos′ â pasylaû da câbe Nèemana, slugu majgo, kab ty z′nâǔ z′ âgo prakazu âgonuû. </i>


text:
Цар Ізраільскі, прачытаўшы ліст, падраў вопратку на сабе і сказаў: хіба Я Бог, каб усьмерчваць і ажыўляць, што ён пасылае да мяне, каб я зьняў з чалавека праказу ягоную? вось, цяпер ведайце і глядзеце, што ён шукае зачэпкі варагаваць супроць мяне. </p><i> Car Ìzraìl′skì, pračytaǔšy lìst, padraǔ vopratku na sabe ì skazaǔ: hìba Â Bog, kab us′merčvac′ ì ažyǔlâc′, što ën pasylae da mâne, kab â z′nâǔ z čalaveka prakazu âgonuû? vos′, câper vedajce ì glâdzece, što ën šukae začèpkì varagavac′ suproc′ mâne. </i>


text:
<pb/>Калі пачуў Елісей, чалавек Божы, што цар Ізраільскі падраў вопратку на сабе, дык паслаў сказаць цару: навошта ты падраў вопратку на сабе? хай ён прыйдзе да мяне і даведаецца, што ёсьць прарок у Ізраіле. </p><i> Kalì pačuǔ Elìsej, čalavek Božy, što car Ìzraìl′skì padraǔ vopratku na sabe, dyk paslaǔ skazac′ caru: navošta ty padraǔ vopratku na sabe? haj ën pryjdze da mâne ì davedaecca, što ës′c′ prarok u Ìzraìle. </i>


text:
І прыбыў Нэеман на конях сваіх і на калясьніцы сваёй і спыніўся каля ўваходу ў дом Елісееў. </p><i> Ì prybyǔ Nèeman na konâh svaìh ì na kalâs′nìcy svaëj ì spynìǔsâ kalâ ǔvahodu ǔ dom Elìseeǔ. </i>


text:
І выслаў да яго Елісей слугу сказаць: ідзі, абмыйся сем разоў у Ярдане, і абновіцца цела тваё ў цябе, і будзеш чысты. </p><i> Ì vyslaǔ da âgo Elìsej slugu skazac′: ìdzì, abmyjsâ sem razoǔ u Ârdane, ì abnovìcca cela tvaë ǔ câbe, ì budzeš čysty. </i>


text:
І разгневаўся Нэеман, і пайшоў, і сказаў: вось, я думаў, што ён выйдзе, стане, і пакліча імя Госпада Бога свайго, і пакладзе руку сваю на тое месца, і здыме праказу; </p><i> Ì razgnevaǔsâ Nèeman, ì pajšoǔ, ì skazaǔ: vos′, â dumaǔ, što ën vyjdze, stane, ì paklìča ìmâ Gospada Boga svajgo, ì pakladze ruku svaû na toe mesca, ì zdyme prakazu; </i>


text:
хіба Авана і Фарфар, рэкі Дамаскія, ня лепшыя за ўсе воды Ізраільскія? хіба я ня мог бы абмыцца ў іх і ачысьціцца? І павярнуўся і пайшоў у гневе. </p><i> hìba Avana ì Farfar, rèkì Damaskìâ, nâ lepšyâ za ǔse vody Ìzraìl′skìâ? hìba â nâ mog by abmycca ǔ ìh ì ačys′cìcca? Ì pavârnuǔsâ ì pajšoǔ u gneve. </i>


text:
І падышлі рабы ягоныя, і казалі яму, і сказалі: бацька мой, калі б што-небудзь важнае сказаў табе прарок, дык ці не зрабіў бы ты? а тым болей, калі ён сказаў табе толькі: абмыйся, і будзеш чысты. </p><i> Ì padyšlì raby âgonyâ, ì kazalì âmu, ì skazalì: bac′ka moj, kalì b što-nebudz′ važnae skazaǔ tabe prarok, dyk cì ne zrabìǔ by ty? a tym bolej, kalì ën skazaǔ tabe tol′kì: abmyjsâ, ì budzeš čysty. </i>


text:
І пайшоў ён і акунуўся ў Ярдане сем разоў, па слове чалавека Божага, і абнавілася цела ягонае, як цела малога дзіцяці, і ачысьціўся. </p><i> Ì pajšoǔ ën ì akunuǔsâ ǔ Ârdane sem razoǔ, pa slove čalaveka Božaga, ì abnavìlasâ cela âgonae, âk cela maloga dzìcâcì, ì ačys′cìǔsâ. </i>


text:
<pb/>І вярнуўся да чалавека Божага ён і ўсе, што суправаджалі яго, і прыйшоў, і стаў перад ім, і сказаў: вось, я даведаўся, што на ўсёй зямлі няма Бога, як у Ізраіля; дык вось прымі дарунак ад раба твайго. </p><i> Ì vârnuǔsâ da čalaveka Božaga ën ì ǔse, što supravadžalì âgo, ì pryjšoǔ, ì staǔ perad ìm, ì skazaǔ: vos′, â davedaǔsâ, što na ǔsëj zâmlì nâma Boga, âk u Ìzraìlâ; dyk vos′ prymì darunak ad raba tvajgo. </i>


text:
І сказаў ён: жывы Гасподзь, прад абліччам якога стаю! ня прыму. І той прымушаў яго ўзяць, але ён не згадзіўся. </p><i> Ì skazaǔ ën: žyvy Gaspodz′, prad ablìččam âkoga staû! nâ prymu. Ì toj prymušaǔ âgo ǔzâc′, ale ën ne zgadzìǔsâ. </i>


text:
І сказаў Нэеман: калі ўжо ня так, дык хай рабу твайму дадуць зямлі, колькі панясуць два кані, бо ня будзе больш раб твой прыносіць цэласпаленьні і ахвяры іншым багам, апрача Госпада; </p><i> Ì skazaǔ Nèeman: kalì ǔžo nâ tak, dyk haj rabu tvajmu daduc′ zâmlì, kol′kì panâsuc′ dva kanì, bo nâ budze bol′š rab tvoj prynosìc′ cèlaspalen′nì ì ahvâry ìnšym bagam, aprača Gospada; </i>


text:
толькі вось у чым хай даруе Гасподзь рабу твайму: калі пойдзе гаспадар мой у дом Рымона на пакланеньне там і абапрэцца на руку маю, і пакланюся я ў доме Рымона, дык, за маё пакланеньне ў доме Рымона, хай даруе Гасподзь рабу твайму ў гэтым выпадку. </p><i> tol′kì vos′ u čym haj darue Gaspodz′ rabu tvajmu: kalì pojdze gaspadar moj u dom Rymona na paklanen′ne tam ì abaprècca na ruku maû, ì paklanûsâ â ǔ dome Rymona, dyk, za maë paklanen′ne ǔ dome Rymona, haj darue Gaspodz′ rabu tvajmu ǔ gètym vypadku. </i>


text:
І сказаў яму: ідзі зь мірам. І ён адэехаў ад яго на недалёкую адлегласьць. </p><i> Ì skazaǔ âmu: ìdzì z′ mìram. Ì ën adèehaǔ ad âgo na nedalëkuû adleglas′c′. </i>


text:
І сказаў Гіезій, слуга Елісея, чалавека Божага: вось, гаспадар мой адмовіўся ўзяць у рукі Нэемана, гэтага Сірыйца, тое, што ён прыносіў. Жывы Гасподзь! пабягу я за ім і вазьму ў яго што-небудзь. </p><i> Ì skazaǔ Gìezìj, sluga Elìseâ, čalaveka Božaga: vos′, gaspadar moj admovìǔsâ ǔzâc′ u rukì Nèemana, gètaga Sìryjca, toe, što ën prynosìǔ. Žyvy Gaspodz′! pabâgu â za ìm ì vaz′mu ǔ âgo što-nebudz′. </i>


text:
І пагнаўся Гіезій за Нэеманам. І ўбачыў Нэеман, што бяжыць за ім, і сышоў з калясьніцы насустрач яму, і сказаў: ці зь мірам? </p><i> Ì pagnaǔsâ Gìezìj za Nèemanam. Ì ǔbačyǔ Nèeman, što bâžyc′ za ìm, ì syšoǔ z kalâs′nìcy nasustrač âmu, ì skazaǔ: cì z′ mìram? </i>


text:
Той адказваў: зь мірам; гаспадар мой паслаў мяне сказаць: вось, цяпер прышлі да мяне з гары Яфрэмавай двух маладых чалавекі з сыноў прарокавых; дай ім талант срэбра і дзьве перамены вопртакі. </p><i> Toj adkazvaǔ: z′ mìram; gaspadar moj paslaǔ mâne skazac′: vos′, câper pryšlì da mâne z gary Âfrèmavaj dvuh maladyh čalavekì z synoǔ prarokavyh; daj ìm talant srèbra ì dz′ve perameny voprtakì. </i>


text:
І сказаў Нэеман: вазьмі, бадай што, два таланты. І ўпрошваў яго. І завязаў ён два таланты срэбра ў два мяхі і дзьве перамены вопраткі і аддаў двум слугам сваім, і панесьлі перад ім. </p><i> Ì skazaǔ Nèeman: vaz′mì, badaj što, dva talanty. Ì ǔprošvaǔ âgo. Ì zavâzaǔ ën dva talanty srèbra ǔ dva mâhì ì dz′ve perameny vopratkì ì addaǔ dvum slugam svaìm, ì panes′lì perad ìm. </i>


text:
Калі ён прыйшоў да пагорка, дык узяў з рук іхніх і схаваў дома. І адпусьціў людзей, і яны пайшлі. </p><i> Kalì ën pryjšoǔ da pagorka, dyk uzâǔ z ruk ìhnìh ì shavaǔ doma. Ì adpus′cìǔ lûdzej, ì âny pajšlì. </i>


text:
<pb/>Калі ён прыйшоў і зьявіўся да гаспадара свайго, Елісей сказаў яму: адкуль, Гіезій? І сказаў ён: нікуды не хадзіў раб твой. </p><i> Kalì ën pryjšoǔ ì z′âvìǔsâ da gaspadara svajgo, Elìsej skazaǔ âmu: adkul′, Gìezìj? Ì skazaǔ ën: nìkudy ne hadzìǔ rab tvoj. </i>


text:
І сказаў ён яму: хіба сэрца маё не спадарожнічала табе, калі павярнуўся насустрач табе чалавек той з калясьніцы сваёй? ці час браць срэбра і браць вопратку, або масьлічныя дрэвы і вінаграднікі, і дробнае альбо буйное быдла, і рабоў альбо рабыняў? </p><i> Ì skazaǔ ën âmu: hìba sèrca maë ne spadarožnìčala tabe, kalì pavârnuǔsâ nasustrač tabe čalavek toj z kalâs′nìcy svaëj? cì čas brac′ srèbra ì brac′ vopratku, abo mas′lìčnyâ drèvy ì vìnagradnìkì, ì drobnae al′bo bujnoe bydla, ì raboǔ al′bo rabynâǔ? </i>


text:
няхай жа праказа Нэеманавая прыстане да цябе і да нашчадкаў тваіх навек. І выйшаў ён ад яго белы ад праказы, як сьнег. </p><i> nâhaj ža prakaza Nèemanavaâ prystane da câbe ì da naščadkaǔ tvaìh navek. Ì vyjšaǔ ën ad âgo bely ad prakazy, âk s′neg. </i>


text:
<pb/>І сказалі сыны прарокавыя Елісею: вось, месца, дзе мы жывём пры табе, цесна нам; </p><i> Ì skazalì syny prarokavyâ Elìseû: vos′, mesca, dze my žyvëm pry tabe, cesna nam; </i>


text:
пойдзем да Ярдана і возьмем адтуль кожны па адным бервяне і зробім сабе там месца жыхарства. Ён сказаў: ідзеце. </p><i> pojdzem da Ârdana ì voz′mem adtul′ kožny pa adnym bervâne ì zrobìm sabe tam mesca žyharstva. Ën skazaǔ: ìdzece. </i>


text:
І сказаў адзін: зрабі ласку, ідзі і ты з рабамі тваімі. І сказаў ён: пайду. </p><i> Ì skazaǔ adzìn: zrabì lasku, ìdzì ì ty z rabamì tvaìmì. Ì skazaǔ ën: pajdu. </i>


text:
І пайшоў зь імі, і прыйшлі да Ярдана і пачалі сячы дрэвы. </p><i> Ì pajšoǔ z′ ìmì, ì pryjšlì da Ârdana ì pačalì sâčy drèvy. </i>


text:
І калі адзін валіў бервяно, сякера ягоная ўпала ў ваду. І закрычаў ён і сказаў: ах, гаспадару мой! а ён узяў быў на патрыманьне! </p><i> Ì kalì adzìn valìǔ bervâno, sâkera âgonaâ ǔpala ǔ vadu. Ì zakryčaǔ ën ì skazaǔ: ah, gaspadaru moj! a ën uzâǔ byǔ na patryman′ne! </i>


text:
І сказаў чалавек Божы: дзе ён упаў? Ён паказаў яму месца. І адсек ён кавалак дрэва і кінуў туды, і выплыла сякера. </p><i> Ì skazaǔ čalavek Božy: dze ën upaǔ? Ën pakazaǔ âmu mesca. Ì adsek ën kavalak drèva ì kìnuǔ tudy, ì vyplyla sâkera. </i>


text:
І сказаў ён: вазьмі сабе. Ён працягнуў руку сваю і ўзяў яго. </p><i> Ì skazaǔ ën: vaz′mì sabe. Ën pracâgnuǔ ruku svaû ì ǔzâǔ âgo. </i>


text:
Цар Сірыйскі пайшоў вайною на Ізраільцян і раіўся са слугамі сваімі, кажучы: там-та і ў такім-та месцы я раскіну свой табар. </p><i> Car Sìryjskì pajšoǔ vajnoû na Ìzraìl′cân ì raìǔsâ sa slugamì svaìmì, kažučy: tam-ta ì ǔ takìm-ta mescy â raskìnu svoj tabar. </i>


text:
І пасылаў чалавек Божы да цара Ізраільскага сказаць: сьцеражэцеся праходзіць гэтым месцам, бо там Сірыйцы залеглі. </p><i> Ì pasylaǔ čalavek Božy da cara Ìzraìl′skaga skazac′: s′ceražècesâ prahodzìc′ gètym mescam, bo tam Sìryjcy zaleglì. </i>


text:
І пасылаў цар Ізраільскі на тое месца, пра якое казаў яму чалавек Божы і перасьцерагаў яго; і зьбярог сябе там ня раз і ня два. </p><i> Ì pasylaǔ car Ìzraìl′skì na toe mesca, pra âkoe kazaǔ âmu čalavek Božy ì peras′ceragaǔ âgo; ì z′bârog sâbe tam nâ raz ì nâ dva. </i>


text:
І ўстрывожылася сэрца цара Сірыйскага з гэтай нагоды, і паклікаў ён рабоў сваіх і сказаў ім: скажэце мне, хто з вашых мае зносіны з царом Ізраільскім? </p><i> Ì ǔstryvožylasâ sèrca cara Sìryjskaga z gètaj nagody, ì paklìkaǔ ën raboǔ svaìh ì skazaǔ ìm: skažèce mne, hto z vašyh mae znosìny z carom Ìzraìl′skìm? </i>


text:
І сказаў адзін слуга ягоны: ніхто, гаспадару мой цар; а Елісей прарок, які ў Ізраіля, пераказвае цару Ізраільскаму і тыя словы, якія ты кажаш у спальні тваёй. </p><i> Ì skazaǔ adzìn sluga âgony: nìhto, gaspadaru moj car; a Elìsej prarok, âkì ǔ Ìzraìlâ, perakazvae caru Ìzraìl′skamu ì tyâ slovy, âkìâ ty kažaš u spal′nì tvaëj. </i>


text:
І сказаў ён: ідзеце, даведайцеся, дзе ён; я пашлю і вазьму яго. І данесьлі яму і сказалі: вось, ён у Датаіме. </p><i> Ì skazaǔ ën: ìdzece, davedajcesâ, dze ën; â pašlû ì vaz′mu âgo. Ì danes′lì âmu ì skazalì: vos′, ën u Dataìme. </i>


text:
І паслаў туды коні і калясьніцы і шмат войска. І прыйшлі ноччу і акружылі горад. </p><i> Ì paslaǔ tudy konì ì kalâs′nìcy ì šmat vojska. Ì pryjšlì nočču ì akružylì gorad. </i>


text:
<pb/>Раніцай служка чалавека Божага ўстаў і выйшаў; і вось, войска вакол горада і коні і калясьніцы. І сказаў яму слуга ягоны: шкада, гаспадару мой! што нам рабіць? </p><i> Ranìcaj služka čalaveka Božaga ǔstaǔ ì vyjšaǔ; ì vos′, vojska vakol gorada ì konì ì kalâs′nìcy. Ì skazaǔ âmu sluga âgony: škada, gaspadaru moj! što nam rabìc′? </i>


text:
І сказаў ён: ня бойся, бо тых, якія з намі, больш, чым тых, якія зь імі. </p><i> Ì skazaǔ ën: nâ bojsâ, bo tyh, âkìâ z namì, bol′š, čym tyh, âkìâ z′ ìmì. </i>


text:
І маліўся Елісей і казаў: Госпадзе! разамкні яму вочы, каб ён убачыў. І разамкнуў Гасподзь вочы слузе, і ён убачыў, і вось, уся гара напоўнена конямі і калясьніцамі вогненнымі вакол Елісея. </p><i> Ì malìǔsâ Elìsej ì kazaǔ: Gospadze! razamknì âmu vočy, kab ën ubačyǔ. Ì razamknuǔ Gaspodz′ vočy sluze, ì ën ubačyǔ, ì vos′, usâ gara napoǔnena konâmì ì kalâs′nìcamì vognennymì vakol Elìseâ. </i>


text:
Калі пайшлі да яго Сірыйцы, Елісей памаліўся Госпаду і сказаў: спадобі іх сьлепатою. І Ён спадобіў іх сьлепатою па слове Елісея. </p><i> Kalì pajšlì da âgo Sìryjcy, Elìsej pamalìǔsâ Gospadu ì skazaǔ: spadobì ìh s′lepatoû. Ì Ën spadobìǔ ìh s′lepatoû pa slove Elìseâ. </i>


text:
І сказаў ім Елісей: гэта ня тая дарога і ня той горад; ідзеце за мною, я правяду вас да таго чалавека, якога вы шукаеце. І прывёў іх у Самарыю. </p><i> Ì skazaǔ ìm Elìsej: gèta nâ taâ daroga ì nâ toj gorad; ìdzece za mnoû, â pravâdu vas da tago čalaveka, âkoga vy šukaece. Ì pryvëǔ ìh u Samaryû. </i>


text:
<pb/>Калі яны прыйшлі ў Самарыю, Елісей сказаў: Госпадзе! разамкні вочы ім, каб яны бачылі. І разамкнуў Гасподзь вочы ім, і ўбачылі, што яны ўсярэдзіне Самарыі. </p><i> Kalì âny pryjšlì ǔ Samaryû, Elìsej skazaǔ: Gospadze! razamknì vočy ìm, kab âny bačylì. Ì razamknuǔ Gaspodz′ vočy ìm, ì ǔbačylì, što âny ǔsârèdzìne Samaryì. </i>


text:
І сказаў цар Ізраільскі Елісею, убачыўшы іх: ці не пабіць іх, бацька мой? </p><i> Ì skazaǔ car Ìzraìl′skì Elìseû, ubačyǔšy ìh: cì ne pabìc′ ìh, bac′ka moj? </i>


text:
І сказаў ён: не забівай. Хіба мечам тваім і лукам тваім ты паланіў іх, каб забіваць іх? Прапануй ім хлеба і вады; няхай ядуць і п'юць, і пойдуць да гаспадара свайго. </p><i> Ì skazaǔ ën: ne zabìvaj. Hìba mečam tvaìm ì lukam tvaìm ty palanìǔ ìh, kab zabìvac′ ìh? Prapanuj ìm hleba ì vady; nâhaj âduc′ ì p'ûc′, ì pojduc′ da gaspadara svajgo. </i>


text:
І прыгатаваў ім вялікі абед, і яны елі і пілі. І адпусьціў іх, і пайшлі да гаспадара свайго. І не хадзілі больш тыя полчышчы Сірыйскія ў зямлю Ізраілеву. </p><i> Ì prygatavaǔ ìm vâlìkì abed, ì âny elì ì pìlì. Ì adpus′cìǔ ìh, ì pajšlì da gaspadara svajgo. Ì ne hadzìlì bol′š tyâ polčyščy Sìryjskìâ ǔ zâmlû Ìzraìlevu. </i>


text:
Пасьля таго сабраў Вэенадад, цар Сірыйскі, усё войска сваё і выступіў, і аблажыў Самарыю. </p><i> Pas′lâ tago sabraǔ Vèenadad, car Sìryjskì, usë vojska svaë ì vystupìǔ, ì ablažyǔ Samaryû. </i>


text:
І быў вялікі голад у Самарыі, калі яны аблажылі яе, так што асьліная галава прадавалася па восемдзесят сікляў срэбра, і чацьвёртая частка каба галубінага памёту - па пяць сікляў срэбра. </p><i> Ì byǔ vâlìkì golad u Samaryì, kalì âny ablažylì âe, tak što as′lìnaâ galava pradavalasâ pa vosemdzesât sìklâǔ srèbra, ì čac′vërtaâ častka kaba galubìnaga pamëtu - pa pâc′ sìklâǔ srèbra. </i>


text:
<pb/>Аднойчы цар Ізраільскі праходзіў па сьцяне, і жанчына зь лямантам казала яму: памажы, гаспадару мой цар. </p><i> Adnojčy car Ìzraìl′skì prahodzìǔ pa s′câne, ì žančyna z′ lâmantam kazala âmu: pamažy, gaspadaru moj car. </i>


text:
І сказаў ён: калі не паможа табе Гасподзь, з чаго я памагу табе? ці з гумна, ці з чавільні? </p><i> Ì skazaǔ ën: kalì ne pamoža tabe Gaspodz′, z čago â pamagu tabe? cì z gumna, cì z čavìl′nì? </i>


text:
І сказаў ёй цар: што табе? І сказала яна: гэтая жанчына казала мне: аддай свайго сына, зьямо яго сёньня, а сына майго зьямо заўтра. </p><i> Ì skazaǔ ëj car: što tabe? Ì skazala âna: gètaâ žančyna kazala mne: addaj svajgo syna, z′âmo âgo sën′nâ, a syna majgo z′âmo zaǔtra. </i>


text:
І згатавалі мы майго сына, і зьелі яго. І я сказала ёй на другі дзень: аддай жа твайго сына, і зьямо яго. Але яна схавала свайго сына. </p><i> Ì zgatavalì my majgo syna, ì z′elì âgo. Ì â skazala ëj na drugì dzen′: addaj ža tvajgo syna, ì z′âmo âgo. Ale âna shavala svajgo syna. </i>


text:
Цар, выслухаўшы словы жанчыны, падраў вопратку на сабе; і праходзіў ён па сьцяне, і народ бачыў, што вярэта на самім целе ягоным. </p><i> Car, vysluhaǔšy slovy žančyny, padraǔ vopratku na sabe; ì prahodzìǔ ën pa s′câne, ì narod bačyǔ, što vârèta na samìm cele âgonym. </i>


text:
І сказаў: няхай тое і тое зробіць мне Бог, і яшчэ болей зробіць, калі застанецца галава Елісея, сына Сафатавага, на ім сёньня. </p><i> Ì skazaǔ: nâhaj toe ì toe zrobìc′ mne Bog, ì âščè bolej zrobìc′, kalì zastanecca galava Elìseâ, syna Safatavaga, na ìm sën′nâ. </i>


text:
<pb/>А Елісей сядзеў у сваім доме і старцы сядзелі ў яго. І паслаў цар чалавека ад сябе. Перш чым прыйшоў пасланы да яго, ён сказаў старцам: бачыце, што гэты сын забойцы паслаў зьняць зь мяне галаву? Глядзеце, калі прыйдзе пасланец, зачынеце дзьверы і прыцісьніце яго дзьвярмі. А вось і тупат ног гаспадара яго за ім! </p><i> A Elìsej sâdzeǔ u svaìm dome ì starcy sâdzelì ǔ âgo. Ì paslaǔ car čalaveka ad sâbe. Perš čym pryjšoǔ paslany da âgo, ën skazaǔ starcam: bačyce, što gèty syn zabojcy paslaǔ z′nâc′ z′ mâne galavu? Glâdzece, kalì pryjdze paslanec, začynece dz′very ì prycìs′nìce âgo dz′vârmì. A vos′ ì tupat nog gaspadara âgo za ìm! </i>


text:
Яшчэ гаварыў ён зь імі, і вось пасланец прыходзіць да яго, і сказаў: вось якое бедства ад Госпада! чаго мне далей чакаць ад Госпада? </p><i> Âščè gavaryǔ ën z′ ìmì, ì vos′ paslanec pryhodzìc′ da âgo, ì skazaǔ: vos′ âkoe bedstva ad Gospada! čago mne dalej čakac′ ad Gospada? </i>


text:
І сказаў Елісей: выслухайце слова Гасподняе: так кажа Гасподзь: заўтра гэтым часам мера лепшай мукі будзе па сіклі, дзьве меры ячменю па сіклі, каля брамы Самарыі. </p><i> Ì skazaǔ Elìsej: vysluhajce slova Gaspodnâe: tak kaža Gaspodz′: zaǔtra gètym časam mera lepšaj mukì budze pa sìklì, dz′ve mery âčmenû pa sìklì, kalâ bramy Samaryì. </i>


text:
І адказваў саноўнік, на руку якога апіраўся цар, чалавеку Божаму, і сказаў: калі б Гасподзь і адчыніў вокны на небе, дык і тады ці можа гэта быць? І сказаў той: вось убачыш сваімі вачыма, але есьці гэтага ня будзеш. </p><i> Ì adkazvaǔ sanoǔnìk, na ruku âkoga apìraǔsâ car, čalaveku Božamu, ì skazaǔ: kalì b Gaspodz′ ì adčynìǔ vokny na nebe, dyk ì tady cì moža gèta byc′? Ì skazaǔ toj: vos′ ubačyš svaìmì vačyma, ale es′cì gètaga nâ budzeš. </i>


text:
<pb/>Чатыры чалавекі пракажоныя былі каля ўваходу ў браму і казалі яны адзін аднаму: што нам сядзець тут, чакаючы сьмерці? </p><i> Čatyry čalavekì prakažonyâ bylì kalâ ǔvahodu ǔ bramu ì kazalì âny adzìn adnamu: što nam sâdzec′ tut, čakaûčy s′mercì? </i>


text:
Калі рашымся мы пайсьці ў горад, дык у горадзе голад, і мы там памром, а калі сядзець тут, дык таксама памром. Хадзем лепей у табар Сірыйскі: калі пакінуць нас жывых, будзем жыць, а калі заб'юць, памром. </p><i> Kalì rašymsâ my pajs′cì ǔ gorad, dyk u goradze golad, ì my tam pamrom, a kalì sâdzec′ tut, dyk taksama pamrom. Hadzem lepej u tabar Sìryjskì: kalì pakìnuc′ nas žyvyh, budzem žyc′, a kalì zab'ûc′, pamrom. </i>


text:
І ўсталі на досьвітку, каб ісьці ў табар Сірыйскі. І прыйшлі да краю табара Сірыйскага, і вось, няма там ніводнага чалавека. </p><i> Ì ǔstalì na dos′vìtku, kab ìs′cì ǔ tabar Sìryjskì. Ì pryjšlì da kraû tabara Sìryjskaga, ì vos′, nâma tam nìvodnaga čalaveka. </i>


text:
Гасподзь зрабіў так, што табару Сірыйскаму пачуўся стукат калясьніц і ржаньне коней, шум войска вялікага. І сказалі яны адзін аднаму: мусіць, наняў супроць нас цар Ізраільскі цароў Хэтэйскіх і Егіпецкіх, каб пайсьці на нас. </p><i> Gaspodz′ zrabìǔ tak, što tabaru Sìryjskamu pačuǔsâ stukat kalâs′nìc ì ržan′ne konej, šum vojska vâlìkaga. Ì skazalì âny adzìn adnamu: musìc′, nanâǔ suproc′ nas car Ìzraìl′skì caroǔ Hètèjskìh ì Egìpeckìh, kab pajs′cì na nas. </i>


text:
І ўсталі і пабеглі на досьвітку, і пакінулі намёты свае, і коней сваіх, і аслоў сваіх, увесь табар, як ён быў, і пабеглі, ратуючыся. </p><i> Ì ǔstalì ì pabeglì na dos′vìtku, ì pakìnulì namëty svae, ì konej svaìh, ì asloǔ svaìh, uves′ tabar, âk ën byǔ, ì pabeglì, ratuûčysâ. </i>


text:
І прыйшлі тыя пракажоныя да краю табара, і ўвайшлі ў адзін намёт, і елі і пілі, узялі адтуль срэбра, і золата і вопратку, і пайшлі і схавалі. Пайшлі яшчэ ў іншы намёт, і там узялі, і пайшлі і схавалі. </p><i> Ì pryjšlì tyâ prakažonyâ da kraû tabara, ì ǔvajšlì ǔ adzìn namët, ì elì ì pìlì, uzâlì adtul′ srèbra, ì zolata ì vopratku, ì pajšlì ì shavalì. Pajšlì âščè ǔ ìnšy namët, ì tam uzâlì, ì pajšlì ì shavalì. </i>


text:
І сказалі адзін аднаму: ня так мы робім. Дзень гэты - дзень радаснай весткі, калі мы замарудзім і будзем чакаць ранішняга сьвятла, дык упадзе на нас віна. Хадземце ж і паведамім дому царскаму. </p><i> Ì skazalì adzìn adnamu: nâ tak my robìm. Dzen′ gèty - dzen′ radasnaj vestkì, kalì my zamarudzìm ì budzem čakac′ ranìšnâga s′vâtla, dyk upadze na nas vìna. Hadzemce ž ì pavedamìm domu carskamu. </i>


text:
І прыйшлі, і паклікалі брамнікаў гарадскіх, і расказалі ім, кажучы: мы хадзілі ў табар Сірыйскі, і вось, няма там ніводнага чалавека, ні голасу чалавечага, а толькі коні прывязаныя, і аслы прывязаныя, і намёты, як якія яны ёсьць. </p><i> Ì pryjšlì, ì paklìkalì bramnìkaǔ garadskìh, ì raskazalì ìm, kažučy: my hadzìlì ǔ tabar Sìryjskì, ì vos′, nâma tam nìvodnaga čalaveka, nì golasu čalavečaga, a tol′kì konì pryvâzanyâ, ì asly pryvâzanyâ, ì namëty, âk âkìâ âny ës′c′. </i>


text:
І паклікалі брамнікаў, і яны перадалі вестку ў сам палац царскі. </p><i> Ì paklìkalì bramnìkaǔ, ì âny peradalì vestku ǔ sam palac carskì. </i>


text:
<pb/>І ўстаў цар уначы, і сказаў слугам сваім: скажу вам, што робяць з намі Сірыйцы. Яны ведаюць, што мы церпім голад, і выйшлі з табара, каб схавацца ў полі, думаючы так: калі яны выйдуць з горада, мы захопім іх жывых і ўворвемся ў горад. </p><i> Ì ǔstaǔ car unačy, ì skazaǔ slugam svaìm: skažu vam, što robâc′ z namì Sìryjcy. Âny vedaûc′, što my cerpìm golad, ì vyjšlì z tabara, kab shavacca ǔ polì, dumaûčy tak: kalì âny vyjduc′ z gorada, my zahopìm ìh žyvyh ì ǔvorvemsâ ǔ gorad. </i>


text:
І адказваў адзін, што слугаваў пры ім, і сказаў: хай возьмуць пяць з астатніх коней, што засталіся ў горадзе і пашлем, і пабачым. </p><i> Ì adkazvaǔ adzìn, što slugavaǔ pry ìm, ì skazaǔ: haj voz′muc′ pâc′ z astatnìh konej, što zastalìsâ ǔ goradze ì pašlem, ì pabačym. </i>


text:
І ўзялі дзьве пары коней, запрэжаных у калясьніцы. І паслаў цар сьледам Сірыйскаму войску, сказаўшы: ідзеце, паглядзеце. </p><i> Ì ǔzâlì dz′ve pary konej, zaprèžanyh u kalâs′nìcy. Ì paslaǔ car s′ledam Sìryjskamu vojsku, skazaǔšy: ìdzece, paglâdzece. </i>


text:
І ехалі за ім да Ярдана, і вось уся дарога ўсланая вопраткай і рэчамі, якія пакідалі Сірыйцы пры пасьпешлівых уцёках сваіх. І вярнуліся пасланцы, і данесьлі цару. </p><i> Ì ehalì za ìm da Ârdana, ì vos′ usâ daroga ǔslanaâ vopratkaj ì rèčamì, âkìâ pakìdalì Sìryjcy pry pas′pešlìvyh ucëkah svaìh. Ì vârnulìsâ paslancy, ì danes′lì caru. </i>


text:
І выйшаў народ, і разрабаваў табар Сірыйскі, і была мера лепшай мукі па сіклі, паводле слова Гасподняга. </p><i> Ì vyjšaǔ narod, ì razrabavaǔ tabar Sìryjskì, ì byla mera lepšaj mukì pa sìklì, pavodle slova Gaspodnâga. </i>


text:
<pb/>І цар паставіў таго саноўніка, на руку якога абапіраўся, каля брамы; і растаптаў яго народ у браме, і ён памёр, як сказаў чалавек Божы, які гаварыў, калі прыходзіў да яго цар. </p><i> Ì car pastavìǔ tago sanoǔnìka, na ruku âkoga abapìraǔsâ, kalâ bramy; ì rastaptaǔ âgo narod u brame, ì ën pamër, âk skazaǔ čalavek Božy, âkì gavaryǔ, kalì pryhodzìǔ da âgo car. </i>


text:
Калі чалавек Божы гаварыў так цару: дзьве меры ячменю па сіклі, і мера лепшай мукі па сіклі будуць заўтра гэтым часам каля брамы Самарыі, </p><i> Kalì čalavek Božy gavaryǔ tak caru: dz′ve mery âčmenû pa sìklì, ì mera lepšaj mukì pa sìklì buduc′ zaǔtra gètym časam kalâ bramy Samaryì, </i>


text:
тады адказваў гэты саноўнік чалавеку Божаму і сказаў: калі б Гасподзь і адчыніў вокны на небе, дык і тады ці можа такое быць? А ён сказаў: убачыш на свае вочы, але есьці гэтага ня будзеш. </p><i> tady adkazvaǔ gèty sanoǔnìk čalaveku Božamu ì skazaǔ: kalì b Gaspodz′ ì adčynìǔ vokny na nebe, dyk ì tady cì moža takoe byc′? A ën skazaǔ: ubačyš na svae vočy, ale es′cì gètaga nâ budzeš. </i>


text:
Так і збылося зь ім: і затаптаў яго народ у браме, і ён памёр. </p><i> Tak ì zbylosâ z′ ìm: ì zataptaǔ âgo narod u brame, ì ën pamër. </i>


text:
<pb/>І казаў Елісей жанчыне, сына якое ён уваскрэсіў: устань, і йдзі, ты і дом твой, і пажыві там, дзе можаш пажыць, бо наслаў Гасподзь голад, і ён прыйдзе на гэтую зямлю на сем гадоў. </p><i> Ì kazaǔ Elìsej žančyne, syna âkoe ën uvaskrèsìǔ: ustan′, ì jdzì, ty ì dom tvoj, ì pažyvì tam, dze možaš pažyc′, bo naslaǔ Gaspodz′ golad, ì ën pryjdze na gètuû zâmlû na sem gadoǔ. </i>


text:
І ўстала тая жанчына, і зрабіла паводле слова Божага; і пайшла яна і дом яе, і жыла ў зямлі Філістымскай сем гадоў. </p><i> Ì ǔstala taâ žančyna, ì zrabìla pavodle slova Božaga; ì pajšla âna ì dom âe, ì žyla ǔ zâmlì Fìlìstymskaj sem gadoǔ. </i>


text:
Празь сем гадоў вярнулася гэтая жанчына зь зямлі Філістымскай і прыйшла прасіць цара за дом свой і поле сваё. </p><i> Praz′ sem gadoǔ vârnulasâ gètaâ žančyna z′ zâmlì Fìlìstymskaj ì pryjšla prasìc′ cara za dom svoj ì pole svaë. </i>


text:
Цар якраз гутарыў з Гіезіем, слугою чалавека Божага, і сказаў: раскажы мне ўсё пра выдатнае, што зрабіў Елісей. </p><i> Car âkraz gutaryǔ z Gìezìem, slugoû čalaveka Božaga, ì skazaǔ: raskažy mne ǔsë pra vydatnae, što zrabìǔ Elìsej. </i>


text:
І тым часам як ён расказваў цару, што той уваскрэсіў памерлага, жанчына, сына якое ён уваскрэсіў, прасіла цара за дом свой і за поле сваё. І сказаў Гіезій: гаспадару мой цар, гэта тая самая жанчына і той самы сын яе, якога ўваскрэсіў Елісей. </p><i> Ì tym časam âk ën raskazvaǔ caru, što toj uvaskrèsìǔ pamerlaga, žančyna, syna âkoe ën uvaskrèsìǔ, prasìla cara za dom svoj ì za pole svaë. Ì skazaǔ Gìezìj: gaspadaru moj car, gèta taâ samaâ žančyna ì toj samy syn âe, âkoga ǔvaskrèsìǔ Elìsej. </i>


text:
І спытаўся цар у жанчыны, і яна расказала яму. І даў ёй цар аднаго прыдворніка, сказаўшы: вярнуць ёй усё, што ёй належыць, і ўсе прыбыткі з поля, з таго дня, як яна пакінула зямлю, да сёньня. </p><i> Ì spytaǔsâ car u žančyny, ì âna raskazala âmu. Ì daǔ ëj car adnago prydvornìka, skazaǔšy: vârnuc′ ëj usë, što ëj naležyc′, ì ǔse prybytkì z polâ, z tago dnâ, âk âna pakìnula zâmlû, da sën′nâ. </i>


text:
І прыйшоў Елісей у Дамаск, калі Вэнадад цар Сірыйскі, быў хворы. І данесьлі яму, кажучы: прыйшоў чалавек Божы сюды. </p><i> Ì pryjšoǔ Elìsej u Damask, kalì Vènadad car Sìryjskì, byǔ hvory. Ì danes′lì âmu, kažučy: pryjšoǔ čalavek Božy sûdy. </i>


text:
І сказаў цар Азаілу: вазьмі ў рукі свае дарунак і йдзі насустрач чалавеку Божаму, і спытайся ў Госпада празь яго, кажучы: ці папраўлюся я ад гэтай хваробы? </p><i> Ì skazaǔ car Azaìlu: vaz′mì ǔ rukì svae darunak ì jdzì nasustrač čalaveku Božamu, ì spytajsâ ǔ Gospada praz′ âgo, kažučy: cì papraǔlûsâ â ad gètaj hvaroby? </i>


text:
І пайшоў Азаіл насустрач яму, і ўзяў дарунак у рукі свае і ўсяго найлепшага ў Дамаску, колькі могуць несьці сорак вярблюдаў, і прыйшоў і стаў перад абліччам ягоным, і сказаў: сын твой Вэнадад, цар Сірыйскі, паслаў мяне да цябе папытацца: ці папраўлюся я ад гэтай хваробы? </p><i> Ì pajšoǔ Azaìl nasustrač âmu, ì ǔzâǔ darunak u rukì svae ì ǔsâgo najlepšaga ǔ Damasku, kol′kì moguc′ nes′cì sorak vârblûdaǔ, ì pryjšoǔ ì staǔ perad ablìččam âgonym, ì skazaǔ: syn tvoj Vènadad, car Sìryjskì, paslaǔ mâne da câbe papytacca: cì papraǔlûsâ â ad gètaj hvaroby? </i>


text:
І сказаў яму Елісей: ідзі скажы яму: выздаравееш. Аднак жа адкрыў мне Гасподзь, што ён памрэ. </p><i> Ì skazaǔ âmu Elìsej: ìdzì skažy âmu: vyzdaraveeš. Adnak ža adkryǔ mne Gaspodz′, što ën pamrè. </i>


text:
І скіраваў на яго Елісей позірк свой, і так заставаўся, аж зьбянтэжыў яго, і заплакаў чалавек Божы. </p><i> Ì skìravaǔ na âgo Elìsej pozìrk svoj, ì tak zastavaǔsâ, až z′bântèžyǔ âgo, ì zaplakaǔ čalavek Božy. </i>


text:
І сказаў Азаіл: чаго гаспадар мой плача? І сказаў ён: таму, што я ведаю, якога ліха наробіш ты сынам Ізраілевым; крэпасьці іхнія папаліш, а юнакоў іхніх пазабіваеш мечам, і немаўлят іхніх паб'еш, і цяжарных у іх пасячэш. </p><i> Ì skazaǔ Azaìl: čago gaspadar moj plača? Ì skazaǔ ën: tamu, što â vedaû, âkoga lìha narobìš ty synam Ìzraìlevym; krèpas′cì ìhnìâ papalìš, a ûnakoǔ ìhnìh pazabìvaeš mečam, ì nemaǔlât ìhnìh pab'eš, ì câžarnyh u ìh pasâčèš. </i>


text:
І сказаў Азаіл: што такое раб твой, сабака, каб мог зрабіць такую вялікую справу? І сказаў Елісей: указаў мне Гасподзь у табе цара Сірыі. </p><i> Ì skazaǔ Azaìl: što takoe rab tvoj, sabaka, kab mog zrabìc′ takuû vâlìkuû spravu? Ì skazaǔ Elìsej: ukazaǔ mne Gaspodz′ u tabe cara Sìryì. </i>


text:
І пайшоў ён ад Елісея, і прыйшоў да гаспадара свайго. І сказаў яму гэты: што казаў табе Елісей? І сказаў: ён казаў мне, што ты паправішся. </p><i> Ì pajšoǔ ën ad Elìseâ, ì pryjšoǔ da gaspadara svajgo. Ì skazaǔ âmu gèty: što kazaǔ tabe Elìsej? Ì skazaǔ: ën kazaǔ mne, što ty papravìšsâ. </i>


text:
А на другі дзень ён узяў коўдру, намачыў яе вадою і паклаў на твар ягоны, і той памёр. І зацараваў Азаіл замест яго. </p><i> A na drugì dzen′ ën uzâǔ koǔdru, namačyǔ âe vadoû ì paklaǔ na tvar âgony, ì toj pamër. Ì zacaravaǔ Azaìl zamest âgo. </i>


text:
У пяты год Ёрама, сына Ахава, цара Ізраільскага, зацараваў Ёрам, сын Ёсафатаў, цар Юдэйскі: </p><i> U pâty god Ërama, syna Ahava, cara Ìzraìl′skaga, zacaravaǔ Ëram, syn Ësafataǔ, car Ûdèjskì: </i>


text:
трыццаць два гады было яму, калі зацараваў, і восем гадоў цараваў у Ерусаліме; </p><i> tryccac′ dva gady bylo âmu, kalì zacaravaǔ, ì vosem gadoǔ caravaǔ u Erusalìme; </i>


text:
і хадзіў шляхам цароў Ізраільскіх, як рабіў дом Ахаваў, бо дачка Ахава была жонкаю яго, і рабіў благое ў вачах Госпада. </p><i> ì hadzìǔ šlâham caroǔ Ìzraìl′skìh, âk rabìǔ dom Ahavaǔ, bo dačka Ahava byla žonkaû âgo, ì rabìǔ blagoe ǔ vačah Gospada. </i>


text:
Аднак не хацеў Гасподзь загубіць Юду, дзеля Давіда, раба Свайго, бо Ён абяцаў даць яму сьвяцільню ў дзецях ягоных на ўсе часы. </p><i> Adnak ne haceǔ Gaspodz′ zagubìc′ Ûdu, dzelâ Davìda, raba Svajgo, bo Ën abâcaǔ dac′ âmu s′vâcìl′nû ǔ dzecâh âgonyh na ǔse časy. </i>


text:
<pb/>У дні ягоныя выступіў Эдом з-пад рукі Юды, і паставілі яны над сабою цара. </p><i> U dnì âgonyâ vystupìǔ Èdom z-pad rukì Ûdy, ì pastavìlì âny nad saboû cara. </i>


text:
І пайшоў Ёрам у Цаір, і ўсе калясьніцы зь ім; і ўстаў ён уначы, і пабіў Ідумэянаў, якія акружалі яго, і начальнікаў над калясьніцамі, але народ уцёк у намёты свае. </p><i> Ì pajšoǔ Ëram u Caìr, ì ǔse kalâs′nìcy z′ ìm; ì ǔstaǔ ën unačy, ì pabìǔ Ìdumèânaǔ, âkìâ akružalì âgo, ì načal′nìkaǔ nad kalâs′nìcamì, ale narod ucëk u namëty svae. </i>


text:
І выступіў Эдом з-пад рукі Юды да сёньняшняга дня. У той самы час выступіла і Ліўна. </p><i> Ì vystupìǔ Èdom z-pad rukì Ûdy da sën′nâšnâga dnâ. U toj samy čas vystupìla ì Lìǔna. </i>


text:
<pb/>Астатняе пра Ёрама і пра ўсё, што ён зрабіў, напісана ў летапісе цароў Юдэйскіх. </p><i> Astatnâe pra Ërama ì pra ǔsë, što ën zrabìǔ, napìsana ǔ letapìse caroǔ Ûdèjskìh. </i>


text:
І спачыў Ёрам з бацькамі сваімі, і пахаваны з бацькамі сваімі ў горадзе Давідавым. І зацараваў Ахозія, сын ягоны, замест яго. </p><i> Ì spačyǔ Ëram z bac′kamì svaìmì, ì pahavany z bac′kamì svaìmì ǔ goradze Davìdavym. Ì zacaravaǔ Ahozìâ, syn âgony, zamest âgo. </i>


text:
У дванаццаты год Ёрама, сына Ахава, цара Ізраільскага, зацараваў Ахозія, сын Ёрама, цара Юдэйскага: </p><i> U dvanaccaty god Ërama, syna Ahava, cara Ìzraìl′skaga, zacaravaǔ Ahozìâ, syn Ërama, cara Ûdèjskaga: </i>


text:
дваццаць два гады было Ахозію, калі зацараваў, і адзін год валадарыў у Ерусаліме. А імя маці ягонай Гатолія, дачка Амврыя, цара Ізраільскага. </p><i> dvaccac′ dva gady bylo Ahozìû, kalì zacaravaǔ, ì adzìn god valadaryǔ u Erusalìme. A ìmâ macì âgonaj Gatolìâ, dačka Amvryâ, cara Ìzraìl′skaga. </i>


text:
І хадзіў шляхам дома Ахававага, і рабіў благое ў вачах Гасподніх, падобна дому Ахававаму, бо ён быў у радстве з домам Ахававым. </p><i> Ì hadzìǔ šlâham doma Ahavavaga, ì rabìǔ blagoe ǔ vačah Gaspodnìh, padobna domu Ahavavamu, bo ën byǔ u radstve z domam Ahavavym. </i>


text:
<pb/>І пайшоў ён зь Ёрамам, сынам Ахава, на вайну з Азаілам, царом Сірыйскім, у Рамот Галаадскі, і паранілі Сірыйцы Ёрама. </p><i> Ì pajšoǔ ën z′ Ëramam, synam Ahava, na vajnu z Azaìlam, carom Sìryjskìm, u Ramot Galaadskì, ì paranìlì Sìryjcy Ërama. </i>


text:
І вярнуўся Ёрам цар, каб лячыцца ў Ізрэелі ад ранаў, якія прычынілі яму Сірыйцы ў Рамоце, калі ён ваяваў з Азаілам, царом Сірыйскім. І Ахозія, сын Ёрама, цар Юдэйскі, прыйшоў наведаць Ёрама, сына Ахава, у Ізрэель, бо ён быў хворы. </p><i> Ì vârnuǔsâ Ëram car, kab lâčycca ǔ Ìzrèelì ad ranaǔ, âkìâ pryčynìlì âmu Sìryjcy ǔ Ramoce, kalì ën vaâvaǔ z Azaìlam, carom Sìryjskìm. Ì Ahozìâ, syn Ërama, car Ûdèjskì, pryjšoǔ navedac′ Ërama, syna Ahava, u Ìzrèel′, bo ën byǔ hvory. </i>


text:
<pb/>Елісей прарок паклікаў аднаго з сыноў прарокавых і сказаў яму: аперажы сьцёгны свае і вазьмі гэты посуд з алеем у руку тваю, і йдзі ў Рамот Галаадскі; </p><i> Elìsej prarok paklìkaǔ adnago z synoǔ prarokavyh ì skazaǔ âmu: aperažy s′cëgny svae ì vaz′mì gèty posud z aleem u ruku tvaû, ì jdzì ǔ Ramot Galaadskì; </i>


text:
прыйшоўшы туды, знайдзі там Іуя, сына Ёсафата, сына Намэсіевага, і падыдзі, і скажы яму выйсьці з асяродзьдзя братоў свах, і ўвядзі яго ва ўнутраны пакой; </p><i> pryjšoǔšy tudy, znajdzì tam Ìuâ, syna Ësafata, syna Namèsìevaga, ì padydzì, ì skažy âmu vyjs′cì z asârodz′dzâ bratoǔ svah, ì ǔvâdzì âgo va ǔnutrany pakoj; </i>


text:
і вазьмі посуд з алеем, і вылі на галаву ягоную, і скажы: так кажа Гасподзь: памазваю цябе ў цара над Ізраілем. Потым адчыні дзьверы, і бяжы, і не чакай. </p><i> ì vaz′mì posud z aleem, ì vylì na galavu âgonuû, ì skažy: tak kaža Gaspodz′: pamazvaû câbe ǔ cara nad Ìzraìlem. Potym adčynì dz′very, ì bâžy, ì ne čakaj. </i>


text:
<pb/>І пайшоў хлопец, слуга прарока, у Рамот Галаадскі, </p><i> Ì pajšoǔ hlopec, sluga praroka, u Ramot Galaadskì, </i>


text:
і прыйшоў. І вось сядзяць ваеначальнікі, і сказаў: у мяне слова да цябе, ваеначальніча. І сказаў Іуй: да каго з усіх нас? І сказаў ён: да цябе, ваеначальніча. </p><i> ì pryjšoǔ. Ì vos′ sâdzâc′ vaenačal′nìkì, ì skazaǔ: u mâne slova da câbe, vaenačal′nìča. Ì skazaǔ Ìuj: da kago z usìh nas? Ì skazaǔ ën: da câbe, vaenačal′nìča. </i>


text:
І ўстаў ён, і ўвайшоў у дом. І хлопец выліў алей на галаву ягоную, і сказаў яму: так кажа Гасподзь Бог Ізраілеў: памазваю цябе ў цара над народам Гасподнім, над Ізраілем, </p><i> Ì ǔstaǔ ën, ì ǔvajšoǔ u dom. Ì hlopec vylìǔ alej na galavu âgonuû, ì skazaǔ âmu: tak kaža Gaspodz′ Bog Ìzraìleǔ: pamazvaû câbe ǔ cara nad narodam Gaspodnìm, nad Ìzraìlem, </i>


text:
і ты зьнішчыш дом Ахава, гаспадара твайго, каб Мне адпомсьціць за кроў рабоў Маіх прарокаў і за кроў усіх рабоў Гасподніх, якія загінулі ад рукі Езавэлі; </p><i> ì ty z′nìščyš dom Ahava, gaspadara tvajgo, kab Mne adpoms′cìc′ za kroǔ raboǔ Maìh prarokaǔ ì za kroǔ usìh raboǔ Gaspodnìh, âkìâ zagìnulì ad rukì Ezavèlì; </i>


text:
і загіне ўвесь дом Ахава, і зьнішчу ў Ахава таго, хто мочыцца да сьцяны, і замкнутага і таго, хто застаўся ў Ізраіле, </p><i> ì zagìne ǔves′ dom Ahava, ì z′nìšču ǔ Ahava tago, hto močycca da s′câny, ì zamknutaga ì tago, hto zastaǔsâ ǔ Ìzraìle, </i>


text:
і зраблю дом Ахава, як дом Ераваама, сына Наватавага, і як дом Ваасы, сына Ахіінага; </p><i> ì zrablû dom Ahava, âk dom Eravaama, syna Navatavaga, ì âk dom Vaasy, syna Ahììnaga; </i>


text:
А Езавэль зжаруць сабакі на полі Ізрэельскім, і ніхто не пахавае яе. І адчыніў дзьверы і ўцёк. </p><i> A Ezavèl′ zžaruc′ sabakì na polì Ìzrèel′skìm, ì nìhto ne pahavae âe. Ì adčynìǔ dz′very ì ǔcëk. </i>


text:
<pb/>І выйшаў Іуй да слуг гаспадара свайго, і сказалі яму: ці зь мірам ты? Навошта прыходзіў гэты апантанец да цябе? І сказаў ім: вы ведаеце гэтага чалавека і што ён кажа. </p><i> Ì vyjšaǔ Ìuj da slug gaspadara svajgo, ì skazalì âmu: cì z′ mìram ty? Navošta pryhodzìǔ gèty apantanec da câbe? Ì skazaǔ ìm: vy vedaece gètaga čalaveka ì što ën kaža. </i>


text:
І сказалі: няпраўда, скажы нам. І сказаў ён: тое і тое ён сказаў мне, кажучы: так кажа Гасподзь: памазваю цябе ў цара над Ізраілем. </p><i> Ì skazalì: nâpraǔda, skažy nam. Ì skazaǔ ën: toe ì toe ën skazaǔ mne, kažučy: tak kaža Gaspodz′: pamazvaû câbe ǔ cara nad Ìzraìlem. </i>


text:
І паспяшаліся яны і ўзялі кожны вопратку сваю, і падаслалі яму на самых прыступках, і затрубілі ў трубу, і сказалі: зацаруй Іуй! </p><i> Ì paspâšalìsâ âny ì ǔzâlì kožny vopratku svaû, ì padaslalì âmu na samyh prystupkah, ì zatrubìlì ǔ trubu, ì skazalì: zacaruj Ìuj! </i>


text:
І паўстаў Іуй, сын Ёсафата, сына Намэсіевага, супроць Ёрама; а Ёрам быў з усімі Ізраільцянамі ў Рамофе Галаадскім на варце супроць Азаіла, цара Сірыйскага. </p><i> Ì paǔstaǔ Ìuj, syn Ësafata, syna Namèsìevaga, suproc′ Ërama; a Ëram byǔ z usìmì Ìzraìl′cânamì ǔ Ramofe Galaadskìm na varce suproc′ Azaìla, cara Sìryjskaga. </i>


text:
Зрэшты сам цар Ёрам вярнуўся, каб лячыцца ў Ізрэелі ад ран, якія прычынілі яму Сірыйцы, калі ён ваяваў з Азаілам, царом Сірыйскім. І сказаў Іуй: калі вы згодныя, дык няхай ніхто ня сыходзіць з горада, каб ісьці падаць вестку ў Ізрэелі. </p><i> Zrèšty sam car Ëram vârnuǔsâ, kab lâčycca ǔ Ìzrèelì ad ran, âkìâ pryčynìlì âmu Sìryjcy, kalì ën vaâvaǔ z Azaìlam, carom Sìryjskìm. Ì skazaǔ Ìuj: kalì vy zgodnyâ, dyk nâhaj nìhto nâ syhodzìc′ z gorada, kab ìs′cì padac′ vestku ǔ Ìzrèelì. </i>


text:
І сеў Іуй на каня, і паехаў у Ізрэель, дзе ляжаў Ёрам і куды Ахозія, цар Юдэйскі, прыйшоў наведаць Ёрама. </p><i> Ì seǔ Ìuj na kanâ, ì paehaǔ u Ìzrèel′, dze lâžaǔ Ëram ì kudy Ahozìâ, car Ûdèjskì, pryjšoǔ navedac′ Ërama. </i>


text:
<pb/>На вежы ў Ізрэелі стаяў дазорца, і ўбачыў ён полчышча Іуевае, калі яно ішло, і сказаў: полчышча бачу я. І сказаў Ёрам: вазьмі вершніка, і пашлі насустрач ім, і няхай скажа: ці зь мірам? </p><i> Na vežy ǔ Ìzrèelì staâǔ dazorca, ì ǔbačyǔ ën polčyšča Ìuevae, kalì âno ìšlo, ì skazaǔ: polčyšča baču â. Ì skazaǔ Ëram: vaz′mì veršnìka, ì pašlì nasustrač ìm, ì nâhaj skaža: cì z′ mìram? </i>


text:
І выехаў вершнік на кані насустрач яму, і сказаў: так кажа цар: ці зь мірам? І сказаў Іуй: што табе да міру? Едзь за мною. І данёс дазорца, і сказаў: даехаў да іх, але не вяртаецца. </p><i> Ì vyehaǔ veršnìk na kanì nasustrač âmu, ì skazaǔ: tak kaža car: cì z′ mìram? Ì skazaǔ Ìuj: što tabe da mìru? Edz′ za mnoû. Ì danës dazorca, ì skazaǔ: daehaǔ da ìh, ale ne vârtaecca. </i>


text:
І паслалі другога вершніка, і ён прыехаў да іх, і сказаў: так кажа цар: ці зь мірам? І сказаў Іуй: што табе да міру? Едзь за мною. </p><i> Ì paslalì drugoga veršnìka, ì ën pryehaǔ da ìh, ì skazaǔ: tak kaža car: cì z′ mìram? Ì skazaǔ Ìuj: što tabe da mìru? Edz′ za mnoû. </i>


text:
І данёс дазорца, сказаўшы: даехаў да іх і не вяртаецца. А паходка, як быццам Іуева, сына Намэсіевага, бо ён едзе імкліва. </p><i> Ì danës dazorca, skazaǔšy: daehaǔ da ìh ì ne vârtaecca. A pahodka, âk byccam Ìueva, syna Namèsìevaga, bo ën edze ìmklìva. </i>


text:
І сказаў Ёрам: запрагай. І запрэглі калясьніцу ягоную. І выступіў Ёрам, цар Ізраільскі, і Ахозія, цар Юдэйскі, кожны на калясьніцы сваёй. І выступілі насустрач Іую, і сустрэліся зь ім на полі Навутэя Іэрэеліцяніна. </p><i> Ì skazaǔ Ëram: zapragaj. Ì zaprèglì kalâs′nìcu âgonuû. Ì vystupìǔ Ëram, car Ìzraìl′skì, ì Ahozìâ, car Ûdèjskì, kožny na kalâs′nìcy svaëj. Ì vystupìlì nasustrač Ìuû, ì sustrèlìsâ z′ ìm na polì Navutèâ Ìèrèelìcânìna. </i>


text:
<pb/>І калі ўбачыў Ёрам Іуя, дык сказаў: ці зь мірам Іуй? І сказаў ён: які мір пры любаблудстве Езавэлі, маці тваёй, і пры многіх яе чарадзействах? </p><i> Ì kalì ǔbačyǔ Ëram Ìuâ, dyk skazaǔ: cì z′ mìram Ìuj? Ì skazaǔ ën: âkì mìr pry lûbabludstve Ezavèlì, macì tvaëj, ì pry mnogìh âe čaradzejstvah? </i>


text:
І павярнуў Ёрам рукі свае, і пабег, і сказаў Ахозію: здрада, Ахозія! </p><i> Ì pavârnuǔ Ëram rukì svae, ì pabeg, ì skazaǔ Ahozìû: zdrada, Ahozìâ! </i>


text:
А Іуй напяў лук рукою сваёю, і пацэліў Ёраму паміж плячэй ягоных, і прайшла страла праз сэрца яго, і ўпаў ён на калясьніцы сваёй. </p><i> A Ìuj napâǔ luk rukoû svaëû, ì pacèlìǔ Ëramu pamìž plâčèj âgonyh, ì prajšla strala praz sèrca âgo, ì ǔpaǔ ën na kalâs′nìcy svaëj. </i>


text:
І сказаў Іуй Бідэкару, саноўніку свайму: вазьмі, кінь яго на дзялянку поля Навутэя Ізрэеліцяніна, бо ўспомні, як мы з табою ехалі ўдвух за Ахавам, бацькам ягоным, і як Гасподзь сказаў на яго такое прароцтва. </p><i> Ì skazaǔ Ìuj Bìdèkaru, sanoǔnìku svajmu: vaz′mì, kìn′ âgo na dzâlânku polâ Navutèâ Ìzrèelìcânìna, bo ǔspomnì, âk my z taboû ehalì ǔdvuh za Ahavam, bac′kam âgonym, ì âk Gaspodz′ skazaǔ na âgo takoe praroctva. </i>


text:
Сапраўды кроў Навутэя і кроў сыноў ягоных бачыў Я ўчора, кажа Гасподзь, і адпомшчу табе на гэтым полі. Дык вось, вазьмі, кінь яго на поле, паводле слова Гасподняга. </p><i> Sapraǔdy kroǔ Navutèâ ì kroǔ synoǔ âgonyh bačyǔ Â ǔčora, kaža Gaspodz′, ì adpomšču tabe na gètym polì. Dyk vos′, vaz′mì, kìn′ âgo na pole, pavodle slova Gaspodnâga. </i>


text:
<pb/>Ахозія, цар Юдэйскі, убачыўшы гэта, пабег па дарозе да дома, што ў садзе. І пагнаўся за ім Іуй, і сказаў: і яго беце на калясьніцы. Гэта было на пагорку Гур, што каля Іўлеама. І пабег ён у Мэгідон, і памёр там. </p><i> Ahozìâ, car Ûdèjskì, ubačyǔšy gèta, pabeg pa daroze da doma, što ǔ sadze. Ì pagnaǔsâ za ìm Ìuj, ì skazaǔ: ì âgo bece na kalâs′nìcy. Gèta bylo na pagorku Gur, što kalâ Ìǔleama. Ì pabeg ën u Mègìdon, ì pamër tam. </i>


text:
І адвезьлі яго рабы ягоныя ў Ерусалім, і пахавалі яго ў магільніцы ягонай, з бацькамі ягонымі, у горадзе Давідавым. </p><i> Ì advez′lì âgo raby âgonyâ ǔ Erusalìm, ì pahavalì âgo ǔ magìl′nìcy âgonaj, z bac′kamì âgonymì, u goradze Davìdavym. </i>


text:
У адзінаццаты год Ёрама, сына Ахава, зацараваў Ахозія ў Юдэі. </p><i> U adzìnaccaty god Ërama, syna Ahava, zacaravaǔ Ahozìâ ǔ Ûdèì. </i>


text:
<pb/>І прыбыў Іуй у Ізрэель. А Езавэль, атрымаўшы вестку, нарумяніла твар свой і ўбрала галаву сваю, і глядзела ў акно. </p><i> Ì prybyǔ Ìuj u Ìzrèel′. A Ezavèl′, atrymaǔšy vestku, narumânìla tvar svoj ì ǔbrala galavu svaû, ì glâdzela ǔ akno. </i>


text:
Калі Іуй увайшоў у браму, яна сказала: ці мір Замврыю, забойцу гаспадара свайго? </p><i> Kalì Ìuj uvajšoǔ u bramu, âna skazala: cì mìr Zamvryû, zabojcu gaspadara svajgo? </i>


text:
І падняў ён твар свой да акна і сказаў: хто са мною, хто? І выглянулі да яго два, тры еўнухі. </p><i> Ì padnâǔ ën tvar svoj da akna ì skazaǔ: hto sa mnoû, hto? Ì vyglânulì da âgo dva, try eǔnuhì. </i>


text:
І сказаў ён: выкіньце яе. І выкінулі яе. І пырснула кроў яе на сьцяну і на коней, і растапталі яе. </p><i> Ì skazaǔ ën: vykìn′ce âe. Ì vykìnulì âe. Ì pyrsnula kroǔ âe na s′cânu ì na konej, ì rastaptalì âe. </i>


text:
І прыйшоў Іуй, і еў, і піў, і сказаў: знайдзеце гэтую праклятую і пахавайце яе, бо царская дачка яна. </p><i> Ì pryjšoǔ Ìuj, ì eǔ, ì pìǔ, ì skazaǔ: znajdzece gètuû praklâtuû ì pahavajce âe, bo carskaâ dačka âna. </i>


text:
І пайшлі хаваць яе, і не знайшлі ад яе нічога, апрача чэрапа, і ног, і кісьцяў рук. </p><i> Ì pajšlì havac′ âe, ì ne znajšlì ad âe nìčoga, aprača čèrapa, ì nog, ì kìs′câǔ ruk. </i>


text:
І вярнуліся, і данесьлі яму. І сказаў ён: такое было слова Госпада, якое Ён мовіў праз раба Свайго Ільлю Фэсьвіцяніна, сказаўшы: на полі Ізрэельскім зжаруць сабакі цела Езавэлі, </p><i> Ì vârnulìsâ, ì danes′lì âmu. Ì skazaǔ ën: takoe bylo slova Gospada, âkoe Ën movìǔ praz raba Svajgo Ìl′lû Fès′vìcânìna, skazaǔšy: na polì Ìzrèel′skìm zžaruc′ sabakì cela Ezavèlì, </i>


text:
і будзе труп Езавэлі на дзялянцы Ізрэельскай, як гной на полі, так што ніхто ня скажа: гэта Езавэль. </p><i> ì budze trup Ezavèlì na dzâlâncy Ìzrèel′skaj, âk gnoj na polì, tak što nìhto nâ skaža: gèta Ezavèl′. </i>


text:
<pb/>У Ахава было семдзесят сыноў у Самарыі. І напісаў Іуй лісты, і паслаў у Самарыю начальнікам Ізрэельскім, старэйшынам і выхавальнікам дзяцей Ахававых, такога зьместу: </p><i> U Ahava bylo semdzesât synoǔ u Samaryì. Ì napìsaǔ Ìuj lìsty, ì paslaǔ u Samaryû načal′nìkam Ìzrèel′skìm, starèjšynam ì vyhaval′nìkam dzâcej Ahavavyh, takoga z′mestu: </i>


text:
калі прыйдзе вам гэты ліст, дык, як што ў вас і сыны гаспадара вашага, у вас жа і калясьніцы, і коні, і ўмацаваны горад, і зброя, </p><i> kalì pryjdze vam gèty lìst, dyk, âk što ǔ vas ì syny gaspadara vašaga, u vas ža ì kalâs′nìcy, ì konì, ì ǔmacavany gorad, ì zbroâ, </i>


text:
выберыце найлепшага і найгоднейшага з сыноў гаспадара свайго, і пасадзеце на трон бацькі ягонага, і ваюйце за дом гаспадара свайго. </p><i> vyberyce najlepšaga ì najgodnejšaga z synoǔ gaspadara svajgo, ì pasadzece na tron bac′kì âgonaga, ì vaûjce za dom gaspadara svajgo. </i>


text:
<pb/>Яны вельмі спалохаліся і сказалі: вось, два цары не ўстаялі перад ім, як жа нам устаяць? </p><i> Âny vel′mì spalohalìsâ ì skazalì: vos′, dva cary ne ǔstaâlì perad ìm, âk ža nam ustaâc′? </i>


text:
І паслаў начальнік над домам царскім, і начальнік горада, і старэйшыны, і выхавальнікі да Іуя сказаць: мы рабы твае, і што скажаш нам, тое і зробім; мы нікога не паставім царом, што заўгодна табе, тое і рабі. </p><i> Ì paslaǔ načal′nìk nad domam carskìm, ì načal′nìk gorada, ì starèjšyny, ì vyhaval′nìkì da Ìuâ skazac′: my raby tvae, ì što skažaš nam, toe ì zrobìm; my nìkoga ne pastavìm carom, što zaǔgodna tabe, toe ì rabì. </i>


text:
<pb/>І напісаў ён ім ліст другі раз такі: калі вы мае і слова майго слухаецеся, дык вазьмеце галовы сыноў гаспадара свайго, і прыйдзеце да мяне заўтра ў гэты час у Ізрэель. </p><i> Ì napìsaǔ ën ìm lìst drugì raz takì: kalì vy mae ì slova majgo sluhaecesâ, dyk vaz′mece galovy synoǔ gaspadara svajgo, ì pryjdzece da mâne zaǔtra ǔ gèty čas u Ìzrèel′. </i>


text:
Калі дайшоў да іх ліст, яны ўзялі царскіх сыноў, і закалолі іх - семдзесят чалавек, і паклалі галовы іхнія ў кашы, і паслалі да яго ў Ізрэель. </p><i> Kalì dajšoǔ da ìh lìst, âny ǔzâlì carskìh synoǔ, ì zakalolì ìh - semdzesât čalavek, ì paklalì galovy ìhnìâ ǔ kašy, ì paslalì da âgo ǔ Ìzrèel′. </i>


text:
І прыйшоў пасланец, і данёс яму, і сказаў: прынесьлі галовы сыноў царскіх. І сказаў ён: раскладзеце іх на дзьве кучы каля ўваходу ў браму, да раніцы. </p><i> Ì pryjšoǔ paslanec, ì danës âmu, ì skazaǔ: prynes′lì galovy synoǔ carskìh. Ì skazaǔ ën: raskladzece ìh na dz′ve kučy kalâ ǔvahodu ǔ bramu, da ranìcy. </i>


text:
Раніцай ён выйшаў, і стаў, і сказаў усяму народу: вы не вінаватыя. Вось я паўстаў супроць гаспадара майго, і забіў яго, а іх усіх хто забіў? </p><i> Ranìcaj ën vyjšaǔ, ì staǔ, ì skazaǔ usâmu narodu: vy ne vìnavatyâ. Vos′ â paǔstaǔ suproc′ gaspadara majgo, ì zabìǔ âgo, a ìh usìh hto zabìǔ? </i>


text:
Ведайце ж цяпер, што не ўпадзе на зямлю ніводнае слова Госпада, якое Ён мовіў пра дом Ахава: Гасподзь зрабіў тое, што мовіў праз раба Свайго Ільлю. </p><i> Vedajce ž câper, što ne ǔpadze na zâmlû nìvodnae slova Gospada, âkoe Ën movìǔ pra dom Ahava: Gaspodz′ zrabìǔ toe, što movìǔ praz raba Svajgo Ìl′lû. </i>


text:
І аддаў Іуй сьмерці ўсіх, хто яшчэ заставаўся з дома Ахава ў Ізрэелі, і ўсіх вяльможаў ягоных, і блізкіх ягоных, і сьвятароў ягоных, так што не засталося ад яго ніводнага ацалелага. </p><i> Ì addaǔ Ìuj s′mercì ǔsìh, hto âščè zastavaǔsâ z doma Ahava ǔ Ìzrèelì, ì ǔsìh vâl′možaǔ âgonyh, ì blìzkìh âgonyh, ì s′vâtaroǔ âgonyh, tak što ne zastalosâ ad âgo nìvodnaga acalelaga. </i>


text:
<pb/>І ўстаў, і пайшоў, і прыйшоў у Самарыю. Па дарозе пры Бэт-Экэдзе пастухоўскім, </p><i> Ì ǔstaǔ, ì pajšoǔ, ì pryjšoǔ u Samaryû. Pa daroze pry Bèt-Èkèdze pastuhoǔskìm, </i>


text:
сустрэў Іуй братоў Ахозіі, цара Юдэйскага, і сказаў: хто вы? Яны сказалі: мы браты Ахозіі, ідзём даведацца пра здароўе сыноў цара і сыноў гаспадарыні. </p><i> sustrèǔ Ìuj bratoǔ Ahozìì, cara Ûdèjskaga, ì skazaǔ: hto vy? Âny skazalì: my braty Ahozìì, ìdzëm davedacca pra zdaroǔe synoǔ cara ì synoǔ gaspadarynì. </i>


text:
І сказаў ён: вазьмеце іх жывых. І ўзялі іх жывых, і закалолі іх - сорак два чалавекі, каля калодзежа Бэт-Экэда, і не засталося зь іх ніводнага. </p><i> Ì skazaǔ ën: vaz′mece ìh žyvyh. Ì ǔzâlì ìh žyvyh, ì zakalolì ìh - sorak dva čalavekì, kalâ kalodzeža Bèt-Èkèda, ì ne zastalosâ z′ ìh nìvodnaga. </i>


text:
<pb/>І паехаў адтуль і сустрэўся зь Ёнадавам, сынам Рыхававым, які ішоў насустрач яму, і прывітаў яго, і сказаў яму: ці прыхіляецца тваё сэрца, як маё да твайго сэрца? І сказаў Ёнадаў: так. Калі так, дык дай руку тваю. І падаў ён руку сваю, і падняў ён яго да сябе ў калясьніцу, </p><i> Ì paehaǔ adtul′ ì sustrèǔsâ z′ Ënadavam, synam Ryhavavym, âkì ìšoǔ nasustrač âmu, ì pryvìtaǔ âgo, ì skazaǔ âmu: cì pryhìlâecca tvaë sèrca, âk maë da tvajgo sèrca? Ì skazaǔ Ënadaǔ: tak. Kalì tak, dyk daj ruku tvaû. Ì padaǔ ën ruku svaû, ì padnâǔ ën âgo da sâbe ǔ kalâs′nìcu, </i>


text:
і сказаў: едзь са мною і глядзі на руплівасьць маю за Госпада. І пасадзілі яго ў калясьніцу. </p><i> ì skazaǔ: edz′ sa mnoû ì glâdzì na ruplìvas′c′ maû za Gospada. Ì pasadzìlì âgo ǔ kalâs′nìcu. </i>


text:
Прыехаўшы ў Самарыю, ён забіў усіх, хто заставаўся ў Ахава ў Самарыі, так што зусім вынішчыў яго, паводле слова Госпада, якое Ён мовіў Ільлю. </p><i> Pryehaǔšy ǔ Samaryû, ën zabìǔ usìh, hto zastavaǔsâ ǔ Ahava ǔ Samaryì, tak što zusìm vynìščyǔ âgo, pavodle slova Gospada, âkoe Ën movìǔ Ìl′lû. </i>


text:
І сабраў Іуй увесь народ і сказаў ім: Ахаў мала служыў Ваалу; Іуй будзе служыць яму больш. </p><i> Ì sabraǔ Ìuj uves′ narod ì skazaǔ ìm: Ahaǔ mala služyǔ Vaalu; Ìuj budze služyc′ âmu bol′š. </i>


text:
Дык вось, паклічце да мяне ўсіх прарокаў Ваала, усіх службітоў ягоных і ўсіх сьвятароў ягоных, каб ніхто ня быў адсутны, бо ў мяне будзе вялікая ахвяра Ваалу. А кожны, хто ня зьявіцца, не застанецца жывы. Іуй рабіў гэта з хітрым намерам, каб зьнішчыць службітоў Ваала. </p><i> Dyk vos′, paklìčce da mâne ǔsìh prarokaǔ Vaala, usìh službìtoǔ âgonyh ì ǔsìh s′vâtaroǔ âgonyh, kab nìhto nâ byǔ adsutny, bo ǔ mâne budze vâlìkaâ ahvâra Vaalu. A kožny, hto nâ z′âvìcca, ne zastanecca žyvy. Ìuj rabìǔ gèta z hìtrym nameram, kab z′nìščyc′ službìtoǔ Vaala. </i>


text:
І сказаў Іуй: назначце сьвяточны сход дзеля Ваала. І абвясьцілі сход. </p><i> Ì skazaǔ Ìuj: naznačce s′vâtočny shod dzelâ Vaala. Ì abvâs′cìlì shod. </i>


text:
І паслаў Іуй па ўсім Ізраілі, і прыйшлі ўсе службіты Ваала; не засталося ніводнага чалавека, хто ня прыйшоў бы; і ўвайшлі ў дом Ваалаў, і напоўніўся дом Ваалаў ад краю да краю. </p><i> Ì paslaǔ Ìuj pa ǔsìm Ìzraìlì, ì pryjšlì ǔse službìty Vaala; ne zastalosâ nìvodnaga čalaveka, hto nâ pryjšoǔ by; ì ǔvajšlì ǔ dom Vaalaǔ, ì napoǔnìǔsâ dom Vaalaǔ ad kraû da kraû. </i>


text:
І сказаў ён рызьніку: прынясі вопратку ўсіх служак Ваала. І ён прынёс ім вопратку. </p><i> Ì skazaǔ ën ryz′nìku: prynâsì vopratku ǔsìh služak Vaala. Ì ën prynës ìm vopratku. </i>


text:
І ўвайшоў Іуй з Ёнадавам, сынам Рыхававым, у дом Ваалаў, і сказаў служкам Ваала: разьведайце і разгледзьце, ці няма сярод вас каго з службітоў Гасподніх, бо тут павінны быць толькі адны службіты Ваала. </p><i> Ì ǔvajšoǔ Ìuj z Ënadavam, synam Ryhavavym, u dom Vaalaǔ, ì skazaǔ služkam Vaala: raz′vedajce ì razgledz′ce, cì nâma sârod vas kago z službìtoǔ Gaspodnìh, bo tut pavìnny byc′ tol′kì adny službìty Vaala. </i>


text:
І прыступілі яны да ўчыненьня ахвяраваньняў і цэласпаленьняў. А Іуй паставіў па-за домам восемдзесят чалавек і сказаў: душа таго, у каго выратуецца хто-небудзь зь людзей, якіх я аддаю вам у рукі, будзе замест душы таго, хто выратаваўся. </p><i> Ì prystupìlì âny da ǔčynen′nâ ahvâravan′nâǔ ì cèlaspalen′nâǔ. A Ìuj pastavìǔ pa-za domam vosemdzesât čalavek ì skazaǔ: duša tago, u kago vyratuecca hto-nebudz′ z′ lûdzej, âkìh â addaû vam u rukì, budze zamest dušy tago, hto vyratavaǔsâ. </i>


text:
<pb/>Калі закончана было цэласпаленьне, Іуй сказаў скараходам і начальнікам: ідзеце, беце іх, каб ніводзін не ацалеў. І пабілі іх вастрыём меча, кінулі іх скараходы і начальнікі, і пайшлі ў горад, дзе было капішча Ваалавае, </p><i> Kalì zakončana bylo cèlaspalen′ne, Ìuj skazaǔ skarahodam ì načal′nìkam: ìdzece, bece ìh, kab nìvodzìn ne acaleǔ. Ì pabìlì ìh vastryëm meča, kìnulì ìh skarahody ì načal′nìkì, ì pajšlì ǔ gorad, dze bylo kapìšča Vaalavae, </i>


text:
і вынесьлі статуі з капішча Ваалавага і спалілі іх, </p><i> ì vynes′lì statuì z kapìšča Vaalavaga ì spalìlì ìh, </i>


text:
і разьбілі статую Ваала, і разбурылі капішча Ваалавае; і зрабілі зь яго месца нечысьці да сёньня. </p><i> ì raz′bìlì statuû Vaala, ì razburylì kapìšča Vaalavae; ì zrabìlì z′ âgo mesca nečys′cì da sën′nâ. </i>


text:
У астатнім ад грахоў Ераваама, сына Наватавага, які ўвёў Ізраіля ў грэх, ад іх не адступаў Іуй, - ад залатых цялят, якія ў Вэфілі, і якія ў Дане. </p><i> U astatnìm ad grahoǔ Eravaama, syna Navatavaga, âkì ǔvëǔ Ìzraìlâ ǔ grèh, ad ìh ne adstupaǔ Ìuj, - ad zalatyh câlât, âkìâ ǔ Vèfìlì, ì âkìâ ǔ Dane. </i>


text:
І сказаў Гасподзь Іую: за тое, што ты ахвотна зрабіў, што было справядліва ў вачах Маіх, выканаў над домам Ахававым усё, што было на сэрцы ў Мяне, сыны твае да чацьвёртага роду будуць сядзець на троне Ізраілевым. </p><i> Ì skazaǔ Gaspodz′ Ìuû: za toe, što ty ahvotna zrabìǔ, što bylo spravâdlìva ǔ vačah Maìh, vykanaǔ nad domam Ahavavym usë, što bylo na sèrcy ǔ Mâne, syny tvae da čac′vërtaga rodu buduc′ sâdzec′ na trone Ìzraìlevym. </i>


text:
Але Іуй не стараўся хадзіць у законе Госпада Бога Ізраілевага ад усяго сэрца. Ён не адступаўся ад грахоў Ераваама, які ўвёў Ізраіля ў грэх. </p><i> Ale Ìuj ne staraǔsâ hadzìc′ u zakone Gospada Boga Ìzraìlevaga ad usâgo sèrca. Ën ne adstupaǔsâ ad grahoǔ Eravaama, âkì ǔvëǔ Ìzraìlâ ǔ grèh. </i>


text:
<pb/>У тыя дні пачаў Гасподзь адразаць часткі ад Ізраільцянаў, і пабіваў іх Азаіл ва ўсіх межах Ізраілевых. </p><i> U tyâ dnì pačaǔ Gaspodz′ adrazac′ častkì ad Ìzraìl′cânaǔ, ì pabìvaǔ ìh Azaìl va ǔsìh mežah Ìzraìlevyh. </i>


text:
На ўсход ад Ярдана, усю зямлю Галаад, калена Гадава, Рувімава, Манасііна, пачынаючы ад Ароера, што пры патоку Арноне, і Галаад і Васан. </p><i> Na ǔshod ad Ârdana, usû zâmlû Galaad, kalena Gadava, Ruvìmava, Manasììna, pačynaûčy ad Aroera, što pry patoku Arnone, ì Galaad ì Vasan. </i>


text:
<pb/>Астатняе пра Іуя і пра ўсё, што ён зрабіў, і пра мужныя подзьвігі яго напісана ў летапісе цароў Ізраільскіх. </p><i> Astatnâe pra Ìuâ ì pra ǔsë, što ën zrabìǔ, ì pra mužnyâ podz′vìgì âgo napìsana ǔ letapìse caroǔ Ìzraìl′skìh. </i>


text:
І спачыў Іуй з бацькамі сваімі, і пахавалі яго ў Самарыі. І зацараваў Ёахаз, сын ягоны, замест яго. </p><i> Ì spačyǔ Ìuj z bac′kamì svaìmì, ì pahavalì âgo ǔ Samaryì. Ì zacaravaǔ Ëahaz, syn âgony, zamest âgo. </i>


text:
А часу валадараньня Іуя над Ізраілем, у Самарыі, было дваццаць восем гадоў. </p><i> A času valadaran′nâ Ìuâ nad Ìzraìlem, u Samaryì, bylo dvaccac′ vosem gadoǔ. </i>


text:
<pb/>Гатолія, маці Ахозіі, бачачы, што сын яе памёр, устала і вынішчыла ўсё царскае племя. </p><i> Gatolìâ, macì Ahozìì, bačačy, što syn âe pamër, ustala ì vynìščyla ǔsë carskae plemâ. </i>


text:
Але Ёсавеф, дачка цара Ёрама, сястра Ахозіі, узяла Ёаса, сына Ахозіі, і тайна зьвяла яго з атачэньня забіваных сыноў царскіх, яго і карміцельку ягоную, у пасьцельны пакой; і схавалі яго ад Гатоліі, і ён ня быў забіты. </p><i> Ale Ësavef, dačka cara Ërama, sâstra Ahozìì, uzâla Ëasa, syna Ahozìì, ì tajna z′vâla âgo z atačèn′nâ zabìvanyh synoǔ carskìh, âgo ì karmìcel′ku âgonuû, u pas′cel′ny pakoj; ì shavalì âgo ad Gatolìì, ì ën nâ byǔ zabìty. </i>


text:
І хавалі яго зь ёю ў доме Гасподнім шэсьць гадоў, тым часам як Гатолія царавала над зямлёю. </p><i> Ì havalì âgo z′ ëû ǔ dome Gaspodnìm šès′c′ gadoǔ, tym časam âk Gatolìâ caravala nad zâmlëû. </i>


text:
<pb/>У сёмы год паслаў Ёдай, і ўзяў сотнікаў зь целаахоўцаў і скараходаў, і прывёў іх да сябе ў дом Гасподні, і ўчыніў зь імі ўгоду, і ўзяў зь іх клятву ў доме Гасподнім, і паказаў ім царскага сына; </p><i> U sëmy god paslaǔ Ëdaj, ì ǔzâǔ sotnìkaǔ z′ celaahoǔcaǔ ì skarahodaǔ, ì pryvëǔ ìh da sâbe ǔ dom Gaspodnì, ì ǔčynìǔ z′ ìmì ǔgodu, ì ǔzâǔ z′ ìh klâtvu ǔ dome Gaspodnìm, ì pakazaǔ ìm carskaga syna; </i>


text:
і даў ім загад, сказаўшы: вось, што вы зрабеце: трэцяя частка з вас, з тых, што прыходзяць у суботу, будзе трымаць варту пры царскім доме; </p><i> ì daǔ ìm zagad, skazaǔšy: vos′, što vy zrabece: trècââ častka z vas, z tyh, što pryhodzâc′ u subotu, budze trymac′ vartu pry carskìm dome; </i>


text:
трэцяя частка каля брамы Сур, і трэцяя частка каля брамы ззаду целаахоўцаў, і трымайце варту дома, каб ня было якое пашкоды; </p><i> trècââ častka kalâ bramy Sur, ì trècââ častka kalâ bramy zzadu celaahoǔcaǔ, ì trymajce vartu doma, kab nâ bylo âkoe paškody; </i>


text:
і дзьве часткі з вас, з усіх, што адыходзяць у суботу, будуць трымаць варту каля дома Гасподняга дзеля цара; </p><i> ì dz′ve častkì z vas, z usìh, što adyhodzâc′ u subotu, buduc′ trymac′ vartu kalâ doma Gaspodnâga dzelâ cara; </i>


text:
і атачэце цара з усіх бакоў, кожны са зброяй сваёй у руцэ сваёй; і хто ўвайшоў бы ў рады, той хай будзе забіты; і будзьце пры цары, калі ён выходзіць і калі ўваходзіць. </p><i> ì atačèce cara z usìh bakoǔ, kožny sa zbroâj svaëj u rucè svaëj; ì hto ǔvajšoǔ by ǔ rady, toj haj budze zabìty; ì budz′ce pry cary, kalì ën vyhodzìc′ ì kalì ǔvahodzìc′. </i>


text:
<pb/>І зрабілі сотнікі ўсё, што загадаў Ёдай сьвятар і ўзялі кожны людзей сваіх, што прыходзяць у суботу і што адыходзяць у суботу, і прыйшлі да Ёдая сьвятара. </p><i> Ì zrabìlì sotnìkì ǔsë, što zagadaǔ Ëdaj s′vâtar ì ǔzâlì kožny lûdzej svaìh, što pryhodzâc′ u subotu ì što adyhodzâc′ u subotu, ì pryjšlì da Ëdaâ s′vâtara. </i>


text:
І раздаў сьвятар сотнікам дзіды і шчыты цара Давіда, якія былі ў доме Гасподнім. </p><i> Ì razdaǔ s′vâtar sotnìkam dzìdy ì ščyty cara Davìda, âkìâ bylì ǔ dome Gaspodnìm. </i>


text:
І сталі скараходы, кожны са зброяй ў руцэ сваёй, з правага боку дома да левага боку дома, каля ахвярніка і каля дома, вакол цара. </p><i> Ì stalì skarahody, kožny sa zbroâj ǔ rucè svaëj, z pravaga boku doma da levaga boku doma, kalâ ahvârnìka ì kalâ doma, vakol cara. </i>


text:
І вывеў ён царскага сына, і ўсклаў на яго царскі вянок і кляйноды, і ўцаравалі яго, і памазалі яго, і пляскалі ў далоні і ўсклікалі: хай жыве цар! </p><i> Ì vyveǔ ën carskaga syna, ì ǔsklaǔ na âgo carskì vânok ì klâjnody, ì ǔcaravalì âgo, ì pamazalì âgo, ì plâskalì ǔ dalonì ì ǔsklìkalì: haj žyve car! </i>


text:
<pb/>І пачула Гатолія голас народу, які бег, і пайшла да народу ў дом Гасподні. </p><i> Ì pačula Gatolìâ golas narodu, âkì beg, ì pajšla da narodu ǔ dom Gaspodnì. </i>


text:
І бачыць, і вось цар стаіць на ўзвышэньні, паводле звычаю, і князі і трубы каля цара; і ўвесь народ зямлі радуецца, і трубяць у трубы. І падрала Гатолія вопратку на сабе, і закрычала: змова! змова! </p><i> Ì bačyc′, ì vos′ car staìc′ na ǔzvyšèn′nì, pavodle zvyčaû, ì knâzì ì truby kalâ cara; ì ǔves′ narod zâmlì raduecca, ì trubâc′ u truby. Ì padrala Gatolìâ vopratku na sabe, ì zakryčala: zmova! zmova! </i>


text:
І даў загад Ёдай сьвятар сотнікам, начальнікам над войскам, і сказаў ім: выведзіце яе за рады, а хто пойдзе за ёю, забівайце мечам, бо сьвятар думаў, каб не забілі яе ў доме Гасподнім. </p><i> Ì daǔ zagad Ëdaj s′vâtar sotnìkam, načal′nìkam nad vojskam, ì skazaǔ ìm: vyvedzìce âe za rady, a hto pojdze za ëû, zabìvajce mečam, bo s′vâtar dumaǔ, kab ne zabìlì âe ǔ dome Gaspodnìm. </i>


text:
І далі ёй месца, і яна прайшла праз уваход конскі да дома царскага, і аддадзена сьмерці там. </p><i> Ì dalì ëj mesca, ì âna prajšla praz uvahod konskì da doma carskaga, ì addadzena s′mercì tam. </i>


text:
<pb/>І заключыў Ёдай запавет паміж Госпадам і царом і народам, каб ён быў народам Гасподнім, і паміж царом і народам. </p><i> Ì zaklûčyǔ Ëdaj zapavet pamìž Gospadam ì carom ì narodam, kab ën byǔ narodam Gaspodnìm, ì pamìž carom ì narodam. </i>


text:
І пайшоў увесь народ зямлі ў дом Ваала, і разбурылі ахвярнікі яго, і выявы ягоныя зусім пабілі, і Матфана, жраца Ваалавага, забілі перад ахвярнікамі. І ўстанавіў сьвятар нагляд над домам Гасподнім. </p><i> Ì pajšoǔ uves′ narod zâmlì ǔ dom Vaala, ì razburylì ahvârnìkì âgo, ì vyâvy âgonyâ zusìm pabìlì, ì Matfana, žraca Vaalavaga, zabìlì perad ahvârnìkamì. Ì ǔstanavìǔ s′vâtar naglâd nad domam Gaspodnìm. </i>


text:
І ўзяў сотнікаў і целаахоўцаў і скараходаў і ўвесь народ зямлі, і праводзілі цара з дома Гасподняга, і прыйшлі па дарозе праз браму целаахоўцаў у дом царскі; і ён сеў на троне цароў. </p><i> Ì ǔzâǔ sotnìkaǔ ì celaahoǔcaǔ ì skarahodaǔ ì ǔves′ narod zâmlì, ì pravodzìlì cara z doma Gaspodnâga, ì pryjšlì pa daroze praz bramu celaahoǔcaǔ u dom carskì; ì ën seǔ na trone caroǔ. </i>


text:
І весяліўся ўвесь народ зямлі, і горад супакоіўся. А Гатолію ўсьмерцілі мечам у царскім доме. </p><i> Ì vesâlìǔsâ ǔves′ narod zâmlì, ì gorad supakoìǔsâ. A Gatolìû ǔs′mercìlì mečam u carskìm dome. </i>


text:
У сёмы год Іуя зацараваў Ёас і сорак гадоў валадарыў у Ерусаліме. Імя маці ягонай Цыўя, зь Вірсавіі. </p><i> U sëmy god Ìuâ zacaravaǔ Ëas ì sorak gadoǔ valadaryǔ u Erusalìme. Ìmâ macì âgonaj Cyǔâ, z′ Vìrsavìì. </i>


text:
І рабіў Ёас спадобнае ў вачах Гасподніх ва ўсе дні свае, пакуль настаўляў яго сьвятар Ёдай; </p><i> Ì rabìǔ Ëas spadobnae ǔ vačah Gaspodnìh va ǔse dnì svae, pakul′ nastaǔlâǔ âgo s′vâtar Ëdaj; </i>


text:
толькі вышыні ня былі адменены; народ яшчэ прыносіў ахвяры і дымленьні на вышынях. </p><i> tol′kì vyšynì nâ bylì admeneny; narod âščè prynosìǔ ahvâry ì dymlen′nì na vyšynâh. </i>


text:
<pb/>І сказаў Ёас сьвятарам: усё срэбра, якое пасьвячаецца, якое прыносяць у дом Гасподні, срэбра ад тых, што праходзяць, срэбра, якое ўносіцца за кожную душу паводле ацэнкі, усё срэбра, колькі каму находзіць на сэрца, прынесьці ў дом Гасподні. </p><i> Ì skazaǔ Ëas s′vâtaram: usë srèbra, âkoe pas′vâčaecca, âkoe prynosâc′ u dom Gaspodnì, srèbra ad tyh, što prahodzâc′, srèbra, âkoe ǔnosìcca za kožnuû dušu pavodle acènkì, usë srèbra, kol′kì kamu nahodzìc′ na sèrca, prynes′cì ǔ dom Gaspodnì. </i>


text:
хай бяруць сьвятары сабе, кожны ў свайго знаёмага, і хай папраўляюць яны пашкоджанае ў храме, усюды, дзе знойдзецца пашкода. </p><i> haj bâruc′ s′vâtary sabe, kožny ǔ svajgo znaëmaga, ì haj papraǔlâûc′ âny paškodžanae ǔ hrame, usûdy, dze znojdzecca paškoda. </i>


text:
<pb/>Але як да дваццаць трэцяга года цара Ёаса сьвятары не папраўлялі пашкодаў у храме, </p><i> Ale âk da dvaccac′ trècâga goda cara Ëasa s′vâtary ne papraǔlâlì paškodaǔ u hrame, </i>


text:
дык цар Ёас паклікаў сьвятара Ёдая і сьвятароў і сказаў ім: чаму вы не папраўляеце пашкодаў у храме? Не бярэце ж ад сёньня срэбра ў знаёмых сваіх, а на паправу шкоды ў храме аддайце яго. </p><i> dyk car Ëas paklìkaǔ s′vâtara Ëdaâ ì s′vâtaroǔ ì skazaǔ ìm: čamu vy ne papraǔlâece paškodaǔ u hrame? Ne bârèce ž ad sën′nâ srèbra ǔ znaëmyh svaìh, a na papravu škody ǔ hrame addajce âgo. </i>


text:
І згадзіліся сьвятары ня браць срэбра ў народу на паправу пашкодаў у храме. </p><i> Ì zgadzìlìsâ s′vâtary nâ brac′ srèbra ǔ narodu na papravu paškodaǔ u hrame. </i>


text:
<pb/>І ўзяў сьвятар Ёдай адну скрынку, і зрабіў дзірку наверсе яе, і паставіў яе каля ахвярніка з правага боку, дзе ўваходзілі ў дом Гасподні. І клалі туды сьвятары, якія стаялі на варце каля парога, усё срэбра, якое прыносілі ў дом Гасподні. </p><i> Ì ǔzâǔ s′vâtar Ëdaj adnu skrynku, ì zrabìǔ dzìrku naverse âe, ì pastavìǔ âe kalâ ahvârnìka z pravaga boku, dze ǔvahodzìlì ǔ dom Gaspodnì. Ì klalì tudy s′vâtary, âkìâ staâlì na varce kalâ paroga, usë srèbra, âkoe prynosìlì ǔ dom Gaspodnì. </i>


text:
І калі бачылі, што многа срэбра ў скрынцы, прыходзіў пісец царскі і першасьвятар, і завязвалі ў мяхі і пералічвалі срэбра, знойдзенае ў доме Гасподнім; </p><i> Ì kalì bačylì, što mnoga srèbra ǔ skryncy, pryhodzìǔ pìsec carskì ì peršas′vâtar, ì zavâzvalì ǔ mâhì ì peralìčvalì srèbra, znojdzenae ǔ dome Gaspodnìm; </i>


text:
і аддавалі палічанае срэбра ў рукі майстрам, якія вялі работы і былі прыстаўлены да дома Гасподняга, а яны трацілі яго на цесьляроў і будаўнікоў, якія працавалі ў доме Гасподнім. </p><i> ì addavalì palìčanae srèbra ǔ rukì majstram, âkìâ vâlì raboty ì bylì prystaǔleny da doma Gaspodnâga, a âny tracìlì âgo na ces′lâroǔ ì budaǔnìkoǔ, âkìâ pracavalì ǔ dome Gaspodnìm. </i>


text:
і на тых, што ладзілі сьцены, і на камнясекаў, а таксама на куплю драўніны і цясанага каменю і на папраўку пашкодаў у доме Гасподнім, і на ўсё, што трацілася на падтрыманьне храма. </p><i> ì na tyh, što ladzìlì s′ceny, ì na kamnâsekaǔ, a taksama na kuplû draǔnìny ì câsanaga kamenû ì na papraǔku paškodaǔ u dome Gaspodnìm, ì na ǔsë, što tracìlasâ na padtryman′ne hrama. </i>


text:
Але ня зроблена было для дома Гасподняга срэбных місак, нажоў, чашаў, труб, усякага начыньня залатога і начыньня срэбнага з срэбра, што прыносяць у дом Гасподні, </p><i> Ale nâ zroblena bylo dlâ doma Gaspodnâga srèbnyh mìsak, nažoǔ, čašaǔ, trub, usâkaga načyn′nâ zalatoga ì načyn′nâ srèbnaga z srèbra, što prynosâc′ u dom Gaspodnì, </i>


text:
работным майстрам аддавалі яго, і папраўлялі ім дом Гасподні. </p><i> rabotnym majstram addavalì âgo, ì papraǔlâlì ìm dom Gaspodnì. </i>


text:
І не патрабавалі адказу ў тых людзей, якім даручалі срэбра на раздачу майстрам, бо яны працавалі сумленна. </p><i> Ì ne patrabavalì adkazu ǔ tyh lûdzej, âkìm daručalì srèbra na razdaču majstram, bo âny pracavalì sumlenna. </i>


text:
Срэбра за ахвяру па злачынстве і срэбра за ахвяру па грэху ня ўносілі ў дом Гасподні: сьвятарам яно належала. </p><i> Srèbra za ahvâru pa zlačynstve ì srèbra za ahvâru pa grèhu nâ ǔnosìlì ǔ dom Gaspodnì: s′vâtaram âno naležala. </i>


text:
<pb/>Тады выступіў у паход Азаіл, цар Сірыйскі, і пайшоў вайною на Гет, і ўзяў яго; і намерыўся Азаіл ісьці на Ерусалім. </p><i> Tady vystupìǔ u pahod Azaìl, car Sìryjskì, ì pajšoǔ vajnoû na Get, ì ǔzâǔ âgo; ì nameryǔsâ Azaìl ìs′cì na Erusalìm. </i>


text:
Але Ёас, цар Юдэйскі, узяў усё ахвяраванае, што ахвяравалі храму Ёсафат, і Ёрам і Ахозія, бацькі ягоныя, цары Юдэйскія, і што ён сам ахвяраваў, і ўсё золата, знойдзенае ў скарбніцах дома Гасподняга і дома царскага, і паслаў Азаілу, цару Сірыйскаму; і ён адступіў ад Ерусаліма. </p><i> Ale Ëas, car Ûdèjskì, uzâǔ usë ahvâravanae, što ahvâravalì hramu Ësafat, ì Ëram ì Ahozìâ, bac′kì âgonyâ, cary Ûdèjskìâ, ì što ën sam ahvâravaǔ, ì ǔsë zolata, znojdzenae ǔ skarbnìcah doma Gaspodnâga ì doma carskaga, ì paslaǔ Azaìlu, caru Sìryjskamu; ì ën adstupìǔ ad Erusalìma. </i>


text:
<pb/>Астатняе пра Ёаса і пра ўсё, што ён зрабіў, напісана ў летапісе цароў Юдэйскіх. </p><i> Astatnâe pra Ëasa ì pra ǔsë, što ën zrabìǔ, napìsana ǔ letapìse caroǔ Ûdèjskìh. </i>


text:
І паўсталі слугі ягоныя, і забілі Ёаса ў доме Міло, на дарозе да Сілы. </p><i> Ì paǔstalì slugì âgonyâ, ì zabìlì Ëasa ǔ dome Mìlo, na daroze da Sìly. </i>


text:
Яго забілі слугі ягоныя: Ёзакар, сын Шымэаты, і Егазавад, сын Шамэры; і ён памёр, і пахавалі яго з бацькамі ягонымі ў горадзе Давідавым. І зацараваў Амасія, сын ягоны, замест яго. </p><i> Âgo zabìlì slugì âgonyâ: Ëzakar, syn Šymèaty, ì Egazavad, syn Šamèry; ì ën pamër, ì pahavalì âgo z bac′kamì âgonymì ǔ goradze Davìdavym. Ì zacaravaǔ Amasìâ, syn âgony, zamest âgo. </i>


text:
<pb/>У дваццаць трэці год Ёаса, сына Ахозіінага, цара Юдэйскага, зацараваў Ёахаз, сын Іуя, над Ізраілем у Самарыі, і валадарыў сямнаццаць гадоў, </p><i> U dvaccac′ trècì god Ëasa, syna Ahozììnaga, cara Ûdèjskaga, zacaravaǔ Ëahaz, syn Ìuâ, nad Ìzraìlem u Samaryì, ì valadaryǔ sâmnaccac′ gadoǔ, </i>


text:
і рабіў благое ў вачах Гасподніх, і хадзіў у грахах Ераваама, сына Наватавага, які ўвёў Ізраіля ў грэх, і не адставаў ад іх. </p><i> ì rabìǔ blagoe ǔ vačah Gaspodnìh, ì hadzìǔ u grahah Eravaama, syna Navatavaga, âkì ǔvëǔ Ìzraìlâ ǔ grèh, ì ne adstavaǔ ad ìh. </i>


text:
І загарэўся гнеў Госпада на Ізраіля, і Ён аддаваў іх у руку Азаіла, цара Сірыйскага, і ў руку Венадада, сына Азаілавага, ва ўсе дні. </p><i> Ì zagarèǔsâ gneǔ Gospada na Ìzraìlâ, ì Ën addavaǔ ìh u ruku Azaìla, cara Sìryjskaga, ì ǔ ruku Venadada, syna Azaìlavaga, va ǔse dnì. </i>


text:
<pb/>І памаліўся Ёахаз абліччу Гасподняму, і пачуў яго Гасподзь, бо бачыў прыгнечанасьць Ізраільцян, бо цясьніў іх цар Сірыйскі. </p><i> Ì pamalìǔsâ Ëahaz ablìčču Gaspodnâmu, ì pačuǔ âgo Gaspodz′, bo bačyǔ prygnečanas′c′ Ìzraìl′cân, bo câs′nìǔ ìh car Sìryjskì. </i>


text:
І даў Гасподзь Ізраільцянам збаўцу, і выйшлі яны з-пад рукі Сірыйцаў, і жылі сыны Ізраілевыя ў намётах сваіх, як учора і заўчора. </p><i> Ì daǔ Gaspodz′ Ìzraìl′cânam zbaǔcu, ì vyjšlì âny z-pad rukì Sìryjcaǔ, ì žylì syny Ìzraìlevyâ ǔ namëtah svaìh, âk učora ì zaǔčora. </i>


text:
Аднак не адступалі ад грахоў дома Ераваама, які ўвёў Ізраіля ў грэх; хадзілі ў іх, і дуброва стаяла ў Самарыі. </p><i> Adnak ne adstupalì ad grahoǔ doma Eravaama, âkì ǔvëǔ Ìzraìlâ ǔ grèh; hadzìlì ǔ ìh, ì dubrova staâla ǔ Samaryì. </i>


text:
У Ёахаза заставалася войска толькі пяцьдзясят вершнікаў, дзесяць калясьніц і дзесяць тысяч пешых, бо вынішчыў іх цар Сірыйскі і абярнуў іх у пыл на патаптаньне. </p><i> U Ëahaza zastavalasâ vojska tol′kì pâc′dzâsât veršnìkaǔ, dzesâc′ kalâs′nìc ì dzesâc′ tysâč pešyh, bo vynìščyǔ ìh car Sìryjskì ì abârnuǔ ìh u pyl na pataptan′ne. </i>


text:
<pb/>Астатняе пра Ёахаза і пра ўсё, што ён зрабіў, і пра мужныя подзьвігі ягоныя, напісана ў летапісе цароў Ізраільскіх. </p><i> Astatnâe pra Ëahaza ì pra ǔsë, što ën zrabìǔ, ì pra mužnyâ podz′vìgì âgonyâ, napìsana ǔ letapìse caroǔ Ìzraìl′skìh. </i>


text:
І спачыў Ёахаз з бацькамі сваімі, і пахавалі яго ў Самарыі. І зацараваў Ёас, сын ягоны, замест яго. </p><i> Ì spačyǔ Ëahaz z bac′kamì svaìmì, ì pahavalì âgo ǔ Samaryì. Ì zacaravaǔ Ëas, syn âgony, zamest âgo. </i>


text:
У трыццаць сёмы год Ёаса, цара Юдэйскага, зацараваў Ёас, сын Ёахазаў, над Ізраілем у Самарыі, і валадарыў шаснаццаць гадоў, </p><i> U tryccac′ sëmy god Ëasa, cara Ûdèjskaga, zacaravaǔ Ëas, syn Ëahazaǔ, nad Ìzraìlem u Samaryì, ì valadaryǔ šasnaccac′ gadoǔ, </i>


text:
і рабіў благое ў вачах Гасподніх; не адставаў ад усіх грахоў Ераваама, сына Наватавага, які ўвёў Ізраіля ў грэх, а хадзіў у іх. </p><i> ì rabìǔ blagoe ǔ vačah Gaspodnìh; ne adstavaǔ ad usìh grahoǔ Eravaama, syna Navatavaga, âkì ǔvëǔ Ìzraìlâ ǔ grèh, a hadzìǔ u ìh. </i>


text:
Астатняе пра Ёаса і пра ўсё, што ён зрабіў, і пра мужныя подзьвігі ягоныя, як ён ваяваў з Амасіем, царом Юдэйскім, напісана ў летапісе цароў Ізраільскіх. </p><i> Astatnâe pra Ëasa ì pra ǔsë, što ën zrabìǔ, ì pra mužnyâ podz′vìgì âgonyâ, âk ën vaâvaǔ z Amasìem, carom Ûdèjskìm, napìsana ǔ letapìse caroǔ Ìzraìl′skìh. </i>


text:
І спачыў Ёас з бацькамі сваімі, а Ераваам сеў на троне яго. І пахаваны Ёас у Самарыі з царамі Ізраільскімі. </p><i> Ì spačyǔ Ëas z bac′kamì svaìmì, a Eravaam seǔ na trone âgo. Ì pahavany Ëas u Samaryì z caramì Ìzraìl′skìmì. </i>


text:
Елісей захварэў на хваробу, ад якое пасьля і памёр. І прыйшоў да яго Ёас, цар Ізраільскі, і плакаў над ім, і казаў: бацька мой! бацька мой! калясьніца Ізраіля і коньніца ягоная! </p><i> Elìsej zahvarèǔ na hvarobu, ad âkoe pas′lâ ì pamër. Ì pryjšoǔ da âgo Ëas, car Ìzraìl′skì, ì plakaǔ nad ìm, ì kazaǔ: bac′ka moj! bac′ka moj! kalâs′nìca Ìzraìlâ ì kon′nìca âgonaâ! </i>


text:
І сказаў яму Елісей: вазьмі лук і стрэлы. І ўзяў ён лук і стрэлы. </p><i> Ì skazaǔ âmu Elìsej: vaz′mì luk ì strèly. Ì ǔzâǔ ën luk ì strèly. </i>


text:
І сказаў цару Ізраільскаму: пакладзі руку тваю на лук. І паклаў ён руку сваю. І паклаў Елісей рукі свае на рукі цара, </p><i> Ì skazaǔ caru Ìzraìl′skamu: pakladzì ruku tvaû na luk. Ì paklaǔ ën ruku svaû. Ì paklaǔ Elìsej rukì svae na rukì cara, </i>


text:
і сказаў: адчыні акно на ўсход. І ён адчыніў. І сказаў Елісей: стрэльні. І ён стрэліў. І сказаў: гэта страла збавеньня ад Госпада і страла збавеньня супроць Сірыі, і ты паб'еш Сірыйцаў у Атэку дарэшты. </p><i> ì skazaǔ: adčynì akno na ǔshod. Ì ën adčynìǔ. Ì skazaǔ Elìsej: strèl′nì. Ì ën strèlìǔ. Ì skazaǔ: gèta strala zbaven′nâ ad Gospada ì strala zbaven′nâ suproc′ Sìryì, ì ty pab'eš Sìryjcaǔ u Atèku darèšty. </i>


text:
І сказаў Елісей: вазьмі стрэлы. І ён узяў. І сказаў цару Ізраільскаму: бі па зямлі. І ўдарыў ён тры разы, і спыніўся. </p><i> Ì skazaǔ Elìsej: vaz′mì strèly. Ì ën uzâǔ. Ì skazaǔ caru Ìzraìl′skamu: bì pa zâmlì. Ì ǔdaryǔ ën try razy, ì spynìǔsâ. </i>


text:
І ўгневаўся на яго чалавек Божы і сказаў: трэба было біць пяць ці шэсьць разоў, тады ты пабіў бы Сірыйцаў зусім, а цяпер толькі тры разы паб'еш Сірыйцаў. </p><i> Ì ǔgnevaǔsâ na âgo čalavek Božy ì skazaǔ: trèba bylo bìc′ pâc′ cì šès′c′ razoǔ, tady ty pabìǔ by Sìryjcaǔ zusìm, a câper tol′kì try razy pab'eš Sìryjcaǔ. </i>


text:
<pb/>І памёр Елісей, і пахавалі яго. І полчышчы Маавіцян прыйшлі ў зямлю на другі год. </p><i> Ì pamër Elìsej, ì pahavalì âgo. Ì polčyščy Maavìcân pryjšlì ǔ zâmlû na drugì god. </i>


text:
І было, што калі хавалі аднаго чалавека, дык, убачыўшы гэта полчышча, пахавальнікі кінулі таго чалавека ў магілу Елісеевую, і ён, падаючы, дакрануўся да касьцей Елісея, і ажыў, і ўстаў на ногі свае. </p><i> Ì bylo, što kalì havalì adnago čalaveka, dyk, ubačyǔšy gèta polčyšča, pahaval′nìkì kìnulì tago čalaveka ǔ magìlu Elìseevuû, ì ën, padaûčy, dakranuǔsâ da kas′cej Elìseâ, ì ažyǔ, ì ǔstaǔ na nogì svae. </i>


text:
<pb/>Азаіл, цар Сірыйскі, цясьніў Ізраільцян ва ўсе дні Ёахаза. </p><i> Azaìl, car Sìryjskì, câs′nìǔ Ìzraìl′cân va ǔse dnì Ëahaza. </i>


text:
Але Гасподзь умілажаліўся зь іх і памілаваў іх, і зьвярнуўся да іх дзеля запавету Свайго з Абрагамам, Ісакам і Якавам, і не хацеў зьнішчыць іх, і не адхіліў іх ад аблічча Свайго дагэтуль. </p><i> Ale Gaspodz′ umìlažalìǔsâ z′ ìh ì pamìlavaǔ ìh, ì z′vârnuǔsâ da ìh dzelâ zapavetu Svajgo z Abragamam, Ìsakam ì Âkavam, ì ne haceǔ z′nìščyc′ ìh, ì ne adhìlìǔ ìh ad ablìčča Svajgo dagètul′. </i>


text:
І памёр Азаіл, цар Сірыйскі, і зацараваў Венадад, сын ягоны, замест яго. </p><i> Ì pamër Azaìl, car Sìryjskì, ì zacaravaǔ Venadad, syn âgony, zamest âgo. </i>


text:
І ўзяў назад Ёас, сын Ёахаза, з рукі Венадада, сына Азаілавага, гарады, якія ён узяў вайною з рукі бацькі ягонага, Ёахаза. Тры разы разьбіў яго Ёас і вярнуў гарады Ізраілевыя. </p><i> Ì ǔzâǔ nazad Ëas, syn Ëahaza, z rukì Venadada, syna Azaìlavaga, garady, âkìâ ën uzâǔ vajnoû z rukì bac′kì âgonaga, Ëahaza. Try razy raz′bìǔ âgo Ëas ì vârnuǔ garady Ìzraìlevyâ. </i>


text:
<pb/>У другі год Ёаса, сына Ёахазавага, цара Ізраільскага, зацараваў Амасія, сын Ёаса, цар Юдэйскі: </p><i> U drugì god Ëasa, syna Ëahazavaga, cara Ìzraìl′skaga, zacaravaǔ Amasìâ, syn Ëasa, car Ûdèjskì: </i>


text:
дваццаць пяць гадоў было яму, калі зацараваў, і дваццаць дзевяць гадоў валадарыў у Ерусаліме. Імя маці ягонай Егаадань, зь Ерусаліма. </p><i> dvaccac′ pâc′ gadoǔ bylo âmu, kalì zacaravaǔ, ì dvaccac′ dzevâc′ gadoǔ valadaryǔ u Erusalìme. Ìmâ macì âgonaj Egaadan′, z′ Erusalìma. </i>


text:
І рабіў ён добрае ў вачах Гасподніх, хоць і ня так, як бацька ягоны Давід: ён ва ўсім рабіў так, як бацька яго Ёас. </p><i> Ì rabìǔ ën dobrae ǔ vačah Gaspodnìh, hoc′ ì nâ tak, âk bac′ka âgony Davìd: ën va ǔsìm rabìǔ tak, âk bac′ka âgo Ëas. </i>


text:
Толькі вышыні ня былі адменены: народ учыняў яшчэ ахвяры і дымленьні на вышынях. </p><i> Tol′kì vyšynì nâ bylì admeneny: narod učynâǔ âščè ahvâry ì dymlen′nì na vyšynâh. </i>


text:
<pb/>Калі ўмацавалася царства ў руках яго, тады ён аддаў сьмерці слуг сваіх, якія забілі цара, бацьку ягонага. </p><i> Kalì ǔmacavalasâ carstva ǔ rukah âgo, tady ën addaǔ s′mercì slug svaìh, âkìâ zabìlì cara, bac′ku âgonaga. </i>


text:
Але дзяцей забойцаў не забіў, бо напісана ў кнізе закона Майсеевага, у якой наказваў Гасподзь, кажучы: не павінны быць караныя сьмерцю бацькі за дзяцей, ні дзеці не павінны быць караныя сьмерцю за бацькоў, а кожны за сваё злачынства павінен быць караны сьмерцю. </p><i> Ale dzâcej zabojcaǔ ne zabìǔ, bo napìsana ǔ knìze zakona Majseevaga, u âkoj nakazvaǔ Gaspodz′, kažučy: ne pavìnny byc′ karanyâ s′mercû bac′kì za dzâcej, nì dzecì ne pavìnny byc′ karanyâ s′mercû za bac′koǔ, a kožny za svaë zlačynstva pavìnen byc′ karany s′mercû. </i>


text:
<pb/>Ён пабіў дзесяць тысяч Ідумэянаў у даліне Саляной, і ўзяў Сэлу вайною, і даў ёй імя Ёктэіл, якое і да сёньня. </p><i> Ën pabìǔ dzesâc′ tysâč Ìdumèânaǔ u dalìne Salânoj, ì ǔzâǔ Sèlu vajnoû, ì daǔ ëj ìmâ Ëktèìl, âkoe ì da sën′nâ. </i>


text:
Тады паслаў Амасія паслоў да Ёаса, цара Ізраільскага, сына Ёахаза, сына Іуя, сказаць: выйдзі, пабачымся асабіста. </p><i> Tady paslaǔ Amasìâ pasloǔ da Ëasa, cara Ìzraìl′skaga, syna Ëahaza, syna Ìuâ, skazac′: vyjdzì, pabačymsâ asabìsta. </i>


text:
І паслаў Ёас, цар Ізраільскі, да Амасіія, цара Юдэйскага, сказаць: цярне, якое на Ліване, паслаў да кедра, які таксама на Ліване, сказаць: аддай дачку сваю за жонку сыну майму. Але прайшлі дзікія зьвяры, што на Ліване, і вытапталі гэтае цярне. </p><i> Ì paslaǔ Ëas, car Ìzraìl′skì, da Amasììâ, cara Ûdèjskaga, skazac′: cârne, âkoe na Lìvane, paslaǔ da kedra, âkì taksama na Lìvane, skazac′: addaj dačku svaû za žonku synu majmu. Ale prajšlì dzìkìâ z′vâry, što na Lìvane, ì vytaptalì gètae cârne. </i>


text:
Ты пабіў Ідумэянаў, і заганарылася сэрца тваё. Вялічайся і сядзі ў сябе дома. Навошта табе распальваць свару сабе на бяду? Загінеш ты і Юда з табою. </p><i> Ty pabìǔ Ìdumèânaǔ, ì zaganarylasâ sèrca tvaë. Vâlìčajsâ ì sâdzì ǔ sâbe doma. Navošta tabe raspal′vac′ svaru sabe na bâdu? Zagìneš ty ì Ûda z taboû. </i>


text:
Але не паслухаўся Амасія. І выступіў Ёас, цар Ізраільскі, і пабачыліся асабіста ён і Амасія, цар Юдэйскі, у Бэтсамісе, што ў Юдэі. </p><i> Ale ne pasluhaǔsâ Amasìâ. Ì vystupìǔ Ëas, car Ìzraìl′skì, ì pabačylìsâ asabìsta ën ì Amasìâ, car Ûdèjskì, u Bètsamìse, što ǔ Ûdèì. </i>


text:
І разьбіты былі Юдэі Ізраільцянамі, і разьбегліся па намётах сваіх. </p><i> Ì raz′bìty bylì Ûdèì Ìzraìl′cânamì, ì raz′beglìsâ pa namëtah svaìh. </i>


text:
І Амасію, цара Юдэйскага, сына Ёаса, сына Ахозіі, захапіў Ёас, цар Ізраільскі, у Бэтсамісе, і пайшоў у Ерусалім і разбурыў сьцяну Ерусалімскую ад брамы Яфрэмавай да брамаў вуглавых на чатырыста локцяў. </p><i> Ì Amasìû, cara Ûdèjskaga, syna Ëasa, syna Ahozìì, zahapìǔ Ëas, car Ìzraìl′skì, u Bètsamìse, ì pajšoǔ u Erusalìm ì razburyǔ s′cânu Erusalìmskuû ad bramy Âfrèmavaj da bramaǔ vuglavyh na čatyrysta lokcâǔ. </i>


text:
І ўзяў усё золата і срэбра, і ўвесь посуд, які знайшоўся ў доме Гасподнім і ў скарбніцах царскага дома, і заложнікаў, і вярнуўся ў Самарыю. </p><i> Ì ǔzâǔ usë zolata ì srèbra, ì ǔves′ posud, âkì znajšoǔsâ ǔ dome Gaspodnìm ì ǔ skarbnìcah carskaga doma, ì založnìkaǔ, ì vârnuǔsâ ǔ Samaryû. </i>


text:
Астатняе пра Ёаса, што ён зрабіў, і пра мужныя подзьвігі ягоныя, і як ён ваяваў з Амасіем, царом Юдэйскім, напісанага ў летапісе цароў Ізраільскіх. </p><i> Astatnâe pra Ëasa, što ën zrabìǔ, ì pra mužnyâ podz′vìgì âgonyâ, ì âk ën vaâvaǔ z Amasìem, carom Ûdèjskìm, napìsanaga ǔ letapìse caroǔ Ìzraìl′skìh. </i>


text:
І спачыў Ёас з бацькамі сваімі, і пахаваны ў Самарыі з царамі Ізраільскімі. І зацараваў Ераваам, сын ягоны, замест яго. </p><i> Ì spačyǔ Ëas z bac′kamì svaìmì, ì pahavany ǔ Samaryì z caramì Ìzraìl′skìmì. Ì zacaravaǔ Eravaam, syn âgony, zamest âgo. </i>


text:
<pb/>І жыў Амасія, сын Ёасаў, цар Юдэйскі, пасьля сьмерці Ёаса, сына Ёахазавага, цара Ізраільскага, пятнаццаць гадоў. </p><i> Ì žyǔ Amasìâ, syn Ëasaǔ, car Ûdèjskì, pas′lâ s′mercì Ëasa, syna Ëahazavaga, cara Ìzraìl′skaga, pâtnaccac′ gadoǔ. </i>


text:
Астатнія дзеі Амасіі запісаны ў летапісе цароў Юдэйскіх. </p><i> Astatnìâ dzeì Amasìì zapìsany ǔ letapìse caroǔ Ûdèjskìh. </i>


text:
І склалі супроць яго змову ў Ерусаліме, і ўцёк ён у Лахіс. І паслалі за ім у Лахіс, і забілі яго там. </p><i> Ì sklalì suproc′ âgo zmovu ǔ Erusalìme, ì ǔcëk ën u Lahìs. Ì paslalì za ìm u Lahìs, ì zabìlì âgo tam. </i>


text:
І прывезьлі яго на конях, і пахаваны ён быў у Ерусаліме з бацькамі сваімі ў горадзе Давідавым. </p><i> Ì pryvez′lì âgo na konâh, ì pahavany ën byǔ u Erusalìme z bac′kamì svaìmì ǔ goradze Davìdavym. </i>


text:
І ўзяў увесь народ Юдэйскі Азарыю, якому было шаснаццаць гадоў, і ўзьвялі яго ў цара замест бацькі ягонага Амасія. </p><i> Ì ǔzâǔ uves′ narod Ûdèjskì Azaryû, âkomu bylo šasnaccac′ gadoǔ, ì ǔz′vâlì âgo ǔ cara zamest bac′kì âgonaga Amasìâ. </i>


text:
Ён забудаваў Элат і вярнуў яго Юдэі, пасьля таго як цар спачыў з бацькамі сваімі. </p><i> Ën zabudavaǔ Èlat ì vârnuǔ âgo Ûdèì, pas′lâ tago âk car spačyǔ z bac′kamì svaìmì. </i>


text:
У пятнаццаты год Амасіі, сына Ёасавага, цара Юдэйскага, зацараваў Ераваам, сын Ёасаў, цар Ізраільскі, у Самарыі і валадарыў сорак адзін год, </p><i> U pâtnaccaty god Amasìì, syna Ëasavaga, cara Ûdèjskaga, zacaravaǔ Eravaam, syn Ëasaǔ, car Ìzraìl′skì, u Samaryì ì valadaryǔ sorak adzìn god, </i>


text:
і рабіў ён благое ў вачах Гасподніх: не адступаўся ад усіх грахоў Ераваама, сына Наватавага, які ўвёў Ізраіля ў грэх. </p><i> ì rabìǔ ën blagoe ǔ vačah Gaspodnìh: ne adstupaǔsâ ad usìh grahoǔ Eravaama, syna Navatavaga, âkì ǔvëǔ Ìzraìlâ ǔ grèh. </i>


text:
Ён аднавіў межы Ізраіля, ад уваходу ў Эмат да мора пустыні, паводле слова Госпада Бога Ізраілевага, якое Ён сказаў праз раба Свайго Ёну, сына Аматыінага, прарока з Гатхэфэра, </p><i> Ën adnavìǔ mežy Ìzraìlâ, ad uvahodu ǔ Èmat da mora pustynì, pavodle slova Gospada Boga Ìzraìlevaga, âkoe Ën skazaǔ praz raba Svajgo Ënu, syna Amatyìnaga, praroka z Gathèfèra, </i>


text:
бо Гасподзь бачыў бедства Ізраіля, вельмі горкае, так што не заставалася ні замкнутага, ні таго, хто застаўся, і ня было памочніка ў Ізраіля. </p><i> bo Gaspodz′ bačyǔ bedstva Ìzraìlâ, vel′mì gorkae, tak što ne zastavalasâ nì zamknutaga, nì tago, hto zastaǔsâ, ì nâ bylo pamočnìka ǔ Ìzraìlâ. </i>


text:
І не захацеў Гасподзь выкараніць імя Ізраільцян з паднябеснай, і выратаваў іх рукою Ераваама, сына Ёасавага. </p><i> Ì ne zahaceǔ Gaspodz′ vykaranìc′ ìmâ Ìzraìl′cân z padnâbesnaj, ì vyratavaǔ ìh rukoû Eravaama, syna Ëasavaga. </i>


text:
<pb/>Астатняе пра Ераваама і пра ўсё, што ён зрабіў, і пра мужныя подзьвігі ягоныя, як ён ваяваў і як вярнуў Ізраілю Дамаск і Эмат, што належаў Юду, напісана ў летапісе цароў Ізраільскіх. </p><i> Astatnâe pra Eravaama ì pra ǔsë, što ën zrabìǔ, ì pra mužnyâ podz′vìgì âgonyâ, âk ën vaâvaǔ ì âk vârnuǔ Ìzraìlû Damask ì Èmat, što naležaǔ Ûdu, napìsana ǔ letapìse caroǔ Ìzraìl′skìh. </i>


text:
І спачыў Ераваам з бацькамі сваімі, з царамі Ізраільскімі. І зацараваў Захарый, сын ягоны, замест яго. </p><i> Ì spačyǔ Eravaam z bac′kamì svaìmì, z caramì Ìzraìl′skìmì. Ì zacaravaǔ Zaharyj, syn âgony, zamest âgo. </i>


text:
<pb/>У дваццаць сёмы год Ераваама, цара Ізраільскага, зацараваў Азарый, сын Амасія, цар Юдэйскі: </p><i> U dvaccac′ sëmy god Eravaama, cara Ìzraìl′skaga, zacaravaǔ Azaryj, syn Amasìâ, car Ûdèjskì: </i>


text:
шаснаццаць гадоў было яму, калі зацараваў, і пяцьдзясят два гады валадарыў у Ерусаліме. Імя маці ягонай Ехолія, зь Ерусаліма. </p><i> šasnaccac′ gadoǔ bylo âmu, kalì zacaravaǔ, ì pâc′dzâsât dva gady valadaryǔ u Erusalìme. Ìmâ macì âgonaj Eholìâ, z′ Erusalìma. </i>


text:
Ён рабіў спадобнае ў вачах Гасподніх ва ўсім так, як рабіў Амасій, бацька ягоны. </p><i> Ën rabìǔ spadobnae ǔ vačah Gaspodnìh va ǔsìm tak, âk rabìǔ Amasìj, bac′ka âgony. </i>


text:
І пабіў Гасподзь цара, і быў ён пракажоны да дня сьмерці сваёй і жыў у асобным доме. А Ётам, сын цароў, начальнічаў над палацам і кіраваў народам зямлі. </p><i> Ì pabìǔ Gaspodz′ cara, ì byǔ ën prakažony da dnâ s′mercì svaëj ì žyǔ u asobnym dome. A Ëtam, syn caroǔ, načal′nìčaǔ nad palacam ì kìravaǔ narodam zâmlì. </i>


text:
<pb/>Астатняе пра Азарыя і пра ўсё, што ён зрабіў, напісана ў летапісе цароў Юдэйскіх. </p><i> Astatnâe pra Azaryâ ì pra ǔsë, što ën zrabìǔ, napìsana ǔ letapìse caroǔ Ûdèjskìh. </i>


text:
І спачыў Азарый з бацькамі сваімі, і пахавалі яго з бацькамі ягонымі ў горадзе Давідавым. І зацараваў Ётам, сын ягоны, замест яго. </p><i> Ì spačyǔ Azaryj z bac′kamì svaìmì, ì pahavalì âgo z bac′kamì âgonymì ǔ goradze Davìdavym. Ì zacaravaǔ Ëtam, syn âgony, zamest âgo. </i>


text:
У трыццаць восьмы год Азарыя, цара Юдэйскага, зацараваў Захарый, сын Ераваама, над Ізраілем у Самарыі і валадарыў шэсьць месяцаў. </p><i> U tryccac′ vos′my god Azaryâ, cara Ûdèjskaga, zacaravaǔ Zaharyj, syn Eravaama, nad Ìzraìlem u Samaryì ì valadaryǔ šès′c′ mesâcaǔ. </i>


text:
Ён рабіў благое ў вачах Гасподніх, як рабілі бацькі ягоныя; не адставаў ад грахоў Ераваама, сына Наватавага, які ўвёў Ізраіля ў грэх. </p><i> Ën rabìǔ blagoe ǔ vačah Gaspodnìh, âk rabìlì bac′kì âgonyâ; ne adstavaǔ ad grahoǔ Eravaama, syna Navatavaga, âkì ǔvëǔ Ìzraìlâ ǔ grèh. </i>


text:
І склаў супроць яго змову Сэлум, сын Явіса, і ўдарыў яго перад народам, і забіў яго, і зацараваў замест яго. </p><i> Ì sklaǔ suproc′ âgo zmovu Sèlum, syn Âvìsa, ì ǔdaryǔ âgo perad narodam, ì zabìǔ âgo, ì zacaravaǔ zamest âgo. </i>


text:
Астатняе пра Захарыя напісана ў летапісе цароў Ізраільскіх. </p><i> Astatnâe pra Zaharyâ napìsana ǔ letapìse caroǔ Ìzraìl′skìh. </i>


text:
Такое было слова Госпада, якое Ён сказаў Іую, сказаўшы: сыны твае да чацьвёртага роду будуць сядзець на троне Ізраілевым. І збылося так. </p><i> Takoe bylo slova Gospada, âkoe Ën skazaǔ Ìuû, skazaǔšy: syny tvae da čac′vërtaga rodu buduc′ sâdzec′ na trone Ìzraìlevym. Ì zbylosâ tak. </i>


text:
<pb/>Сэлум, сын Явіса, зацараваў на трыццаць дзявятым годзе Азарыя, цара Юдэйскага, і цараваў адзін месяц у Самарыі. </p><i> Sèlum, syn Âvìsa, zacaravaǔ na tryccac′ dzâvâtym godze Azaryâ, cara Ûdèjskaga, ì caravaǔ adzìn mesâc u Samaryì. </i>


text:
І пайшоў Менаім, сын Гадыя з Тырцы, і прыйшоў у Самарыю, і пабіў Сэлума, сына Явісавага, у Самарыі, і забіў яго, і зацараваў замест яго. </p><i> Ì pajšoǔ Menaìm, syn Gadyâ z Tyrcy, ì pryjšoǔ u Samaryû, ì pabìǔ Sèluma, syna Âvìsavaga, u Samaryì, ì zabìǔ âgo, ì zacaravaǔ zamest âgo. </i>


text:
Астатняе пра Сэлума і пра змову ягоную, якую ён склаў, напісана ў летапісе цароў Ізраільскіх. </p><i> Astatnâe pra Sèluma ì pra zmovu âgonuû, âkuû ën sklaǔ, napìsana ǔ letapìse caroǔ Ìzraìl′skìh. </i>


text:
І пабіў Менаім Тыпсах і ўсіх, што былі ў ім і ў межах яго, ад Тырцы, за тое, што горад не адчыніў брамы, і разьбіў яго: і ўсіх цяжарных жанчын у ім парубаў. </p><i> Ì pabìǔ Menaìm Typsah ì ǔsìh, što bylì ǔ ìm ì ǔ mežah âgo, ad Tyrcy, za toe, što gorad ne adčynìǔ bramy, ì raz′bìǔ âgo: ì ǔsìh câžarnyh žančyn u ìm parubaǔ. </i>


text:
На трыццаць дзявятым годзе Азарыя, цара Юдэйскага, зацараваў Менаім, сын Гадыя, над Ізраілем; і валадарыў дзесяць гадоў у Самарыі; </p><i> Na tryccac′ dzâvâtym godze Azaryâ, cara Ûdèjskaga, zacaravaǔ Menaìm, syn Gadyâ, nad Ìzraìlem; ì valadaryǔ dzesâc′ gadoǔ u Samaryì; </i>


text:
і рабіў ён благое ў вачах Гасподніх: не адставаў ад грахоў Ераваама, сына Наватавага, які ўвёў Ізраіль у грэх, ва ўсе дні свае. </p><i> ì rabìǔ ën blagoe ǔ vačah Gaspodnìh: ne adstavaǔ ad grahoǔ Eravaama, syna Navatavaga, âkì ǔvëǔ Ìzraìl′ u grèh, va ǔse dnì svae. </i>


text:
Тады прыйшоў Фул, цар Асірыйскі, на зямлю Ізраілевую. І даў Менаім Фулу тысячу талантаў срэбра, каб рукі ягоныя былі за яго і каб умацаваць царства ў руцэ сваёй. </p><i> Tady pryjšoǔ Ful, car Asìryjskì, na zâmlû Ìzraìlevuû. Ì daǔ Menaìm Fulu tysâču talantaǔ srèbra, kab rukì âgonyâ bylì za âgo ì kab umacavac′ carstva ǔ rucè svaëj. </i>


text:
І расклаў Менаім гэта срэбра на Ізраільцянаў, на ўсіх людзей багатых, па пяцьдзясят сікляў срэбра на кожнага чалавека, каб аддаць цару Асірыйскаму. І пайшоў назад цар Асірыйскі, і не застаўся там у зямлі. </p><i> Ì rasklaǔ Menaìm gèta srèbra na Ìzraìl′cânaǔ, na ǔsìh lûdzej bagatyh, pa pâc′dzâsât sìklâǔ srèbra na kožnaga čalaveka, kab addac′ caru Asìryjskamu. Ì pajšoǔ nazad car Asìryjskì, ì ne zastaǔsâ tam u zâmlì. </i>


text:
<pb/>Астатняе пра Менаіма і пра ўсё, што ён зрабіў, напісана ў летапісе цароў Ізраільскіх. </p><i> Astatnâe pra Menaìma ì pra ǔsë, što ën zrabìǔ, napìsana ǔ letapìse caroǔ Ìzraìl′skìh. </i>


text:
І спачыў Менаім з бацькамі сваімі. І зацараваў Факія, сын ягоны, замест яго. </p><i> Ì spačyǔ Menaìm z bac′kamì svaìmì. Ì zacaravaǔ Fakìâ, syn âgony, zamest âgo. </i>


text:
На пяцідзясятым годзе Азарыя, цара Юдэйскага, зацараваў Факія, сын Менаіма, над Ізраілем у Самарыі, і валадарыў два гады; </p><i> Na pâcìdzâsâtym godze Azaryâ, cara Ûdèjskaga, zacaravaǔ Fakìâ, syn Menaìma, nad Ìzraìlem u Samaryì, ì valadaryǔ dva gady; </i>


text:
і рабіў ён благое ў вачах Гасподніх: не адставаў ад грахоў Ераваама, сына Наватавага, які ўвёў Ізраіль у грэх. </p><i> ì rabìǔ ën blagoe ǔ vačah Gaspodnìh: ne adstavaǔ ad grahoǔ Eravaama, syna Navatavaga, âkì ǔvëǔ Ìzraìl′ u grèh. </i>


text:
І склаў супроць яго змову Факей, сын Рэмалія, саноўнік ягоны, і пабіў яго ў Самарыі ў палаце царскага дома, з Арговам і Арыем, маючы пры сабе шэсьцьдзясят чалавек Галаадыцянаў, і забіў яго, і зацараваў замест яго </p><i> Ì sklaǔ suproc′ âgo zmovu Fakej, syn Rèmalìâ, sanoǔnìk âgony, ì pabìǔ âgo ǔ Samaryì ǔ palace carskaga doma, z Argovam ì Aryem, maûčy pry sabe šès′c′dzâsât čalavek Galaadycânaǔ, ì zabìǔ âgo, ì zacaravaǔ zamest âgo </i>


text:
<pb/>Астатняе пра Факія і пра ўсё, што ён зрабіў, напісана ў летапісе цароў Ізраільскіх. </p><i> Astatnâe pra Fakìâ ì pra ǔsë, što ën zrabìǔ, napìsana ǔ letapìse caroǔ Ìzraìl′skìh. </i>


text:
У пяцьдзясят другі год Азарыя, цара Юдэйскага, дацараваў Факей, сын Рэмалія, над Ізраілем у Самарыі і валадарыў дваццаць гадоў; </p><i> U pâc′dzâsât drugì god Azaryâ, cara Ûdèjskaga, dacaravaǔ Fakej, syn Rèmalìâ, nad Ìzraìlem u Samaryì ì valadaryǔ dvaccac′ gadoǔ; </i>


text:
і рабіў ён благое ў вачах Гасподніх: не адставаў ад грахоў Ераваама, сына Наватавага, які ўвёў Ізраіля ў грэх. </p><i> ì rabìǔ ën blagoe ǔ vačah Gaspodnìh: ne adstavaǔ ad grahoǔ Eravaama, syna Navatavaga, âkì ǔvëǔ Ìzraìlâ ǔ grèh. </i>


text:
У дні Факея, цара Ізраільскага, прыйшоў Тэглатфэласар, цар Асірыйскі, і ўзяў Ён, Авэл-бэт-Мааху і Янох і Кедэс і Асор, і Галаад і Галілею, усю зямлю Нэфталімавую, і перасяліў іх у Асірыю. </p><i> U dnì Fakeâ, cara Ìzraìl′skaga, pryjšoǔ Tèglatfèlasar, car Asìryjskì, ì ǔzâǔ Ën, Avèl-bèt-Maahu ì Ânoh ì Kedès ì Asor, ì Galaad ì Galìleû, usû zâmlû Nèftalìmavuû, ì perasâlìǔ ìh u Asìryû. </i>


text:
І склаў змову Асія, сын Ілы, супроць Факея, сына Рэмаліінага, і пабіў яго, і забіў яго, і зацараваў замест яго ў дваццаты год Ёатама, сына Азіінага. </p><i> Ì sklaǔ zmovu Asìâ, syn Ìly, suproc′ Fakeâ, syna Rèmalììnaga, ì pabìǔ âgo, ì zabìǔ âgo, ì zacaravaǔ zamest âgo ǔ dvaccaty god Ëatama, syna Azììnaga. </i>


text:
<pb/>Астатняе пра Факея і пра ўсё, што ён зрабіў, напісана ў летапісе цароў Ізраільскіх. </p><i> Astatnâe pra Fakeâ ì pra ǔsë, što ën zrabìǔ, napìsana ǔ letapìse caroǔ Ìzraìl′skìh. </i>


text:
На другім годзе Факея, сына Рэмаліінага, цара Ізраільскага, зацараваў Ёатам, сын Азіі, цара Юдэйскага. </p><i> Na drugìm godze Fakeâ, syna Rèmalììnaga, cara Ìzraìl′skaga, zacaravaǔ Ëatam, syn Azìì, cara Ûdèjskaga. </i>


text:
дваццаць пяць гадоў было яму, калі зацараваў, і шаснаццаць гадоў валадарыў у Ерусаліме. Імя маці ягонай Еруша, дачка Садока. </p><i> dvaccac′ pâc′ gadoǔ bylo âmu, kalì zacaravaǔ, ì šasnaccac′ gadoǔ valadaryǔ u Erusalìme. Ìmâ macì âgonaj Eruša, dačka Sadoka. </i>


text:
Ён рабіў спадобнае ў вачах Гасподніх: ва ўсім, як рабіў Азія, бацька ягоны, так рабіў і ён. </p><i> Ën rabìǔ spadobnae ǔ vačah Gaspodnìh: va ǔsìm, âk rabìǔ Azìâ, bac′ka âgony, tak rabìǔ ì ën. </i>


text:
Толькі вышыні ня былі адменены: народ учыняў яшчэ ахвяры і дымленьні на вышынях. Ён пабудаваў верхнюю браму пры доме Гасподнім. </p><i> Tol′kì vyšynì nâ bylì admeneny: narod učynâǔ âščè ahvâry ì dymlen′nì na vyšynâh. Ën pabudavaǔ verhnûû bramu pry dome Gaspodnìm. </i>


text:
<pb/>Астатняе пра Ёатама і пра ўсё, што ён зрабіў, напісана ў летапісе цароў Ізраільскіх. </p><i> Astatnâe pra Ëatama ì pra ǔsë, što ën zrabìǔ, napìsana ǔ letapìse caroǔ Ìzraìl′skìh. </i>


text:
У тыя дні пачаў Гасподзь пасылаць у Юдэю Рэцына, цара Сірыйскага, і Факея, сына Рэмаліінага. </p><i> U tyâ dnì pačaǔ Gaspodz′ pasylac′ u Ûdèû Rècyna, cara Sìryjskaga, ì Fakeâ, syna Rèmalììnaga. </i>


text:
І спачыў Ёатам з бацькамі сваімі ў горадазе Давіда, бацькі ягонага. І зацараваў Ахаз, сын ягоны, замест яго. </p><i> Ì spačyǔ Ëatam z bac′kamì svaìmì ǔ goradaze Davìda, bac′kì âgonaga. Ì zacaravaǔ Ahaz, syn âgony, zamest âgo. </i>


text:
<pb/>На семнаццатым годзе Факея, сына Рэмаліінага, зацараваў Ахаз, сын Ёатама, цара Юдэйскага: </p><i> Na semnaccatym godze Fakeâ, syna Rèmalììnaga, zacaravaǔ Ahaz, syn Ëatama, cara Ûdèjskaga: </i>


text:
дваццаць гадоў было Ахазу, калі зацараваў, і шаснаццаць гадоў валадарыў ён у Ерусаліме, і не рабіў спадобнага ў вачах Госпада Бога свайго, як Давід, бацька ягоны, </p><i> dvaccac′ gadoǔ bylo Ahazu, kalì zacaravaǔ, ì šasnaccac′ gadoǔ valadaryǔ ën u Erusalìme, ì ne rabìǔ spadobnaga ǔ vačah Gospada Boga svajgo, âk Davìd, bac′ka âgony, </i>


text:
а хадзіў шляхам цароў Ізраільскіх, і нават сына свайго правёў праз агонь, пераймаючы мярзоты народаў, якіх прагнаў Гасподзь ад аблічча сыноў Ізраілевых, </p><i> a hadzìǔ šlâham caroǔ Ìzraìl′skìh, ì navat syna svajgo pravëǔ praz agon′, perajmaûčy mârzoty narodaǔ, âkìh pragnaǔ Gaspodz′ ad ablìčča synoǔ Ìzraìlevyh, </i>


text:
і ўчыняў ахвяры і дымленьні на вышынях і на пагорках і пад кожным галінастым дрэвам. </p><i> ì ǔčynâǔ ahvâry ì dymlen′nì na vyšynâh ì na pagorkah ì pad kožnym galìnastym drèvam. </i>


text:
<pb/>Тады пайшоў Рэцын, цар Сірыйскі, і Факей, сын Рэмаліін, цар Ізраільскі, супроць Ерусаліма, каб заваяваць яго, і трымалі Ахаза ў аблозе, але адолець не маглі. </p><i> Tady pajšoǔ Rècyn, car Sìryjskì, ì Fakej, syn Rèmalììn, car Ìzraìl′skì, suproc′ Erusalìma, kab zavaâvac′ âgo, ì trymalì Ahaza ǔ abloze, ale adolec′ ne maglì. </i>


text:
Тым часам Рэцын, цар Сірыйскі, вярнуў Сірыі Элат і прагнаў Юдэяў з Элата; і Ідумэяне ўступілі ў Элат, і жывуць там да сёньня. </p><i> Tym časam Rècyn, car Sìryjskì, vârnuǔ Sìryì Èlat ì pragnaǔ Ûdèâǔ z Èlata; ì Ìdumèâne ǔstupìlì ǔ Èlat, ì žyvuc′ tam da sën′nâ. </i>


text:
І паслаў Ахаз паслоў да Тэглатфэласара, цара Асірыйскага, сказаць: раб твой і сын твой я; прыйдзі і абарані мяне ад рукі цара Сірыйскага і ад рукі цара Ізраільскага, што паўсталі на мяне. </p><i> Ì paslaǔ Ahaz pasloǔ da Tèglatfèlasara, cara Asìryjskaga, skazac′: rab tvoj ì syn tvoj â; pryjdzì ì abaranì mâne ad rukì cara Sìryjskaga ì ad rukì cara Ìzraìl′skaga, što paǔstalì na mâne. </i>


text:
І ўзяў Ахаз срэбра і золата, якое знайшлося ў доме Гасподнім і ў скарбніцах дома царскага, і паслаў цару Асірыйскаму ў дарунак. </p><i> Ì ǔzâǔ Ahaz srèbra ì zolata, âkoe znajšlosâ ǔ dome Gaspodnìm ì ǔ skarbnìcah doma carskaga, ì paslaǔ caru Asìryjskamu ǔ darunak. </i>


text:
І паслухаўся яго цар Асірыйскі; і пайшоў цар Асірыйскі ў Дамаск і ўзяў яго, і перасяліў жыхароў яго ў Кір, а Рэцына аддаў сьмерці. </p><i> Ì pasluhaǔsâ âgo car Asìryjskì; ì pajšoǔ car Asìryjskì ǔ Damask ì ǔzâǔ âgo, ì perasâlìǔ žyharoǔ âgo ǔ Kìr, a Rècyna addaǔ s′mercì. </i>


text:
<pb/>І пайшоў цар Ахаз насустрач Тэглатфэласару, цару Асірыйскаму, у Дамаск, і ўбачыў ахвярнік, які ў Дамаску, і паслаў цар Ахаз да Урыя сьвятара выяву ахвярніка і рысунак усёй будовы. </p><i> Ì pajšoǔ car Ahaz nasustrač Tèglatfèlasaru, caru Asìryjskamu, u Damask, ì ǔbačyǔ ahvârnìk, âkì ǔ Damasku, ì paslaǔ car Ahaz da Uryâ s′vâtara vyâvu ahvârnìka ì rysunak usëj budovy. </i>


text:
І пабудаваў сьвятар Урыя ахвярнік паводле ўзору, які прыслаў цар Ахаз з Дамаска; і зрабіў так сьвятар Урыя да прыбыцьця цара Ахаза з Дамаска. </p><i> Ì pabudavaǔ s′vâtar Uryâ ahvârnìk pavodle ǔzoru, âkì pryslaǔ car Ahaz z Damaska; ì zrabìǔ tak s′vâtar Uryâ da prybyc′câ cara Ahaza z Damaska. </i>


text:
І прыйшоў цар з Дамаска, і ўбачыў цар ахвярнік, і падышоў цар да ахвярніка, і прынёс на ім ахвяру; </p><i> Ì pryjšoǔ car z Damaska, ì ǔbačyǔ car ahvârnìk, ì padyšoǔ car da ahvârnìka, ì prynës na ìm ahvâru; </i>


text:
і ўчыніў цэласпаленьне сваё і хлебнае прынашэньне, і ўчыніў выліваньне сваё, і акрапіў крывёю мірнай ахвяры сваёй ахвярнік. </p><i> ì ǔčynìǔ cèlaspalen′ne svaë ì hlebnae prynašèn′ne, ì ǔčynìǔ vylìvan′ne svaë, ì akrapìǔ kryvëû mìrnaj ahvâry svaëj ahvârnìk. </i>


text:
А медны ахвярнік, які прад абліччам Гасподнім, ён перасунуў ад пярэдняга боку храма, зь месца паміж ахвярнікам новым і домам Гасподнім, і паставіў яго збоку гэтага ахвярніка на поўнач. </p><i> A medny ahvârnìk, âkì prad ablìččam Gaspodnìm, ën perasunuǔ ad pârèdnâga boku hrama, z′ mesca pamìž ahvârnìkam novym ì domam Gaspodnìm, ì pastavìǔ âgo zboku gètaga ahvârnìka na poǔnač. </i>


text:
І даў загад цар Ахаз сьвятару Урыю, сказаўшы: на вялікім ахвярніку ўчыняй ранішняе цэласпаленьне і вячэрняе хлебнае прынашэньне, і цэласпаленьне ад цара і хлебнае прынашэньне ад яго, і цэласпаленьне ад усіх людзей зямлі і хлебнае прынашэньне ад іх, і выліваньне ад іх і ўсякай крывёю цэласпаленьняў і ўсякаю крывёю ахвяр акрапляй яго, а ахвярнік медны застанецца да маёй распарады. </p><i> Ì daǔ zagad car Ahaz s′vâtaru Uryû, skazaǔšy: na vâlìkìm ahvârnìku ǔčynâj ranìšnâe cèlaspalen′ne ì vâčèrnâe hlebnae prynašèn′ne, ì cèlaspalen′ne ad cara ì hlebnae prynašèn′ne ad âgo, ì cèlaspalen′ne ad usìh lûdzej zâmlì ì hlebnae prynašèn′ne ad ìh, ì vylìvan′ne ad ìh ì ǔsâkaj kryvëû cèlaspalen′nâǔ ì ǔsâkaû kryvëû ahvâr akraplâj âgo, a ahvârnìk medny zastanecca da maëj rasparady. </i>


text:
І зрабіў сьвятар Урыя ўсё так, як загадаў цар Ахаз. </p><i> Ì zrabìǔ s′vâtar Uryâ ǔsë tak, âk zagadaǔ car Ahaz. </i>


text:
<pb/>І абламаў цар Ахаз абадкі на падстаўках, і зьняў зь іх умывальніцы, і мора зьняў з медных валоў, якія былі пад ім, і паставіў яго на каменную падлогу. </p><i> Ì ablamaǔ car Ahaz abadkì na padstaǔkah, ì z′nâǔ z′ ìh umyval′nìcy, ì mora z′nâǔ z mednyh valoǔ, âkìâ bylì pad ìm, ì pastavìǔ âgo na kamennuû padlogu. </i>


text:
І адмяніў крыты суботні ход, які збудавалі пры храме, і зьнешні царскі ўваход да дома Гасподняга, дзеля цара Асірыйскага. </p><i> Ì admânìǔ kryty subotnì hod, âkì zbudavalì pry hrame, ì z′nešnì carskì ǔvahod da doma Gaspodnâga, dzelâ cara Asìryjskaga. </i>


text:
<pb/>Астатняе пра Ахаза, што ён зрабіў, напісана ў летапісе цароў Юдэйскіх. </p><i> Astatnâe pra Ahaza, što ën zrabìǔ, napìsana ǔ letapìse caroǔ Ûdèjskìh. </i>


text:
І спачыў Ахаз з бацькамі сваімі, і пахаваны з бацькамі сваімі ў доме Давідавым. І зацараваў Эзэкія, сын ягоны, замест яго. </p><i> Ì spačyǔ Ahaz z bac′kamì svaìmì, ì pahavany z bac′kamì svaìmì ǔ dome Davìdavym. Ì zacaravaǔ Èzèkìâ, syn âgony, zamest âgo. </i>


text:
<pb/>На дванаццатым годзе Ахаза, цара Юдэйскага, зацараваў Асія, сын Ілы, у Самарыі над Ізраілем і валадарыў дзевяць гадоў, </p><i> Na dvanaccatym godze Ahaza, cara Ûdèjskaga, zacaravaǔ Asìâ, syn Ìly, u Samaryì nad Ìzraìlem ì valadaryǔ dzevâc′ gadoǔ, </i>


text:
і рабіў ён неспадобнае ў вачах Гасподніх, але ня так, як цары Ізраільскія, якія былі да яго. </p><i> ì rabìǔ ën nespadobnae ǔ vačah Gaspodnìh, ale nâ tak, âk cary Ìzraìl′skìâ, âkìâ bylì da âgo. </i>


text:
Супроць яго выступіў Салманасар, цар Асірыйскі, і зрабіўся Асія падуладны яму і даваў яму даніну. </p><i> Suproc′ âgo vystupìǔ Salmanasar, car Asìryjskì, ì zrabìǔsâ Asìâ paduladny âmu ì davaǔ âmu danìnu. </i>


text:
І заўважыў цар Асірыйскі ў Асіі здраду, бо ён пасылаў паслоў да Сігора, цара Егіпецкага, і не дастаўляў даніны цару Асірыйскаму кожны год; і ўзяў яго цар Асірыйскі пад варту, і ўвязьніў яго ў цямніцу. </p><i> Ì zaǔvažyǔ car Asìryjskì ǔ Asìì zdradu, bo ën pasylaǔ pasloǔ da Sìgora, cara Egìpeckaga, ì ne dastaǔlâǔ danìny caru Asìryjskamu kožny god; ì ǔzâǔ âgo car Asìryjskì pad vartu, ì ǔvâz′nìǔ âgo ǔ câmnìcu. </i>


text:
І пайшоў цар Асірыйскі на ўсю зямлю, і падступіўся да Самарыі, і трымаў яе ў аблозе тры гады. </p><i> Ì pajšoǔ car Asìryjskì na ǔsû zâmlû, ì padstupìǔsâ da Samaryì, ì trymaǔ âe ǔ abloze try gady. </i>


text:
На дзявятым годзе Асіі ўзяў цар Асірыйскі Самарыю, і перасяліў Ізраільцян у Асірыю, і пасяліў іх у Халаху і ў Хаворы, каля ракі Гозан, і ў гарадах Мідыйскіх. </p><i> Na dzâvâtym godze Asìì ǔzâǔ car Asìryjskì Samaryû, ì perasâlìǔ Ìzraìl′cân u Asìryû, ì pasâlìǔ ìh u Halahu ì ǔ Havory, kalâ rakì Gozan, ì ǔ garadah Mìdyjskìh. </i>


text:
Калі пачалі грашыць сыны Ізраілевыя прад Госпадам Богам сваім, Які вывеў іх зь зямлі Егіпецкай, і пачалі ўшаноўваць багоў іншых; </p><i> Kalì pačalì grašyc′ syny Ìzraìlevyâ prad Gospadam Bogam svaìm, Âkì vyveǔ ìh z′ zâmlì Egìpeckaj, ì pačalì ǔšanoǔvac′ bagoǔ ìnšyh; </i>


text:
і пачалі ўчыняць паводле звычаяў іншых народаў, якіх Гасподзь прагнаў ад аблічча сыноў Ізраілевых, і паводле звычаяў цароў Ізраільскіх, як учынялі яны; </p><i> ì pačalì ǔčynâc′ pavodle zvyčaâǔ ìnšyh narodaǔ, âkìh Gaspodz′ pragnaǔ ad ablìčča synoǔ Ìzraìlevyh, ì pavodle zvyčaâǔ caroǔ Ìzraìl′skìh, âk učynâlì âny; </i>


text:
і пачалі рабіць сыны Ізраілевыя дзеі незаўгодныя Госпаду Богу свайму, і зладзілі сабе вышыні ва ўсіх гарадах сваіх, ад дазорнай вежы да ўмацаванага горада; </p><i> ì pačalì rabìc′ syny Ìzraìlevyâ dzeì nezaǔgodnyâ Gospadu Bogu svajmu, ì zladzìlì sabe vyšynì va ǔsìh garadah svaìh, ad dazornaj vežy da ǔmacavanaga gorada; </i>


text:
і паставілі ў сябе статуі і выявы Астартаў на кожным высокім пагорку і пад кожным цяністым дрэвам; </p><i> ì pastavìlì ǔ sâbe statuì ì vyâvy Astartaǔ na kožnym vysokìm pagorku ì pad kožnym cânìstym drèvam; </i>


text:
і пачалі там учыняць дымленьні на ўсіх вышынях, як тыя народы, якіх прагнаў ад іх Гасподзь, і рабілі благія дзеі, што ўгняўлялі Госпада; </p><i> ì pačalì tam učynâc′ dymlen′nì na ǔsìh vyšynâh, âk tyâ narody, âkìh pragnaǔ ad ìh Gaspodz′, ì rabìlì blagìâ dzeì, što ǔgnâǔlâlì Gospada; </i>


text:
і служылі ідалам, пра якіх казаў ім Гасподзь: не рабеце гэтага. </p><i> ì služylì ìdalam, pra âkìh kazaǔ ìm Gaspodz′: ne rabece gètaga. </i>


text:
<pb/>Тады Гасподзь праз усіх прарокаў Сваіх, праз кожнага празорліўца перасьцерагаў Ізраіля і Юду, кажучы: вярнецеся зь ліхіх шляхоў вашых і захоўвайце наказы Мае, пастановы Мае па ўсім вучэньні, якое Я запавядаў бацькам вашым і якое Я выклаў вам праз рабоў Маіх, прарокаў. </p><i> Tady Gaspodz′ praz usìh prarokaǔ Svaìh, praz kožnaga prazorlìǔca peras′ceragaǔ Ìzraìlâ ì Ûdu, kažučy: vârnecesâ z′ lìhìh šlâhoǔ vašyh ì zahoǔvajce nakazy Mae, pastanovy Mae pa ǔsìm vučèn′nì, âkoe Â zapavâdaǔ bac′kam vašym ì âkoe Â vyklaǔ vam praz raboǔ Maìh, prarokaǔ. </i>


text:
Але яны ня слухаліся і ўжарсьцьвілі шыю сваю, як была шыя бацькоў іхніх, якія ня верылі ў Госпада Бога свайго </p><i> Ale âny nâ sluhalìsâ ì ǔžars′c′vìlì šyû svaû, âk byla šyâ bac′koǔ ìhnìh, âkìâ nâ verylì ǔ Gospada Boga svajgo </i>


text:
і пагарджалі пастановамі Яго, і запаветам Ягоным, які Ён заключыў з бацькамі іхнімі, і адкрыцьцямі Ягонымі, якімі Ён перасьцерагаў іх, і пайшлі сьледам марнасьці і змарнаваліся, і сьледам народаў навакольных, пра якіх Гасподзь наказваў ім, каб не рабілі так, як яны, </p><i> ì pagardžalì pastanovamì Âgo, ì zapavetam Âgonym, âkì Ën zaklûčyǔ z bac′kamì ìhnìmì, ì adkryc′câmì Âgonymì, âkìmì Ën peras′ceragaǔ ìh, ì pajšlì s′ledam marnas′cì ì zmarnavalìsâ, ì s′ledam narodaǔ navakol′nyh, pra âkìh Gaspodz′ nakazvaǔ ìm, kab ne rabìlì tak, âk âny, </i>


text:
і пакінулі ўсе запаведзі Госпада Бога свайго, і парабілі сабе літыя выявы двух цялят, і зладзілі дуброву, і пакланяліся ўсяму войску нябеснаму, і служылі Ваалу, </p><i> ì pakìnulì ǔse zapavedzì Gospada Boga svajgo, ì parabìlì sabe lìtyâ vyâvy dvuh câlât, ì zladzìlì dubrovu, ì paklanâlìsâ ǔsâmu vojsku nâbesnamu, ì služylì Vaalu, </i>


text:
і праводзілі сыноў сваіх і дочак сваіх праз агонь, і варажылі, і чаравалі, і аддаліся таму, каб рабіць благое ў вачах Госпада і ўгняўляць Яго. </p><i> ì pravodzìlì synoǔ svaìh ì dočak svaìh praz agon′, ì varažylì, ì čaravalì, ì addalìsâ tamu, kab rabìc′ blagoe ǔ vačah Gospada ì ǔgnâǔlâc′ Âgo. </i>


text:
<pb/>І ўгневаўся Гасподзь моцна на Ізраільцян, і адкінуў іх ад аблічча Свайго. Не засталося нікога акрамя калена Юдавага. </p><i> Ì ǔgnevaǔsâ Gaspodz′ mocna na Ìzraìl′cân, ì adkìnuǔ ìh ad ablìčča Svajgo. Ne zastalosâ nìkoga akramâ kalena Ûdavaga. </i>


text:
І Юда таксама ня трымаўся запаведзяў Госпада Бога свайго, і рабіў паводле звычаяў Ізраільцян, як рабілі яны. </p><i> Ì Ûda taksama nâ trymaǔsâ zapavedzâǔ Gospada Boga svajgo, ì rabìǔ pavodle zvyčaâǔ Ìzraìl′cân, âk rabìlì âny. </i>


text:
І адвярнуўся Гасподзь ад усіх нашчадкаў Ізраіля, і ўпакорыў іх, і аддаваў іх у рукі грабежнікаў, і нарэшце адкінуў іх ад аблічча Свайго. </p><i> Ì advârnuǔsâ Gaspodz′ ad usìh naščadkaǔ Ìzraìlâ, ì ǔpakoryǔ ìh, ì addavaǔ ìh u rukì grabežnìkaǔ, ì narèšce adkìnuǔ ìh ad ablìčča Svajgo. </i>


text:
Ізраільцяне адпалі ад дому Давідавага і ўзьвялі царом Ераваама, сына Наватавага. І ўхіліў Ераваам Ізраільцян ад Госпада, і ўцягнуў іх у вялікі грэх. </p><i> Ìzraìl′câne adpalì ad domu Davìdavaga ì ǔz′vâlì carom Eravaama, syna Navatavaga. Ì ǔhìlìǔ Eravaam Ìzraìl′cân ad Gospada, ì ǔcâgnuǔ ìh u vâlìkì grèh. </i>


text:
І дзеялі сыны Ізраілевыя паводле ўсіх грахоў Ераваама, якія ён рабіў, не адставалі ад іх, </p><i> Ì dzeâlì syny Ìzraìlevyâ pavodle ǔsìh grahoǔ Eravaama, âkìâ ën rabìǔ, ne adstavalì ad ìh, </i>


text:
пакуль Гасподзь не адкінуў Ізраіля ад аблічча Свайго, як казаў праз усіх рабоў Сваіх, прарокаў. І пераселены Ізраіль зь зямлі сваёй у Асірыю, дзе ён і да гэтага дня. </p><i> pakul′ Gaspodz′ ne adkìnuǔ Ìzraìlâ ad ablìčča Svajgo, âk kazaǔ praz usìh raboǔ Svaìh, prarokaǔ. Ì peraseleny Ìzraìl′ z′ zâmlì svaëj u Asìryû, dze ën ì da gètaga dnâ. </i>


text:
І перавёў цар Асірыйскі людзей з Вавілона, і з Куты, і з Авы, і з Эмата, і з Сэпарваіма, і пасяліў іх у гарадах Самарыйскіх замест сыноў Ізраілевых. І яны валодалі Самарыяй, і пачалі жыць у гарадах яе. </p><i> Ì peravëǔ car Asìryjskì lûdzej z Vavìlona, ì z Kuty, ì z Avy, ì z Èmata, ì z Sèparvaìma, ì pasâlìǔ ìh u garadah Samaryjskìh zamest synoǔ Ìzraìlevyh. Ì âny valodalì Samaryâj, ì pačalì žyc′ u garadah âe. </i>


text:
І як на пачатку жыхарства свайго там яны не шанавалі Госпада, дык Гасподзь пасылаў на іх ільвоў, якія аддавалі іх сьмерці. </p><i> Ì âk na pačatku žyharstva svajgo tam âny ne šanavalì Gospada, dyk Gaspodz′ pasylaǔ na ìh ìl′voǔ, âkìâ addavalì ìh s′mercì. </i>


text:
І данесьлі цару Асірыйскаму і сказалі: народы, якія ты перасяліў і пасяліў у гарадах Самарыйскіх, ня ведаюць закона Бога той зямлі, і за тое Ён пасылае на іх ільвоў, і вось яны забіваюць іх, бо яны ня ведаюць закона Бога той зямлі. </p><i> Ì danes′lì caru Asìryjskamu ì skazalì: narody, âkìâ ty perasâlìǔ ì pasâlìǔ u garadah Samaryjskìh, nâ vedaûc′ zakona Boga toj zâmlì, ì za toe Ën pasylae na ìh ìl′voǔ, ì vos′ âny zabìvaûc′ ìh, bo âny nâ vedaûc′ zakona Boga toj zâmlì. </i>


text:
І загадаў цар Асірыйскі, і сказаў: адпраўце туды аднаго сьвятара з тых, што вы выселілі адтуль; няхай пойдзе і жыве там, і ён навучыць іх закону Бога той зямлі. </p><i> Ì zagadaǔ car Asìryjskì, ì skazaǔ: adpraǔce tudy adnago s′vâtara z tyh, što vy vyselìlì adtul′; nâhaj pojdze ì žyve tam, ì ën navučyc′ ìh zakonu Boga toj zâmlì. </i>


text:
І прыйшоў адзін сьвятар з тых, каго выселілі з Самарыі, і жыў у Вэтылі, і вучыў іх, як шанаваць Госпада. </p><i> Ì pryjšoǔ adzìn s′vâtar z tyh, kago vyselìlì z Samaryì, ì žyǔ u Vètylì, ì vučyǔ ìh, âk šanavac′ Gospada. </i>


text:
<pb/>Прытым зрабіў кожны народ і сваіх багоў і паставіў у бажніцах вышыняў, якія ўсталявалі Самаране, - кожны народ у сваіх гарадах, дзе жывуць яны: </p><i> Prytym zrabìǔ kožny narod ì svaìh bagoǔ ì pastavìǔ u bažnìcah vyšynâǔ, âkìâ ǔstalâvalì Samarane, - kožny narod u svaìh garadah, dze žyvuc′ âny: </i>


text:
Вавілоняне зрабілі Сукотбэнот, Кутыйцы зрабілі Нэргала, Эмацяне зрабілі Ашыму, </p><i> Vavìlonâne zrabìlì Sukotbènot, Kutyjcy zrabìlì Nèrgala, Èmacâne zrabìlì Ašymu, </i>


text:
Авійцы зрабілі Ніўхаза і Тартака, а Сэпарваімцы спалілі сыноў сваіх у агні Адрамэлэху і Анамэлэху, багам Сэпарваімскім. </p><i> Avìjcy zrabìlì Nìǔhaza ì Tartaka, a Sèparvaìmcy spalìlì synoǔ svaìh u agnì Adramèlèhu ì Anamèlèhu, bagam Sèparvaìmskìm. </i>


text:
Тым часам шанавалі і Госпада, і паставілі ў сябе сьвятароў вышыняў з асяродзьдзя свайго, і яны служылі ў іх у капішчах вышыняў. </p><i> Tym časam šanavalì ì Gospada, ì pastavìlì ǔ sâbe s′vâtaroǔ vyšynâǔ z asârodz′dzâ svajgo, ì âny služylì ǔ ìh u kapìščah vyšynâǔ. </i>


text:
Госпада яны шанавалі, і багам сваім яны служылі паводле звычаю народаў, зь якіх выселілі іх. </p><i> Gospada âny šanavalì, ì bagam svaìm âny služylì pavodle zvyčaû narodaǔ, z′ âkìh vyselìlì ìh. </i>


text:
<pb/>Да гэтага дня робяць яны паводле сваіх звычаяў: не баяцца Госпада і ня ўчыняюць паводле пастановаў і абрадаў, якія наказаў Гасподзь сынам Якава, якому даў Ён імя Ізраіля. </p><i> Da gètaga dnâ robâc′ âny pavodle svaìh zvyčaâǔ: ne baâcca Gospada ì nâ ǔčynâûc′ pavodle pastanovaǔ ì abradaǔ, âkìâ nakazaǔ Gaspodz′ synam Âkava, âkomu daǔ Ën ìmâ Ìzraìlâ. </i>


text:
Устанавіў Гасподзь зь імі запавет і наказаў ім, кажучы: не шануйце багоў іншых і не пакланяйцеся ім, і ня служэце ім, і ня прыносьце ахвяраў ім, </p><i> Ustanavìǔ Gaspodz′ z′ ìmì zapavet ì nakazaǔ ìm, kažučy: ne šanujce bagoǔ ìnšyh ì ne paklanâjcesâ ìm, ì nâ služèce ìm, ì nâ prynos′ce ahvâraǔ ìm, </i>


text:
але Гасподзь, Які вывеў вас зь зямлі Егіпецкай сілаю вялікаю і мышцаю прасьцёртай, - Яго шануйце і Яму пакланяйцеся, і Яму прыносьце ахвяры, </p><i> ale Gaspodz′, Âkì vyveǔ vas z′ zâmlì Egìpeckaj sìlaû vâlìkaû ì myšcaû pras′cërtaj, - Âgo šanujce ì Âmu paklanâjcesâ, ì Âmu prynos′ce ahvâry, </i>


text:
і пастановы, і ўстанаўленьні, і закон, і наказы, якія Ён напісаў вам, старайцеся выконваць ва ўсе дні, і не шануйце багоў іншых; </p><i> ì pastanovy, ì ǔstanaǔlen′nì, ì zakon, ì nakazy, âkìâ Ën napìsaǔ vam, starajcesâ vykonvac′ va ǔse dnì, ì ne šanujce bagoǔ ìnšyh; </i>


text:
і запавета, які я ўстанавіў з вамі, не забывайце, і не шануйце багоў іншых, </p><i> ì zapaveta, âkì â ǔstanavìǔ z vamì, ne zabyvajce, ì ne šanujce bagoǔ ìnšyh, </i>


text:
толькі Госпада Бога вашага шануйце, і Ён выбавіць вас ад рукі ўсіх ворагаў вашых. </p><i> tol′kì Gospada Boga vašaga šanujce, ì Ën vybavìc′ vas ad rukì ǔsìh voragaǔ vašyh. </i>


text:
Але яны не паслухаліся, а ўчынялі паводле сваіх ранейшых звычаяў. </p><i> Ale âny ne pasluhalìsâ, a ǔčynâlì pavodle svaìh ranejšyh zvyčaâǔ. </i>


text:
Народы гэтыя шанавалі Госпада, але і балванам сваім служылі. Ды і дзеці іхнія і дзеці дзяцей іхніх да сёньня робяць гэтак сама, як рабілі бацькі іхнія. </p><i> Narody gètyâ šanavalì Gospada, ale ì balvanam svaìm služylì. Dy ì dzecì ìhnìâ ì dzecì dzâcej ìhnìh da sën′nâ robâc′ gètak sama, âk rabìlì bac′kì ìhnìâ. </i>


text:
<pb/>На трэцім годзе Асіі, сына Ілы, цара Ізраільскага, зацараваў Эзэкія, сын Ахаза, цара Юдэйскага: </p><i> Na trècìm godze Asìì, syna Ìly, cara Ìzraìl′skaga, zacaravaǔ Èzèkìâ, syn Ahaza, cara Ûdèjskaga: </i>


text:
дваццаць пяць гадоў было яму, калі зацараваў, і дваццаць дзевяць гадоў валадарыў у Ерусаліме; імя маці ягонай Аві, дачка Захара. </p><i> dvaccac′ pâc′ gadoǔ bylo âmu, kalì zacaravaǔ, ì dvaccac′ dzevâc′ gadoǔ valadaryǔ u Erusalìme; ìmâ macì âgonaj Avì, dačka Zahara. </i>


text:
І рабіў ён заўгоднае ў вачах Гасподніх ва ўсім так, як рабіў Давід, бацька ягоны; </p><i> Ì rabìǔ ën zaǔgodnae ǔ vačah Gaspodnìh va ǔsìm tak, âk rabìǔ Davìd, bac′ka âgony; </i>


text:
ён адмяніў вышыні, разьбіў статуі, высек дуброву і зьнішчыў меднага зьмея, якога зрабіў Майсей, бо да самых тых дзён сыны Ізраілевыя кадзілі яму і называлі яго Нэхуштан. </p><i> ën admânìǔ vyšynì, raz′bìǔ statuì, vysek dubrovu ì z′nìščyǔ mednaga z′meâ, âkoga zrabìǔ Majsej, bo da samyh tyh dzën syny Ìzraìlevyâ kadzìlì âmu ì nazyvalì âgo Nèhuštan. </i>


text:
На Госпада Бога Ізраілевага спадзяваўся ён; і такога, як ён, ня было сярод усіх цароў Юдэйскіх і пасьля яго і да яго. </p><i> Na Gospada Boga Ìzraìlevaga spadzâvaǔsâ ën; ì takoga, âk ën, nâ bylo sârod usìh caroǔ Ûdèjskìh ì pas′lâ âgo ì da âgo. </i>


text:
І прыляпіўся ён да Госпада і не адступаўся ад Яго, і выконваў наказы Ягоныя, якія запавядаў Гасподзь Майсею. </p><i> Ì prylâpìǔsâ ën da Gospada ì ne adstupaǔsâ ad Âgo, ì vykonvaǔ nakazy Âgonyâ, âkìâ zapavâdaǔ Gaspodz′ Majseû. </i>


text:
І быў Гасподзь зь ім: усюды, куды ён ні хадзіў, рабіў ён добра і разумна. І аддзяліўся ён ад цара Асірыйскага і перастаў служыць яму. </p><i> Ì byǔ Gaspodz′ z′ ìm: usûdy, kudy ën nì hadzìǔ, rabìǔ ën dobra ì razumna. Ì addzâlìǔsâ ën ad cara Asìryjskaga ì perastaǔ služyc′ âmu. </i>


text:
Ён пабіў Філістымлянаў да Газы і ў межах яе, ад дазорнай вежы да ўмацаванага горада. </p><i> Ën pabìǔ Fìlìstymlânaǔ da Gazy ì ǔ mežah âe, ad dazornaj vežy da ǔmacavanaga gorada. </i>


text:
<pb/>На чацьвёртым годзе цара Эзэкіі, гэта значыць, на сёмым годзе Асіі, сына Ілы, цара Ізраільскага, пайшоў Салманасар, цар Асірыйскі, на Самарыю і аблажыў яе, </p><i> Na čac′vërtym godze cara Èzèkìì, gèta značyc′, na sëmym godze Asìì, syna Ìly, cara Ìzraìl′skaga, pajšoǔ Salmanasar, car Asìryjskì, na Samaryû ì ablažyǔ âe, </i>


text:
і ўзяў яе праз тры гады, на шостым годзе Эзэкіі, гэта значыць, на дзявятым годзе Асіі, цара Ізраільскага, узята Самарыя. </p><i> ì ǔzâǔ âe praz try gady, na šostym godze Èzèkìì, gèta značyc′, na dzâvâtym godze Asìì, cara Ìzraìl′skaga, uzâta Samaryâ. </i>


text:
І перасяліў цар Асірыйскі Ізраільцянаў у Асірыю, і пасяліў іх у Халаху і ў Хаворы, каля ракі Гозан, і ў гарадах Мідыйскіх, </p><i> Ì perasâlìǔ car Asìryjskì Ìzraìl′cânaǔ u Asìryû, ì pasâlìǔ ìh u Halahu ì ǔ Havory, kalâ rakì Gozan, ì ǔ garadah Mìdyjskìh, </i>


text:
за тое, што яны ня слухаліся голасу Госпада Бога свайго і пераступілі запавет Ягоны: усяго, што наказаў Майсей раб Гасподні, яны ня слухалі і ня выконвалі. </p><i> za toe, što âny nâ sluhalìsâ golasu Gospada Boga svajgo ì perastupìlì zapavet Âgony: usâgo, što nakazaǔ Majsej rab Gaspodnì, âny nâ sluhalì ì nâ vykonvalì. </i>


text:
На чатырнаццатым годзе цара Эзэкіі, пайшоў Сэнахірым, цар Асірыйскі, супроць усіх умацаваных гарадоў Юды і ўзяў іх. </p><i> Na čatyrnaccatym godze cara Èzèkìì, pajšoǔ Sènahìrym, car Asìryjskì, suproc′ usìh umacavanyh garadoǔ Ûdy ì ǔzâǔ ìh. </i>


text:
І паслаў Эзэкія, цар Юдэйскі, да цара Асірыйскага ў Лахіс сказаць: вінаваты я; адыдзі ад мяне; што накладзеш на мяне, я ўнясу. І наклаў цар Асірыйскі на Эзэкію, цара Юдэйскага, трыста талантаў срэбра і трыццаць талантаў золата. </p><i> Ì paslaǔ Èzèkìâ, car Ûdèjskì, da cara Asìryjskaga ǔ Lahìs skazac′: vìnavaty â; adydzì ad mâne; što nakladzeš na mâne, â ǔnâsu. Ì naklaǔ car Asìryjskì na Èzèkìû, cara Ûdèjskaga, trysta talantaǔ srèbra ì tryccac′ talantaǔ zolata. </i>


text:
І аддаў Эзэкія ўсё срэбра, якое знайшлося ў доме Гасподнім і ў скарбніцах дома царскага. </p><i> Ì addaǔ Èzèkìâ ǔsë srèbra, âkoe znajšlosâ ǔ dome Gaspodnìm ì ǔ skarbnìcah doma carskaga. </i>


text:
У той час зьняў Эзэкія золата зь дзьвярэй дома Гасподняга і зь дзьвярных слупоў, якія пазалаціў Эзэкія, цар Юдэйскі, і аддаў яго цару Асірыйскаму. </p><i> U toj čas z′nâǔ Èzèkìâ zolata z′ dz′vârèj doma Gaspodnâga ì z′ dz′vârnyh slupoǔ, âkìâ pazalacìǔ Èzèkìâ, car Ûdèjskì, ì addaǔ âgo caru Asìryjskamu. </i>


text:
<pb/>І паслаў цар Асірыйскі Тартана і Рабсарыса і Рабсака з Лахіса да цара Эзэкіі зь вялікім войскам у Ерусалім. І пайшлі, і прыйшлі да Ерусаліма; і пайшлі, і прыйшлі, і сталі каля вадаправода верхняе сажалкі, якая на дарозе поля лямцавальнага. </p><i> Ì paslaǔ car Asìryjskì Tartana ì Rabsarysa ì Rabsaka z Lahìsa da cara Èzèkìì z′ vâlìkìm vojskam u Erusalìm. Ì pajšlì, ì pryjšlì da Erusalìma; ì pajšlì, ì pryjšlì, ì stalì kalâ vadapravoda verhnâe sažalkì, âkaâ na daroze polâ lâmcaval′naga. </i>


text:
І клікалі яны цара. І выйшаў да іх Эліякім, сын Хэлкіін, начальнік палаца, і Сэўна пісар, і Ёах, сын Асафаў, дзеяпісец. </p><i> Ì klìkalì âny cara. Ì vyjšaǔ da ìh Èlìâkìm, syn Hèlkììn, načal′nìk palaca, ì Sèǔna pìsar, ì Ëah, syn Asafaǔ, dzeâpìsec. </i>


text:
<pb/>І сказаў ім Рабсак: скажэце Эзэкіі: так кажа цар вялікі, цар Асірыйскі: што гэта за спадзяваньне, на якое ты спадзяешся? </p><i> Ì skazaǔ ìm Rabsak: skažèce Èzèkìì: tak kaža car vâlìkì, car Asìryjskì: što gèta za spadzâvan′ne, na âkoe ty spadzâešsâ? </i>


text:
Ты казаў толькі пустыя словы: для вайны патрэбны рада і сіла. А сёньня на каго ты спадзяешся, што адпаўся ад мяне? </p><i> Ty kazaǔ tol′kì pustyâ slovy: dlâ vajny patrèbny rada ì sìla. A sën′nâ na kago ty spadzâešsâ, što adpaǔsâ ad mâne? </i>


text:
Вось, ты думаеш абаперціся на Егіпет, на гэтую трысьціну надламаную, якая, калі хто абапрэцца на яе, увойдзе яму ў руку і праколе яе. Такі фараон, цар Егіпецкі, для ўсіх, хто спадзяецца на яго. </p><i> Vos′, ty dumaeš abapercìsâ na Egìpet, na gètuû trys′cìnu nadlamanuû, âkaâ, kalì hto abaprècca na âe, uvojdze âmu ǔ ruku ì prakole âe. Takì faraon, car Egìpeckì, dlâ ǔsìh, hto spadzâecca na âgo. </i>


text:
А калі вы скажаце мне: на Госпада Бога нашага мы спадзяёмся, дык ці не на таго, вышыні і ахвярнікі якога адмяніў Эзэкія і сказаў Юду і Ерусаліму: толькі перад гэтым ахвярнікам пакланяйцеся ў Ерусаліме. </p><i> A kalì vy skažace mne: na Gospada Boga našaga my spadzâëmsâ, dyk cì ne na tago, vyšynì ì ahvârnìkì âkoga admânìǔ Èzèkìâ ì skazaǔ Ûdu ì Erusalìmu: tol′kì perad gètym ahvârnìkam paklanâjcesâ ǔ Erusalìme. </i>


text:
Дык вось, уступі ў саюз з гаспадаром маім царом Асірыйскім; я дам табе дзьве тысячы коней, ці можаш ты дастаць сабе вершнікаў на іх? </p><i> Dyk vos′, ustupì ǔ saûz z gaspadarom maìm carom Asìryjskìm; â dam tabe dz′ve tysâčy konej, cì možaš ty dastac′ sabe veršnìkaǔ na ìh? </i>


text:
Як табе адолець і аднаго правадыра з найменшых слуг гаспадара майго? І спадзяешся на Егіпет дзеля калясьніц і коней? </p><i> Âk tabe adolec′ ì adnago pravadyra z najmenšyh slug gaspadara majgo? Ì spadzâešsâ na Egìpet dzelâ kalâs′nìc ì konej? </i>


text:
Пры гэтым ці ж бо я бяз волі Гасподняй пайшоў на месца гэтае, каб спустошыць яго? Гасподзь сказаў мне: ідзі на зямлю гэтую і спустошы яе. </p><i> Pry gètym cì ž bo â bâz volì Gaspodnâj pajšoǔ na mesca gètae, kab spustošyc′ âgo? Gaspodz′ skazaǔ mne: ìdzì na zâmlû gètuû ì spustošy âe. </i>


text:
<pb/>І сказаў Эліякім, сын Хэлкіін, і Сэўна і Ёах Рабсаку: кажы рабам тваім па-Арамейску, бо мы разумеем, а не гавары з намі па-Юдэйску ў голас народу, які на сьцяне. </p><i> Ì skazaǔ Èlìâkìm, syn Hèlkììn, ì Sèǔna ì Ëah Rabsaku: kažy rabam tvaìm pa-Aramejsku, bo my razumeem, a ne gavary z namì pa-Ûdèjsku ǔ golas narodu, âkì na s′câne. </i>


text:
І сказаў ім Рабсак: хіба толькі да гаспадара твайго і да цябе паслаў мяне гаспадар мой сказаць гэтыя словы? Не, таксама і да людзей, якія сядзяць на сьцяне, каб есьці памёт свой і піць мачу сваю з вамі. </p><i> Ì skazaǔ ìm Rabsak: hìba tol′kì da gaspadara tvajgo ì da câbe paslaǔ mâne gaspadar moj skazac′ gètyâ slovy? Ne, taksama ì da lûdzej, âkìâ sâdzâc′ na s′câne, kab es′cì pamët svoj ì pìc′ maču svaû z vamì. </i>


text:
<pb/>І ўстаў Рабсак і абвясьціў гучным голасам па-Юдэйску, і гаварыў, і сказаў: слухайце слова цара вялікага, цара Асірыйскага! </p><i> Ì ǔstaǔ Rabsak ì abvâs′cìǔ gučnym golasam pa-Ûdèjsku, ì gavaryǔ, ì skazaǔ: sluhajce slova cara vâlìkaga, cara Asìryjskaga! </i>


text:
Так кажа цар: хай не спакушае вас Эзэкія, бо ён ня можа вас уратаваць ад рукі маёй; </p><i> Tak kaža car: haj ne spakušae vas Èzèkìâ, bo ën nâ moža vas uratavac′ ad rukì maëj; </i>


text:
і хай не абнадзейвае вас Эзэкія Госпадам, кажучы: выратуе нас Гасподзь і ня будзе горад гэты аддадзены ў рукі цара Асірыйскага. </p><i> ì haj ne abnadzejvae vas Èzèkìâ Gospadam, kažučy: vyratue nas Gaspodz′ ì nâ budze gorad gèty addadzeny ǔ rukì cara Asìryjskaga. </i>


text:
Ня слухайце Эзэкіі. Бо так кажа цар Асірыйскі: прымірэцеся са мною і выйдзіце да мяне, і хай кожны есьць плады вінаграднай лазы сваёй і смакоўніцы сваёй, і хай кожны п'е ваду са свайго калодзежа, </p><i> Nâ sluhajce Èzèkìì. Bo tak kaža car Asìryjskì: prymìrècesâ sa mnoû ì vyjdzìce da mâne, ì haj kožny es′c′ plady vìnagradnaj lazy svaëj ì smakoǔnìcy svaëj, ì haj kožny p'e vadu sa svajgo kalodzeža, </i>


text:
пакуль я ня прыйду і не вазьму вас у зямлю такую самую, як і ваша зямля, у зямлю хлеба і віна, у зямлю пладоў і вінаграднікаў, ў зямлю масьлічных дрэў і мёду, і будзеце жыць, і не памраце. Ня слухайце ж Эзэкіі, які зводзіць вас, кажучы: Гасподзь уратуе нас. </p><i> pakul′ â nâ pryjdu ì ne vaz′mu vas u zâmlû takuû samuû, âk ì vaša zâmlâ, u zâmlû hleba ì vìna, u zâmlû pladoǔ ì vìnagradnìkaǔ, ǔ zâmlû mas′lìčnyh drèǔ ì mëdu, ì budzece žyc′, ì ne pamrace. Nâ sluhajce ž Èzèkìì, âkì zvodzìc′ vas, kažučy: Gaspodz′ uratue nas. </i>


text:
Ці ўратавалі багі народаў, кожны сваю зямлю, ад рукі цара Асірыйскага? </p><i> Cì ǔratavalì bagì narodaǔ, kožny svaû zâmlû, ad rukì cara Asìryjskaga? </i>


text:
Дзе багі Эмата і Арпада? Дзе багі Сэпарваіма, Эны і Івы? Ці выратавалі яны Самарыю ад рукі маёй? </p><i> Dze bagì Èmata ì Arpada? Dze bagì Sèparvaìma, Èny ì Ìvy? Cì vyratavalì âny Samaryû ad rukì maëj? </i>


text:
Хто з усіх багоў зямель гэтых выратаваў зямлю сваю ад рукі маёй? Дык няўжо Гасподзь выратуе Ерусалім ад рукі маёй? </p><i> Hto z usìh bagoǔ zâmel′ gètyh vyratavaǔ zâmlû svaû ad rukì maëj? Dyk nâǔžo Gaspodz′ vyratue Erusalìm ad rukì maëj? </i>


text:
І маўчаў народ і не адказвалі яму ні слова, бо быў загад цара: не адказвайце яму. </p><i> Ì maǔčaǔ narod ì ne adkazvalì âmu nì slova, bo byǔ zagad cara: ne adkazvajce âmu. </i>


text:
<pb/>І прыйшоў Эліякім, сын Хэлкіін, начальнік палаца, і Сэўна пісец і Ёах, сын Асафаў, дзеяпісец, да Эзэкіі ў падранай вопратцы, і пераказалі яму словы Рабсакавыя. </p><i> Ì pryjšoǔ Èlìâkìm, syn Hèlkììn, načal′nìk palaca, ì Sèǔna pìsec ì Ëah, syn Asafaǔ, dzeâpìsec, da Èzèkìì ǔ padranaj vopratcy, ì perakazalì âmu slovy Rabsakavyâ. </i>


text:
Калі пачуў гэта цар Эзэкія, дык падраў вопратку на сабе і накрыўся вярэтай, і пайшоў у дом Гасподні. </p><i> Kalì pačuǔ gèta car Èzèkìâ, dyk padraǔ vopratku na sabe ì nakryǔsâ vârètaj, ì pajšoǔ u dom Gaspodnì. </i>


text:
І паслаў Эліякіма, начальніка палаца, і Сэўну пісца, і старэйшых сьвятароў, пакрытых вярэтай, да Ісаі прарока, сына Амосавага. </p><i> Ì paslaǔ Èlìâkìma, načal′nìka palaca, ì Sèǔnu pìsca, ì starèjšyh s′vâtaroǔ, pakrytyh vârètaj, da Ìsaì praroka, syna Amosavaga. </i>


text:
І яны сказалі яму: так кажа Эзэкія: дзень смутку і кары і паганьбеньня - дзень гэты; бо дайшлі немаўляты да адтуліны нутробы мацярынскай, а сілы няма нарадзіць. </p><i> Ì âny skazalì âmu: tak kaža Èzèkìâ: dzen′ smutku ì kary ì pagan′ben′nâ - dzen′ gèty; bo dajšlì nemaǔlâty da adtulìny nutroby macârynskaj, a sìly nâma naradzìc′. </i>


text:
Можа, пачуе Гасподзь, Бог твой, усе словы Рабсака, якога паслаў цар Асірыйскі, гаспадар ягоны, зьневажаць Бога жывога і ганіць яго словамі, якія чуў Гасподзь, Бог твой. Учыні ж малітву за пазасталых, якія яшчэ жывыя. </p><i> Moža, pačue Gaspodz′, Bog tvoj, use slovy Rabsaka, âkoga paslaǔ car Asìryjskì, gaspadar âgony, z′nevažac′ Boga žyvoga ì ganìc′ âgo slovamì, âkìâ čuǔ Gaspodz′, Bog tvoj. Učynì ž malìtvu za pazastalyh, âkìâ âščè žyvyâ. </i>


text:
і сказаў ім Ісая: так скажэце гаспадару вашаму: так кажа Гасподзь: ня бойся слоў, якія ты чуў, якімі ганілі Мяне слугі цара Асірыйскага. </p><i> ì skazaǔ ìm Ìsaâ: tak skažèce gaspadaru vašamu: tak kaža Gaspodz′: nâ bojsâ sloǔ, âkìâ ty čuǔ, âkìmì ganìlì Mâne slugì cara Asìryjskaga. </i>


text:
Вось Я пашлю ў яго дух, і ён пачуе вестку, і вернецца ў зямлю сваю, і Я паб'ю яго мечам у зямлі ягонай. </p><i> Vos′ Â pašlû ǔ âgo duh, ì ën pačue vestku, ì vernecca ǔ zâmlû svaû, ì Â pab'û âgo mečam u zâmlì âgonaj. </i>


text:
<pb/>І вярнуўся Рабсак, і знайшоў цара Асірыйскага, які ваяваў супроць Ліўны, бо ён чуў, што той адышоў ад Лахіса. </p><i> Ì vârnuǔsâ Rabsak, ì znajšoǔ cara Asìryjskaga, âkì vaâvaǔ suproc′ Lìǔny, bo ën čuǔ, što toj adyšoǔ ad Lahìsa. </i>


text:
І пачуў ён пра Тыргака, цара Эфіопскага; яму сказалі: вось, ён выйшаў біцца з табою. І паслаў ён паслоў да Эзэкіі сказаць: </p><i> Ì pačuǔ ën pra Tyrgaka, cara Èfìopskaga; âmu skazalì: vos′, ën vyjšaǔ bìcca z taboû. Ì paslaǔ ën pasloǔ da Èzèkìì skazac′: </i>


text:
так скажэце Эзэкію, цару Юдэйскаму: няхай не ашуквае цябе Бог твой, на Якога ты спадзяешся, думаючы: ня будзе аддадзены Ерусалім у рукі цара Асірыйскага. </p><i> tak skažèce Èzèkìû, caru Ûdèjskamu: nâhaj ne ašukvae câbe Bog tvoj, na Âkoga ty spadzâešsâ, dumaûčy: nâ budze addadzeny Erusalìm u rukì cara Asìryjskaga. </i>


text:
Ты ж чуў, што зрабілі цары Асірыйскія з усімі землямі, наклаўшы на іх закляцьце, - дык жа ці ты ацалееш? </p><i> Ty ž čuǔ, što zrabìlì cary Asìryjskìâ z usìmì zemlâmì, naklaǔšy na ìh zaklâc′ce, - dyk ža cì ty acaleeš? </i>


text:
Багі народаў, якіх спустошылі бацькі мае, ці ж выратавалі іх? - Ці выратавалі Газан, і Харан, і Рэцэф, і сыноў Эдэна! што ў Таласары? </p><i> Bagì narodaǔ, âkìh spustošylì bac′kì mae, cì ž vyratavalì ìh? - Cì vyratavalì Gazan, ì Haran, ì Rècèf, ì synoǔ Èdèna! što ǔ Talasary? </i>


text:
Дзе цар Эмата, і цар Арпада, і цар горада Сэпарваіма, Эны і Івы? </p><i> Dze car Èmata, ì car Arpada, ì car gorada Sèparvaìma, Èny ì Ìvy? </i>


text:
<pb/>І ўзяў Эзэкія ліст з рукі паслоў і прачытаў яго, і пайшоў у дом Гасподні, і разгарнуў яго Эзэкія прад абліччам Гасподнім, </p><i> Ì ǔzâǔ Èzèkìâ lìst z rukì pasloǔ ì pračytaǔ âgo, ì pajšoǔ u dom Gaspodnì, ì razgarnuǔ âgo Èzèkìâ prad ablìččam Gaspodnìm, </i>


text:
і маліўся Эзэкія прад абліччам Гасподнім і казаў: Госпадзе Божа Ізраілеў, Які сядзіць на херувімах! Ты адзін Бог усіх царстваў зямлі, Ты стварыў неба і зямлю. </p><i> ì malìǔsâ Èzèkìâ prad ablìččam Gaspodnìm ì kazaǔ: Gospadze Boža Ìzraìleǔ, Âkì sâdzìc′ na heruvìmah! Ty adzìn Bog usìh carstvaǔ zâmlì, Ty stvaryǔ neba ì zâmlû. </i>


text:
Прыхілі, Госпадзе, вуха Тваё і пачуй; разамкні, Госпадзе, вочы Твае і паглядзі, і пачуй словы Сэнахірыма, які паслаў ганіць Бога жывога! </p><i> Pryhìlì, Gospadze, vuha Tvaë ì pačuj; razamknì, Gospadze, vočy Tvae ì paglâdzì, ì pačuj slovy Sènahìryma, âkì paslaǔ ganìc′ Boga žyvoga! </i>


text:
Праўда, о, Госпадзе, цары Асірыйскія спустошылі народы і землі іхнія, </p><i> Praǔda, o, Gospadze, cary Asìryjskìâ spustošylì narody ì zemlì ìhnìâ, </i>


text:
і паўкідалі багоў іхніх у агонь, але гэта не багі, а вырабы рук чалавечых, дрэва і камень, - таму і вынішчылі іх. </p><i> ì paǔkìdalì bagoǔ ìhnìh u agon′, ale gèta ne bagì, a vyraby ruk čalavečyh, drèva ì kamen′, - tamu ì vynìščylì ìh. </i>


text:
І сёньня, Госпадзе Божа наш, выратуй нас ад рукі ягонай, і даведаюцца ўсе царствы зямлі, што Ты, Госпадзе, Бог адзін. </p><i> Ì sën′nâ, Gospadze Boža naš, vyratuj nas ad rukì âgonaj, ì davedaûcca ǔse carstvy zâmlì, što Ty, Gospadze, Bog adzìn. </i>


text:
<pb/>І паслаў Ісая, сын Амосаў, да Эзэкіі сказаць: так кажа Гасподзь Бог Ізраілеў: тое, за што ты молішся Мне супроць Сэнахірыма, цара Асірыйскага, Я пачуў. </p><i> Ì paslaǔ Ìsaâ, syn Amosaǔ, da Èzèkìì skazac′: tak kaža Gaspodz′ Bog Ìzraìleǔ: toe, za što ty molìšsâ Mne suproc′ Sènahìryma, cara Asìryjskaga, Â pačuǔ. </i>


text:
Вось слова, якое сказаў Гасподзь пра яго: <t>пагардзіць цябе, пасьмяецца зь цябе дзеўная дачка Сіёна; усьлед табе пахітае галавою дачка Ерусаліма.</t> </p><i> Vos′ slova, âkoe skazaǔ Gaspodz′ pra âgo: <t>pagardzìc′ câbe, pas′mâecca z′ câbe dzeǔnaâ dačka Sìëna; us′led tabe pahìtae galavoû dačka Erusalìma.</t> </i>


text:
<pb/><t>Каго ты асуджаў і ганіў? І на каго ты падняў голас, і падняў так высока вочы свае? На Сьвятога Ізраілевага?</t> </p><i> <t>Kago ty asudžaǔ ì ganìǔ? Ì na kago ty padnâǔ golas, ì padnâǔ tak vysoka vočy svae? Na S′vâtoga Ìzraìlevaga?</t> </i>


text:
<pb/><t>Праз паслоў тваіх ты асуджаў Госпада і сказаў: з мноствам калясьніц маіх я ўзыду на вышыню гор, на рэбры Лівана, і сьсяку рослыя кедры яго, выдатныя кіпарысы яго, і прыйду на самае крайняе прыстанішча яго, у гай саду яго:</t> </p><i> <t>Praz pasloǔ tvaìh ty asudžaǔ Gospada ì skazaǔ: z mnostvam kalâs′nìc maìh â ǔzydu na vyšynû gor, na rèbry Lìvana, ì s′sâku roslyâ kedry âgo, vydatnyâ kìparysy âgo, ì pryjdu na samae krajnâe prystanìšča âgo, u gaj sadu âgo:</t> </i>


text:
<pb/><t>і адкапаю я і піцьму ваду чужую, і асушу ступакамі ног маіх усе рэкі Егіпецкія.</t> </p><i> <t>ì adkapaû â ì pìc′mu vadu čužuû, ì asušu stupakamì nog maìh use rèkì Egìpeckìâ.</t> </i>


text:
<pb/><t>Хіба ты ня чуў, што Я здаўна зрабіў гэта, у даўнія дні наканаваў гэта, а сёньня выканаў тым, што ты спусташаеш умацаваныя гарады, ператвараючы ў груды развалін?</t> </p><i> <t>Hìba ty nâ čuǔ, što Â zdaǔna zrabìǔ gèta, u daǔnìâ dnì nakanavaǔ gèta, a sën′nâ vykanaǔ tym, što ty spustašaeš umacavanyâ garady, peratvaraûčy ǔ grudy razvalìn?</t> </i>


text:
<pb/><t>І жыхары іх зрабіліся маламоцныя, трымцяць і застаюцца ў сораме. Яны сталі як трава на полі і пяшчотная зеляніна, як пораст на дахах і апалены хлеб, да таго як выкаласіцца.</t> </p><i> <t>Ì žyhary ìh zrabìlìsâ malamocnyâ, trymcâc′ ì zastaûcca ǔ sorame. Âny stalì âk trava na polì ì pâščotnaâ zelânìna, âk porast na dahah ì apaleny hleb, da tago âk vykalasìcca.</t> </i>


text:
<pb/><t>Ці сядзеш ты, ці выйдзеш, ці ўвойдзеш, Я ўсё ведаю; ведаю і дзёрзкасць тваю супроць Мяне.</t> </p><i> <t>Cì sâdzeš ty, cì vyjdzeš, cì ǔvojdzeš, Â ǔsë vedaû; vedaû ì dzërzkasc′ tvaû suproc′ Mâne.</t> </i>


text:
<pb/><t>За тваю дзёрзкасць супроць Мяне і за тое, што пагарда твая дайшла да вушэй Маіх, Я ўвяду колца Маё ў ноздры твае і цуглі Мае ў рот твой, і вярну цябе назад тою самаю дарогаю, якою прыйшоў ты.</t> </p><i> <t>Za tvaû dzërzkasc′ suproc′ Mâne ì za toe, što pagarda tvaâ dajšla da vušèj Maìh, Â ǔvâdu kolca Maë ǔ nozdry tvae ì cuglì Mae ǔ rot tvoj, ì vârnu câbe nazad toû samaû darogaû, âkoû pryjšoǔ ty.</t> </i>


text:
І вось табе азнака: ежце ў гэты год тое, што вырасла ад апалага зерня, і на другі год - самароднае, а на трэці год сейце і жнеце, і садзеце вінаградныя сады і ежце плады іх. </p><i> Ì vos′ tabe aznaka: ežce ǔ gèty god toe, što vyrasla ad apalaga zernâ, ì na drugì god - samarodnae, a na trècì god sejce ì žnece, ì sadzece vìnagradnyâ sady ì ežce plady ìh. </i>


text:
І ацалелае ў доме Юдавым, што засталося, пусьціць зноў корань унізе і ўродзіць плод наверсе, </p><i> Ì acalelae ǔ dome Ûdavym, što zastalosâ, pus′cìc′ znoǔ koran′ unìze ì ǔrodzìc′ plod naverse, </i>


text:
<t>бо зь Ерусаліма павядзецца рэшта, і выратаваньне ад гары Сіёна. Руплівасць Госпада Саваофа зробіць гэта.</t> </p><i> <t>bo z′ Erusalìma pavâdzecca rèšta, ì vyratavan′ne ad gary Sìëna. Ruplìvasc′ Gospada Savaofa zrobìc′ gèta.</t> </i>


text:
<pb/><t>Таму так кажа Гасподзь пра цара Асірыйскага: ня ўвойдзе ён у горад гэты, і ня кіне туды стрэлы, і не падступіцца да яго з шчытом, і не насыпле супроць яго вала.</t> </p><i> <t>Tamu tak kaža Gaspodz′ pra cara Asìryjskaga: nâ ǔvojdze ën u gorad gèty, ì nâ kìne tudy strèly, ì ne padstupìcca da âgo z ščytom, ì ne nasyple suproc′ âgo vala.</t> </i>


text:
<pb/>Тою самаю дарогай, якою прыйшоў, вернецца, і ў горад гэты ня ўвойдзе, кажа Гасподзь. </p><i> Toû samaû darogaj, âkoû pryjšoǔ, vernecca, ì ǔ gorad gèty nâ ǔvojdze, kaža Gaspodz′. </i>


text:
Я буду ахоўваць горад гэты, каб уратаваць яго дзеля Сябе і дзеля Давіда, раба Майго. </p><i> Â budu ahoǔvac′ gorad gèty, kab uratavac′ âgo dzelâ Sâbe ì dzelâ Davìda, raba Majgo. </i>


text:
<pb/>І сталася тае ночы: пайшоў анёл Гасподні і пабіў у табары сто восемдзесят пяць тысяч. І ўсталі раніцай, і вось усе целы мёртвыя. </p><i> Ì stalasâ tae nočy: pajšoǔ anël Gaspodnì ì pabìǔ u tabary sto vosemdzesât pâc′ tysâč. Ì ǔstalì ranìcaj, ì vos′ use cely mërtvyâ. </i>


text:
І выправіўся, і пайшоў, і вярнуўся Сэнахірым, цар Асірыйскі, і жыў у Нінэвіі. </p><i> Ì vypravìǔsâ, ì pajšoǔ, ì vârnuǔsâ Sènahìrym, car Asìryjskì, ì žyǔ u Nìnèvìì. </i>


text:
І калі ён пакланяўся ў доме Нісроха, бога свайго, дык Адрамэлэх і Шарэцэр, сыны ягоныя, забілі яго мечам, а самыя ўцяклі ў зямлю Арарацкую. І зацараваў Асардан, сын Гоны, замест Яго. </p><i> Ì kalì ën paklanâǔsâ ǔ dome Nìsroha, boga svajgo, dyk Adramèlèh ì Šarècèr, syny âgonyâ, zabìlì âgo mečam, a samyâ ǔcâklì ǔ zâmlû Ararackuû. Ì zacaravaǔ Asardan, syn Gony, zamest Âgo. </i>


text:
<pb/>У тыя дні захварэў Эзэкія сьмяротна; і прыйшоў да яго Ісая, сын Амосаў, прарок, і сказаў яму: так кажа Гасподзь: учыні тастамент дому твайму, бо памрэш ты і ня выздаравееш. </p><i> U tyâ dnì zahvarèǔ Èzèkìâ s′mârotna; ì pryjšoǔ da âgo Ìsaâ, syn Amosaǔ, prarok, ì skazaǔ âmu: tak kaža Gaspodz′: učynì tastament domu tvajmu, bo pamrèš ty ì nâ vyzdaraveeš. </i>


text:
І адвярнуўся Эзэкія тварам сваім да сьцяны і маліўся Госпаду, кажучы: </p><i> Ì advârnuǔsâ Èzèkìâ tvaram svaìm da s′câny ì malìǔsâ Gospadu, kažučy: </i>


text:
о, Госпадзе, успомні, што я хадзіў прад абліччам Тваім верна і з адданым сэрцам, і рабіў спадобнае ў вачах Тваіх. І заплакаў Эзэкія моцна. </p><i> o, Gospadze, uspomnì, što â hadzìǔ prad ablìččam Tvaìm verna ì z addanym sèrcam, ì rabìǔ spadobnae ǔ vačah Tvaìh. Ì zaplakaǔ Èzèkìâ mocna. </i>


text:
<pb/>Ісая яшчэ ня выйшаў з горада, як было яму слова Гасподняе: </p><i> Ìsaâ âščè nâ vyjšaǔ z gorada, âk bylo âmu slova Gaspodnâe: </i>


text:
вярніся і скажы Эзэкію, уладыку народу Майго: так кажа Гасподзь Бог Давіда, бацькі твайго: Я пачуў малітву тваю, убачыў сьлёзы твае. Вось, я ацалю цябе; на трэці дзень пойдзеш у дом Гасподні; </p><i> vârnìsâ ì skažy Èzèkìû, uladyku narodu Majgo: tak kaža Gaspodz′ Bog Davìda, bac′kì tvajgo: Â pačuǔ malìtvu tvaû, ubačyǔ s′lëzy tvae. Vos′, â acalû câbe; na trècì dzen′ pojdzeš u dom Gaspodnì; </i>


text:
і дадам да дзён тваіх пятнацаць гадоў, і ад рукі цара Асірыйскага ўратую цябе і горад гэты, і абараню горад гэты дзеля Сябе і дзеля Давіда, раба Майго. </p><i> ì dadam da dzën tvaìh pâtnacac′ gadoǔ, ì ad rukì cara Asìryjskaga ǔratuû câbe ì gorad gèty, ì abaranû gorad gèty dzelâ Sâbe ì dzelâ Davìda, raba Majgo. </i>


text:
І сказаў Ісая: вазьмеце скрылік смоквы. І ўзялі, і прыклалі да нарыву: і ён выздаравеў. </p><i> Ì skazaǔ Ìsaâ: vaz′mece skrylìk smokvy. Ì ǔzâlì, ì pryklalì da naryvu: ì ën vyzdaraveǔ. </i>


text:
<pb/>І сказаў Эзэкія Ісаю: якая азнака, што Гасподзь ацаліў мяне, і што пайду я на трэці дзень у дом Гасподні? </p><i> Ì skazaǔ Èzèkìâ Ìsaû: âkaâ aznaka, što Gaspodz′ acalìǔ mâne, ì što pajdu â na trècì dzen′ u dom Gaspodnì? </i>


text:
І сказаў Ісая: вось табе азнака ад Госпада, што выканае Гасподзь слова, якое Ён мовіў: ці наперад прайсьці ценю на дзесяць прыступак ці вярнуцца на дзесяць прыступак? </p><i> Ì skazaǔ Ìsaâ: vos′ tabe aznaka ad Gospada, što vykanae Gaspodz′ slova, âkoe Ën movìǔ: cì naperad prajs′cì cenû na dzesâc′ prystupak cì vârnucca na dzesâc′ prystupak? </i>


text:
І сказаў Эзэкія: лёгка ценю пасунуцца наперад на дзесяць прыступак; не, хай вернецца цень назад на дзесяць прыступак. </p><i> Ì skazaǔ Èzèkìâ: lëgka cenû pasunucca naperad na dzesâc′ prystupak; ne, haj vernecca cen′ nazad na dzesâc′ prystupak. </i>


text:
І заклікаў Ісая прарок Госпада, і вярнуў цень на прыступках, дзе цень апускаўся па прыступках Ахазавых, на дзесяць прыступак. </p><i> Ì zaklìkaǔ Ìsaâ prarok Gospada, ì vârnuǔ cen′ na prystupkah, dze cen′ apuskaǔsâ pa prystupkah Ahazavyh, na dzesâc′ prystupak. </i>


text:
Тым часам паслаў Бэродах Баладан, сын Баладана, цар Вавілонскі, лісты і дарунак Эзэкію, бо ён чуў, што Эзэкія быў хворы. </p><i> Tym časam paslaǔ Bèrodah Baladan, syn Baladana, car Vavìlonskì, lìsty ì darunak Èzèkìû, bo ën čuǔ, što Èzèkìâ byǔ hvory. </i>


text:
Эзэкія, выслухаўшы пасланцаў, паказаў ім кладоўкі свае, срэбра і золата, і пахошчы, і масьці дарагія, і ўвесь збройны дом свой і ўсё, што было ў скарбніцах ягоных: не заставалася ніводнай рэчы, якой не паказаў бы ім Эзэкія ў доме сваім і ва ўсім валоданьні сваім. </p><i> Èzèkìâ, vysluhaǔšy paslancaǔ, pakazaǔ ìm kladoǔkì svae, srèbra ì zolata, ì pahoščy, ì mas′cì daragìâ, ì ǔves′ zbrojny dom svoj ì ǔsë, što bylo ǔ skarbnìcah âgonyh: ne zastavalasâ nìvodnaj rèčy, âkoj ne pakazaǔ by ìm Èzèkìâ ǔ dome svaìm ì va ǔsìm valodan′nì svaìm. </i>


text:
І прыйшоў Ісая прарок да цара Эзэкіі і сказаў яму: што казалі гэтыя людзі, і адкуль яны прыходзілі да цябе? І сказаў Эзэкія: зь зямлі далёкай яны прыходзілі, з Вавілона. </p><i> Ì pryjšoǔ Ìsaâ prarok da cara Èzèkìì ì skazaǔ âmu: što kazalì gètyâ lûdzì, ì adkul′ âny pryhodzìlì da câbe? Ì skazaǔ Èzèkìâ: z′ zâmlì dalëkaj âny pryhodzìlì, z Vavìlona. </i>


text:
І сказаў Ісая: што яны бачылі ў доме тваім? І сказаў Эзэкія: усё, што ў доме маім, бачылі, не засталося ніводнай рэчы, якое б я не паказаў ім у скарбніцах маіх. </p><i> Ì skazaǔ Ìsaâ: što âny bačylì ǔ dome tvaìm? Ì skazaǔ Èzèkìâ: usë, što ǔ dome maìm, bačylì, ne zastalosâ nìvodnaj rèčy, âkoe b â ne pakazaǔ ìm u skarbnìcah maìh. </i>


text:
І сказаў Ісая Эзэкію; выслухай слова Гасподняе: </p><i> Ì skazaǔ Ìsaâ Èzèkìû; vysluhaj slova Gaspodnâe: </i>


text:
вось прыйдуць дні, і ўзята будзе ўсё, што ў доме тваім і, што сабралі бацькі твае да сёньня, у Вавілон; нічога не застанецца, кажа Гасподзь. </p><i> vos′ pryjduc′ dnì, ì ǔzâta budze ǔsë, što ǔ dome tvaìm ì, što sabralì bac′kì tvae da sën′nâ, u Vavìlon; nìčoga ne zastanecca, kaža Gaspodz′. </i>


text:
З сыноў тваіх, якія пойдуць ад цябе, якіх народзіш ты, возьмуць, і будуць яны еўнухамі ў палацы цара Вавілонскага. </p><i> Z synoǔ tvaìh, âkìâ pojduc′ ad câbe, âkìh narodzìš ty, voz′muc′, ì buduc′ âny eǔnuhamì ǔ palacy cara Vavìlonskaga. </i>


text:
І сказаў Эзэкія Ісаю: добрае слова Гасподняе, якое ты сказаў. І сказаў далей: хай будзе мір і дабрабыт у дні мае! </p><i> Ì skazaǔ Èzèkìâ Ìsaû: dobrae slova Gaspodnâe, âkoe ty skazaǔ. Ì skazaǔ dalej: haj budze mìr ì dabrabyt u dnì mae! </i>


text:
<pb/>Астатняе пра Эзэкію і пра ўсе подзьвігі ягоныя, і пра тое, што ён зрабіў сажалку і вадаправод і правёў ваду ў горад, напісана ў летапісе цароў Юдэйскіх. </p><i> Astatnâe pra Èzèkìû ì pra ǔse podz′vìgì âgonyâ, ì pra toe, što ën zrabìǔ sažalku ì vadapravod ì pravëǔ vadu ǔ gorad, napìsana ǔ letapìse caroǔ Ûdèjskìh. </i>


text:
І спачыў Эзэкія з бацькамі сваімі, і зацараваў Манасія, сын ягоны, замест яго. </p><i> Ì spačyǔ Èzèkìâ z bac′kamì svaìmì, ì zacaravaǔ Manasìâ, syn âgony, zamest âgo. </i>


text:
<pb/>Дванаццаць гадоў было Манасію, калі зацараваў, і пяцьдзясят гадоў валадарыў у Ерусаліме; імя маці ягонай Хэфцыба. </p><i> Dvanaccac′ gadoǔ bylo Manasìû, kalì zacaravaǔ, ì pâc′dzâsât gadoǔ valadaryǔ u Erusalìme; ìmâ macì âgonaj Hèfcyba. </i>


text:
І рабіў ён благое ў вачах Гасподніх, пераймаючы мярзоты народаў, якіх прагнаў Гасподзь ад аблічча сыноў Ізраілевых. </p><i> Ì rabìǔ ën blagoe ǔ vačah Gaspodnìh, perajmaûčy mârzoty narodaǔ, âkìh pragnaǔ Gaspodz′ ad ablìčča synoǔ Ìzraìlevyh. </i>


text:
І зноў зладзіў вышыні, якія зьнішчыў бацька ягоны Эзэкія, і паставіў ахвярнікі Ваалу, і зрабіў дуброву, як зрабіў Ахаў, цар Ізраільскі; і пакланяўся ўсяму воінству нябеснаму, і служыў яму, </p><i> Ì znoǔ zladzìǔ vyšynì, âkìâ z′nìščyǔ bac′ka âgony Èzèkìâ, ì pastavìǔ ahvârnìkì Vaalu, ì zrabìǔ dubrovu, âk zrabìǔ Ahaǔ, car Ìzraìl′skì; ì paklanâǔsâ ǔsâmu voìnstvu nâbesnamu, ì služyǔ âmu, </i>


text:
і спарудзіў ахвярнікі ў доме Гасподнім, пра які сказаў Гасподзь: у Ерусаліме пакладу імя Маё. </p><i> ì sparudzìǔ ahvârnìkì ǔ dome Gaspodnìm, pra âkì skazaǔ Gaspodz′: u Erusalìme pakladu ìmâ Maë. </i>


text:
І спарудзіў ахвярнікі ўсяму воінству нябеснаму на абодвух дварах храма Гасподняга. </p><i> Ì sparudzìǔ ahvârnìkì ǔsâmu voìnstvu nâbesnamu na abodvuh dvarah hrama Gaspodnâga. </i>


text:
і правёў сына свайго праз агонь, і чараваў, і варажыў, і завёў закліначоў мёртвых і чарадзеяў; многа зрабіў неспадобнага ў вачах Госпада, каб угнявіць Яго. </p><i> ì pravëǔ syna svajgo praz agon′, ì čaravaǔ, ì varažyǔ, ì zavëǔ zaklìnačoǔ mërtvyh ì čaradzeâǔ; mnoga zrabìǔ nespadobnaga ǔ vačah Gospada, kab ugnâvìc′ Âgo. </i>


text:
І паставіў балвана Астарты, які зрабіў у доме, пра які казаў Гасподзь Давіду і Саламону, сыну ягонаму: у доме гэтым і ў Ерусаліме, які Я выбраў з усіх каленаў Ізраілевых, Я кладу імя Маё навек; </p><i> Ì pastavìǔ balvana Astarty, âkì zrabìǔ u dome, pra âkì kazaǔ Gaspodz′ Davìdu ì Salamonu, synu âgonamu: u dome gètym ì ǔ Erusalìme, âkì Â vybraǔ z usìh kalenaǔ Ìzraìlevyh, Â kladu ìmâ Maë navek; </i>


text:
і ня дам наперад выступіць назе Ізраільцяніна зь зямлі, якую Я даў бацькам іхнім, калі толькі яны будуць старацца рабіць згодна з усім тым, што Я загадаў ім, і з усім законам, які наказаў ім раб Мой Майсей. </p><i> ì nâ dam naperad vystupìc′ naze Ìzraìl′cânìna z′ zâmlì, âkuû Â daǔ bac′kam ìhnìm, kalì tol′kì âny buduc′ staracca rabìc′ zgodna z usìm tym, što Â zagadaǔ ìm, ì z usìm zakonam, âkì nakazaǔ ìm rab Moj Majsej. </i>


text:
Але яны не паслухаліся; і зьвёў іх Манасія да таго, што яны рабілі горш за тыя народы, якія вынішчыў Гасподзь ад аблічча сыноў Ізраілевых. </p><i> Ale âny ne pasluhalìsâ; ì z′vëǔ ìh Manasìâ da tago, što âny rabìlì gorš za tyâ narody, âkìâ vynìščyǔ Gaspodz′ ad ablìčča synoǔ Ìzraìlevyh. </i>


text:
<pb/>І казаў Гасподзь праз рабоў Сваіх прарокаў і сказаў: </p><i> Ì kazaǔ Gaspodz′ praz raboǔ Svaìh prarokaǔ ì skazaǔ: </i>


text:
за тое, што зрабіў Манасія, цар Юдэйскі, такія мярзоты, горш за ўсё тое, што рабілі Амарэі, якія былі да яго, і ўвёў Юду ў грэх ідаламі сваімі, </p><i> za toe, što zrabìǔ Manasìâ, car Ûdèjskì, takìâ mârzoty, gorš za ǔsë toe, što rabìlì Amarèì, âkìâ bylì da âgo, ì ǔvëǔ Ûdu ǔ grèh ìdalamì svaìmì, </i>


text:
за тое, так кажа Гасподзь Бог Ізраілеў, вось, Я навяду такое зло на Ерусалім і на Юду, пра якога хто пачуе, зазьвініць увушшу ў таго; </p><i> za toe, tak kaža Gaspodz′ Bog Ìzraìleǔ, vos′, Â navâdu takoe zlo na Erusalìm ì na Ûdu, pra âkoga hto pačue, zaz′vìnìc′ uvuššu ǔ tago; </i>


text:
і працягну на Ерусалім мерны шнур Самарыі і вагу дома Ахававага, і вытру Ерусалім так, як выціраюць шалю, вытруць і перакуляць яе; </p><i> ì pracâgnu na Erusalìm merny šnur Samaryì ì vagu doma Ahavavaga, ì vytru Erusalìm tak, âk vycìraûc′ šalû, vytruc′ ì perakulâc′ âe; </i>


text:
і адкіну рэшту спадчыны Маёй, і аддам у рукі ворагаў іхніх, і будуць на разрабаваньне і спусташэньне ўсім нязычліўцам сваім </p><i> ì adkìnu rèštu spadčyny Maëj, ì addam u rukì voragaǔ ìhnìh, ì buduc′ na razrabavan′ne ì spustašèn′ne ǔsìm nâzyčlìǔcam svaìm </i>


text:
за тое, што яны рабілі благое ў вачах Маіх і ўгневалі Мяне з таго дня, як выйшлі бацькі іхнія зь Егіпта, і да сёньня. </p><i> za toe, što âny rabìlì blagoe ǔ vačah Maìh ì ǔgnevalì Mâne z tago dnâ, âk vyjšlì bac′kì ìhnìâ z′ Egìpta, ì da sën′nâ. </i>


text:
<pb/>А яшчэ праліў Манасія і даволі многа нявіннай крыві, так што напоўніў ёю Ерусалім ад краю да краю, звыш свайго грэху, што ён увёў Юду ў грэх - рабіць благое ў вачах Гасподніх. </p><i> A âščè pralìǔ Manasìâ ì davolì mnoga nâvìnnaj kryvì, tak što napoǔnìǔ ëû Erusalìm ad kraû da kraû, zvyš svajgo grèhu, što ën uvëǔ Ûdu ǔ grèh - rabìc′ blagoe ǔ vačah Gaspodnìh. </i>


text:
<pb/>Астатняе пра Манасію і пра ўсё, што ён зрабіў, і пра грахі ягоныя, у чым ён зграшыў, напісана ў летапіе цароў Юдэйскіх. </p><i> Astatnâe pra Manasìû ì pra ǔsë, što ën zrabìǔ, ì pra grahì âgonyâ, u čym ën zgrašyǔ, napìsana ǔ letapìe caroǔ Ûdèjskìh. </i>


text:
І спачыў Манасія з бацькамі сваімі, і пахаваны ў садзе каля дома ягонага, у садзе Узы. І зацараваў Амон, сын ягоны, замест яго: </p><i> Ì spačyǔ Manasìâ z bac′kamì svaìmì, ì pahavany ǔ sadze kalâ doma âgonaga, u sadze Uzy. Ì zacaravaǔ Amon, syn âgony, zamest âgo: </i>


text:
дваццаць два гады бло Амону, калі зацараваў, і два гады валадарыў у Ерусаліме; імя маці ягонай Мэшулэмэт, дачка Харуца, зь Ятбы. </p><i> dvaccac′ dva gady blo Amonu, kalì zacaravaǔ, ì dva gady valadaryǔ u Erusalìme; ìmâ macì âgonaj Mèšulèmèt, dačka Haruca, z′ Âtby. </i>


text:
І рабіў ён благое ў вачах Гасподніх так, як рабіў Манасія, бацька ягоны; </p><i> Ì rabìǔ ën blagoe ǔ vačah Gaspodnìh tak, âk rabìǔ Manasìâ, bac′ka âgony; </i>


text:
і хадзіў тою самаю дарогаю, якою хадзіў бацька ягоны, і служыў балванам, якім служыў бацька ягоны, і пакланяўся ім, </p><i> ì hadzìǔ toû samaû darogaû, âkoû hadzìǔ bac′ka âgony, ì služyǔ balvanam, âkìm služyǔ bac′ka âgony, ì paklanâǔsâ ìm, </i>


text:
і пакінуў Госпада Бога бацькоў сваіх, не хадзіў шляхам Гасподнім. </p><i> ì pakìnuǔ Gospada Boga bac′koǔ svaìh, ne hadzìǔ šlâham Gaspodnìm. </i>


text:
І склалі змову слугі Амонавыя супроць яго, і забілі цара ў доме ягоным. </p><i> Ì sklalì zmovu slugì Amonavyâ suproc′ âgo, ì zabìlì cara ǔ dome âgonym. </i>


text:
Але народ зямлі перабіў усіх, хто быў у змове супроць цара Амона; і паставіў народ зямлі царом Ёсію, сына ягонага, замест яго. </p><i> Ale narod zâmlì perabìǔ usìh, hto byǔ u zmove suproc′ cara Amona; ì pastavìǔ narod zâmlì carom Ësìû, syna âgonaga, zamest âgo. </i>


text:
<pb/>І пахавалі яго ў магільніцы ягонай, у садзе Узы. І зацараваў Ёсія, сын ягоны, замест яго. </p><i> Ì pahavalì âgo ǔ magìl′nìcy âgonaj, u sadze Uzy. Ì zacaravaǔ Ësìâ, syn âgony, zamest âgo. </i>


text:
<pb/>Восем гадоў было Ёсію, калі зацараваў, і трыццаць адзін год валадарыў у Ерусаліме; імя маці ягонай Едыда, дачка Адаі, з Боцкафы. </p><i> Vosem gadoǔ bylo Ësìû, kalì zacaravaǔ, ì tryccac′ adzìn god valadaryǔ u Erusalìme; ìmâ macì âgonaj Edyda, dačka Adaì, z Bockafy. </i>


text:
І рабіў ён добрае ў вачах Гасподніх, і хадзіў ва ўсім шляхам Давіда, бацькі свайго, і ня ўхіляўся ні направа, ні налева. </p><i> Ì rabìǔ ën dobrae ǔ vačah Gaspodnìh, ì hadzìǔ va ǔsìm šlâham Davìda, bac′kì svajgo, ì nâ ǔhìlâǔsâ nì naprava, nì naleva. </i>


text:
<pb/>На васемнаццатым годзе цара Ёсіі, паслаў цар Шафана, сына Ацаліі, сына Мэшуламавага, пісца ў дом Гасподні, сказаўшы: </p><i> Na vasemnaccatym godze cara Ësìì, paslaǔ car Šafana, syna Acalìì, syna Mèšulamavaga, pìsca ǔ dom Gaspodnì, skazaǔšy: </i>


text:
ідзі да Хэлкіі першасьвятара, хай ён пералічыць срэбра, прынесенае ў дом Гасподні, якое сабралі ў народу дазорныя каля парога, </p><i> ìdzì da Hèlkìì peršas′vâtara, haj ën peralìčyc′ srèbra, prynesenae ǔ dom Gaspodnì, âkoe sabralì ǔ narodu dazornyâ kalâ paroga, </i>


text:
і хай аддадуць яго ў рукі майстрам на працы, што прыстаўлены да дома Гасподняга, а гэтыя хай раздаюць яго тым, што працуюць у доме Гасподнім, на паправу пашкодаў у доме, </p><i> ì haj addaduc′ âgo ǔ rukì majstram na pracy, što prystaǔleny da doma Gaspodnâga, a gètyâ haj razdaûc′ âgo tym, što pracuûc′ u dome Gaspodnìm, na papravu paškodaǔ u dome, </i>


text:
цесьлярам і каменярам, і мулярам сьцен, і на куплю драўніны і часанага каменю на папраўленьне дома; </p><i> ces′lâram ì kamenâram, ì mulâram s′cen, ì na kuplû draǔnìny ì časanaga kamenû na papraǔlen′ne doma; </i>


text:
зрэшты не патрабаваў у іх адказу за срэбра, перададзенае ў рукі іхнія, бо яны сумленныя. </p><i> zrèšty ne patrabavaǔ u ìh adkazu za srèbra, peradadzenae ǔ rukì ìhnìâ, bo âny sumlennyâ. </i>


text:
<pb/>І сказаў Хэлкія першасьвятар Шафану пісцу: кнігу закона я знайшоў у доме Гасподнім. І падаў Хэлкія кнігу Шафану, і ён чытаў яе. </p><i> Ì skazaǔ Hèlkìâ peršas′vâtar Šafanu pìscu: knìgu zakona â znajšoǔ u dome Gaspodnìm. Ì padaǔ Hèlkìâ knìgu Šafanu, ì ën čytaǔ âe. </i>


text:
І прыйшоў Шафан пісец да цара, і прынёс цару адказ, і сказаў: узялі рабы твае срэбра, і знойдзена ў доме, перадалі яго ў руку майстрам працы, прыстаўленым да дома Гасподняга. </p><i> Ì pryjšoǔ Šafan pìsec da cara, ì prynës caru adkaz, ì skazaǔ: uzâlì raby tvae srèbra, ì znojdzena ǔ dome, peradalì âgo ǔ ruku majstram pracy, prystaǔlenym da doma Gaspodnâga. </i>


text:
ідзеце, папрасеце Госпада за мяне і за народ і за ўсю Юдэю пра словы гэтай знойдзенай кнігі, бо вялікі гнеў Гасподні, які загарэўся на нас за тое, што ня слухалі бацькі нашыя слоў кнігі гэтай, каб рабіць згодна з прадпісаным нам. </p><i> ìdzece, paprasece Gospada za mâne ì za narod ì za ǔsû Ûdèû pra slovy gètaj znojdzenaj knìgì, bo vâlìkì gneǔ Gaspodnì, âkì zagarèǔsâ na nas za toe, što nâ sluhalì bac′kì našyâ sloǔ knìgì gètaj, kab rabìc′ zgodna z pradpìsanym nam. </i>


text:
І пайшоў Хэлкія сьвятар, і Ахікам, і Ахбор, і Шафан, і Асая да Алдамфы прарочыцы, жонкі Шалума, сына Тыквы, сына Хархаса, захавальніка вопраткі, - а жыла яна ў Ерусаліме, у другой частцы, - і гаварылі зь ёю. </p><i> Ì pajšoǔ Hèlkìâ s′vâtar, ì Ahìkam, ì Ahbor, ì Šafan, ì Asaâ da Aldamfy praročycy, žonkì Šaluma, syna Tykvy, syna Harhasa, zahaval′nìka vopratkì, - a žyla âna ǔ Erusalìme, u drugoj častcy, - ì gavarylì z′ ëû. </i>


text:
І яна сказала ім: так кажа Гасподзь Бог Ізраілеў: скажэце чалавеку, які паслаў вас да мяне: </p><i> Ì âna skazala ìm: tak kaža Gaspodz′ Bog Ìzraìleǔ: skažèce čalaveku, âkì paslaǔ vas da mâne: </i>


text:
<pb/>так кажа Гасподзь: навяду ліха на месца гэтае і на жыхароў яго - усе словы кнігі, якую чытаў цар Юдэйскі. </p><i> tak kaža Gaspodz′: navâdu lìha na mesca gètae ì na žyharoǔ âgo - use slovy knìgì, âkuû čytaǔ car Ûdèjskì. </i>


text:
За тое, што пакінулі Мяне, і дымяць іншым багам, каб раздражняць Мяне ўсімі дзеямі рук сваіх, загарэўся гнеў Мой на месца гэтае, і не патухне. </p><i> Za toe, što pakìnulì Mâne, ì dymâc′ ìnšym bagam, kab razdražnâc′ Mâne ǔsìmì dzeâmì ruk svaìh, zagarèǔsâ gneǔ Moj na mesca gètae, ì ne patuhne. </i>


text:
А цару Юдэйскаму, які паслаў вас папытацца ў Госпада, скажэце: так кажа Гасподзь Бог Ізраілеў пра словы, якія ты чуў: </p><i> A caru Ûdèjskamu, âkì paslaǔ vas papytacca ǔ Gospada, skažèce: tak kaža Gaspodz′ Bog Ìzraìleǔ pra slovy, âkìâ ty čuǔ: </i>


text:
як што зьмякчылася сэрца тваё, і ты ўпакорыўся прад Госпадам, пачуўшы тое, што Я сказаў пра месца гэтае і пра жыхароў яго, што яны будуць прадметам жаху і пракляцьця, і ты падраў вопратку сваю і плакаў прад Мною, дык і Я пачуў цябе, кажа Гасподзь. </p><i> âk što z′mâkčylasâ sèrca tvaë, ì ty ǔpakoryǔsâ prad Gospadam, pačuǔšy toe, što Â skazaǔ pra mesca gètae ì pra žyharoǔ âgo, što âny buduc′ pradmetam žahu ì praklâc′câ, ì ty padraǔ vopratku svaû ì plakaǔ prad Mnoû, dyk ì Â pačuǔ câbe, kaža Gaspodz′. </i>


text:
За гэта, Я прыкладу цябе да бацькоў тваіх, і ты пакладзены будзеш у магільніцу тваю ў міры, і ня ўбачаць вочы твае ўсяго таго бедства, якое Я навяду на месца гэтае. І прынесьлі цару адказ. </p><i> Za gèta, Â prykladu câbe da bac′koǔ tvaìh, ì ty pakladzeny budzeš u magìl′nìcu tvaû ǔ mìry, ì nâ ǔbačac′ vočy tvae ǔsâgo tago bedstva, âkoe Â navâdu na mesca gètae. Ì prynes′lì caru adkaz. </i>


text:
<pb/>І паслаў цар, і сабралі да яго ўсіх старэйшынаў Юды і Ерусаліма. </p><i> Ì paslaǔ car, ì sabralì da âgo ǔsìh starèjšynaǔ Ûdy ì Erusalìma. </i>


text:
І пайшоў цар у дом Гасподні, і ўсе Юдэі, і ўсе жыхары Ерусаліма зь ім, і сьвятары, і прарокі, і ўвесь люд ад малога да вялікага, і прачытаў уголас ім усе словы кнігі запавета, знойдзенай у доме Гасподнім. </p><i> Ì pajšoǔ car u dom Gaspodnì, ì ǔse Ûdèì, ì ǔse žyhary Erusalìma z′ ìm, ì s′vâtary, ì prarokì, ì ǔves′ lûd ad maloga da vâlìkaga, ì pračytaǔ ugolas ìm use slovy knìgì zapaveta, znojdzenaj u dome Gaspodnìm. </i>


text:
Потым устаў цар на ўзвышанае месца і даў перад домам Гасподнім запавет - трымацца Госпада і захоўваць наказы Ягоныя і адкрыцьці Ягоныя, і пастановы Ягоныя, ад усяго сэрца і ад усёй душы, каб выканаць словы запавету гэтага, напісаныя ў кнізе гэтай. І ўвесь народ уступіў у запавет. </p><i> Potym ustaǔ car na ǔzvyšanae mesca ì daǔ perad domam Gaspodnìm zapavet - trymacca Gospada ì zahoǔvac′ nakazy Âgonyâ ì adkryc′cì Âgonyâ, ì pastanovy Âgonyâ, ad usâgo sèrca ì ad usëj dušy, kab vykanac′ slovy zapavetu gètaga, napìsanyâ ǔ knìze gètaj. Ì ǔves′ narod ustupìǔ u zapavet. </i>


text:
<pb/>І загадаў цар Хэлкію першасьвятару і іншым сьвятарам і дазорным каля парога вынесьці з храма Гасподняга ўсе рэчы, зробленыя дзеля Ваала і дзеля Астарты і дзеля ўсяго воінства нябеснага, і спаліў іх за Ерусалімам у даліне Кедрон, і загадаў попел ад іх аднесьці ў Вэтыль. </p><i> Ì zagadaǔ car Hèlkìû peršas′vâtaru ì ìnšym s′vâtaram ì dazornym kalâ paroga vynes′cì z hrama Gaspodnâga ǔse rèčy, zroblenyâ dzelâ Vaala ì dzelâ Astarty ì dzelâ ǔsâgo voìnstva nâbesnaga, ì spalìǔ ìh za Erusalìmam u dalìne Kedron, ì zagadaǔ popel ad ìh adnes′cì ǔ Vètyl′. </i>


text:
І пакінуў жрацоў, якіх паставілі цары Юдэйскія, каб учыняць дымленьне на вышынях у гарадах Юдэйскіх і ваколіцах Ерусаліма, - і якія кадзілі Ваалу, сонцу, і месяцу, і сузор'ям і ўсяму воінству нябеснаму; </p><i> Ì pakìnuǔ žracoǔ, âkìh pastavìlì cary Ûdèjskìâ, kab učynâc′ dymlen′ne na vyšynâh u garadah Ûdèjskìh ì vakolìcah Erusalìma, - ì âkìâ kadzìlì Vaalu, soncu, ì mesâcu, ì suzor'âm ì ǔsâmu voìnstvu nâbesnamu; </i>


text:
І вынес Астарту з дома Гасподняга за Ерусалім да патока Кедрон і спаліў яе каля патока Кедрон, і сьцёр яе ў пыл і кінуў пыл яе на могілках агульнанародных; </p><i> Ì vynes Astartu z doma Gaspodnâga za Erusalìm da patoka Kedron ì spalìǔ âe kalâ patoka Kedron, ì s′cër âe ǔ pyl ì kìnuǔ pyl âe na mogìlkah agul′nanarodnyh; </i>


text:
і разбурыў дамы блудныя, якія былі пры храме Гасподнім, дзе жанчыны ткалі вопратку Астарце; </p><i> ì razburyǔ damy bludnyâ, âkìâ bylì pry hrame Gaspodnìm, dze žančyny tkalì vopratku Astarce; </i>


text:
<pb/>і вывеў усіх жрацоў з гарадоў Юдэйскіх, і спаганьбіў вышыні, на якіх учынялі дымленьне жрацы, ад Гевы да Вірсавіі, і разбурыў вышыні перад брамаю - тую, якая перад уваходам у браму Ісуса начальніка горада, і тую, якая зь левага боку каля гарадское брамы. </p><i> ì vyveǔ usìh žracoǔ z garadoǔ Ûdèjskìh, ì spagan′bìǔ vyšynì, na âkìh učynâlì dymlen′ne žracy, ad Gevy da Vìrsavìì, ì razburyǔ vyšynì perad bramaû - tuû, âkaâ perad uvahodam u bramu Ìsusa načal′nìka gorada, ì tuû, âkaâ z′ levaga boku kalâ garadskoe bramy. </i>


text:
Зрэшты жрацы вышыняў ня прыносілі ахвяр на ахвярніку Гасподнім у Ерусаліме, а праснакі елі разам з братамі сваімі. </p><i> Zrèšty žracy vyšynâǔ nâ prynosìlì ahvâr na ahvârnìku Gaspodnìm u Erusalìme, a prasnakì elì razam z bratamì svaìmì. </i>


text:
І спаганьбіў ён Тафэт, што ў даліне сыноў Энома, каб ніхто не праводзіў сына свайго і дачкі сваёй праз агонь Малоху; </p><i> Ì spagan′bìǔ ën Tafèt, što ǔ dalìne synoǔ Ènoma, kab nìhto ne pravodzìǔ syna svajgo ì dačkì svaëj praz agon′ Malohu; </i>


text:
і адмяніў коней, якіх ставілі цары Юдэйскія сонцу перад уваходам у дом Гасподні паблізу пакояў Нэтан-Мэлэха еўнуха, што ў Фарурыме, калясьніцы сонца спаліў агнём. </p><i> ì admânìǔ konej, âkìh stavìlì cary Ûdèjskìâ soncu perad uvahodam u dom Gaspodnì pablìzu pakoâǔ Nètan-Mèlèha eǔnuha, što ǔ Faruryme, kalâs′nìcy sonca spalìǔ agnëm. </i>


text:
І ахвярнікі на даху сьвятліцы Ахазавай, якія зрабілі цары Юдэйскія, і ахвярнікі, якія зрабіў Манасія на абодвух дварах дома Гасподняга разбурыў цар і выкінуў адтуль, і кінуў пыл іх у паток Кедрон. </p><i> Ì ahvârnìkì na dahu s′vâtlìcy Ahazavaj, âkìâ zrabìlì cary Ûdèjskìâ, ì ahvârnìkì, âkìâ zrabìǔ Manasìâ na abodvuh dvarah doma Gaspodnâga razburyǔ car ì vykìnuǔ adtul′, ì kìnuǔ pyl ìh u patok Kedron. </i>


text:
І вышыні, якія каля Ерусаліма, направа ад Алейнай гары, якія спарудзіў Саламон, цар Ізраілеў, Астарце, мярзоце Сідонскай, і Хамосу, мярзоце Маавіцкай, і Мілхому, мярзоце Аманіцкай, спаганьбіў цар; </p><i> Ì vyšynì, âkìâ kalâ Erusalìma, naprava ad Alejnaj gary, âkìâ sparudzìǔ Salamon, car Ìzraìleǔ, Astarce, mârzoce Sìdonskaj, ì Hamosu, mârzoce Maavìckaj, ì Mìlhomu, mârzoce Amanìckaj, spagan′bìǔ car; </i>


text:
і паламаў статуі, і высек дубровы, і напоўніў месца іх касьцямі чалавечымі. </p><i> ì palamaǔ statuì, ì vysek dubrovy, ì napoǔnìǔ mesca ìh kas′câmì čalavečymì. </i>


text:
<pb/>Таксама і ахвярнік, які ў Вэтылі, вышыню, спаруджаную Ераваамам, сынам Наватавым, які ўвёў Ізраіля ў грэх, - таксама і ахвярнік той і вышыню ён разбурыў, і спаліў гэтую вышыню, сьцёр у пыл, і спаліў дуброву. </p><i> Taksama ì ahvârnìk, âkì ǔ Vètylì, vyšynû, sparudžanuû Eravaamam, synam Navatavym, âkì ǔvëǔ Ìzraìlâ ǔ grèh, - taksama ì ahvârnìk toj ì vyšynû ën razburyǔ, ì spalìǔ gètuû vyšynû, s′cër u pyl, ì spalìǔ dubrovu. </i>


text:
І зірнуў Ёсія, і ўбачыў магілы, якія там на гары, і паслаў, і ўзяў косьці з магілаў, і спаліў на ахвярніку, і спаганьбіў яго па слове Гасподнім, якое абвясьціў чалавек Божы, які прадказаў падзеі гэтыя, </p><i> Ì zìrnuǔ Ësìâ, ì ǔbačyǔ magìly, âkìâ tam na gary, ì paslaǔ, ì ǔzâǔ kos′cì z magìlaǔ, ì spalìǔ na ahvârnìku, ì spagan′bìǔ âgo pa slove Gaspodnìm, âkoe abvâs′cìǔ čalavek Božy, âkì pradkazaǔ padzeì gètyâ, </i>


text:
і сказаў Ёсія: што гэта за помнік, які я бачу? І сказалі яму жыхары горада: гэта магіла чалавека Божага, які прыходзіў зь Юдэі, і абвясьціў пра тое, што ты робіш над ахвярнікам Вэтыльскім. </p><i> ì skazaǔ Ësìâ: što gèta za pomnìk, âkì â baču? Ì skazalì âmu žyhary gorada: gèta magìla čalaveka Božaga, âkì pryhodzìǔ z′ Ûdèì, ì abvâs′cìǔ pra toe, što ty robìš nad ahvârnìkam Vètyl′skìm. </i>


text:
І сказаў ён: пакіньце яго ў спакоі, ніхто хай не чапае касьцей ягоных. І пахавалі косьці яго і косьці прарока, які прыходзіў з Самарыі. </p><i> Ì skazaǔ ën: pakìn′ce âgo ǔ spakoì, nìhto haj ne čapae kas′cej âgonyh. Ì pahavalì kos′cì âgo ì kos′cì praroka, âkì pryhodzìǔ z Samaryì. </i>


text:
<pb/>Таксама і ўсе капішчы вышыняў у гарадах Самарыйскіх, якія спарудзілі цары Ізраільскія, прагняўляючы Госпада, разбурыў Ёсія, і зрабіў зь імі тое самае, што зрабіў у Вэтылі; </p><i> Taksama ì ǔse kapìščy vyšynâǔ u garadah Samaryjskìh, âkìâ sparudzìlì cary Ìzraìl′skìâ, pragnâǔlâûčy Gospada, razburyǔ Ësìâ, ì zrabìǔ z′ ìmì toe samae, što zrabìǔ u Vètylì; </i>


text:
і закалоў усіх жрацоў вышыняў, якія там былі, на ахвярніках, і спаліў косьці чалавечыя на іх, - і вярнуўся ў Ерусалім. </p><i> ì zakaloǔ usìh žracoǔ vyšynâǔ, âkìâ tam bylì, na ahvârnìkah, ì spalìǔ kos′cì čalavečyâ na ìh, - ì vârnuǔsâ ǔ Erusalìm. </i>


text:
<pb/>І загадаў цар усяму народу, сказаўшы: учынеце пасху Госпаду Богу вашаму, як напісана ў гэтай кнізе запавета, - </p><i> Ì zagadaǔ car usâmu narodu, skazaǔšy: učynece pashu Gospadu Bogu vašamu, âk napìsana ǔ gètaj knìze zapaveta, - </i>


text:
таму што ня была ўчынена такая пасха ад дзён судзьдзяў, якія судзілі Ізраіля ва ўсе дні цароў Ізраільскіх і цароў Юдэйскіх; </p><i> tamu što nâ byla ǔčynena takaâ pasha ad dzën sudz′dzâǔ, âkìâ sudzìlì Ìzraìlâ va ǔse dnì caroǔ Ìzraìl′skìh ì caroǔ Ûdèjskìh; </i>


text:
а на васемнаццатым годзе цара Ёсіі была ўчынена гэтая пасха Госпаду ў Ерусаліме. </p><i> a na vasemnaccatym godze cara Ësìì byla ǔčynena gètaâ pasha Gospadu ǔ Erusalìme. </i>


text:
<pb/>І закліначоў мёртвых, і чараўнікоў, і тэрафімаў, і ідалаў, і ўсе мярзоты, якія паяўляліся ў зямлі Юдэйскай і ў Ерусаліме, зьнішчыў словы закона, напісаныя ў кнізе, якую знайшоў Хэлкія сьвятар у доме Гасподнім. </p><i> Ì zaklìnačoǔ mërtvyh, ì čaraǔnìkoǔ, ì tèrafìmaǔ, ì ìdalaǔ, ì ǔse mârzoty, âkìâ paâǔlâlìsâ ǔ zâmlì Ûdèjskaj ì ǔ Erusalìme, z′nìščyǔ slovy zakona, napìsanyâ ǔ knìze, âkuû znajšoǔ Hèlkìâ s′vâtar u dome Gaspodnìm. </i>


text:
Падобнага да яго ня было цара да яго, які зьвярнуўся б да Госпада ўсім сэрцам сваім, і ўсёю душою сваёю, і ўсімі сіламі сваімі, па ўсім законе Майсеевым; і пасьля яго не паявіўся падобны да яго. </p><i> Padobnaga da âgo nâ bylo cara da âgo, âkì z′vârnuǔsâ b da Gospada ǔsìm sèrcam svaìm, ì ǔsëû dušoû svaëû, ì ǔsìmì sìlamì svaìmì, pa ǔsìm zakone Majseevym; ì pas′lâ âgo ne paâvìǔsâ padobny da âgo. </i>


text:
<pb/>Аднак жа Гасподзь не адклаў вялікай лютасьці гневу Свайго, якою загарэўся гнеў Ягоны і на Юду за ўсе зьнявагі, якімі ўгневаў Яго Манасія. </p><i> Adnak ža Gaspodz′ ne adklaǔ vâlìkaj lûtas′cì gnevu Svajgo, âkoû zagarèǔsâ gneǔ Âgony ì na Ûdu za ǔse z′nâvagì, âkìmì ǔgnevaǔ Âgo Manasìâ. </i>


text:
І сказаў Гасподзь: і Юду адкіну ад аблічча Майго, як адкінуў Я Ізраіля, і адкіну горад гэты, Ерусалім, які Я выбраў, і дом, пра які Я сказаў: будзе імя Маё там. </p><i> Ì skazaǔ Gaspodz′: ì Ûdu adkìnu ad ablìčča Majgo, âk adkìnuǔ Â Ìzraìlâ, ì adkìnu gorad gèty, Erusalìm, âkì Â vybraǔ, ì dom, pra âkì Â skazaǔ: budze ìmâ Maë tam. </i>


text:
<pb/>Астатняе пра Ёсію, пра ўсё, што ён зрабіў, напісана ў летапісе цароў Юдэйскіх. </p><i> Astatnâe pra Ësìû, pra ǔsë, što ën zrabìǔ, napìsana ǔ letapìse caroǔ Ûdèjskìh. </i>


text:
У дні ягоныя пайшоў фараон Нэхаа, цар Егіпецкі, супроць цара Асірыйскага на раку Еўфрат. І выйшаў цар Ёсія насустрач яму, і той забіў яго ў Мэгідоне, калі ўбачыў яго. </p><i> U dnì âgonyâ pajšoǔ faraon Nèhaa, car Egìpeckì, suproc′ cara Asìryjskaga na raku Eǔfrat. Ì vyjšaǔ car Ësìâ nasustrač âmu, ì toj zabìǔ âgo ǔ Mègìdone, kalì ǔbačyǔ âgo. </i>


text:
І рабы ягоныя павезьлі яго мёртвага з Мэгідона, і прывезьлі яго ў Ерусалім, і пахавалі яго ў магільніцы ягонай. І ўзяў народ землі Ёахаза, сына Ёсінага, і памазалі яго і паставілі царом замест бацькі ягонага. </p><i> Ì raby âgonyâ pavez′lì âgo mërtvaga z Mègìdona, ì pryvez′lì âgo ǔ Erusalìm, ì pahavalì âgo ǔ magìl′nìcy âgonaj. Ì ǔzâǔ narod zemlì Ëahaza, syna Ësìnaga, ì pamazalì âgo ì pastavìlì carom zamest bac′kì âgonaga. </i>


text:
Дваццаць тры гады было Ёахазу, калі зацараваў, і тры месяцы валадарыў у Ерусаліме; імя маці ягонай Хамутал, дачка Ераміі, зь Ліўны. </p><i> Dvaccac′ try gady bylo Ëahazu, kalì zacaravaǔ, ì try mesâcy valadaryǔ u Erusalìme; ìmâ macì âgonaj Hamutal, dačka Eramìì, z′ Lìǔny. </i>


text:
І рабіў ён благое ў вачах Гасподніх ва ўсім так, як рабілі бацькі ягоныя. </p><i> Ì rabìǔ ën blagoe ǔ vačah Gaspodnìh va ǔsìm tak, âk rabìlì bac′kì âgonyâ. </i>


text:
І затрымаў яго фараон Нэхаа ў Рыўле, у зямлі Эматскай, каб ён не валадарыў у Ерусаліме, - і наклаў спагону на замлю ягоную сто талантаў срэбра і сто талантаў золата. </p><i> Ì zatrymaǔ âgo faraon Nèhaa ǔ Ryǔle, u zâmlì Èmatskaj, kab ën ne valadaryǔ u Erusalìme, - ì naklaǔ spagonu na zamlû âgonuû sto talantaǔ srèbra ì sto talantaǔ zolata. </i>


text:
І паставіў царом фараон Нэхаа Эліякіма, сына Ёсіінага, замест Ёсіі, бацькі ягонага, і памяняў імя ягонае на Ёакіма; а Ёхаза ўзяў і вывез у Егіпет, дзе ён і памёр. </p><i> Ì pastavìǔ carom faraon Nèhaa Èlìâkìma, syna Ësììnaga, zamest Ësìì, bac′kì âgonaga, ì pamânâǔ ìmâ âgonae na Ëakìma; a Ëhaza ǔzâǔ ì vyvez u Egìpet, dze ën ì pamër. </i>


text:
І срэбра і золата даваў Ёакім фараону; ён зрабіў ацэну зямлі, каб даваць срэбра па загадзе фараона; ад кожнага народу зямлі, паводле ацэны сваёй, ён спаганяў срэбра і золата, каб аддаваць фараону Нэхаа. </p><i> Ì srèbra ì zolata davaǔ Ëakìm faraonu; ën zrabìǔ acènu zâmlì, kab davac′ srèbra pa zagadze faraona; ad kožnaga narodu zâmlì, pavodle acèny svaëj, ën spaganâǔ srèbra ì zolata, kab addavac′ faraonu Nèhaa. </i>


text:
Дваццаць пяць гадоў было Ёакіму, калі зацараваў, і адзінаццаць гадоў валадарыў у Ерусаліме; імя маці ягонай Зэбуда, дачка Фэдаі, з Румы. </p><i> Dvaccac′ pâc′ gadoǔ bylo Ëakìmu, kalì zacaravaǔ, ì adzìnaccac′ gadoǔ valadaryǔ u Erusalìme; ìmâ macì âgonaj Zèbuda, dačka Fèdaì, z Rumy. </i>


text:
І рабіў ён неспадобнае ў вачах Гасподніх ва ўсім так, як рабілі бацькі ягоныя. </p><i> Ì rabìǔ ën nespadobnae ǔ vačah Gaspodnìh va ǔsìm tak, âk rabìlì bac′kì âgonyâ. </i>


text:
У дні ягоныя выступіў Навухаданосар цар Вавілонскі, і зрабіўся Ёакім падуладным яму на тры гады, але потым адпаў ад яго. </p><i> U dnì âgonyâ vystupìǔ Navuhadanosar car Vavìlonskì, ì zrabìǔsâ Ëakìm paduladnym âmu na try gady, ale potym adpaǔ ad âgo. </i>


text:
І пасылаў на яго Гасподзь полчышчы Халдэяў, і полчышчы Сірыйцаў, і полчышчы Маавіцянаў, і полчышчы Аманіцянаў, - пасылаў іх на Юду, каб пагубіць яго па слове Госпада, якое Ён сказаў праз рабоў Сваіх прарокаў. </p><i> Ì pasylaǔ na âgo Gaspodz′ polčyščy Haldèâǔ, ì polčyščy Sìryjcaǔ, ì polčyščy Maavìcânaǔ, ì polčyščy Amanìcânaǔ, - pasylaǔ ìh na Ûdu, kab pagubìc′ âgo pa slove Gospada, âkoe Ën skazaǔ praz raboǔ Svaìh prarokaǔ. </i>


text:
Па загадзе Госпада было гэта зь Юдам, каб адкінуць яго ад аблічча Яго за грахі Манасіі, за ўсё, што ён зрабіў; </p><i> Pa zagadze Gospada bylo gèta z′ Ûdam, kab adkìnuc′ âgo ad ablìčča Âgo za grahì Manasìì, za ǔsë, što ën zrabìǔ; </i>


text:
і за кроў нявінную, якую ён праліў, напоўніўшы Ерусалім крывёю нявіннаю, Гасподзь не захацеў дараваць. </p><i> ì za kroǔ nâvìnnuû, âkuû ën pralìǔ, napoǔnìǔšy Erusalìm kryvëû nâvìnnaû, Gaspodz′ ne zahaceǔ daravac′. </i>


text:
<pb/>Астатняе пра Ёакіма і пра ўсё, што ён зрабіў, напісана ў летапісе цароў Юдэйскіх. </p><i> Astatnâe pra Ëakìma ì pra ǔsë, što ën zrabìǔ, napìsana ǔ letapìse caroǔ Ûdèjskìh. </i>


text:
І спачыў Ёакім з бацькамі сваімі, і зацараваў Еханія, сын ягоны, замест яго. </p><i> Ì spačyǔ Ëakìm z bac′kamì svaìmì, ì zacaravaǔ Ehanìâ, syn âgony, zamest âgo. </i>


text:
Цар Егіпецкі ня выходзіў болей зь зямлі сваёй, бо ўзяў цар Вавілонскі ўсё, ад патока Егіпецкага да ракі Еўфрата, што належала цару Егіпецкаму. </p><i> Car Egìpeckì nâ vyhodzìǔ bolej z′ zâmlì svaëj, bo ǔzâǔ car Vavìlonskì ǔsë, ad patoka Egìpeckaga da rakì Eǔfrata, što naležala caru Egìpeckamu. </i>


text:
Васямнаццаць гадоў было Еханіі, калі зацараваў, і тры месяцы валадарыў у Ерусаліме; імя маці ягонай Нэхушта, дачка Элнафана, зь Ерусаліма. </p><i> Vasâmnaccac′ gadoǔ bylo Ehanìì, kalì zacaravaǔ, ì try mesâcy valadaryǔ u Erusalìme; ìmâ macì âgonaj Nèhušta, dačka Èlnafana, z′ Erusalìma. </i>


text:
І рабіў ён благое ў вачах Гасподніх ва ўсім так, як рабіў бацька ягоны. </p><i> Ì rabìǔ ën blagoe ǔ vačah Gaspodnìh va ǔsìm tak, âk rabìǔ bac′ka âgony. </i>


text:
<pb/>У той час падступіліся рабы Навухаданосара, цара Вавілонскага, да Ерусаліма, і падупаў горад аблозе. </p><i> U toj čas padstupìlìsâ raby Navuhadanosara, cara Vavìlonskaga, da Erusalìma, ì padupaǔ gorad abloze. </i>


text:
І прыйшоў Навухаданосар, цар Вавілонскі, да горада, калі рабы ягоныя аблажылі яго. </p><i> Ì pryjšoǔ Navuhadanosar, car Vavìlonskì, da gorada, kalì raby âgonyâ ablažylì âgo. </i>


text:
І выйшаў Еханія, цар Юдэйскі, да цара Вавілонскага, ён і маці ягоная, і слугі ягоныя, і князі ягоныя, і еўнухі ягоныя, - і ўзяў яго цар Вавілонскі на восьмым годзе свайго валадараньня, </p><i> Ì vyjšaǔ Ehanìâ, car Ûdèjskì, da cara Vavìlonskaga, ën ì macì âgonaâ, ì slugì âgonyâ, ì knâzì âgonyâ, ì eǔnuhì âgonyâ, - ì ǔzâǔ âgo car Vavìlonskì na vos′mym godze svajgo valadaran′nâ, </i>


text:
і вывез ён адтуль усе скарбы дома Гасподняга і скарбы царскага дома; і паламаў, як сказаў Гасподзь, увесь залаты посуд, які Саламон, цар Ізраільскі, зрабіў у храме Гасподнім; </p><i> ì vyvez ën adtul′ use skarby doma Gaspodnâga ì skarby carskaga doma; ì palamaǔ, âk skazaǔ Gaspodz′, uves′ zalaty posud, âkì Salamon, car Ìzraìl′skì, zrabìǔ u hrame Gaspodnìm; </i>


text:
і сьсяліў увесь Ерусалім, і ўсіх князёў, і ўсё адважнае войска, - дзесяць тысяч было пераселеных, - і ўсіх цесьляроў і кавалёў; нікога не засталося, апрача беднага люду зямлі. </p><i> ì s′sâlìǔ uves′ Erusalìm, ì ǔsìh knâzëǔ, ì ǔsë advažnae vojska, - dzesâc′ tysâč bylo peraselenyh, - ì ǔsìh ces′lâroǔ ì kavalëǔ; nìkoga ne zastalosâ, aprača bednaga lûdu zâmlì. </i>


text:
І перасяліў ён Еханію ў Вавілон; і маці цара, і жонак цара, і еўнухаў ягоных, і моцных зямлі вывеў на пасяленьне зь Ерусаліма ў Вавілон. </p><i> Ì perasâlìǔ ën Ehanìû ǔ Vavìlon; ì macì cara, ì žonak cara, ì eǔnuhaǔ âgonyh, ì mocnyh zâmlì vyveǔ na pasâlen′ne z′ Erusalìma ǔ Vavìlon. </i>


text:
І ўсё войска лікам сем тысяч, і ўмельцаў, і будаўнікоў тысячу, усіх адважных, якія ходзяць на вайну, вывеў цар Вавілонскі на пасяленьне ў Вавілон. </p><i> Ì ǔsë vojska lìkam sem tysâč, ì ǔmel′caǔ, ì budaǔnìkoǔ tysâču, usìh advažnyh, âkìâ hodzâc′ na vajnu, vyveǔ car Vavìlonskì na pasâlen′ne ǔ Vavìlon. </i>


text:
І паставіў царом цар Вавілонскі Матанію, дзядзьку Еханіі, замест яго, і перамяніў імя ягонае на Сэдэкію. </p><i> Ì pastavìǔ carom car Vavìlonskì Matanìû, dzâdz′ku Ehanìì, zamest âgo, ì peramânìǔ ìmâ âgonae na Sèdèkìû. </i>


text:
Дваццаць адзін год было Сэдэкію, калі зацараваў, і адзінаццаць гадоў валадарыў у Ерусаліме; імя маці ягонай Хамутал, дачка Ераміі, зь Ліўны. </p><i> Dvaccac′ adzìn god bylo Sèdèkìû, kalì zacaravaǔ, ì adzìnaccac′ gadoǔ valadaryǔ u Erusalìme; ìmâ macì âgonaj Hamutal, dačka Eramìì, z′ Lìǔny. </i>


text:
І рабіў ён благое ў вачах Гасподніх ва ўсім так, як рабіў Ёакім. </p><i> Ì rabìǔ ën blagoe ǔ vačah Gaspodnìh va ǔsìm tak, âk rabìǔ Ëakìm. </i>


text:
<pb/>Гнеў Гасподні быў над Ерусалімам і над Юдам да таго, што Ён адкінуў іх ад аблічча Свайго. І адпаў Сэдэкія ад цара Вавілонскага. </p><i> Gneǔ Gaspodnì byǔ nad Erusalìmam ì nad Ûdam da tago, što Ën adkìnuǔ ìh ad ablìčča Svajgo. Ì adpaǔ Sèdèkìâ ad cara Vavìlonskaga. </i>


text:
На дзявятым годзе валадараньня свайго, на дзясятым месяцы, у дзень дзясяты месяца прыйшоў Навухаданосар, цар Вавілонскі, з усім войскам сваім да Ерусаліма, і аблажыў яго, і насыпаў вакол яго вал. </p><i> Na dzâvâtym godze valadaran′nâ svajgo, na dzâsâtym mesâcy, u dzen′ dzâsâty mesâca pryjšoǔ Navuhadanosar, car Vavìlonskì, z usìm vojskam svaìm da Erusalìma, ì ablažyǔ âgo, ì nasypaǔ vakol âgo val. </i>


text:
І быў горад у аблозе да адзінаццатага года цара Сэдэкіі. </p><i> Ì byǔ gorad u abloze da adzìnaccataga goda cara Sèdèkìì. </i>


text:
На дзявяты дзень месяца ўзмацніўся голад у горадзе, і ня было хлеба ў народу зямлі. </p><i> Na dzâvâty dzen′ mesâca ǔzmacnìǔsâ golad u goradze, ì nâ bylo hleba ǔ narodu zâmlì. </i>


text:
І ўзяты быў горад, і пабеглі ўсе вайсковыя ўначы па дарозе да брамы, паміж дзьвюма сьценамі, што каля царскага саду; а Халдэі стаялі вакол горада, і цар пайшоў дарогаю раўніне. </p><i> Ì ǔzâty byǔ gorad, ì pabeglì ǔse vajskovyâ ǔnačy pa daroze da bramy, pamìž dz′vûma s′cenamì, što kalâ carskaga sadu; a Haldèì staâlì vakol gorada, ì car pajšoǔ darogaû raǔnìne. </i>


text:
І пагналася войска Халдэйскае за царом, і дагналі яго на раўнінах Ерыхонскіх, і ўсё войска ягонае разьбеглася ад яго. </p><i> Ì pagnalasâ vojska Haldèjskae za carom, ì dagnalì âgo na raǔnìnah Eryhonskìh, ì ǔsë vojska âgonae raz′beglasâ ad âgo. </i>


text:
І ўзялі цара, і завялі яго да цара Вавілонскага ў Рыўлу, і ўчынілі над ім суд: </p><i> Ì ǔzâlì cara, ì zavâlì âgo da cara Vavìlonskaga ǔ Ryǔlu, ì ǔčynìlì nad ìm sud: </i>


text:
і сыноў Сэдэкіі закалолі на вачах у яго, а самому Сэдэкію асьляпілі вочы і закавалі яго ў кайданы, і завялі яго ў Вавілон. </p><i> ì synoǔ Sèdèkìì zakalolì na vačah u âgo, a samomu Sèdèkìû as′lâpìlì vočy ì zakavalì âgo ǔ kajdany, ì zavâlì âgo ǔ Vavìlon. </i>


text:
На пятым месяцы, у сёмы дзень месяца, гэта значыцца, на дзевятнаццатым годзе Навухаданосара, цара Вавілонскага, прыйшоў Навузардан, начальнік целаахоўцаў, слуга цара Вавілонскага, у Ерусалім </p><i> Na pâtym mesâcy, u sëmy dzen′ mesâca, gèta značycca, na dzevâtnaccatym godze Navuhadanosara, cara Vavìlonskaga, pryjšoǔ Navuzardan, načal′nìk celaahoǔcaǔ, sluga cara Vavìlonskaga, u Erusalìm </i>


text:
і спаліў дом Гасподні і дом цара, і ўсе дамы ў Ерусаліме, і ўсе дамы вялікія спаліў агнём; </p><i> ì spalìǔ dom Gaspodnì ì dom cara, ì ǔse damy ǔ Erusalìme, ì ǔse damy vâlìkìâ spalìǔ agnëm; </i>


text:
і сьцены вакол Ерусаліма разбурыла войска Халдэйскае, якое было ў начальніка целаахоўцаў. </p><i> ì s′ceny vakol Erusalìma razburyla vojska Haldèjskae, âkoe bylo ǔ načal′nìka celaahoǔcaǔ. </i>


text:
І астатні люд, які заставаўся ў горадзе, і перабежчыкаў, якія перакінуліся да цара Вавілонскага і астатні просты люд выселіў Навузардан, начальнік целаахоўцаў. </p><i> Ì astatnì lûd, âkì zastavaǔsâ ǔ goradze, ì perabežčykaǔ, âkìâ perakìnulìsâ da cara Vavìlonskaga ì astatnì prosty lûd vyselìǔ Navuzardan, načal′nìk celaahoǔcaǔ. </i>


text:
Толькі некалькіх зь беднага люду зямлі пакінуў начальнік целаахоўцаў работнікамі вінаграднікаў і ратаямі. </p><i> Tol′kì nekal′kìh z′ bednaga lûdu zâmlì pakìnuǔ načal′nìk celaahoǔcaǔ rabotnìkamì vìnagradnìkaǔ ì rataâmì. </i>


text:
<pb/>І слупы медныя, якія былі каля дома Гасподняга, і падставы, і мора меднае, якое ў доме Гасподнім, паламалі Халдэі, і занесьлі медзь іх у Вавілон; </p><i> Ì slupy mednyâ, âkìâ bylì kalâ doma Gaspodnâga, ì padstavy, ì mora mednae, âkoe ǔ dome Gaspodnìm, palamalì Haldèì, ì zanes′lì medz′ ìh u Vavìlon; </i>


text:
і тазы, і лапаткі, і нажы, і лыжкі, і ўвесь посуд медны, які ўжываўся пры служэньні, узялі; </p><i> ì tazy, ì lapatkì, ì nažy, ì lyžkì, ì ǔves′ posud medny, âkì ǔžyvaǔsâ pry služèn′nì, uzâlì; </i>


text:
і кадзільніцы, і чары, што было залатое і што было срэбнае, узяў начальнік целаахоўцаў: </p><i> ì kadzìl′nìcy, ì čary, što bylo zalatoe ì što bylo srèbnae, uzâǔ načal′nìk celaahoǔcaǔ: </i>


text:
слупы лікам два, мора адно, і падставы, якія зрабіў Саламон у дом Гасподні, - медзі ва ўсіх гэтых рэчах ня было вагі. </p><i> slupy lìkam dva, mora adno, ì padstavy, âkìâ zrabìǔ Salamon u dom Gaspodnì, - medzì va ǔsìh gètyh rèčah nâ bylo vagì. </i>


text:
Васемнаццаць локцяў вышыні ў адным слупе; вянок на ім медны, а вышыня вянка тры локці, і сетка і гранатавыя яблыкі вакол вянка - усе зь медзі. Тое самае і на другім слупе зь сеткаю. </p><i> Vasemnaccac′ lokcâǔ vyšynì ǔ adnym slupe; vânok na ìm medny, a vyšynâ vânka try lokcì, ì setka ì granatavyâ âblykì vakol vânka - use z′ medzì. Toe samae ì na drugìm slupe z′ setkaû. </i>


text:
<pb/>І ўзяў начальнік целаахоўцаў Сэраю першасьвятара і Цэфанію, сьвятара другога, і трох, якія стаялі на варце каля парога. </p><i> Ì ǔzâǔ načal′nìk celaahoǔcaǔ Sèraû peršas′vâtara ì Cèfanìû, s′vâtara drugoga, ì troh, âkìâ staâlì na varce kalâ paroga. </i>


text:
І з горада ўзяў аднаго еўнуха, які начальнічаў над людзьмі ваеннымі, і пяць чалавек, якія стаяць перад абліччам цара, якія былі ў горадзе, і пісца галоўнага ў войску, які запісваў у войска людзей зямлі, якія былі ў горадзе. </p><i> Ì z gorada ǔzâǔ adnago eǔnuha, âkì načal′nìčaǔ nad lûdz′mì vaennymì, ì pâc′ čalavek, âkìâ staâc′ perad ablìččam cara, âkìâ bylì ǔ goradze, ì pìsca galoǔnaga ǔ vojsku, âkì zapìsvaǔ u vojska lûdzej zâmlì, âkìâ bylì ǔ goradze. </i>


text:
І ўзяў іх Навузардан, начальнік целаахоўцаў, і адвёў іх да цара Вавілонскага ў Рыўлу. </p><i> Ì ǔzâǔ ìh Navuzardan, načal′nìk celaahoǔcaǔ, ì advëǔ ìh da cara Vavìlonskaga ǔ Ryǔlu. </i>


text:
І пабіў іх цар Вавілонскі і забіў іх у Рыўле, у зямлі Эмат. І выселены Юдэі зь зямлі сваёй. </p><i> Ì pabìǔ ìh car Vavìlonskì ì zabìǔ ìh u Ryǔle, u zâmlì Èmat. Ì vyseleny Ûdèì z′ zâmlì svaëj. </i>


text:
А над людам, які заставаўся ў зямлі Юдэйскай, які пакінуў Навухаданосар, цар Вавілонскі, - над імі паставіў начальнікам Гадолію, сына Ахікама, сына Шафанавага. </p><i> A nad lûdam, âkì zastavaǔsâ ǔ zâmlì Ûdèjskaj, âkì pakìnuǔ Navuhadanosar, car Vavìlonskì, - nad ìmì pastavìǔ načal′nìkam Gadolìû, syna Ahìkama, syna Šafanavaga. </i>


text:
Калі пачулі ўсе ваеначальнікі, яны і людзі іх, што цар Вавілонскі паставіў начальнікам Гадолію, дык прыйшлі да Гадоліі ў Масіфу, і менавіта: Ісмаіл, сын Нэтаніі, і Ёханан, сын Карэя, і Сэрая, сын Танхумэта з Нэтафата, і Езанія, сын Маахіцяніна, яны і людзі іхнія. </p><i> Kalì pačulì ǔse vaenačal′nìkì, âny ì lûdzì ìh, što car Vavìlonskì pastavìǔ načal′nìkam Gadolìû, dyk pryjšlì da Gadolìì ǔ Masìfu, ì menavìta: Ìsmaìl, syn Nètanìì, ì Ëhanan, syn Karèâ, ì Sèraâ, syn Tanhumèta z Nètafata, ì Ezanìâ, syn Maahìcânìna, âny ì lûdzì ìhnìâ. </i>


text:
І запрысягнуўся Гадолія ім і людзям іхнім, і сказаў ім: ня бойцеся быць падуладнымі Халдэям, сялецеся на зямлі і служэце цару Вавілонскаму, і хай будзе добра вам. </p><i> Ì zaprysâgnuǔsâ Gadolìâ ìm ì lûdzâm ìhnìm, ì skazaǔ ìm: nâ bojcesâ byc′ paduladnymì Haldèâm, sâlecesâ na zâmlì ì služèce caru Vavìlonskamu, ì haj budze dobra vam. </i>


text:
Але на сёмым месяцы прыйшоў Ісмаіл, сын Нэтаніі, сына Элішамы, з племя царскага, зь дзесяцьцю чалавекамі, і пабіў Гадолію, і ён памёр, і Юдэяў і Халдэяў, якія былі зь ім у Масіфе. </p><i> Ale na sëmym mesâcy pryjšoǔ Ìsmaìl, syn Nètanìì, syna Èlìšamy, z plemâ carskaga, z′ dzesâc′cû čalavekamì, ì pabìǔ Gadolìû, ì ën pamër, ì Ûdèâǔ ì Haldèâǔ, âkìâ bylì z′ ìm u Masìfe. </i>


text:
І ўстаў увесь народ, ад малога да вялікага, і ваеначальнікі, і пайшлі ў Егіпет, бо баяліся Халдэяў. </p><i> Ì ǔstaǔ uves′ narod, ad maloga da vâlìkaga, ì vaenačal′nìkì, ì pajšlì ǔ Egìpet, bo baâlìsâ Haldèâǔ. </i>


text:
На трыццаць сёмым годзе перасяленьня Еханіі, цара Юдэйскага, на дванаццатым месяцы, у дваццаць сёмы дзень месяца, Эвілмэродах, цар Вавілонскі, у год свайго ўцараваньня, вывеў Еханію, цара Юдэйскага, з дома турэмнага. </p><i> Na tryccac′ sëmym godze perasâlen′nâ Ehanìì, cara Ûdèjskaga, na dvanaccatym mesâcy, u dvaccac′ sëmy dzen′ mesâca, Èvìlmèrodah, car Vavìlonskì, u god svajgo ǔcaravan′nâ, vyveǔ Ehanìû, cara Ûdèjskaga, z doma turèmnaga. </i>


text:
і гаварыў зь ім дружалюбна, і паставіў трон ягоны вышэй за трон цароў, якія былі ў яго ў Вавілоне; </p><i> ì gavaryǔ z′ ìm družalûbna, ì pastavìǔ tron âgony vyšèj za tron caroǔ, âkìâ bylì ǔ âgo ǔ Vavìlone; </i>


text:
і перамяніў турэмную вопратку ягоную, і ён усюды меў ежу ў яго, ва ўсе дні жыцьця ягонага. </p><i> ì peramânìǔ turèmnuû vopratku âgonuû, ì ën usûdy meǔ ežu ǔ âgo, va ǔse dnì žyc′câ âgonaga. </i>


text:
І ўтрыманьне яго, утрыманьне пастаяннае, выдавалася яму ад цара, дзень у дзень, ва ўсе дні жыцьця ягонага. </p><i> Ì ǔtryman′ne âgo, utryman′ne pastaânnae, vydavalasâ âmu ad cara, dzen′ u dzen′, va ǔse dnì žyc′câ âgonaga. </i>


text:
<t>Сыны Яфэта, Гамэр, Магог, Мадай, Яван, Тувал, Мэшэх і Тырас.</t> </p><i> <t>Syny Âfèta, Gamèr, Magog, Madaj, Âvan, Tuval, Mèšèh ì Tyras.</t> </i>


text:
<pb/><t>Сыны Гамэра: Аскеназ, Рыфат і Тагарма.</t> </p><i> <t>Syny Gamèra: Askenaz, Ryfat ì Tagarma.</t> </i>


text:
<pb/><t>Сыны Явана: Эліса, Тарсіс, Кітым і Даданім.</t> </p><i> <t>Syny Âvana: Èlìsa, Tarsìs, Kìtym ì Dadanìm.</t> </i>


text:
<t>Сыны Хама: Хуш, Міцраім, Фут і Ханаан.</t> </p><i> <t>Syny Hama: Huš, Mìcraìm, Fut ì Hanaan.</t> </i>


text:
<pb/><t>Сыны Хуша: Сэва, Хавіла, Саўта, Раама і Саўтэха. Сыны Раамы: Шэва і Дэдан.</t> </p><i> <t>Syny Huša: Sèva, Havìla, Saǔta, Raama ì Saǔtèha. Syny Raamy: Šèva ì Dèdan.</t> </i>


text:
<pb/>Хуш спарадзіў таксама Німрода: гэты пачаў быць моцным на зямлі. </p><i> Huš sparadzìǔ taksama Nìmroda: gèty pačaǔ byc′ mocnym na zâmlì. </i>


text:
<pb/>Міцраім спарадзіў: Лудыма, Анаміма, Лэгавіма, Наўтухіма, </p><i> Mìcraìm sparadzìǔ: Ludyma, Anamìma, Lègavìma, Naǔtuhìma, </i>


text:
Патрусіма, Каслухіма, ад якога пайшлі Філістымляне, і Кафтарыма. </p><i> Patrusìma, Kasluhìma, ad âkoga pajšlì Fìlìstymlâne, ì Kaftaryma. </i>


text:
<pb/>Ханаан спарадзіў Сідона, першынца свайго, Хэта, </p><i> Hanaan sparadzìǔ Sìdona, peršynca svajgo, Hèta, </i>


text:
<t>Сыны Сіма: Элам, Асур, Арфаксад, Луд і Арам. Сыны Арама: Уц, Хул, Гефэр і Мэшэх.</t> </p><i> <t>Syny Sìma: Èlam, Asur, Arfaksad, Lud ì Aram. Syny Arama: Uc, Hul, Gefèr ì Mèšèh.</t> </i>


text:
<pb/>Арфаксад спарадзіў Каінана, а Каінан спарадзіў Салу, а Сала спарадзіў Эвэра. </p><i> Arfaksad sparadzìǔ Kaìnana, a Kaìnan sparadzìǔ Salu, a Sala sparadzìǔ Èvèra. </i>


text:
У Эвэра нарадзіліся два сыны: імя аднаго Фалэк, бо ў дні ягоныя падзялілася зямля; імя брата ягонага Ёктан. </p><i> U Èvèra naradzìlìsâ dva syny: ìmâ adnago Falèk, bo ǔ dnì âgonyâ padzâlìlasâ zâmlâ; ìmâ brata âgonaga Ëktan. </i>


text:
<pb/>Ёктан спарадзіў Алмадада, Шалэфа, Хацармавэта, Ераха, </p><i> Ëktan sparadzìǔ Almadada, Šalèfa, Hacarmavèta, Eraha, </i>


text:
Афіра, Хавілу і Ёвава. Усе гэтыя сыны Ёктана. </p><i> Afìra, Havìlu ì Ëvava. Use gètyâ syny Ëktana. </i>


text:
<pb/>Вось радавод іхні: першынец Ізмаілаў Наваёт, за ім Кедар, Адбэел, Міўсам, </p><i> Vos′ radavod ìhnì: peršynec Ìzmaìlaǔ Navaët, za ìm Kedar, Adbèel, Mìǔsam, </i>


text:
Ертур, Нафіш і Кедма. Гэта сыны Ізмаілавыя. </p><i> Ertur, Nafìš ì Kedma. Gèta syny Ìzmaìlavyâ. </i>


text:
Сыны Хэтуры, наложніцы Абрагамавай: яна нарадзіла Зімрана, Ёкшана, Мэдана, Мадыяна, Ішбака і Шуаха. Сыны Ёкшана: Шэва і Дэдан. </p><i> Syny Hètury, naložnìcy Abragamavaj: âna naradzìla Zìmrana, Ëkšana, Mèdana, Madyâna, Ìšbaka ì Šuaha. Syny Ëkšana: Šèva ì Dèdan. </i>


text:
<pb/>Сыны Мадыяна: Эфа, Эфэр, Ханох, Авіда і Элдага. Усе гэтыя сыны Хэтуры. </p><i> Syny Madyâna: Èfa, Èfèr, Hanoh, Avìda ì Èldaga. Use gètyâ syny Hètury. </i>


text:
І спарадзіў Абрагам Ісака. <t>Сыны Ісака: Ісаў і Ізраіль.</t> </p><i> Ì sparadzìǔ Abragam Ìsaka. <t>Syny Ìsaka: Ìsaǔ ì Ìzraìl′.</t> </i>


text:
<t>Сыны Ісава: Эліфаз, Рагуіл, Еус, Еглом і Карэй.</t> </p><i> <t>Syny Ìsava: Èlìfaz, Raguìl, Eus, Eglom ì Karèj.</t> </i>


text:
<pb/><t>Сыны Эліфаза: Тэман, Амар, Цэфо, Гатам, Кеназ, Амалік.</t> </p><i> <t>Syny Èlìfaza: Tèman, Amar, Cèfo, Gatam, Kenaz, Amalìk.</t> </i>


text:
<pb/><t>Сыны Рагуіла: Нахат, Зэрах, Шама і Міза.</t> </p><i> <t>Syny Raguìla: Nahat, Zèrah, Šama ì Mìza.</t> </i>


text:
<t>Сыны Сэіра: Латан, Шавал, Цывэон, Ана, Дышон, Эцэр і Дышан.</t> </p><i> <t>Syny Sèìra: Latan, Šaval, Cyvèon, Ana, Dyšon, Ècèr ì Dyšan.</t> </i>


text:
<pb/><t>Сыны Латана: Хоры і Гемам; а сястра ў Латана: Тымна.</t> </p><i> <t>Syny Latana: Hory ì Gemam; a sâstra ǔ Latana: Tymna.</t> </i>


text:
<pb/><t>Сыны Шавала: Алэан, Манахат, Эвал, Шэфо і Анам. Сыны Цывэона: Ая і Ана.</t> </p><i> <t>Syny Šavala: Alèan, Manahat, Èval, Šèfo ì Anam. Syny Cyvèona: Aâ ì Ana.</t> </i>


text:
<pb/><t>Дзеці Аны: Дышон. Сыны Дышона Хэмдан, Эшбан, Ітран і Хэран.</t> </p><i> <t>Dzecì Any: Dyšon. Syny Dyšona Hèmdan, Èšban, Ìtran ì Hèran.</t> </i>


text:
<pb/><t>Сыны Эцэра: Білган, Зааван і Акан. Сыны Дышона: Уц і Аран.</t> </p><i> <t>Syny Ècèra: Bìlgan, Zaavan ì Akan. Syny Dyšona: Uc ì Aran.</t> </i>


text:
Гэтыя - цары, якія валадарылі ў зямлі Эдома, раней чым зацараваў цар над сынамі Ізраілевымі: Бэла, сын Вэора, і імя горада ягонага - Дынгава; </p><i> Gètyâ - cary, âkìâ valadarylì ǔ zâmlì Èdoma, ranej čym zacaravaǔ car nad synamì Ìzraìlevymì: Bèla, syn Vèora, ì ìmâ gorada âgonaga - Dyngava; </i>


text:
<pb/>і памёр Бэла, і зацараваў пасьля яго Ёван, сын Зэраха, з Васоры. </p><i> ì pamër Bèla, ì zacaravaǔ pas′lâ âgo Ëvan, syn Zèraha, z Vasory. </i>


text:
<pb/>І памёр Ёван, і зацараваў пасьля яго Хушам, зь зямлі Тэманіцян. </p><i> Ì pamër Ëvan, ì zacaravaǔ pas′lâ âgo Hušam, z′ zâmlì Tèmanìcân. </i>


text:
<pb/>І памёр Хушам, і зацараваў пасьля яго Гадад, сын Бэдадаў, які пабіў Мадыяніцян на полі Маава; імя горада ягонага Авів. </p><i> Ì pamër Hušam, ì zacaravaǔ pas′lâ âgo Gadad, syn Bèdadaǔ, âkì pabìǔ Madyânìcân na polì Maava; ìmâ gorada âgonaga Avìv. </i>


text:
<pb/>І памёр Самла, і зацараваў пасьля яго Саўл, з Рэхавота, што каля ракі. </p><i> Ì pamër Samla, ì zacaravaǔ pas′lâ âgo Saǔl, z Rèhavota, što kalâ rakì. </i>


text:
<pb/>І памёр Баал-Ханан, і зацараваў пасьля яго Гадар; імя горада ягонага Паў; імя жонкі ягонай Мэгэтавэель, дачка Матрэда, дачка Мэзагава. </p><i> Ì pamër Baal-Hanan, ì zacaravaǔ pas′lâ âgo Gadar; ìmâ gorada âgonaga Paǔ; ìmâ žonkì âgonaj Mègètavèel′, dačka Matrèda, dačka Mèzagava. </i>


text:
І памёр Гадар. І былі старэйшыны ў Эдома: старэйшына Тымна, старэйшына Алва, старэйшына Етэт, </p><i> Ì pamër Gadar. Ì bylì starèjšyny ǔ Èdoma: starèjšyna Tymna, starèjšyna Alva, starèjšyna Etèt, </i>


text:
старэйшына Магдыіл, старэйшына Ірам. Вось старэйшыны Ідумэйскія. </p><i> starèjšyna Magdyìl, starèjšyna Ìram. Vos′ starèjšyny Ìdumèjskìâ. </i>


text:
<pb/><t>Вось сыны Ізраіля: Рувім, Сімяон, Левій, Юда, Ісахар, Завулон,</t> </p><i> <t>Vos′ syny Ìzraìlâ: Ruvìm, Sìmâon, Levìj, Ûda, Ìsahar, Zavulon,</t> </i>


text:
<pb/><t>Дан, Язэп, Веньямін, Нэфталім, Гад і Асір. </p><i> <t>Dan, Âzèp, Ven′âmìn, Nèftalìm, Gad ì Asìr. </i>


text:
Сыны Юды: Ір, Анан і Сілом, - трое нарадзіліся ў яго ад дачкі Шуевай, Хананэянкі. І быў Ір, першынец Юдаў, незаўгодны ў вачах Госпада, і Он забіў яго.</t> </p><i> Syny Ûdy: Ìr, Anan ì Sìlom, - troe naradzìlìsâ ǔ âgo ad dačkì Šuevaj, Hananèânkì. Ì byǔ Ìr, peršynec Ûdaǔ, nezaǔgodny ǔ vačah Gospada, ì On zabìǔ âgo.</t> </i>


text:
<pb/>І Тамар, нявестка ягоная, нарадзіла яму Фарэса і Зару. Усіх сыноў у Юды было пяцёра. </p><i> Ì Tamar, nâvestka âgonaâ, naradzìla âmu Farèsa ì Zaru. Usìh synoǔ u Ûdy bylo pâcëra. </i>


text:
<pb/><t>Сыны Зары: Зімры, Этан, Эман, Халкол і Дара; усіх іх пяцёра.</t> </p><i> <t>Syny Zary: Zìmry, Ètan, Èman, Halkol ì Dara; usìh ìh pâcëra.</t> </i>


text:
<pb/><t>Сыны Хармі: Ахар, які навёў бяду на Ізраіля, парушыўшы заклён.</t> </p><i> <t>Syny Harmì: Ahar, âkì navëǔ bâdu na Ìzraìlâ, parušyǔšy zaklën.</t> </i>


text:
<pb/><t>Сыны Эсрома, якія нарадзіліся ў яго: Ерахмэіл, Арам і Хэлувай.</t> </p><i> <t>Syny Èsroma, âkìâ naradzìlìsâ ǔ âgo: Erahmèìl, Aram ì Hèluvaj.</t> </i>


text:
А Арам спарадзіў Амінадава; Амінадаў спарадзіў Наасона, князя сыноў Юдавых; </p><i> A Aram sparadzìǔ Amìnadava; Amìnadaǔ sparadzìǔ Naasona, knâzâ synoǔ Ûdavyh; </i>


text:
Наасон спарадзіў Салмона, Салмон спарадзіў Ваоза; </p><i> Naason sparadzìǔ Salmona, Salmon sparadzìǔ Vaoza; </i>


text:
<pb/>Есэй спарадзіў першынца свайго Эліява, другога - Амінадава, трэцяга - Саму, </p><i> Esèj sparadzìǔ peršynca svajgo Èlìâva, drugoga - Amìnadava, trècâga - Samu, </i>


text:
Сёстры іхнія: Саруя і Авігея. Сыны Саруі: Авэса, Ёаў і Азаіл, трое. </p><i> Sëstry ìhnìâ: Saruâ ì Avìgeâ. Syny Saruì: Avèsa, Ëaǔ ì Azaìl, troe. </i>


text:
Авігея нарадзіла Амэсу; а бацька Амэсы - Етэр, Ізмаільцянін. </p><i> Avìgeâ naradzìla Amèsu; a bac′ka Amèsy - Etèr, Ìzmaìl′cânìn. </i>


text:
Халеў, сын Эсрома, спарадзіў ад Азувы, жонкі, і ад Ерыоты, і вось сыны ягоныя: Ешэр, Шаваў і Ардон. </p><i> Haleǔ, syn Èsroma, sparadzìǔ ad Azuvy, žonkì, ì ad Eryoty, ì vos′ syny âgonyâ: Ešèr, Šavaǔ ì Ardon. </i>


text:
І памерла Азува; і ўзяў сабе Халеў Эфрату, і яна нарадзіла яму Хура. </p><i> Ì pamerla Azuva; ì ǔzâǔ sabe Haleǔ Èfratu, ì âna naradzìla âmu Hura. </i>


text:
Хур спарадзіў Урыя, Урый спарадзіў Вэсэлііла. </p><i> Hur sparadzìǔ Uryâ, Uryj sparadzìǔ Vèsèlììla. </i>


text:
<pb/>Пасьля Эсром увайшоў да дачкі Махіра, бацькі Галаадавага, і ўзяў яе, а было яму шэсьцьдзясят гадоў, і яна нарадзіла Яму Сэгува. </p><i> Pas′lâ Èsrom uvajšoǔ da dačkì Mahìra, bac′kì Galaadavaga, ì ǔzâǔ âe, a bylo âmu šès′c′dzâsât gadoǔ, ì âna naradzìla Âmu Sèguva. </i>


text:
Сэгуў спарадзіў Яіра, і было ў яго дваццаць тры гарады ў зямлі Галаадскай. </p><i> Sèguǔ sparadzìǔ Âìra, ì bylo ǔ âgo dvaccac′ try garady ǔ zâmlì Galaadskaj. </i>


text:
Але Гесуране і Сірыйцы ўзялі ў іх селішчы Яіра. Кенат і залежныя ад яго гарады, - шэсьцьдзясят гарадоў. Усе гэтыя гарады сыноў Махіра, бацькі Галаадавага. </p><i> Ale Gesurane ì Sìryjcy ǔzâlì ǔ ìh selìščy Âìra. Kenat ì zaležnyâ ad âgo garady, - šès′c′dzâsât garadoǔ. Use gètyâ garady synoǔ Mahìra, bac′kì Galaadavaga. </i>


text:
<pb/>Пасьля сьмерці Эсрома ў Халеў-Эфраце, жонка Эсромава, Авія, нарадзіла яму Ашхура, бацьку Тэкоі. </p><i> Pas′lâ s′mercì Èsroma ǔ Haleǔ-Èfrace, žonka Èsromava, Avìâ, naradzìla âmu Ašhura, bac′ku Tèkoì. </i>


text:
Сыны Ерахмэіла, першынца Эсромавага, былі: першынец Рам, за ім Вуна, Арэн, Ацэм і Ахія. </p><i> Syny Erahmèìla, peršynca Èsromavaga, bylì: peršynec Ram, za ìm Vuna, Arèn, Acèm ì Ahìâ. </i>


text:
Была ў Ерахмэіла і другая жонка, імя яе Атара; яна маці Анама. </p><i> Byla ǔ Erahmèìla ì drugaâ žonka, ìmâ âe Atara; âna macì Anama. </i>


text:
<pb/>Сыны Рама, першынца Ерахмэілавага, былі: Маац, Ямін і Экер. </p><i> Syny Rama, peršynca Erahmèìlavaga, bylì: Maac, Âmìn ì Èker. </i>


text:
<pb/>Сыны Анама былі: Шамай і Яда. Сыны Шамая: Надаў і Авішур. </p><i> Syny Anama bylì: Šamaj ì Âda. Syny Šamaâ: Nadaǔ ì Avìšur. </i>


text:
<pb/>Імя жонкі Авішуравай Авіхаіль, і яна нарадзіла яму Ахбана і Маліда. </p><i> Ìmâ žonkì Avìšuravaj Avìhaìl′, ì âna naradzìla âmu Ahbana ì Malìda. </i>


text:
<pb/>Сыны Надава: Сэлед і Афаім. І памёр Сэлед бязьдзетны. </p><i> Syny Nadava: Sèled ì Afaìm. Ì pamër Sèled bâz′dzetny. </i>


text:
<pb/><t>Сын Афаіма: Ішый. Сын Ішыя: Шэшан. Сын Шэшана: Ахлай.</t> </p><i> <t>Syn Afaìma: Ìšyj. Syn Ìšyâ: Šèšan. Syn Šèšana: Ahlaj.</t> </i>


text:
<pb/><t>Сыны Яды, брата Шамаевага: Етэр, Ёнатан. Етэр памёр бязьдзетным.</t> </p><i> <t>Syny Âdy, brata Šamaevaga: Etèr, Ënatan. Etèr pamër bâz′dzetnym.</t> </i>


text:
<pb/><t>Сыны Ёнатана: Пэлет і Заза. Гэта сыны Ерахмэіла.</t> </p><i> <t>Syny Ënatana: Pèlet ì Zaza. Gèta syny Erahmèìla.</t> </i>


text:
<pb/><t>У Шэшана ня было сыноў, а толькі дочкі. У Шэшана быў раб, Егіпцянін, імя яго Ярха;</t> </p><i> <t>U Šèšana nâ bylo synoǔ, a tol′kì dočkì. U Šèšana byǔ rab, Egìpcânìn, ìmâ âgo Ârha;</t> </i>


text:
І Шэшан аддаў дачку сваю Ярху за жонку, і яна нарадзіла яму Атая. </p><i> Ì Šèšan addaǔ dačku svaû Ârhu za žonku, ì âna naradzìla âmu Ataâ. </i>


text:
<pb/>Атай спарадзіў Натана. Натан спарадзіў Завада; </p><i> Ataj sparadzìǔ Natana. Natan sparadzìǔ Zavada; </i>


text:
Завад спарадзіў Эфлала, Эфлал спарадзіў Авіда; </p><i> Zavad sparadzìǔ Èflala, Èflal sparadzìǔ Avìda; </i>


text:
Азарыя спарадзіў Хэлеца, Хэлец спарадзіў Элеасу; </p><i> Azaryâ sparadzìǔ Hèleca, Hèlec sparadzìǔ Èleasu; </i>


text:
Элеаса спарадзіў Сісмая, Сісмай спарадзіў Салума; </p><i> Èleasa sparadzìǔ Sìsmaâ, Sìsmaj sparadzìǔ Saluma; </i>


text:
Салум спарадзіў Екамію, Екамія спарадзіў Элішаму. </p><i> Salum sparadzìǔ Ekamìû, Ekamìâ sparadzìǔ Èlìšamu. </i>


text:
Сыны Халева, брата Ерахмэілавага: Мэша, першынец ягоны, - ён бацька Зіфа; і сыны Марэшы, бацькі Хэўрона. </p><i> Syny Haleva, brata Erahmèìlavaga: Mèša, peršynec âgony, - ën bac′ka Zìfa; ì syny Marèšy, bac′kì Hèǔrona. </i>


text:
<pb/>Сыны Хэўрона: Карэй і Тапаух, і Рэкем і Шэма. </p><i> Syny Hèǔrona: Karèj ì Tapauh, ì Rèkem ì Šèma. </i>


text:
<pb/>Шэма спарадзіў Рахама, бацьку Ёркеамавага, а Рэкем спарадзіў Шамая. </p><i> Šèma sparadzìǔ Rahama, bac′ku Ërkeamavaga, a Rèkem sparadzìǔ Šamaâ. </i>


text:
<pb/>І Эфа, наложніца Халелава, нарадзіла Харана, Моцу і Газэза. І Харан спарадзіў Газэза. </p><i> Ì Èfa, naložnìca Halelava, naradzìla Harana, Mocu ì Gazèza. Ì Haran sparadzìǔ Gazèza. </i>


text:
<pb/>Сыны Егдая: Рэгем, Ётам, Гешаўн, Пэлет, Эфа і Шааф. </p><i> Syny Egdaâ: Règem, Ëtam, Gešaǔn, Pèlet, Èfa ì Šaaf. </i>


text:
<pb/>Наложніца Халевава, Мааха, нарадзіла Шэвера і Тырхану; </p><i> Naložnìca Halevava, Maaha, naradzìla Šèvera ì Tyrhanu; </i>


text:
яна ж нарадзіла Шаафа, бацьку Мадманы, Шэву, бацьку Махэны і бацьку Гівэі. А дачка Халева - Ахса. </p><i> âna ž naradzìla Šaafa, bac′ku Madmany, Šèvu, bac′ku Mahèny ì bac′ku Gìvèì. A dačka Haleva - Ahsa. </i>


text:
<pb/>Вось сыны Халева: сын Хур, першынец Эфраты: Шавал, бацька Кірыят-Ярыма; </p><i> Vos′ syny Haleva: syn Hur, peršynec Èfraty: Šaval, bac′ka Kìryât-Âryma; </i>


text:
Салма, бацька Віфляема; Харэф, бацька Бэтгадэра. </p><i> Salma, bac′ka Vìflâema; Harèf, bac′ka Bètgadèra. </i>


text:
<pb/>У Шавала, бацькі Кірыят-Ярыма, былі сыны: Гарое, Хацы, Галмэнюхот. </p><i> U Šavala, bac′kì Kìryât-Âryma, bylì syny: Garoe, Hacy, Galmènûhot. </i>


text:
Плямёны Кірыят-Ярыма: Ітрыяны, Футыяны, Шуматаны і Мідраіцяны. Ад гэтых пайшлі Царанэі і Эштааляне. </p><i> Plâmëny Kìryât-Âryma: Ìtryâny, Futyâny, Šumatany ì Mìdraìcâny. Ad gètyh pajšlì Caranèì ì Èštaalâne. </i>


text:
<pb/>Сыны Салмы: Віфляемляне і Нэтафацяне, вянок дома Ёававага і палавіна Энухацян - Царане, </p><i> Syny Salmy: Vìflâemlâne ì Nètafacâne, vânok doma Ëavavaga ì palavìna Ènuhacân - Carane, </i>


text:
і плямёны Сафэрыйцаў, якія жылі ў Ябэцы, Тырэйцы, Шымэйцы, Сухайцы: гэта кінэяне, якія паходзілі ад Хамата, бацькі Бэтрэхава. </p><i> ì plâmëny Safèryjcaǔ, âkìâ žylì ǔ Âbècy, Tyrèjcy, Šymèjcy, Suhajcy: gèta kìnèâne, âkìâ pahodzìlì ad Hamata, bac′kì Bètrèhava. </i>


text:
<pb/>Сыны Давіда, якія нарадзіліся ў яго ў Хэўроне, былі: першынец Амнон, ад Ахінаамы Ізрэеліцянкі; другі - Далуя, ад Авігеі Карміліцянкі, </p><i> Syny Davìda, âkìâ naradzìlìsâ ǔ âgo ǔ Hèǔrone, bylì: peršynec Amnon, ad Ahìnaamy Ìzrèelìcânkì; drugì - Daluâ, ad Avìgeì Karmìlìcânkì, </i>


text:
<pb/>трэці - Авэсалом, сын Маахі дачкі Талмая, цара Гесурскага; чацьвёрты - Аданія, сын Агіты; </p><i> trècì - Avèsalom, syn Maahì dačkì Talmaâ, cara Gesurskaga; čac′vërty - Adanìâ, syn Agìty; </i>


text:
<pb/>пяты - Сафатыя, ад Авіталы; шосты - Ітрэам, ад Аглаі, жонкі ягонай, - </p><i> pâty - Safatyâ, ad Avìtaly; šosty - Ìtrèam, ad Aglaì, žonkì âgonaj, - </i>


text:
<pb/>шэсьць, якія нарадзіліся ў яго ў Хэўроне; а валадарыў ён там сем гадоў і шэсьць месяцаў; а трыццаць тры гады валадарыў у Ерусаліме. </p><i> šès′c′, âkìâ naradzìlìsâ ǔ âgo ǔ Hèǔrone; a valadaryǔ ën tam sem gadoǔ ì šès′c′ mesâcaǔ; a tryccac′ try gady valadaryǔ u Erusalìme. </i>


text:
А гэтыя нарадзіліся ў яго ў Ерусаліме: Шыма, Шаваў, Натан і Саламон, чацьвёра ад Вірсавіі, дачкі Аміілавай; </p><i> A gètyâ naradzìlìsâ ǔ âgo ǔ Erusalìme: Šyma, Šavaǔ, Natan ì Salamon, čac′vëra ad Vìrsavìì, dačkì Amììlavaj; </i>


text:
<pb/>Вось усе сыны Давіда, акрамя сыноў ад наложніц. Сястра іхняя Тамар. </p><i> Vos′ use syny Davìda, akramâ synoǔ ad naložnìc. Sâstra ìhnââ Tamar. </i>


text:
<t>Сын Саламона Раваам: ягоны сын Авія, ягоны сын Аса, ягоны сын Ёсафат,</t> </p><i> <t>Syn Salamona Ravaam: âgony syn Avìâ, âgony syn Asa, âgony syn Ësafat,</t> </i>


text:
<pb/><t>ягоны сын Ёрам, ягоны сын Озія, ягоны сын Ёас,</t> </p><i> <t>âgony syn Ëram, âgony syn Ozìâ, âgony syn Ëas,</t> </i>


text:
<pb/><t>ягоны сын Амасія, ягоны сын Азарыя, ягоны сын Ётам,</t> </p><i> <t>âgony syn Amasìâ, âgony syn Azaryâ, âgony syn Ëtam,</t> </i>


text:
<pb/><t>ягоны сын Ахаз, ягоны сын Эзэкія, ягоны сын Манасія,</t> </p><i> <t>âgony syn Ahaz, âgony syn Èzèkìâ, âgony syn Manasìâ,</t> </i>


text:
<pb/>Сыны Ёсіі: першынец Ёахаз, другі Ёакім, трэці Сэдэкія, чацьвёрты Сэлум. </p><i> Syny Ësìì: peršynec Ëahaz, drugì Ëakìm, trècì Sèdèkìâ, čac′vërty Sèlum. </i>


text:
<pb/>Сыны Ёакіма: Ханія, сын ягоны; Сэдэкія, сын ягоны. </p><i> Syny Ëakìma: Hanìâ, syn âgony; Sèdèkìâ, syn âgony. </i>


text:
<pb/>Малкірам Фэдая, Шэнацар, Эзэкія, Гашама і Савадыя. </p><i> Malkìram Fèdaâ, Šènacar, Èzèkìâ, Gašama ì Savadyâ. </i>


text:
І сыны Фэдаі: Зарававэль і Шымэй. А сыны Зарававэля: Мэшулам і Хананія, і Шэламіт, сястра іхняя, </p><i> Ì syny Fèdaì: Zaravavèl′ ì Šymèj. A syny Zaravavèlâ: Mèšulam ì Hananìâ, ì Šèlamìt, sâstra ìhnââ, </i>


text:
<pb/>і яшчэ пяць: Хашува, Агел, Бэрэхія, Хасадыя і Юшаў-Хэсэль. </p><i> ì âščè pâc′: Hašuva, Agel, Bèrèhìâ, Hasadyâ ì Ûšaǔ-Hèsèl′. </i>


text:
<pb/>І сыны Хананіі: Фэлатыя і Ісая: ягоны сын Рэфая, ягоны сын Арнан, ягоны сын Авадыя, ягоны сын Шэханія. </p><i> Ì syny Hananìì: Fèlatyâ ì Ìsaâ: âgony syn Rèfaâ, âgony syn Arnan, âgony syn Avadyâ, âgony syn Šèhanìâ. </i>


text:
<pb/>Сын Шэханіі: Шэмая; сыны Шэмаі: Хатуш, Ігеал, Барыях, Нэарыя і Шафат, шасьцёра. </p><i> Syn Šèhanìì: Šèmaâ; syny Šèmaì: Hatuš, Ìgeal, Baryâh, Nèaryâ ì Šafat, šas′cëra. </i>


text:
<pb/>Сыны Нэарыі: Эльёэнай, Эзэкія і Азрыкам, трое. </p><i> Syny Nèaryì: Èl′ëènaj, Èzèkìâ ì Azrykam, troe. </i>


text:
<pb/>Сыны Эльёэная: Гадаўягу, Элеашыў, Фэлая, Акуў, Ёханан, Далая і Анані, сямёра. </p><i> Syny Èl′ëènaâ: Gadaǔâgu, Èleašyǔ, Fèlaâ, Akuǔ, Ëhanan, Dalaâ ì Ananì, sâmëra. </i>


text:
<pb/>Сыны Юды: Фарэс, Эсром, Хармі, Хур і Шавал. </p><i> Syny Ûdy: Farès, Èsrom, Harmì, Hur ì Šaval. </i>


text:
<pb/>Рэая, сын Шавала, спарадзіў Яхата; Яхат спарадзіў Ахума і Лагада: ад іх плямёны Царанаў. </p><i> Rèaâ, syn Šavala, sparadzìǔ Âhata; Âhat sparadzìǔ Ahuma ì Lagada: ad ìh plâmëny Caranaǔ. </i>


text:
<pb/>І гэтыя сыны Этама: Ізрэель, Ішма і Ідбаш, і сястра іхняя, на імя Гацлелпоні, </p><i> Ì gètyâ syny Ètama: Ìzrèel′, Ìšma ì Ìdbaš, ì sâstra ìhnââ, na ìmâ Gaclelponì, </i>


text:
<pb/>Пэнуэл, бацька Гэдора, і Эзэр, бацька Хуша. Вось сыны Хура, першынца Эфраты, бацькі Віфляема. </p><i> Pènuèl, bac′ka Gèdora, ì Èzèr, bac′ka Huša. Vos′ syny Hura, peršynca Èfraty, bac′kì Vìflâema. </i>


text:
<pb/>У Ахшура, бацькі Тэкоі, былі дзьве жонкі: Хэла і Наара. </p><i> U Ahšura, bac′kì Tèkoì, bylì dz′ve žonkì: Hèla ì Naara. </i>


text:
І нарадзіла яму Наара Ахузама, Хэфэра, Тымні і Ахаштары: гэта сыны Наары. </p><i> Ì naradzìla âmu Naara Ahuzama, Hèfèra, Tymnì ì Ahaštary: gèta syny Naary. </i>


text:
Коц спарадзіў: Анува і Цавэна і плямёны Ахархэла, сына Гарумавага. </p><i> Koc sparadzìǔ: Anuva ì Cavèna ì plâmëny Aharhèla, syna Garumavaga. </i>


text:
<pb/>Явіс быў больш славуты за сваіх братоў. Маці дала яму імя Явіс, сказаўшы: я нарадзіла яго з хваробай. </p><i> Âvìs byǔ bol′š slavuty za svaìh bratoǔ. Macì dala âmu ìmâ Âvìs, skazaǔšy: â naradzìla âgo z hvarobaj. </i>


text:
І заклікаў Явіс да Бога Ізраілевага і сказаў: о, калі б Ты дабраславіў мяне Тваім дабраславеньнем, пашырыў межы мае, і рука Твая была са мною, ахоўваючы мяне ад зла, каб я не гараваў`.. І Бог паслаў яму, чаго ён прасіў. </p><i> Ì zaklìkaǔ Âvìs da Boga Ìzraìlevaga ì skazaǔ: o, kalì b Ty dabraslavìǔ mâne Tvaìm dabraslaven′nem, pašyryǔ mežy mae, ì ruka Tvaâ byla sa mnoû, ahoǔvaûčy mâne ad zla, kab â ne garavaǔ`.. Ì Bog paslaǔ âmu, čago ën prasìǔ. </i>


text:
<pb/>А Хэлуў, брат Шухі, спарадзіў Махіра; ён ёсьць бацька Эштона. </p><i> A Hèluǔ, brat Šuhì, sparadzìǔ Mahìra; ën ës′c′ bac′ka Èštona. </i>


text:
Эштон спарадзіў Бэт-Рафу, Пасэаха і Тэхіну, бацьку горада Нааса; гэта жыхары Рэхі. </p><i> Èšton sparadzìǔ Bèt-Rafu, Pasèaha ì Tèhìnu, bac′ku gorada Naasa; gèta žyhary Rèhì. </i>


text:
<pb/><t>Сыны Кеназа: Гатанііл і Сэрая. Сын Гатанііла: Хатаат.</t> </p><i> <t>Syny Kenaza: Gatanììl ì Sèraâ. Syn Gatanììla: Hataat.</t> </i>


text:
Мэанатай спарадзіў Офру, а Сэрая спарадзіў Ёава, родапачынальніка даліны цесьляроў, бо яны былі цесьляры. </p><i> Mèanataj sparadzìǔ Ofru, a Sèraâ sparadzìǔ Ëava, rodapačynal′nìka dalìny ces′lâroǔ, bo âny bylì ces′lâry. </i>


text:
<t>Сыны Халева, сына Ефаніінага: Ір, Іла і Наам. Сын Ілы: Кеназ.</t> </p><i> <t>Syny Haleva, syna Efanììnaga: Ìr, Ìla ì Naam. Syn Ìly: Kenaz.</t> </i>


text:
<t>Сыны Егалелела: Зіф, Зіфа, Тырыя і Асарэел.</t> </p><i> <t>Syny Egalelela: Zìf, Zìfa, Tyryâ ì Asarèel.</t> </i>


text:
<t>Сыны Эзры: Етэр, Мэрэд, Эфэр і Ялон; а Етэр спарадзіў Мэрома, Шамая і Ішбаха, бацьку Эштэмоі.</t> </p><i> <t>Syny Èzry: Etèr, Mèrèd, Èfèr ì Âlon; a Etèr sparadzìǔ Mèroma, Šamaâ ì Ìšbaha, bac′ku Èštèmoì.</t> </i>


text:
І жонка ягоная Юдыя нарадзіла Ерэда, бацьку Гедора, і Хэвэра, бацьку Сахо, і Екутыіла, бацьку Занаоха. Гэта сыны Бітэі, дачкі фараонавай, якую ўзяў Мэрэд. </p><i> Ì žonka âgonaâ Ûdyâ naradzìla Erèda, bac′ku Gedora, ì Hèvèra, bac′ku Saho, ì Ekutyìla, bac′ku Zanaoha. Gèta syny Bìtèì, dačkì faraonavaj, âkuû ǔzâǔ Mèrèd. </i>


text:
<pb/>Сыны жонкі ягонай Годыі, сястры Нахама, бацькі Кеілы: Гармі і Эштэмоа - Маахацянін. </p><i> Syny žonkì âgonaj Godyì, sâstry Nahama, bac′kì Keìly: Garmì ì Èštèmoa - Maahacânìn. </i>


text:
<t>Сыны Сімяона: Амнон, Рына, Бэнханан і Тылон. Сыны Ішыя: Зохеў і Бэнзохет.</t> </p><i> <t>Syny Sìmâona: Amnon, Ryna, Bènhanan ì Tylon. Syny Ìšyâ: Zoheǔ ì Bènzohet.</t> </i>


text:
<pb/>Сыны Сілома, сына Юдавага: Ір, бацька Лэхі, і Даэда, бацька Марэшы, і сямейства, якое вырабляла вісон, з дому Ашбэі, </p><i> Syny Sìloma, syna Ûdavaga: Ìr, bac′ka Lèhì, ì Daèda, bac′ka Marèšy, ì sâmejstva, âkoe vyrablâla vìson, z domu Ašbèì, </i>


text:
і Ёкім, і жыхары Хазэвы, і Ёаш і Сараф, якія мелі валоданьне ў Мааве, і Яшувілэхем; але гэта падзеі старадаўнія. </p><i> ì Ëkìm, ì žyhary Hazèvy, ì Ëaš ì Saraf, âkìâ melì valodan′ne ǔ Maave, ì Âšuvìlèhem; ale gèta padzeì staradaǔnìâ. </i>


text:
Яны былі ганчары, і жылі пры садах і ў агародах; у цара на працах жылі яны там. </p><i> Âny bylì gančary, ì žylì pry sadah ì ǔ agarodah; u cara na pracah žylì âny tam. </i>


text:
Сыны Сімяона: Нэмуіл, Ямін, Ярыў, Зэрах і Саўл. </p><i> Syny Sìmâona: Nèmuìl, Âmìn, Âryǔ, Zèrah ì Saǔl. </i>


text:
Шалум сын ягоны; яго сын Міўсам; ягоны сын Мішма. </p><i> Šalum syn âgony; âgo syn Mìǔsam; âgony syn Mìšma. </i>


text:
<pb/>Сыны Мішмы: Хамуіл, сын ягоны; сын Закур; яго сын Шымэй. </p><i> Syny Mìšmy: Hamuìl, syn âgony; syn Zakur; âgo syn Šymèj. </i>


text:
<pb/>У Шымэя было шаснаццаць сыноў і шэсьць дочак; а ў братоў ягоных сыноў было няшмат, і ўсё племя іхняе ня так было шматлікае, як племя сыноў Юды. </p><i> U Šymèâ bylo šasnaccac′ synoǔ ì šès′c′ dočak; a ǔ bratoǔ âgonyh synoǔ bylo nâšmat, ì ǔsë plemâ ìhnâe nâ tak bylo šmatlìkae, âk plemâ synoǔ Ûdy. </i>


text:
у Бэт-Маркавоце, у Хацарсусіме, у Бэт-Бірэі і ў Шаарыме. Вось гарады іхнія да валадараньня Давідавага, </p><i> u Bèt-Markavoce, u Hacarsusìme, u Bèt-Bìrèì ì ǔ Šaaryme. Vos′ garady ìhnìâ da valadaran′nâ Davìdavaga, </i>


text:
зь сёламі іх: Этам, Аін, Рымон, Токен і Ашан, - пяць гарадоў. </p><i> z′ sëlamì ìh: Ètam, Aìn, Rymon, Token ì Ašan, - pâc′ garadoǔ. </i>


text:
І вось селішчы іхнія, якія былі вакол гэтых гарадоў да Ваала; вось месцы жыхарства іх і радаводы іхнія. </p><i> Ì vos′ selìščy ìhnìâ, âkìâ bylì vakol gètyh garadoǔ da Vaala; vos′ mescy žyharstva ìh ì radavody ìhnìâ. </i>


text:
Ёіл і Егу, сын Ёшыві, сына Сэраі, сына Асіілавага, </p><i> Ëìl ì Egu, syn Ëšyvì, syna Sèraì, syna Asììlavaga, </i>


text:
Эльёэнай, Якава, Ішахая, Асая, Адыіл, Ішымііл і Ванэя, </p><i> Èl′ëènaj, Âkava, Ìšahaâ, Asaâ, Adyìl, Ìšymììl ì Vanèâ, </i>


text:
і Зіза, сын Шыфія, сын Алона, сын Едаі, сын Шымрыя, сын Шэмаі. </p><i> ì Zìza, syn Šyfìâ, syn Alona, syn Edaì, syn Šymryâ, syn Šèmaì. </i>


text:
Гэтыя памянёныя былі князямі плямёнаў сваіх, і дом бацькоў іх разьдзяліўся на многія галіны. </p><i> Gètyâ pamânënyâ bylì knâzâmì plâmënaǔ svaìh, ì dom bac′koǔ ìh raz′dzâlìǔsâ na mnogìâ galìny. </i>


text:
Яны даходзілі да Герары і да ўсходняга боку даліны, каб знайсьці пашы статкам сваім; </p><i> Âny dahodzìlì da Gerary ì da ǔshodnâga boku dalìny, kab znajs′cì pašy statkam svaìm; </i>


text:
і знайшлі пашы сакавітыя і добрыя і зямлю абшырную, спакойную і бясьпечную, бо да іх жыло там толькі нямнога Хаміцян. </p><i> ì znajšlì pašy sakavìtyâ ì dobryâ ì zâmlû abšyrnuû, spakojnuû ì bâs′pečnuû, bo da ìh žylo tam tol′kì nâmnoga Hamìcân. </i>


text:
І прыйшлі гэтыя, па імёнах запісаныя, у дні Эзэкіі, цара Юдэйскага, і перабілі качавых і аселых, якія там былі, і вынішчылі іх назаўсёды, і пасяліліся на месцы іхнім, бо там былі пашы статкам іхнім. </p><i> Ì pryjšlì gètyâ, pa ìmënah zapìsanyâ, u dnì Èzèkìì, cara Ûdèjskaga, ì perabìlì kačavyh ì aselyh, âkìâ tam bylì, ì vynìščylì ìh nazaǔsëdy, ì pasâlìlìsâ na mescy ìhnìm, bo tam bylì pašy statkam ìhnìm. </i>


text:
А зь іх, з сыноў Сімяонавых, пайшлі да гары Сэір пяцьсот чалавек: Фэлатыя, Нэарыя, Рэфая і Узііл, сыны Ішыя, былі на чале іх; </p><i> A z′ ìh, z synoǔ Sìmâonavyh, pajšlì da gary Sèìr pâc′sot čalavek: Fèlatyâ, Nèaryâ, Rèfaâ ì Uzììl, syny Ìšyâ, bylì na čale ìh; </i>


text:
і пабілі ацалелую там рэшту Амалікіцян, і жывуць там да сёньня. </p><i> ì pabìlì acaleluû tam rèštu Amalìkìcân, ì žyvuc′ tam da sën′nâ. </i>


text:
<pb/>Сыны Рувіма, першынца Ізраілевага, - ён першынец; але калі запляміў ён пасьцель бацькі свайго, першынства яго аддадзена сынам Язэпа, сына Ізраілевага, з тым аднак, каб ня пісацца ім першароднымі; </p><i> Syny Ruvìma, peršynca Ìzraìlevaga, - ën peršynec; ale kalì zaplâmìǔ ën pas′cel′ bac′kì svajgo, peršynstva âgo addadzena synam Âzèpa, syna Ìzraìlevaga, z tym adnak, kab nâ pìsacca ìm peršarodnymì; </i>


text:
бо Юда быў мацнейшы за братоў сваіх, і правадыр ад яго, але першынства перанесена на Язэпа. </p><i> bo Ûda byǔ macnejšy za bratoǔ svaìh, ì pravadyr ad âgo, ale peršynstva peranesena na Âzèpa. </i>


text:
<pb/>Сыны Рувіма, першынца Ізраілевага: Ханох, Фалу, Хэцрон і Хармі. </p><i> Syny Ruvìma, peršynca Ìzraìlevaga: Hanoh, Falu, Hècron ì Harmì. </i>


text:
<pb/>Сыны Ёіля: Шэмая, сын ягоны: ягоны сын Гог, ягоны сын Шымэй, </p><i> Syny Ëìlâ: Šèmaâ, syn âgony: âgony syn Gog, âgony syn Šymèj, </i>


text:
ягоны сын Міха, ягоны сын Рэая, ягоны сын Ваал, </p><i> âgony syn Mìha, âgony syn Rèaâ, âgony syn Vaal, </i>


text:
ягоны сын Бэера, якога зьвёў у палон Тэглафэласар, цар Асірыйскі. Ён быў князем Рувімлянаў. </p><i> âgony syn Bèera, âkoga z′vëǔ u palon Tèglafèlasar, car Asìryjskì. Ën byǔ knâzem Ruvìmlânaǔ. </i>


text:
<pb/>І браты ягоныя, па плямёнах іхніх, па радаводным сьпіску іхнім, былі: галоўны Ёіль, потым Захар, </p><i> Ì braty âgonyâ, pa plâmënah ìhnìh, pa radavodnym s′pìsku ìhnìm, bylì: galoǔny Ëìl′, potym Zahar, </i>


text:
і Бэла, сын Азаза, сына Шэмы, сына Ёіля. Ён жыў у Араэры да Нэво і Ваал-Мэона; </p><i> ì Bèla, syn Azaza, syna Šèmy, syna Ëìlâ. Ën žyǔ u Araèry da Nèvo ì Vaal-Mèona; </i>


text:
а на ўсход ён жыў да ўваходу ў пустыню, якая ідзе ад ракі Еўфрат, бо статкі іхнія былі шматлікія ў зямлі Галаадскай. </p><i> a na ǔshod ën žyǔ da ǔvahodu ǔ pustynû, âkaâ ìdze ad rakì Eǔfrat, bo statkì ìhnìâ bylì šmatlìkìâ ǔ zâmlì Galaadskaj. </i>


text:
У дні Саўла яны вялі вайну з Агаранамі, якія загінулі ад рук іхніх, а яны пачалі жыць у намётах іхніх па ўсёй усходняй старане Галаада. </p><i> U dnì Saǔla âny vâlì vajnu z Agaranamì, âkìâ zagìnulì ad ruk ìhnìh, a âny pačalì žyc′ u namëtah ìhnìh pa ǔsëj ushodnâj starane Galaada. </i>


text:
Сыны Гада жылі насупраць іх у зямлі Васанскай да Салхі: </p><i> Syny Gada žylì nasuprac′ ìh u zâmlì Vasanskaj da Salhì: </i>


text:
<pb/>у Васане Ёіль быў галоўны, Шафан другі, потым Яанай і Шафат. </p><i> u Vasane Ëìl′ byǔ galoǔny, Šafan drugì, potym Âanaj ì Šafat. </i>


text:
Братоў іхніх зь сямействамі іхнімі было сем: Міхаіл, Мэшулам, Шэва, Ёрай, Яакан, Зія і Эвэр. </p><i> Bratoǔ ìhnìh z′ sâmejstvamì ìhnìmì bylo sem: Mìhaìl, Mèšulam, Šèva, Ëraj, Âakan, Zìâ ì Èvèr. </i>


text:
<pb/>Вось сыны Авіхаіла, сына Хурыя, сына Ярааха, сына Галаада, сына Міхаіла, сына Ешышая, сына Яхдо, сына Буза. </p><i> Vos′ syny Avìhaìla, syna Huryâ, syna Âraaha, syna Galaada, syna Mìhaìla, syna Ešyšaâ, syna Âhdo, syna Buza. </i>


text:
Ахі, сын Аўдыіла, сына Гунэіевага, быў галавою свайго роду. </p><i> Ahì, syn Aǔdyìla, syna Gunèìevaga, byǔ galavoû svajgo rodu. </i>


text:
Яны жылі ў Галаадзе, у Васане і ў залежных ад яго гарадах і ва ўсіх навакольлях Сарона, да зыходу іхняга. </p><i> Âny žylì ǔ Galaadze, u Vasane ì ǔ zaležnyh ad âgo garadah ì va ǔsìh navakol′lâh Sarona, da zyhodu ìhnâga. </i>


text:
Усе яны палічаны ў дні Ёатама, цара Юдэйскага, і ў дні Ераваама, цара Ізраільскага. </p><i> Use âny palìčany ǔ dnì Ëatama, cara Ûdèjskaga, ì ǔ dnì Eravaama, cara Ìzraìl′skaga. </i>


text:
<pb/>У нашчадкаў Рувіма і Гада і паўплемя Манасіінага было людзей ваяўнічых, мужоў, якія носяць шчыт і меч, страляюць з лука і прывучаных да бітвы, сорак чатыры тысячы сямсот шэсьцьдзясят, якія выходзяць на вайну. </p><i> U naščadkaǔ Ruvìma ì Gada ì paǔplemâ Manasììnaga bylo lûdzej vaâǔnìčyh, mužoǔ, âkìâ nosâc′ ščyt ì meč, stralâûc′ z luka ì pryvučanyh da bìtvy, sorak čatyry tysâčy sâmsot šès′c′dzâsât, âkìâ vyhodzâc′ na vajnu. </i>


text:
І ваявалі яны з Агаранамі, Етурам, Нафішам і Надавам. </p><i> Ì vaâvalì âny z Agaranamì, Eturam, Nafìšam ì Nadavam. </i>


text:
І дадзена была ім дапамога супроць іх, і аддадзены былі ў рукі іхнія Агаране, і ўсё, што ў іх было, бо яны падчас бітваў заклікалі да Бога, і Ён пачуў іх, за тое, што яны спадзяваліся на Яго. </p><i> Ì dadzena byla ìm dapamoga suproc′ ìh, ì addadzeny bylì ǔ rukì ìhnìâ Agarane, ì ǔsë, što ǔ ìh bylo, bo âny padčas bìtvaǔ zaklìkalì da Boga, ì Ën pačuǔ ìh, za toe, što âny spadzâvalìsâ na Âgo. </i>


text:
І ўзялі яны статкі іхнія: вярблюдаў пяцьдзясят тысяч, з дробнага быдла дзьвесьце пяцьдзясят тысяч, аслоў дзьве тысячы, і сто тысч душ людзей, </p><i> Ì ǔzâlì âny statkì ìhnìâ: vârblûdaǔ pâc′dzâsât tysâč, z drobnaga bydla dz′ves′ce pâc′dzâsât tysâč, asloǔ dz′ve tysâčy, ì sto tysč duš lûdzej, </i>


text:
бо многа было забіта, бо ад Бога была бітва гэтая. І жылі яны на месцы іхнім да перасяленьня. </p><i> bo mnoga bylo zabìta, bo ad Boga byla bìtva gètaâ. Ì žylì âny na mescy ìhnìm da perasâlen′nâ. </i>


text:
Нашчадкі паўкалена Манасіінага жылі ў той зямлі, ад Васана да Ваал-Эрмона і Сэніра і да гары Эрмона; і іх было многа. </p><i> Naščadkì paǔkalena Manasììnaga žylì ǔ toj zâmlì, ad Vasana da Vaal-Èrmona ì Sènìra ì da gary Èrmona; ì ìh bylo mnoga. </i>


text:
<pb/>І вось узначальцы пакаленьняў іхніх: Эфэр, Ішэі, Элііл, Азрыіл, Ерамія, Гадавія і Ягдыіл, мужы моцныя, мужы знакамітыя, галовы родаў сваіх. </p><i> Ì vos′ uznačal′cy pakalen′nâǔ ìhnìh: Èfèr, Ìšèì, Èlììl, Azryìl, Eramìâ, Gadavìâ ì Âgdyìl, mužy mocnyâ, mužy znakamìtyâ, galovy rodaǔ svaìh. </i>


text:
Але калі яны саграшылі супроць Бога бацькоў сваіх і пачалі блудна хадзіць сьледам за багамі народаў той зямлі, якіх выгнаў Бог ад аблічча іхняга, </p><i> Ale kalì âny sagrašylì suproc′ Boga bac′koǔ svaìh ì pačalì bludna hadzìc′ s′ledam za bagamì narodaǔ toj zâmlì, âkìh vygnaǔ Bog ad ablìčča ìhnâga, </i>


text:
дык Бог Ізраілеў узбурыў дух Фула, цара Асірыйскага, і дух Тэглафэласара цара Асірыйскага, і ён выселіў Рувімлянаў і Галіцянаў і палавіну калена Манасіінага, і адвёў іх у Халал і Хавор, і Ару, і на раку Газан, - дзе яны да гэтага дня. </p><i> dyk Bog Ìzraìleǔ uzburyǔ duh Fula, cara Asìryjskaga, ì duh Tèglafèlasara cara Asìryjskaga, ì ën vyselìǔ Ruvìmlânaǔ ì Galìcânaǔ ì palavìnu kalena Manasììnaga, ì advëǔ ìh u Halal ì Havor, ì Aru, ì na raku Gazan, - dze âny da gètaga dnâ. </i>


text:
<pb/><t>Сыны Левія: Гірсон, Каат і Мэрары.</t> </p><i> <t>Syny Levìâ: Gìrson, Kaat ì Mèrary.</t> </i>


text:
<pb/><t>Сыны Каата: Амрам, Іцгар, Хэўрон і Узііл.</t> </p><i> <t>Syny Kaata: Amram, Ìcgar, Hèǔron ì Uzììl.</t> </i>


text:
<pb/><t>Дзеці Амрама: Аарон, Майсей і Марыям. Сыны Аарона: Надаў, Авіюд, Элеазар і Ітамар.</t> </p><i> <t>Dzecì Amrama: Aaron, Majsej ì Maryâm. Syny Aarona: Nadaǔ, Avìûd, Èleazar ì Ìtamar.</t> </i>


text:
<pb/>Элеазар спарадзіў Фінэеса, Фінэес спарадзіў Авішуя; </p><i> Èleazar sparadzìǔ Fìnèesa, Fìnèes sparadzìǔ Avìšuâ; </i>


text:
Авішуй спарадзіў Букія, Букій спарадзіў Азію; </p><i> Avìšuj sparadzìǔ Bukìâ, Bukìj sparadzìǔ Azìû; </i>


text:
Азія спарадзіў Зэрахію, Зэрахія спарадзіў Мэраёта; </p><i> Azìâ sparadzìǔ Zèrahìû, Zèrahìâ sparadzìǔ Mèraëta; </i>


text:
Мэраёт спарадзіў Амарыю, Амарыя спарадзіў Ахітува; </p><i> Mèraët sparadzìǔ Amaryû, Amaryâ sparadzìǔ Ahìtuva; </i>


text:
Ахітуў спарадзіў Садока, Садок спарадзіў Ахімааса; </p><i> Ahìtuǔ sparadzìǔ Sadoka, Sadok sparadzìǔ Ahìmaasa; </i>


text:
Ахімаас спарадзіў Азарыю, Азарыя спарадзіў Ёанана; </p><i> Ahìmaas sparadzìǔ Azaryû, Azaryâ sparadzìǔ Ëanana; </i>


text:
Ёанан спарадзіў Азарыю, - гэта той, які быў сьвятаром у храме, пабудаваным Саламонам у Ерусаліме. </p><i> Ëanan sparadzìǔ Azaryû, - gèta toj, âkì byǔ s′vâtarom u hrame, pabudavanym Salamonam u Erusalìme. </i>


text:
І спарадзіў Азарыя Амарыю, Амарыя спарадзіў Ахітува; </p><i> Ì sparadzìǔ Azaryâ Amaryû, Amaryâ sparadzìǔ Ahìtuva; </i>


text:
Ахітуў спарадзіў Садока, Садок спарадзіў Сэлума; </p><i> Ahìtuǔ sparadzìǔ Sadoka, Sadok sparadzìǔ Sèluma; </i>


text:
Сэлум спарадзіў Хэлкію, Хэлкія спарадзіў Азарыю; </p><i> Sèlum sparadzìǔ Hèlkìû, Hèlkìâ sparadzìǔ Azaryû; </i>


text:
Азарыя спарадзіў Сэраю, Сэрая спарадзіў Ёсэдэка. </p><i> Azaryâ sparadzìǔ Sèraû, Sèraâ sparadzìǔ Ësèdèka. </i>


text:
Ёсэдэк пайшоў у палон, калі Гасподзь перасяліў Юдэяў і Ерусалімлян рукою Навухаданосара. </p><i> Ësèdèk pajšoǔ u palon, kalì Gaspodz′ perasâlìǔ Ûdèâǔ ì Erusalìmlân rukoû Navuhadanosara. </i>


text:
<pb/><t>Вось сыны Левія: Гірсон, Каат і Мэрары.</t> </p><i> <t>Vos′ syny Levìâ: Gìrson, Kaat ì Mèrary.</t> </i>


text:
<pb/><t>Вось імёны сыноў Гірсонавых: Ліўні і Шымэй.</t> </p><i> <t>Vos′ ìmëny synoǔ Gìrsonavyh: Lìǔnì ì Šymèj.</t> </i>


text:
<pb/><t>Сыны Мэрары: Махлі і Мушы.</t> Вось нашчадкі Левія па родах іхніх. </p><i> <t>Syny Mèrary: Mahlì ì Mušy.</t> Vos′ naščadkì Levìâ pa rodah ìhnìh. </i>


text:
<pb/>У Гірсона: Ліўні, сын ягоны, Яхаў, сын ягоны; Зіма, сын ягоны. </p><i> U Gìrsona: Lìǔnì, syn âgony, Âhaǔ, syn âgony; Zìma, syn âgony. </i>


text:
Ёах, сын ягоны; Ідо, сын ягоны; Зэрах, сын ягоны; Еатрай сын ягоны. </p><i> Ëah, syn âgony; Ìdo, syn âgony; Zèrah, syn âgony; Eatraj syn âgony. </i>


text:
<pb/>Сыны Каата: Амінадаў, сын ягоны; Карэй, сын ягоны; Асір, сын ягоны; </p><i> Syny Kaata: Amìnadaǔ, syn âgony; Karèj, syn âgony; Asìr, syn âgony; </i>


text:
Элкана, сын ягоны; Эвіясаф, сын ягоны; Асір, сын ягоны; </p><i> Èlkana, syn âgony; Èvìâsaf, syn âgony; Asìr, syn âgony; </i>


text:
Тахат, сын ягоны; Урыіл, сын ягоны; Узія, сын ягоны; Саўл, сын ягоны. </p><i> Tahat, syn âgony; Uryìl, syn âgony; Uzìâ, syn âgony; Saǔl, syn âgony. </i>


text:
Элкана, сын ягоны; Цатай, сын ягоны; Нахат, сын ягоны; </p><i> Èlkana, syn âgony; Cataj, syn âgony; Nahat, syn âgony; </i>


text:
Эліяф, сын ягоны; Ерахам, сын ягоны; Элкана, сын ягоны. Самуіл, сын ягоны. </p><i> Èlìâf, syn âgony; Eraham, syn âgony; Èlkana, syn âgony. Samuìl, syn âgony. </i>


text:
<pb/>Сыны Мэрары: Махлі; Ліўні, сын ягоны; Шымэй, сын ягоны; Уза, сын ягоны; </p><i> Syny Mèrary: Mahlì; Lìǔnì, syn âgony; Šymèj, syn âgony; Uza, syn âgony; </i>


text:
Шыма, сын ягоны; Хагія, сын ягоны; Асая, сын ягоны. </p><i> Šyma, syn âgony; Hagìâ, syn âgony; Asaâ, syn âgony. </i>


text:
Вось тыя, якіх Давід паставіў начальнікамі над сьпевакамі ў доме Гасподнім, з часу пастаўленьня ў ім каўчэга. </p><i> Vos′ tyâ, âkìh Davìd pastavìǔ načal′nìkamì nad s′pevakamì ǔ dome Gaspodnìm, z času pastaǔlen′nâ ǔ ìm kaǔčèga. </i>


text:
Яны служылі сьпевакамі перад скініяй сходу, пакуль Саламон не пабудаваў дома Гасподняга ў Ерусаліме. І яны станавіліся на службу сваю па статуце сваім. </p><i> Âny služylì s′pevakamì perad skìnìâj shodu, pakul′ Salamon ne pabudavaǔ doma Gaspodnâga ǔ Erusalìme. Ì âny stanavìlìsâ na službu svaû pa statuce svaìm. </i>


text:
<pb/>Вось тыя, якія станавіліся з сынамі сваімі: з сыноў Каатавых Эман сьпявак, сын Ёіля, сын Самуіла, </p><i> Vos′ tyâ, âkìâ stanavìlìsâ z synamì svaìmì: z synoǔ Kaatavyh Èman s′pâvak, syn Ëìlâ, syn Samuìla, </i>


text:
сын Элканы, сын Ерахама, сын Элііла, сын Тоаха, </p><i> syn Èlkany, syn Erahama, syn Èlììla, syn Toaha, </i>


text:
сын Цуфа, сын Элканы, сын Махата, сын Амасая, </p><i> syn Cufa, syn Èlkany, syn Mahata, syn Amasaâ, </i>


text:
сын Элканы, сын Ёіля, сын Азарыі, сын Цэфаніі, </p><i> syn Èlkany, syn Ëìlâ, syn Azaryì, syn Cèfanìì, </i>


text:
сын Тахата, сын Асіра, сын Авіясафа, сын Карэя, </p><i> syn Tahata, syn Asìra, syn Avìâsafa, syn Karèâ, </i>


text:
сын Іцгара, сын Каата, сын Левія, сын Ізраіля; </p><i> syn Ìcgara, syn Kaata, syn Levìâ, syn Ìzraìlâ; </i>


text:
<pb/>і брат яго Асаф, які стаяў з правага боку яго, - Асаф, сын Бэрэхіі, сын Шымы, </p><i> ì brat âgo Asaf, âkì staâǔ z pravaga boku âgo, - Asaf, syn Bèrèhìì, syn Šymy, </i>


text:
<pb/>А з сыноў Мэрары, братоў іхніх, - па левы бок: Этан, сын Кішыя, сын Аўдыя, сын Малуха, </p><i> A z synoǔ Mèrary, bratoǔ ìhnìh, - pa levy bok: Ètan, syn Kìšyâ, syn Aǔdyâ, syn Maluha, </i>


text:
сын Махлія, сын Мушыя, сын Мэрары, сын Левія. </p><i> syn Mahlìâ, syn Mušyâ, syn Mèrary, syn Levìâ. </i>


text:
<pb/>Браты іх лявіты прызначаны на розныя службы пры доме Божым; </p><i> Braty ìh lâvìty pryznačany na roznyâ služby pry dome Božym; </i>


text:
А Аарон і сыны ягоныя палілі на ахвярніку цэласпаленьня і на ахвярніку кадзільным, і ўчынялі ўсякае сьвяшчэнадзейства ў Сьвятым Сьвятых і дзеля ачышчэньня Ізраіля ва ўсім, як наказваў раб Божы Майсей. </p><i> A Aaron ì syny âgonyâ palìlì na ahvârnìku cèlaspalen′nâ ì na ahvârnìku kadzìl′nym, ì ǔčynâlì ǔsâkae s′vâščènadzejstva ǔ S′vâtym S′vâtyh ì dzelâ ačyščèn′nâ Ìzraìlâ va ǔsìm, âk nakazvaǔ rab Božy Majsej. </i>


text:
<pb/>Вось сыны Аарона: Элеазар, сын ягоны; Фінэес, сын ягоны; Авіюд, сын ягоны; </p><i> Vos′ syny Aarona: Èleazar, syn âgony; Fìnèes, syn âgony; Avìûd, syn âgony; </i>


text:
Букій, сын ягоны; Узій, сын ягоны; Зэрахія, сын ягоны; </p><i> Bukìj, syn âgony; Uzìj, syn âgony; Zèrahìâ, syn âgony; </i>


text:
Мэраёт, сын ягоны; Амарыя, сын ягоны; Ахітуў, сын ягоны; </p><i> Mèraët, syn âgony; Amaryâ, syn âgony; Ahìtuǔ, syn âgony; </i>


text:
<pb/>І вось жытлішчы іхнія па селішчах іхніх у межах іх: сынам Аарона з племені Каатава, бо жэрабя выпала ім, </p><i> Ì vos′ žytlìščy ìhnìâ pa selìščah ìhnìh u mežah ìh: synam Aarona z plemenì Kaatava, bo žèrabâ vypala ìm, </i>


text:
<pb/>далі Хэўрон, у зямлі Юдавай, і прадмесьці яго вакол яго; </p><i> dalì Hèǔron, u zâmlì Ûdavaj, ì pradmes′cì âgo vakol âgo; </i>


text:
а палі гэтага горада і сёлы яго аддалі Халеву, сыну Ефаніінаму. </p><i> a palì gètaga gorada ì sëly âgo addalì Halevu, synu Efanììnamu. </i>


text:
Сынам Аарона далі таксама гарады сховішчаў: Хэўрон і Ліўну зь іх прадмесьцямі, Ятыр і Эштэмоа і прамесьці яго, </p><i> Synam Aarona dalì taksama garady shovìščaǔ: Hèǔron ì Lìǔnu z′ ìh pradmes′câmì, Âtyr ì Èštèmoa ì prames′cì âgo, </i>


text:
і Хілен і прадмесьці яго, Давір і прадмесьці яго, </p><i> ì Hìlen ì pradmes′cì âgo, Davìr ì pradmes′cì âgo, </i>


text:
і Ашан і прадмесьці яго, Вэтсаміс і прадмесьці яго, </p><i> ì Ašan ì pradmes′cì âgo, Vètsamìs ì pradmes′cì âgo, </i>


text:
<pb/>а ад калена Веньямінавага - Геву і прадмесьці яе, і Алэмэт і прадмесьці яго, і Анатот і прадмесьці яго: усіх гарадоў іх у плямёнах іхніх трынаццаць гарадоў. </p><i> a ad kalena Ven′âmìnavaga - Gevu ì pradmes′cì âe, ì Alèmèt ì pradmes′cì âgo, ì Anatot ì pradmes′cì âgo: usìh garadoǔ ìh u plâmënah ìhnìh trynaccac′ garadoǔ. </i>


text:
Астатнім сынам Каата, зь сямейства гэтага калена, дадзена па жэрабі дзесяць гарадоў з надзела палавіны калена Манасіінага. </p><i> Astatnìm synam Kaata, z′ sâmejstva gètaga kalena, dadzena pa žèrabì dzesâc′ garadoǔ z nadzela palavìny kalena Manasììnaga. </i>


text:
<pb/>Сынам Гірсона па плямёнах іх, ад калена Ісахаравага, і ад калена Асіравага і ад калена Нэфталімавага і ад калена Манасіінага ў Васане дадзена трынаццаць гарадоў. </p><i> Synam Gìrsona pa plâmënah ìh, ad kalena Ìsaharavaga, ì ad kalena Asìravaga ì ad kalena Nèftalìmavaga ì ad kalena Manasììnaga ǔ Vasane dadzena trynaccac′ garadoǔ. </i>


text:
<pb/>Сынам Мэрары па плямёнах іх, ад калена Рувімавага, і ад калена Гадавага, і ад калена Завулонавага, дадзена па жэрабі дванаццаць гарадоў. </p><i> Synam Mèrary pa plâmënah ìh, ad kalena Ruvìmavaga, ì ad kalena Gadavaga, ì ad kalena Zavulonavaga, dadzena pa žèrabì dvanaccac′ garadoǔ. </i>


text:
<pb/>Так далі сыны Ізраілевыя лявітам гарады і прадмесьці іх. </p><i> Tak dalì syny Ìzraìlevyâ lâvìtam garady ì pradmes′cì ìh. </i>


text:
Далі яны па жэрабі ад калена сыноў Юдавых, і ад калена сыноў Сімяонавых, і ад калена сыноў Веньямінавых тыя гарады, якія яны назвалі па імёнах. </p><i> Dalì âny pa žèrabì ad kalena synoǔ Ûdavyh, ì ad kalena synoǔ Sìmâonavyh, ì ad kalena synoǔ Ven′âmìnavyh tyâ garady, âkìâ âny nazvalì pa ìmënah. </i>


text:
<pb/>А некаторым плямёнам сыноў Каатавых дадзены былі нарады ад калена Яфрэмавага. </p><i> A nekatorym plâmënam synoǔ Kaatavyh dadzeny bylì narady ad kalena Âfrèmavaga. </i>


text:
І далі ім гарады сховішчаў: Сіхэм і прадмесьці яго на гары Яфрэмавай, і Гезэр і прадмесьці яго, </p><i> Ì dalì ìm garady shovìščaǔ: Sìhèm ì pradmes′cì âgo na gary Âfrèmavaj, ì Gezèr ì pradmes′cì âgo, </i>


text:
і Аялон і прадмесьці яго, і Гат-Рымон і прадмесьці яго, </p><i> ì Aâlon ì pradmes′cì âgo, ì Gat-Rymon ì pradmes′cì âgo, </i>


text:
<pb/>ад палавіны калена Манасіінага - Анэр і прадмесьці яго, Білэам і прадмесьці яго. Гэта пакаленьню астатніх сыноў Каатавых. </p><i> ad palavìny kalena Manasììnaga - Anèr ì pradmes′cì âgo, Bìlèam ì pradmes′cì âgo. Gèta pakalen′nû astatnìh synoǔ Kaatavyh. </i>


text:
<pb/>Сынам Гірсона ад племені паўкалена Манасіінага далі Галан у Васане і прадмесьці яго, і Аштарот і прадмесьці яго. </p><i> Synam Gìrsona ad plemenì paǔkalena Manasììnaga dalì Galan u Vasane ì pradmes′cì âgo, ì Aštarot ì pradmes′cì âgo. </i>


text:
<pb/>Ад калена Ісахаравага - Кедэс і прадмесьці яго, Даўрат і прадмесьці яго, </p><i> Ad kalena Ìsaharavaga - Kedès ì pradmes′cì âgo, Daǔrat ì pradmes′cì âgo, </i>


text:
і Рамот і прадмесьці яго, і Анэм і прадмесьці яго; </p><i> ì Ramot ì pradmes′cì âgo, ì Anèm ì pradmes′cì âgo; </i>


text:
<pb/>ад калена Асіравага - Машал і прадмесьці яго, і Аўдон і прадмесьці яго; </p><i> ad kalena Asìravaga - Mašal ì pradmes′cì âgo, ì Aǔdon ì pradmes′cì âgo; </i>


text:
і Хукок і прадмесьці яго, і Рэхоў і прадмесьці яго; </p><i> ì Hukok ì pradmes′cì âgo, ì Rèhoǔ ì pradmes′cì âgo; </i>


text:
<pb/>ад калена Нэфталімавага - Кедэс у Галілеі і прадмесьці яго, і Хамон і прадмесьці яго, і Кірэятаім і прадмесьці яго. </p><i> ad kalena Nèftalìmavaga - Kedès u Galìleì ì pradmes′cì âgo, ì Hamon ì pradmes′cì âgo, ì Kìrèâtaìm ì pradmes′cì âgo. </i>


text:
<pb/>А астатнім сынам Мэрарыным - ад калена Завулонавага Рымон і прадмесьці яго, Тавор і прадмесьці яго. </p><i> A astatnìm synam Mèrarynym - ad kalena Zavulonavaga Rymon ì pradmes′cì âgo, Tavor ì pradmes′cì âgo. </i>


text:
<pb/>Па той бок Ярдана, насупраць Ерыхона, на ўсход ад Ярдана, ад калена Рувімавага далі Васор у пустыні і прадмесьці яго, і Яацу і прадмесьці яе, </p><i> Pa toj bok Ârdana, nasuprac′ Eryhona, na ǔshod ad Ârdana, ad kalena Ruvìmavaga dalì Vasor u pustynì ì pradmes′cì âgo, ì Âacu ì pradmes′cì âe, </i>


text:
і Кедэмот і прадмесьці яго, і Мэфаат і прадмесьці яго; </p><i> ì Kedèmot ì pradmes′cì âgo, ì Mèfaat ì pradmes′cì âgo; </i>


text:
<pb/>ад калена Гадавага - Рамот у Галаадзе і прадмесьці яго, </p><i> ad kalena Gadavaga - Ramot u Galaadze ì pradmes′cì âgo, </i>


text:
<pb/>Сыны Ісахара: Тола, Фуа, Яшуў і Шымрон, чацьвёра. </p><i> Syny Ìsahara: Tola, Fua, Âšuǔ ì Šymron, čac′vëra. </i>


text:
<pb/>Сыны Толы: Узій, Рэфая, Ерыіл, Яхмай, Іўсам і Самуіл, галоўныя ў пакаленьнях Толы, людзі ваяўнічыя ў сваіх пакаленьнях; лік іх у дні Давіда быў дваццаць дзьве тысячы і шасьцьсот. </p><i> Syny Toly: Uzìj, Rèfaâ, Eryìl, Âhmaj, Ìǔsam ì Samuìl, galoǔnyâ ǔ pakalen′nâh Toly, lûdzì vaâǔnìčyâ ǔ svaìh pakalen′nâh; lìk ìh u dnì Davìda byǔ dvaccac′ dz′ve tysâčy ì šas′c′sot. </i>


text:
<pb/>Сын Узія: Ізрахія; а сыны Ізрахіі: Міхаіл, Авадыя, Ёіль і Ішыя, пяцёра. Усе яны галоўныя. </p><i> Syn Uzìâ: Ìzrahìâ; a syny Ìzrahìì: Mìhaìl, Avadyâ, Ëìl′ ì Ìšyâ, pâcëra. Use âny galoǔnyâ. </i>


text:
<pb/>У іх па родах іхніх, па пакаленьнях іхніх, было гатовага да бітвы войска трыццаць шэсьць тысяч; </p><i> U ìh pa rodah ìhnìh, pa pakalen′nâh ìhnìh, bylo gatovaga da bìtvy vojska tryccac′ šès′c′ tysâč; </i>


text:
А братоў іх, ва ўсіх пакаленьнях Ісахаравых, людзей ваяўнічых, было восемдзесят сем тысяч, унесеных у радаводныя запісы. </p><i> A bratoǔ ìh, va ǔsìh pakalen′nâh Ìsaharavyh, lûdzej vaâǔnìčyh, bylo vosemdzesât sem tysâč, unesenyh u radavodnyâ zapìsy. </i>


text:
<pb/>Сыны Бэлы: Эцбон, Узій, Узііл, Ерымот і Іры, пяцёра, узначальцы пакаленьняў, людзі ваяўнічыя. У радаводных сьпісах запісана іх дваццаць дзьве тысячы трыццаць чатыры. </p><i> Syny Bèly: Ècbon, Uzìj, Uzììl, Erymot ì Ìry, pâcëra, uznačal′cy pakalen′nâǔ, lûdzì vaâǔnìčyâ. U radavodnyh s′pìsah zapìsana ìh dvaccac′ dz′ve tysâčy tryccac′ čatyry. </i>


text:
<pb/>Сыноў Бэхера: Земіра, Ёаш, Эльезэр, Элёенай, Амры, Ірэмот, Авія, Анатот, Алэмэт: усе гэтыя сыны Бэхера. </p><i> Synoǔ Bèhera: Zemìra, Ëaš, Èl′ezèr, Èlëenaj, Amry, Ìrèmot, Avìâ, Anatot, Alèmèt: use gètyâ syny Bèhera. </i>


text:
У радаводных сьпісах запісана іх па родах іхніх, па ўзначальніках пакаленьняў, людзей ваяўнічых - дваццаць тысяч і дзьвесьце. </p><i> U radavodnyh s′pìsah zapìsana ìh pa rodah ìhnìh, pa ǔznačal′nìkah pakalen′nâǔ, lûdzej vaâǔnìčyh - dvaccac′ tysâč ì dz′ves′ce. </i>


text:
<pb/>Сын Едэяіла: Білган. Сыны Білгана: Еўс, Веньямін, Эгут, Хэнаана, Зэтан, Тарсіс і Ахішахар. </p><i> Syn Edèâìla: Bìlgan. Syny Bìlgana: Eǔs, Ven′âmìn, Ègut, Hènaana, Zètan, Tarsìs ì Ahìšahar. </i>


text:
Усе гэтыя сыны Едэяіла былі галовамі пакаленьняў, людзі ваяўнічыя; сямнаццаць тысяч і дзьвесьце было тых, што выходзілі на вайну. </p><i> Use gètyâ syny Edèâìla bylì galovamì pakalen′nâǔ, lûdzì vaâǔnìčyâ; sâmnaccac′ tysâč ì dz′ves′ce bylo tyh, što vyhodzìlì na vajnu. </i>


text:
<pb/>І Шупім і Хунім, сыны Іра; Хушым, сын Ахера; </p><i> Ì Šupìm ì Hunìm, syny Ìra; Hušym, syn Ahera; </i>


text:
Сыны Нэфталіма: Яхцэіл, Гуні, Ецэр і Шылем, дзеці Валы. </p><i> Syny Nèftalìma: Âhcèìl, Gunì, Ecèr ì Šylem, dzecì Valy. </i>


text:
Сыны Манасіі: Асрыіл, якога нарадзіла наложніца яго Арамэянка; яна ж нарадзіла Махіра, бацьку Галаадавага. </p><i> Syny Manasìì: Asryìl, âkoga naradzìla naložnìca âgo Aramèânka; âna ž naradzìla Mahìra, bac′ku Galaadavaga. </i>


text:
Махір узяў за жонку сястру Хупіма і Шупіма, - імя сястры іхняй Мааха; імя другога Салпаад. У Салпаада былі толькі дочкі. </p><i> Mahìr uzâǔ za žonku sâstru Hupìma ì Šupìma, - ìmâ sâstry ìhnâj Maaha; ìmâ drugoga Salpaad. U Salpaada bylì tol′kì dočkì. </i>


text:
<pb/>Мааха, жонка Махірава, нарадзіла сына і дала яму імя Керэш, а імя брату ягонаму Шэрэш. Сыны ягоныя: Улам і Рэкем. </p><i> Maaha, žonka Mahìrava, naradzìla syna ì dala âmu ìmâ Kerèš, a ìmâ bratu âgonamu Šèrèš. Syny âgonyâ: Ulam ì Rèkem. </i>


text:
<pb/>Сын Улама: Бэдан. Вось сыны Галаада сына Махіра, сына Манасінага. </p><i> Syn Ulama: Bèdan. Vos′ syny Galaada syna Mahìra, syna Manasìnaga. </i>


text:
Сястра ягоная Малэхет нарадзіла Ішгода, Авіязэра і Махлу. </p><i> Sâstra âgonaâ Malèhet naradzìla Ìšgoda, Avìâzèra ì Mahlu. </i>


text:
<pb/>Сыны Шэміды былі: Ахіян, Шэхем, Лікхі і Аніям. </p><i> Syny Šèmìdy bylì: Ahìân, Šèhem, Lìkhì ì Anìâm. </i>


text:
Сыны Яфрэма: Шутэлах, Бэрэд, сын ягоны, і Тахат, сын ягоны, і Элеада, сын ягоны, і Тахат, сын ягоны, </p><i> Syny Âfrèma: Šutèlah, Bèrèd, syn âgony, ì Tahat, syn âgony, ì Èleada, syn âgony, ì Tahat, syn âgony, </i>


text:
і Завад, сын ягоны, і Шутэлах, сын ягоны, і Эзэр і Элеад. І забілі іх жыхары Гэта, ураджэнцы той зямлі, за тое, што яны пайшлі захапіць статкі іхнія. </p><i> ì Zavad, syn âgony, ì Šutèlah, syn âgony, ì Èzèr ì Èlead. Ì zabìlì ìh žyhary Gèta, uradžèncy toj zâmlì, za toe, što âny pajšlì zahapìc′ statkì ìhnìâ. </i>


text:
І плакаў па іх Яфрэм, бацька іхні, шмат дзён, і прыходзілі браты ягоныя суцяшаць яго. </p><i> Ì plakaǔ pa ìh Âfrèm, bac′ka ìhnì, šmat dzën, ì pryhodzìlì braty âgonyâ sucâšac′ âgo. </i>


text:
Потым ён увайшоў да жонкі сваёй, і яна зачала і нарадзіла сына, і ён даў яму імя: Бэрыя, бо няшчасьце спасьцігла дом ягоны. </p><i> Potym ën uvajšoǔ da žonkì svaëj, ì âna začala ì naradzìla syna, ì ën daǔ âmu ìmâ: Bèryâ, bo nâščas′ce spas′cìgla dom âgony. </i>


text:
І дачка ў яго была Шэера. Яна пабудавала Бэт-Арон ніжні і верхні, і Узэн-Шээру. </p><i> Ì dačka ǔ âgo byla Šèera. Âna pabudavala Bèt-Aron nìžnì ì verhnì, ì Uzèn-Šèèru. </i>


text:
<pb/>І Рэфай, сын ягоны, і Рэшэф, і Тэлах, сын ягоны, і Тэлах, сын ягоны, і Тахан, сын ягоны. </p><i> Ì Rèfaj, syn âgony, ì Rèšèf, ì Tèlah, syn âgony, ì Tèlah, syn âgony, ì Tahan, syn âgony. </i>


text:
Лаэдан, сын Ягоны, Аміюд, сын ягоны, Элішама, сын ягоны. </p><i> Laèdan, syn Âgony, Amìûd, syn âgony, Èlìšama, syn âgony. </i>


text:
<pb/>Валоданьні іхнія і месцы жыхарства іх: Вэтыль і залежныя ад яго гарады на ўсход Нааран, на захад Гезэр і залежныя ад яго гарады; Сіхэм і залежныя ад яго гарады да Газы і залежных ад яе гарадоў. </p><i> Valodan′nì ìhnìâ ì mescy žyharstva ìh: Vètyl′ ì zaležnyâ ad âgo garady na ǔshod Naaran, na zahad Gezèr ì zaležnyâ ad âgo garady; Sìhèm ì zaležnyâ ad âgo garady da Gazy ì zaležnyh ad âe garadoǔ. </i>


text:
А з боку сыноў Манасііных: Бэт-Сан і залежныя ад яго гарады, Таанах і залежныя ад яго гарады, Мэгідо і залежныя ад яго гарады, Дор і залежныя ад яго гарады. У іх жылі сыны Язэпа, сына Ізраілевага. </p><i> A z boku synoǔ Manasììnyh: Bèt-San ì zaležnyâ ad âgo garady, Taanah ì zaležnyâ ad âgo garady, Mègìdo ì zaležnyâ ad âgo garady, Dor ì zaležnyâ ad âgo garady. U ìh žylì syny Âzèpa, syna Ìzraìlevaga. </i>


text:
<t>Сыны Асіра: Імна, Іўва, Ішві і Бэрыя, і сястра іхняя Сэрах.</t> </p><i> <t>Syny Asìra: Ìmna, Ìǔva, Ìšvì ì Bèryâ, ì sâstra ìhnââ Sèrah.</t> </i>


text:
<t>Сыны Бэрыі, Хэвэр і Малхііл. Ён бацька Бірзаіта.</t> </p><i> <t>Syny Bèryì, Hèvèr ì Malhììl. Ën bac′ka Bìrzaìta.</t> </i>


text:
<t>Хэвэр спарадзіў Яфлэта, Шомэра і Хатама, і Шую, сястру іхнюю.</t> </p><i> <t>Hèvèr sparadzìǔ Âflèta, Šomèra ì Hatama, ì Šuû, sâstru ìhnûû.</t> </i>


text:
<t>Сыны Яфлэта: Пасах, Бімгал і Ашват. Вось сыны Яфлэта.</t> </p><i> <t>Syny Âflèta: Pasah, Bìmgal ì Ašvat. Vos′ syny Âflèta.</t> </i>


text:
<t>Сыны Шэмэра: Ахі, Рохга, Іхуба і Арам.</t> </p><i> <t>Syny Šèmèra: Ahì, Rohga, Ìhuba ì Aram.</t> </i>


text:
<t>Сыны Гелэма, брата ягонага: Цофах, Імна, Шэлэш і Амал.</t> </p><i> <t>Syny Gelèma, brata âgonaga: Cofah, Ìmna, Šèlèš ì Amal.</t> </i>


text:
<t>Сыны Цофаха: Суах, Харнэфер, Шуал, Бэры, Імра.</t> </p><i> <t>Syny Cofaha: Suah, Harnèfer, Šual, Bèry, Ìmra.</t> </i>


text:
<t>Бэйэр, Год, Шама, Шылша, Ітран і Бэера.</t> </p><i> <t>Bèjèr, God, Šama, Šylša, Ìtran ì Bèera.</t> </i>


text:
<pb/>Усе гэтыя сыны Асіра, галовы пакаленьняў, людзі адборныя, ваяўнічыя, галоўныя начальнікі. Запісана ў іх у радаводных сьпісах у войску, для вайны, па ліку дваццаць шэсьць тысяч чалавек. </p><i> Use gètyâ syny Asìra, galovy pakalen′nâǔ, lûdzì adbornyâ, vaâǔnìčyâ, galoǔnyâ načal′nìkì. Zapìsana ǔ ìh u radavodnyh s′pìsah u vojsku, dlâ vajny, pa lìku dvaccac′ šès′c′ tysâč čalavek. </i>


text:
<pb/>Веньямін спарадзіў Бэлу, першынца свайго, другога Ашбэла, трэцяга Ахрая, </p><i> Ven′âmìn sparadzìǔ Bèlu, peršynca svajgo, drugoga Ašbèla, trècâga Ahraâ, </i>


text:
<pb/>І вось сыны Эгуда, якія былі ўзначальнікамі родаў, што жылі ў Гэве і пераселеныя ў Манахат: </p><i> Ì vos′ syny Èguda, âkìâ bylì ǔznačal′nìkamì rodaǔ, što žylì ǔ Gève ì peraselenyâ ǔ Manahat: </i>


text:
Нааман, Ахія і Гэра, які перасяліў іх; ён спарадзіў Узу і Ахіхуда. </p><i> Naaman, Ahìâ ì Gèra, âkì perasâlìǔ ìh; ën sparadzìǔ Uzu ì Ahìhuda. </i>


text:
<pb/>Шэгараім спарадзіў дзяцей у зямлі Маавіцкай пасьля таго, Як адпусьціў ад сябе Хушыму і Баару, жонак сваіх. </p><i> Šègaraìm sparadzìǔ dzâcej u zâmlì Maavìckaj pas′lâ tago, Âk adpus′cìǔ ad sâbe Hušymu ì Baaru, žonak svaìh. </i>


text:
І спарадзіў ён ад Хадэшы, жонкі сваёй, Ёвава, Цывію, Мэшу, Малхама. </p><i> Ì sparadzìǔ ën ad Hadèšy, žonkì svaëj, Ëvava, Cyvìû, Mèšu, Malhama. </i>


text:
Еўца, Шахію і Мірму: вось сыны яго, узначальцы пакаленьняў. </p><i> Eǔca, Šahìû ì Mìrmu: vos′ syny âgo, uznačal′cy pakalen′nâǔ. </i>


text:
<pb/>Сыны Элпаала: Эвэр, Мішам і Шэмэр, які пабудаваў Она і Лод і залежныя ад яго гарады, - </p><i> Syny Èlpaala: Èvèr, Mìšam ì Šèmèr, âkì pabudavaǔ Ona ì Lod ì zaležnyâ ad âgo garady, - </i>


text:
і Бэрыя і Шэма. Яны былі ўзначальнікі пакаленьняў жыхароў Аялона. Яны выгналі жыхароў Гэта. </p><i> ì Bèryâ ì Šèma. Âny bylì ǔznačal′nìkì pakalen′nâǔ žyharoǔ Aâlona. Âny vygnalì žyharoǔ Gèta. </i>


text:
Гэта ўзначальцы пакаленьняў, у родах сваіх галоўныя. Яны жылі ў Ерусаліме. </p><i> Gèta ǔznačal′cy pakalen′nâǔ, u rodah svaìh galoǔnyâ. Âny žylì ǔ Erusalìme. </i>


text:
<pb/>У Гаваоне жылі: Еіл, бацька Гааваніцянін, - імя жонкі ягонай Мааха, - </p><i> U Gavaone žylì: Eìl, bac′ka Gaavanìcânìn, - ìmâ žonkì âgonaj Maaha, - </i>


text:
і сын Ягоны, першынец Аўдон, за ім Цур, Кіс, Ваал, Надаў, </p><i> ì syn Âgony, peršynec Aǔdon, za ìm Cur, Kìs, Vaal, Nadaǔ, </i>


text:
<pb/>Міклот спарадзіў Шымэя. І яны каля братоў сваіх жылі ў Ерусаліме, разам з братамі сваімі. </p><i> Mìklot sparadzìǔ Šymèâ. Ì âny kalâ bratoǔ svaìh žylì ǔ Erusalìme, razam z bratamì svaìmì. </i>


text:
<pb/>Нэр спарадзіў Кіса; Кіс спарадзіў Саўла; Саўл спарадзіў Ёнатана, Мэлхісуя, Авінадава і Эшбаала. </p><i> Nèr sparadzìǔ Kìsa; Kìs sparadzìǔ Saǔla; Saǔl sparadzìǔ Ënatana, Mèlhìsuâ, Avìnadava ì Èšbaala. </i>


text:
<pb/>Сын Ёнатана Мэрыбаал; <t>Мэрыбаал спарадзіў Міху.</t> </p><i> Syn Ënatana Mèrybaal; <t>Mèrybaal sparadzìǔ Mìhu.</t> </i>


text:
<t>Сыны Міхі: Пітон, Мэлэг, Таарэя і Ахаз.</t> </p><i> <t>Syny Mìhì: Pìton, Mèlèg, Taarèâ ì Ahaz.</t> </i>


text:
<pb/>Ахаз спарадзіў Ёяду; Ёяда спарадзіў Алэмэта, Азмавэта і Замврыя; Замврый спарадзіў Моцу; </p><i> Ahaz sparadzìǔ Ëâdu; Ëâda sparadzìǔ Alèmèta, Azmavèta ì Zamvryâ; Zamvryj sparadzìǔ Mocu; </i>


text:
Моца спарадзіў Бінэю. Рэфанія, сын ягоны; Элеаса, сын ягоны; Ацэл, сын ягоны. </p><i> Moca sparadzìǔ Bìnèû. Rèfanìâ, syn âgony; Èleasa, syn âgony; Acèl, syn âgony. </i>


text:
<pb/>У Ацэла шэсьць сыноў, і вось імёны іх: Азрыкам, Бохру, Ісмаіл, Шэарыя, Авадыя і Ханан; усе яны сыны Ацэла. </p><i> U Acèla šès′c′ synoǔ, ì vos′ ìmëny ìh: Azrykam, Bohru, Ìsmaìl, Šèaryâ, Avadyâ ì Hanan; use âny syny Acèla. </i>


text:
<pb/>Сыны Эшэка, брата ягонага: Улам, першынец ягоны, другі Еўш, трэці Эліфэлэт. </p><i> Syny Èšèka, brata âgonaga: Ulam, peršynec âgony, drugì Eǔš, trècì Èlìfèlèt. </i>


text:
Сыны Улама былі людзі ваяўнічыя, стралялі з лука, мелі многа сыноў і ўнукаў сто пяцьдзясят. Усе яны ад сыноў Веньяміна. </p><i> Syny Ulama bylì lûdzì vaâǔnìčyâ, stralâlì z luka, melì mnoga synoǔ ì ǔnukaǔ sto pâc′dzâsât. Use âny ad synoǔ Ven′âmìna. </i>


text:
Так былі пералічаны па родах сваіх усе Ізраільцяне, і вось яны запісаны ў кнізе цароў Ізраільскіх. А Юдэі за беззаконьні свае пераселены ў Вавілон. </p><i> Tak bylì peralìčany pa rodah svaìh use Ìzraìl′câne, ì vos′ âny zapìsany ǔ knìze caroǔ Ìzraìl′skìh. A Ûdèì za bezzakon′nì svae peraseleny ǔ Vavìlon. </i>


text:
Першыя жыхары, якія жылі ў валоданьнях сваіх, па гарадах Ізраільскіх, былі Ізраільцяне, сьвятары, лявіты і нэтынэі. </p><i> Peršyâ žyhary, âkìâ žylì ǔ valodan′nâh svaìh, pa garadah Ìzraìl′skìh, bylì Ìzraìl′câne, s′vâtary, lâvìty ì nètynèì. </i>


text:
У Ерусаліме жылі некаторыя з сыноў Веньямінавых, і з сыноў Яфрэмавых і Манасііных: </p><i> U Erusalìme žylì nekatoryâ z synoǔ Ven′âmìnavyh, ì z synoǔ Âfrèmavyh ì Manasììnyh: </i>


text:
<pb/>Утай, сын Аміюда, сын Омры, сын Імрыя, сын Ванія, - з сыноў Фарэса, сына Юды; </p><i> Utaj, syn Amìûda, syn Omry, syn Ìmryâ, syn Vanìâ, - z synoǔ Farèsa, syna Ûdy; </i>


text:
<pb/>з сыноў Шылона - Асая, першынец і сыны ягоныя; </p><i> z synoǔ Šylona - Asaâ, peršynec ì syny âgonyâ; </i>


text:
<pb/>з сыноў Зары - Еуіл і браты іх, шасьцьсот дзевяноста; </p><i> z synoǔ Zary - Euìl ì braty ìh, šas′c′sot dzevânosta; </i>


text:
<pb/>з сыноў Веньямінавых Салу, сын Мэшулама, сын Гадавіі, сын Гесэнуі; </p><i> z synoǔ Ven′âmìnavyh Salu, syn Mèšulama, syn Gadavìì, syn Gesènuì; </i>


text:
і Іўнія, сын Ерахама, і Эла, сын Узія, сына Міхрыевага, і Мэшулам, сын Шэфатыі, сына Рэгуіла, сына Іўніі, </p><i> ì Ìǔnìâ, syn Erahama, ì Èla, syn Uzìâ, syna Mìhryevaga, ì Mèšulam, syn Šèfatyì, syna Règuìla, syna Ìǔnìì, </i>


text:
<pb/>і браты іхнія, па родах іхніх: дзевяцьсот пяцьдзясят шэсьць, - усе гэтыя мужы былі ўзначальнікі родаў у пакаленьнях сваіх. </p><i> ì braty ìhnìâ, pa rodah ìhnìh: dzevâc′sot pâc′dzâsât šès′c′, - use gètyâ mužy bylì ǔznačal′nìkì rodaǔ u pakalen′nâh svaìh. </i>


text:
і Азарыя, сын Хэлкіі, сын Мэшулама, сын Садока, сын Мэраёта, сын Азхітува, які ўзначальваў у доме Божым; </p><i> ì Azaryâ, syn Hèlkìì, syn Mèšulama, syn Sadoka, syn Mèraëta, syn Azhìtuva, âkì ǔznačal′vaǔ u dome Božym; </i>


text:
і Адая, сын Ерахама, сын Пашхура, сын Малхіі; і Маасай, сын Адыэла, сын Яхзэра, сын Мэшулама, сын Мэшылэміта, сын Імэра; </p><i> ì Adaâ, syn Erahama, syn Pašhura, syn Malhìì; ì Maasaj, syn Adyèla, syn Âhzèra, syn Mèšulama, syn Mèšylèmìta, syn Ìmèra; </i>


text:
<pb/>і браты іхнія, узначальцы родаў сваіх: тысяча сямсот шэсьцьдзясят, - людзі выбітныя ў дзеях служэньня ў доме Божым. </p><i> ì braty ìhnìâ, uznačal′cy rodaǔ svaìh: tysâča sâmsot šès′c′dzâsât, - lûdzì vybìtnyâ ǔ dzeâh služèn′nâ ǔ dome Božym. </i>


text:
<pb/>А зь лявітаў: Шэмая, сын Хашува, сын Азрыкама, сын Хашавіі - з сыноў Мэрарыных; </p><i> A z′ lâvìtaǔ: Šèmaâ, syn Hašuva, syn Azrykama, syn Hašavìì - z synoǔ Mèrarynyh; </i>


text:
і Вакбакар, Хэрэш, Галал, і Матфанія, сын Міхі, сын Зіхрыя, сын Асафа; </p><i> ì Vakbakar, Hèrèš, Galal, ì Matfanìâ, syn Mìhì, syn Zìhryâ, syn Asafa; </i>


text:
і Авадыя, сын Шэмаі, сын Галала, сын Ідытуна, і Бэрэхія, сын Асы, сын Элканы, які жыў у селішчах Нэтафацкіх. </p><i> ì Avadyâ, syn Šèmaì, syn Galala, syn Ìdytuna, ì Bèrèhìâ, syn Asy, syn Èlkany, âkì žyǔ u selìščah Nètafackìh. </i>


text:
<pb/>І брамнікі: Шалум, Акуб, Талмон і Ахіман, і браты іхнія; Шалум галоўны. </p><i> Ì bramnìkì: Šalum, Akub, Talmon ì Ahìman, ì braty ìhnìâ; Šalum galoǔny. </i>


text:
І да сёньня гэтыя брамнікі каля царскае брамы, на ўсход, трымаюць варту сыноў Лявііных. </p><i> Ì da sën′nâ gètyâ bramnìkì kalâ carskae bramy, na ǔshod, trymaûc′ vartu synoǔ Lâvììnyh. </i>


text:
<pb/>Шалум, сын Карэ, сын Эвіясафа, сын Карэя, і браты ягоныя з роду ягонага, Карэяне, па дзеі служэньня свайго, былі дазорцамі каля парогаў скініі, а бацькі іхнія ахоўвалі ўваход у табар Гасподні. </p><i> Šalum, syn Karè, syn Èvìâsafa, syn Karèâ, ì braty âgonyâ z rodu âgonaga, Karèâne, pa dzeì služèn′nâ svajgo, bylì dazorcamì kalâ parogaǔ skìnìì, a bac′kì ìhnìâ ahoǔvalì ǔvahod u tabar Gaspodnì. </i>


text:
Фінэес, сын Элеазараў быў да начальнікаў над імі, і Гасподзь быў зь ім. </p><i> Fìnèes, syn Èleazaraǔ byǔ da načal′nìkaǔ nad ìmì, ì Gaspodz′ byǔ z′ ìm. </i>


text:
Захар, сын Мэшэлэміі, брамнік каля дзвярэй скініі сходу. </p><i> Zahar, syn Mèšèlèmìì, bramnìk kalâ dzvârèj skìnìì shodu. </i>


text:
<pb/>Усіх іх, выбраных у брамнікі да парогаў, было дзьвесьце дванаццаць. Яны ўнесены ў сьпіс па селішчах сваіх. Іх паставіў Давід і Самуіл-празорлівец за вернасьць іхнюю. </p><i> Usìh ìh, vybranyh u bramnìkì da parogaǔ, bylo dz′ves′ce dvanaccac′. Âny ǔneseny ǔ s′pìs pa selìščah svaìh. Ìh pastavìǔ Davìd ì Samuìl-prazorlìvec za vernas′c′ ìhnûû. </i>


text:
І яны і сыны іхнія былі на варце каля брамы дома Гасподняга, пры доме скініі. </p><i> Ì âny ì syny ìhnìâ bylì na varce kalâ bramy doma Gaspodnâga, pry dome skìnìì. </i>


text:
На чатырох баках былі брамнікі, на ўсходнім, заходнім, паўночным і паўднёвым. </p><i> Na čatyroh bakah bylì bramnìkì, na ǔshodnìm, zahodnìm, paǔnočnym ì paǔdnëvym. </i>


text:
А браты іхнія жылі ў селішчах сваіх, прыходзячы да іх час ад часу на сем дзён. </p><i> A braty ìhnìâ žylì ǔ selìščah svaìh, pryhodzâčy da ìh čas ad času na sem dzën. </i>


text:
Гэтыя чатыры начальнікі брамнікаў, лявіты, былі ў даверы; яны ж былі прыстаўлены да жытлішчаў і да скарбніц дома Божага. </p><i> Gètyâ čatyry načal′nìkì bramnìkaǔ, lâvìty, bylì ǔ davery; âny ž bylì prystaǔleny da žytlìščaǔ ì da skarbnìc doma Božaga. </i>


text:
Вакол дома Божага яны і ноч праводзілі, бо на іх ляжала ахова, і яны павінны былі кожнае раніцы адчыняць дзьверы. </p><i> Vakol doma Božaga âny ì noč pravodzìlì, bo na ìh lâžala ahova, ì âny pavìnny bylì kožnae ranìcy adčynâc′ dz′very. </i>


text:
Адны зь іх былі прыстаўлены да службовага посуду, так, што лікам прымалі яго і лікам выдавалі. </p><i> Adny z′ ìh bylì prystaǔleny da službovaga posudu, tak, što lìkam prymalì âgo ì lìkam vydavalì. </i>


text:
Другім зь іх даручана было астатняе начыньне і ўсе сьвятарскія патрэбы: мука найлепшая і віно і алей, і ладан пахучы. </p><i> Drugìm z′ ìh daručana bylo astatnâe načyn′ne ì ǔse s′vâtarskìâ patrèby: muka najlepšaâ ì vìno ì alej, ì ladan pahučy. </i>


text:
А з сыноў сьвятарскіх некаторыя складалі міра з рэчываў пахучых. </p><i> A z synoǔ s′vâtarskìh nekatoryâ skladalì mìra z rèčyvaǔ pahučyh. </i>


text:
Матафію зь лявітаў, - ён першынец Сэлума Карэяніна, - даверана было тое, што гатавалася на патэльнях. </p><i> Matafìû z′ lâvìtaǔ, - ën peršynec Sèluma Karèânìna, - daverana bylo toe, što gatavalasâ na patèl′nâh. </i>


text:
Некаторым з братоў іхніх, з сыноў Каатавых, даручана было прыгатаваньне пакладных хлябоў, каб класьці іх кожнае суботы. </p><i> Nekatorym z bratoǔ ìhnìh, z synoǔ Kaatavyh, daručana bylo prygatavan′ne pakladnyh hlâboǔ, kab klas′cì ìh kožnae suboty. </i>


text:
<pb/>А сьпевакі, галоўныя ў пакаленьнях лявіцкіх, у пакоях храма вольныя былі ад заняткаў, бо дзень і ноч яны абавязаныя былі займацца майстэрствам сваім. </p><i> A s′pevakì, galoǔnyâ ǔ pakalen′nâh lâvìckìh, u pakoâh hrama vol′nyâ bylì ad zanâtkaǔ, bo dzen′ ì noč âny abavâzanyâ bylì zajmacca majstèrstvam svaìm. </i>


text:
Гэта ўзначальцы пакаленьняў лявіцкіх, у родах сваіх галоўныя. Яны жылі ў Ерусаліме. </p><i> Gèta ǔznačal′cy pakalen′nâǔ lâvìckìh, u rodah svaìh galoǔnyâ. Âny žylì ǔ Erusalìme. </i>


text:
У Гаваоне жылі: бацька Гавааніцян, Еіл, - імя жонкі ягонай Мааха, </p><i> U Gavaone žylì: bac′ka Gavaanìcân, Eìl, - ìmâ žonkì âgonaj Maaha, </i>


text:
і сын ягоны першынец Аўдон, за ім Цур, Кіс, Ваал, Нэр, Надаў, </p><i> ì syn âgony peršynec Aǔdon, za ìm Cur, Kìs, Vaal, Nèr, Nadaǔ, </i>


text:
Міклот спарадзіў Шымэама. І яны каля братоў сваіх жылі ў Ерусаліме разам з братамі сваімі. </p><i> Mìklot sparadzìǔ Šymèama. Ì âny kalâ bratoǔ svaìh žylì ǔ Erusalìme razam z bratamì svaìmì. </i>


text:
<pb/>Нэр спарадзіў Кіса, Кіс спарадзіў Саўла, Саўл спарадзіў Ёнатана, Мэлхісуа, Авінадава і Эшбаала. </p><i> Nèr sparadzìǔ Kìsa, Kìs sparadzìǔ Saǔla, Saǔl sparadzìǔ Ënatana, Mèlhìsua, Avìnadava ì Èšbaala. </i>


text:
<t>Сын Ёнатана Мэрыбаал; Мэрыбаал спарадзіў Міху.</t> </p><i> <t>Syn Ënatana Mèrybaal; Mèrybaal sparadzìǔ Mìhu.</t> </i>


text:
<t>Сыны Міхі: Пітон, Мэлэх, Тарэй і Ахаз.</t> </p><i> <t>Syny Mìhì: Pìton, Mèlèh, Tarèj ì Ahaz.</t> </i>


text:
<pb/>Ахаз спарадзіў Яэру, Яэр спарадзіў Алэмэта, Азмавэта і Замврыя; Замврый спарадзіў Моцу. </p><i> Ahaz sparadzìǔ Âèru, Âèr sparadzìǔ Alèmèta, Azmavèta ì Zamvryâ; Zamvryj sparadzìǔ Mocu. </i>


text:
Моца спарадзіў Бінэю; Рэфая, сын ягоны; Элеаса, сын ягоны; Ацэл, сын Гоны. </p><i> Moca sparadzìǔ Bìnèû; Rèfaâ, syn âgony; Èleasa, syn âgony; Acèl, syn Gony. </i>


text:
<pb/>У Ацэла шэсьць сыноў, і вось імёны іхнія: Азрыкам, Бохру, Ісмаіл, Шэарыя, Авадыя і Ханан. Гэта сыны Ацэла. </p><i> U Acèla šès′c′ synoǔ, ì vos′ ìmëny ìhnìâ: Azrykam, Bohru, Ìsmaìl, Šèaryâ, Avadyâ ì Hanan. Gèta syny Acèla. </i>


text:
<pb/>Філістымляне ваявалі зь Ізраілем, і пабеглі Ізраільцяне ад Філістымлянаў, і падалі пабітыя на гары Гелвуе. </p><i> Fìlìstymlâne vaâvalì z′ Ìzraìlem, ì pabeglì Ìzraìl′câne ad Fìlìstymlânaǔ, ì padalì pabìtyâ na gary Gelvue. </i>


text:
І пагналіся Філістымляне за Саўлам і сынамі ягонымі, і забілі Філістымляне Ёнатана і Авінадава і Мэлхісуя, сыноў Саўлавых. </p><i> Ì pagnalìsâ Fìlìstymlâne za Saǔlam ì synamì âgonymì, ì zabìlì Fìlìstymlâne Ënatana ì Avìnadava ì Mèlhìsuâ, synoǔ Saǔlavyh. </i>


text:
Бітва супроць Саўла ўзмацнілася, і стралкі памкнуліся на яго, так што ён паранены быў стралкамі. </p><i> Bìtva suproc′ Saǔla ǔzmacnìlasâ, ì stralkì pamknulìsâ na âgo, tak što ën paraneny byǔ stralkamì. </i>


text:
І сказаў Саўл збраяносцу свайму: агалі меч твой і закалі мяне ім, каб ня прыйшлі гэтыя неабрэзаныя, і не паглуміліся зь мяне. Але збраяносец не рашыўся, бо вельмі спалохаўся. Тады Саўл узяў меч і ўпаў на яго. </p><i> Ì skazaǔ Saǔl zbraânoscu svajmu: agalì meč tvoj ì zakalì mâne ìm, kab nâ pryjšlì gètyâ neabrèzanyâ, ì ne paglumìlìsâ z′ mâne. Ale zbraânosec ne rašyǔsâ, bo vel′mì spalohaǔsâ. Tady Saǔl uzâǔ meč ì ǔpaǔ na âgo. </i>


text:
Збраяносец ягоны, убачыўшы, што Саўл памёр, і сам упаў на меч і памёр. </p><i> Zbraânosec âgony, ubačyǔšy, što Saǔl pamër, ì sam upaǔ na meč ì pamër. </i>


text:
І памёр Саўл, і тры сыны ягоныя, і ўвесь дом ягоны разам зь ім памёр. </p><i> Ì pamër Saǔl, ì try syny âgonyâ, ì ǔves′ dom âgony razam z′ ìm pamër. </i>


text:
Калі ўбачылі Ізраільцяне, якія былі ў даліне, што ўсе бягуць і што Саўл і сыны ягоныя памерлі, дык пакінулі гарады свае і разьбегліся; а Філістымляне прыйшлі і пасяліліся ў іх. </p><i> Kalì ǔbačylì Ìzraìl′câne, âkìâ bylì ǔ dalìne, što ǔse bâguc′ ì što Saǔl ì syny âgonyâ pamerlì, dyk pakìnulì garady svae ì raz′beglìsâ; a Fìlìstymlâne pryjšlì ì pasâlìlìsâ ǔ ìh. </i>


text:
<pb/>На другі дзень прыйшлі Філістымляне абіраць забітых, і знайшлі Саўла і сыноў ягоных забітых на гары Гэлвуйскай, </p><i> Na drugì dzen′ pryjšlì Fìlìstymlâne abìrac′ zabìtyh, ì znajšlì Saǔla ì synoǔ âgonyh zabìtyh na gary Gèlvujskaj, </i>


text:
і распранулі яго, і зьнялі зь яго галаву ягоную і зброю ягоную, і паслалі па зямлі Філістымскай, каб абвясьціць пра гэта перад ідаламі іхнімі і перад народам. </p><i> ì raspranulì âgo, ì z′nâlì z′ âgo galavu âgonuû ì zbroû âgonuû, ì paslalì pa zâmlì Fìlìstymskaj, kab abvâs′cìc′ pra gèta perad ìdalamì ìhnìmì ì perad narodam. </i>


text:
І паклалі зброю ягоную ў капішча багоў сваіх, і галаву ягоную ўваткнулі ў доме Дагона. </p><i> Ì paklalì zbroû âgonuû ǔ kapìšča bagoǔ svaìh, ì galavu âgonuû ǔvatknulì ǔ dome Dagona. </i>


text:
І пачуў увесь Явіс Галаадскі ўсё, што зрабілі Філістымляне з Саўлам. </p><i> Ì pačuǔ uves′ Âvìs Galaadskì ǔsë, što zrabìlì Fìlìstymlâne z Saǔlam. </i>


text:
І падняліся ўсе людзі дужыя, узялі цела Саўлава і целы сыноў ягоных, і прынесьлі іх у Явіс, і пахавалі косьці іхнія пад дубам у Явісе, і пасьціліся сем дзён. </p><i> Ì padnâlìsâ ǔse lûdzì dužyâ, uzâlì cela Saǔlava ì cely synoǔ âgonyh, ì prynes′lì ìh u Âvìs, ì pahavalì kos′cì ìhnìâ pad dubam u Âvìse, ì pas′cìlìsâ sem dzën. </i>


text:
<pb/>Так памёр Саўл за сваё беззаконьне, якое ён учыніў перад Госпадам, за тое, што ня трымаўся слова Гасподняга і зьвярнуўся да чарадзейкі з пытаньнем, </p><i> Tak pamër Saǔl za svaë bezzakon′ne, âkoe ën učynìǔ perad Gospadam, za toe, što nâ trymaǔsâ slova Gaspodnâga ì z′vârnuǔsâ da čaradzejkì z pytan′nem, </i>


text:
а ня спытаўся ў Госпада. За тое Ён і аддаў яго сьмерці, і перадаў царства Давіду, сыну Есэеваму. </p><i> a nâ spytaǔsâ ǔ Gospada. Za toe Ën ì addaǔ âgo s′mercì, ì peradaǔ carstva Davìdu, synu Esèevamu. </i>


text:
<pb/>І сабраліся ўсе Ізраільцяне да Давіда ў Хэўрон і сказалі: вось, мы костка твая і плоць твая; </p><i> Ì sabralìsâ ǔse Ìzraìl′câne da Davìda ǔ Hèǔron ì skazalì: vos′, my kostka tvaâ ì ploc′ tvaâ; </i>


text:
і ўчора і заўчора, калі яшчэ Саўл быў царом, ты выводзіў і ўводзіў Ізраіля, і Гасподзь Бог твой сказаў табе: ты будзеш пасьвіць народ Мой Ізраіля і ты будзеш правадыр народу Майго Ізраіля. </p><i> ì ǔčora ì zaǔčora, kalì âščè Saǔl byǔ carom, ty vyvodzìǔ ì ǔvodzìǔ Ìzraìlâ, ì Gaspodz′ Bog tvoj skazaǔ tabe: ty budzeš pas′vìc′ narod Moj Ìzraìlâ ì ty budzeš pravadyr narodu Majgo Ìzraìlâ. </i>


text:
І прыйшлі ўсе старэйшыны Ізраілевыя да цара ў Хэўрон, і заключыў зь імі Давід запавет у Хэўроне перад абліччам Гасподнім: і яны памазалі Давіда ў цара над Ізраілем, па слове Гасподнім, праз Самуіла. </p><i> Ì pryjšlì ǔse starèjšyny Ìzraìlevyâ da cara ǔ Hèǔron, ì zaklûčyǔ z′ ìmì Davìd zapavet u Hèǔrone perad ablìččam Gaspodnìm: ì âny pamazalì Davìda ǔ cara nad Ìzraìlem, pa slove Gaspodnìm, praz Samuìla. </i>


text:
І пайшоў Давід і ўвесь Ізраіль да Ерусаліма, гэта значыць, да Евуса. А там былі Евусэі, жыхары той зямлі. </p><i> Ì pajšoǔ Davìd ì ǔves′ Ìzraìl′ da Erusalìma, gèta značyc′, da Evusa. A tam bylì Evusèì, žyhary toj zâmlì. </i>


text:
І сказалі жыхары Евуса Давіду: ня ўвойдзеш сюды. Але Давід узяў крэпасьць Сіён: гэта - горад Давідаў. </p><i> Ì skazalì žyhary Evusa Davìdu: nâ ǔvojdzeš sûdy. Ale Davìd uzâǔ krèpas′c′ Sìën: gèta - gorad Davìdaǔ. </i>


text:
І сказаў Давід: хто першы за ўсіх паб'е Евусэяў, той будзе галавою і ваенным начальнікам. І ўзышоў самы першы Ёаў, сын Саруі, і зрабіўся ўзначальцам. </p><i> Ì skazaǔ Davìd: hto peršy za ǔsìh pab'e Evusèâǔ, toj budze galavoû ì vaennym načal′nìkam. Ì ǔzyšoǔ samy peršy Ëaǔ, syn Saruì, ì zrabìǔsâ ǔznačal′cam. </i>


text:
Давід жыў у той крэпасьці, таму і называлі яе горадам Давідавым. </p><i> Davìd žyǔ u toj krèpas′cì, tamu ì nazyvalì âe goradam Davìdavym. </i>


text:
І ён забудаваў горад навакол, ад Міло, усю ваколіцу, а Ёаў аднавіў астатні горад. </p><i> Ì ën zabudavaǔ gorad navakol, ad Mìlo, usû vakolìcu, a Ëaǔ adnavìǔ astatnì gorad. </i>


text:
І меў посьпех Давід, і ўзвышаўся больш і больш, і Гасподзь Саваоф быў зь ім. </p><i> Ì meǔ pos′peh Davìd, ì ǔzvyšaǔsâ bol′š ì bol′š, ì Gaspodz′ Savaof byǔ z′ ìm. </i>


text:
Вось галоўныя мацакі ў Давіда, якія многа супрацоўнічалі зь ім у царстве ягоным, разам з усім Ізраілем, каб паставіць яго царом, па слове Гасподнім, над Ізраілем, </p><i> Vos′ galoǔnyâ macakì ǔ Davìda, âkìâ mnoga supracoǔnìčalì z′ ìm u carstve âgonym, razam z usìm Ìzraìlem, kab pastavìc′ âgo carom, pa slove Gaspodnìm, nad Ìzraìlem, </i>


text:
і вось лік мацакоў, якія былі ў Давіда: Есваал, сын Ахамані, галоўны з трыццаці: ён падняў дзіду сваю на трыста чалавек і пабіў іх за адзін раз. </p><i> ì vos′ lìk macakoǔ, âkìâ bylì ǔ Davìda: Esvaal, syn Ahamanì, galoǔny z tryccacì: ën padnâǔ dzìdu svaû na trysta čalavek ì pabìǔ ìh za adzìn raz. </i>


text:
<pb/>Пасьля яго Элеазар, сын Дадо Ахахэяніна, адзін з трох мацакоў: </p><i> Pas′lâ âgo Èleazar, syn Dado Ahahèânìna, adzìn z troh macakoǔ: </i>


text:
ён быў з Давідам у Фасдаміме, куды Філістымляне сабраліся на вайну. Там частка поля была засеяна ячменем, і народ пабег ад Філістымлянаў; </p><i> ën byǔ z Davìdam u Fasdamìme, kudy Fìlìstymlâne sabralìsâ na vajnu. Tam častka polâ byla zaseâna âčmenem, ì narod pabeg ad Fìlìstymlânaǔ; </i>


text:
але яны сталі сярод поля, убераглі яго і пабілі Філістымлянаў. І дараваў Гасподзь выратаваньне вялікае! </p><i> ale âny stalì sârod polâ, uberaglì âgo ì pabìlì Fìlìstymlânaǔ. Ì daravaǔ Gaspodz′ vyratavan′ne vâlìkae! </i>


text:
<pb/>Трое гэтых галоўных з трыццаці правадыроў падняліся на скалу да Давіда, у пячору Адалам, калі табар Філістымлянаў быў разьмешчаны ў даліне Рэфаімавай. </p><i> Troe gètyh galoǔnyh z tryccacì pravadyroǔ padnâlìsâ na skalu da Davìda, u pâčoru Adalam, kalì tabar Fìlìstymlânaǔ byǔ raz′meščany ǔ dalìne Rèfaìmavaj. </i>


text:
Давід тады быў ва ўмацаваным месцы, а ахоўнае войска Філістымлянаў было тады ў Віфляеме. </p><i> Davìd tady byǔ va ǔmacavanym mescy, a ahoǔnae vojska Fìlìstymlânaǔ bylo tady ǔ Vìflâeme. </i>


text:
І моцна захацелася піць Давіду, і ён сказаў: хто напоіць мяне вадою з калодзежа Віфляемскага, што каля брамы? </p><i> Ì mocna zahacelasâ pìc′ Davìdu, ì ën skazaǔ: hto napoìc′ mâne vadoû z kalodzeža Vìflâemskaga, što kalâ bramy? </i>


text:
Тады гэтыя трое прабіліся праз табар Філістымскі і зачарпнулі вады з калодзежа Віфляемскага, што каля брамы, і ўзялі, і прынесьлі Давіду. Але Давід не захацеў піць яе і выліў яе ў славу Госпада, </p><i> Tady gètyâ troe prabìlìsâ praz tabar Fìlìstymskì ì začarpnulì vady z kalodzeža Vìflâemskaga, što kalâ bramy, ì ǔzâlì, ì prynes′lì Davìdu. Ale Davìd ne zahaceǔ pìc′ âe ì vylìǔ âe ǔ slavu Gospada, </i>


text:
і сказаў: аслані мяне Гасподзь, каб я зрабіў гэта! Ці ж буду я піць кроў мужоў гэтых, якія клалі душы свае? Бо зь небясьпекай свайму жыцьцю яны прынесьлі ваду. І не захацеў піць яе. Вось што зрабілі гэтыя тры мацакі. </p><i> ì skazaǔ: aslanì mâne Gaspodz′, kab â zrabìǔ gèta! Cì ž budu â pìc′ kroǔ mužoǔ gètyh, âkìâ klalì dušy svae? Bo z′ nebâs′pekaj svajmu žyc′cû âny prynes′lì vadu. Ì ne zahaceǔ pìc′ âe. Vos′ što zrabìlì gètyâ try macakì. </i>


text:
<pb/>І Авэса, брат Ёава, быў галоўны з трох: ён забіў дзідай сваёй трыста чалавек, і быў у славе ў тых трох. </p><i> Ì Avèsa, brat Ëava, byǔ galoǔny z troh: ën zabìǔ dzìdaj svaëj trysta čalavek, ì byǔ u slave ǔ tyh troh. </i>


text:
З трох ён быў самы знакаміты і быў начальнікам; але з тымі трыма не раўняўся. </p><i> Z troh ën byǔ samy znakamìty ì byǔ načal′nìkam; ale z tymì tryma ne raǔnâǔsâ. </i>


text:
<pb/>Ванэя, сын Ёдая, мужа адважнага, вялікі па дзеях, з Каўцэпла: ён пабіў двух сыноў Арыіла Маавіцкага; ён жа сышоў і забіў ільва ў рове, у сьнежны час; </p><i> Vanèâ, syn Ëdaâ, muža advažnaga, vâlìkì pa dzeâh, z Kaǔcèpla: ën pabìǔ dvuh synoǔ Aryìla Maavìckaga; ën ža syšoǔ ì zabìǔ ìl′va ǔ rove, u s′nežny čas; </i>


text:
ён жа забіў Егіпцяніна, чалавека ростам у пяць локцяў: у руцэ ў Егіпцяніна была дзіда, як навой у ткачоў, а ён падышоў да яго з кіем і, вырваўшы дзіду з рукі Егіпцяніна, забіў ягонай жа дзідай: </p><i> ën ža zabìǔ Egìpcânìna, čalaveka rostam u pâc′ lokcâǔ: u rucè ǔ Egìpcânìna byla dzìda, âk navoj u tkačoǔ, a ën padyšoǔ da âgo z kìem ì, vyrvaǔšy dzìdu z rukì Egìpcânìna, zabìǔ âgonaj ža dzìdaj: </i>


text:
вось, што зрабіў Ванэя, сын Ёдая, і ён быў у славе ў тых трох мацакоў; </p><i> vos′, što zrabìǔ Vanèâ, syn Ëdaâ, ì ën byǔ u slave ǔ tyh troh macakoǔ; </i>


text:
ён быў больш знакаміты за тых трыццацёх, але з трыма не раўняўся, і Давід паставіў яго бліжэйшым выканаўцам сваіх загадаў. </p><i> ën byǔ bol′š znakamìty za tyh tryccacëh, ale z tryma ne raǔnâǔsâ, ì Davìd pastavìǔ âgo blìžèjšym vykanaǔcam svaìh zagadaǔ. </i>


text:
<t>А галоўныя з воінаў: Асаіл, брат Ёава: Элханан, сын Дадо, зь Віфляема;</t> </p><i> <t>A galoǔnyâ z voìnaǔ: Asaìl, brat Ëava: Èlhanan, syn Dado, z′ Vìflâema;</t> </i>


text:
<t>Шама Гарадыцянін; Хэрэц Пэланіцянін;</t> </p><i> <t>Šama Garadycânìn; Hèrèc Pèlanìcânìn;</t> </i>


text:
<t>Іра, сын Ікеша, Тэкаіцянін; Эвіезэр Анатацянін;</t> </p><i> <t>Ìra, syn Ìkeša, Tèkaìcânìn; Èvìezèr Anatacânìn;</t> </i>


text:
<t>Магарай Нэтафатыцянін; Хэлэд, сын Вааны, Хэтафацянін;</t> </p><i> <t>Magaraj Nètafatycânìn; Hèlèd, syn Vaany, Hètafacânìn;</t> </i>


text:
<t>Ітай; сын Рыбая, зь Гівы Веньямінавай: Ванэя Піратанянін:</t> </p><i> <t>Ìtaj; syn Rybaâ, z′ Gìvy Ven′âmìnavaj: Vanèâ Pìratanânìn:</t> </i>


text:
<t>Хурай з Нагалэ-Гааша; Авіел з Аравы;</t> </p><i> <t>Huraj z Nagalè-Gaaša; Avìel z Aravy;</t> </i>


text:
<t>Азмавэт Бахаруміянін; Эліяхба Шаалбанянін.</t> </p><i> <t>Azmavèt Baharumìânìn; Èlìâhba Šaalbanânìn.</t> </i>


text:
<t>Сыны Гашэма Гізаніцяніна: Ёнатан, сын Шаге, Гарарыцянін;</t> </p><i> <t>Syny Gašèma Gìzanìcânìna: Ënatan, syn Šage, Gararycânìn;</t> </i>


text:
<t>Ахіям, сын Сахара, Гарарыцянін; Эліфал, сын Уры;</t> </p><i> <t>Ahìâm, syn Sahara, Gararycânìn; Èlìfal, syn Ury;</t> </i>


text:
<t>Хэцрой Кармэліцянін; Наарай, сын Эзбая;</t> </p><i> <t>Hècroj Karmèlìcânìn; Naaraj, syn Èzbaâ;</t> </i>


text:
<t>Ёіл, брат Натана; Міўхар, сын Гагрыя;</t> </p><i> <t>Ëìl, brat Natana; Mìǔhar, syn Gagryâ;</t> </i>


text:
<t>Цэлэк Аманіцянін; Нахарай Бэрацянін, збраяносец Ёава, сына Саруі;</t> </p><i> <t>Cèlèk Amanìcânìn; Naharaj Bèracânìn, zbraânosec Ëava, syna Saruì;</t> </i>


text:
<t>Адына, сын Шызы, Рувімлянін, узначалец Рувімлянаў, і ў яго, было трыццаць;</t> </p><i> <t>Adyna, syn Šyzy, Ruvìmlânìn, uznačalec Ruvìmlânaǔ, ì ǔ âgo, bylo tryccac′;</t> </i>


text:
<t>Узія Аштэрацянін; Шама Еэл, сыны Хатама Араэраніна;</t> </p><i> <t>Uzìâ Aštèracânìn; Šama Eèl, syny Hatama Araèranìna;</t> </i>


text:
<t>Едэяэл, сын Шымрыя, і Ёха, брат ягоны, Тыціянін;</t> </p><i> <t>Edèâèl, syn Šymryâ, ì Ëha, brat âgony, Tycìânìn;</t> </i>


text:
<t>Эліел з Махавіма, і Ерывай і Ёшавія, сыны Элнаама, і Ітма, Маавіцянін;</t> </p><i> <t>Èlìel z Mahavìma, ì Eryvaj ì Ëšavìâ, syny Èlnaama, ì Ìtma, Maavìcânìn;</t> </i>


text:
<pb/>І гэтыя таксама прыйшлі да Давіда ў Сэкелаг, калі ён яшчэ хаваўся ад Саўла, сына Кісавага, і былі з адважнікаў, якія дапамагалі ў бітве. </p><i> Ì gètyâ taksama pryjšlì da Davìda ǔ Sèkelag, kalì ën âščè havaǔsâ ad Saǔla, syna Kìsavaga, ì bylì z advažnìkaǔ, âkìâ dapamagalì ǔ bìtve. </i>


text:
Узброеныя лукам, і тыя, што кідалі праваю і леваю рукою камяні і стралялі стрэламі з лука, - з братоў Саўла, ад Веньяміна: </p><i> Uzbroenyâ lukam, ì tyâ, što kìdalì pravaû ì levaû rukoû kamânì ì stralâlì strèlamì z luka, - z bratoǔ Saǔla, ad Ven′âmìna: </i>


text:
<t>галоўны Ахіезэр, за ім Ёас, сыны Шэмаі, з Гівы; Езіел і Фэлэт, сыны Азмавэта: Бэраха і Егу з Анатота;</t> </p><i> <t>galoǔny Ahìezèr, za ìm Ëas, syny Šèmaì, z Gìvy; Ezìel ì Fèlèt, syny Azmavèta: Bèraha ì Egu z Anatota;</t> </i>


text:
<t>Ішманія Гавааніцянін, адважнікі з трыццаці і начальнік над трыццацьцю; Ерамія, Яхазііл, Ёханан і Ёзавад з Гедэры;</t> </p><i> <t>Ìšmanìâ Gavaanìcânìn, advažnìkì z tryccacì ì načal′nìk nad tryccac′cû; Eramìâ, Âhazììl, Ëhanan ì Ëzavad z Gedèry;</t> </i>


text:
<t>Элузай, Ерымот, Вэалія, Шэмарыя, Сафатыя Харытыянін;</t> </p><i> <t>Èluzaj, Erymot, Vèalìâ, Šèmaryâ, Safatyâ Harytyânìn;</t> </i>


text:
<pb/>Элкана, Ішыяху, Азарыл, Ёэзэр і Ёшавам, Карэяне; </p><i> Èlkana, Ìšyâhu, Azaryl, Ëèzèr ì Ëšavam, Karèâne; </i>


text:
<pb/>І з Гадыцян перайшлі да Давіда ва ўмацаваньне, у пустыню людзі мужныя, ваяўнічыя, узброеныя шчытом і дзідай; твары ільвіныя - твары іхнія, і яны шпаркія, як сарны ў горах. </p><i> Ì z Gadycân perajšlì da Davìda va ǔmacavan′ne, u pustynû lûdzì mužnyâ, vaâǔnìčyâ, uzbroenyâ ščytom ì dzìdaj; tvary ìl′vìnyâ - tvary ìhnìâ, ì âny šparkìâ, âk sarny ǔ gorah. </i>


text:
Яны з сыноў Гадавых узначальцы ў войску: меншы над сотняю, і большы над тысячаю. </p><i> Âny z synoǔ Gadavyh uznačal′cy ǔ vojsku: menšy nad sotnâû, ì bol′šy nad tysâčaû. </i>


text:
Вось яны перайшлі Ярдан у першы месяц, калі ён выступае зь берагоў сваіх, і разагналі ўсіх, што жылі ў далінах на ўсход і захад. </p><i> Vos′ âny perajšlì Ârdan u peršy mesâc, kalì ën vystupae z′ beragoǔ svaìh, ì razagnalì ǔsìh, što žylì ǔ dalìnah na ǔshod ì zahad. </i>


text:
<pb/>Прыйшлі таксама і з сыноў Веньямінавых і Юдавых ва ўмацаваньне да Давіда. </p><i> Pryjšlì taksama ì z synoǔ Ven′âmìnavyh ì Ûdavyh va ǔmacavan′ne da Davìda. </i>


text:
Давід выйшаў насустрач ім, і сказаў ім: калі зь мірам прыйшлі вы да мяне, каб дапамагаць мне, дык хай будзе ў мяне з вамі адно сэрца; а калі дзеля таго, каб падступна перадаць мяне ворагам маім, тым часам як няма заганы на руках маіх, дык хай бачыць Бог бацькоў нашых і рассудзіць. </p><i> Davìd vyjšaǔ nasustrač ìm, ì skazaǔ ìm: kalì z′ mìram pryjšlì vy da mâne, kab dapamagac′ mne, dyk haj budze ǔ mâne z vamì adno sèrca; a kalì dzelâ tago, kab padstupna peradac′ mâne voragam maìm, tym časam âk nâma zagany na rukah maìh, dyk haj bačyc′ Bog bac′koǔ našyh ì rassudzìc′. </i>


text:
І абняў дух Амасая, узначальцу трыццацёх, і сказаў ён: <t>мір табе, Давідзе, і з табою, сыне Есэеў; мір табе і мір памочнікам тваім; бо памагае табе Бог твой. Тады прыняў іх Давід і паставіў на чале войска.</t> </p><i> Ì abnâǔ duh Amasaâ, uznačal′cu tryccacëh, ì skazaǔ ën: <t>mìr tabe, Davìdze, ì z taboû, syne Esèeǔ; mìr tabe ì mìr pamočnìkam tvaìm; bo pamagae tabe Bog tvoj. Tady prynâǔ ìh Davìd ì pastavìǔ na čale vojska.</t> </i>


text:
<pb/>І з племя Манасіінага перайшлі да Давіда, калі ён ішоў зь Філістымлянамі на вайну супроць Саўла, але не дапамагаў ім, бо ўзначальцы Філістымскія, параіўшыся, адаслалі яго, кажучы: на нашую галаву ён пяройдзе да гаспадара свайго Саўла. </p><i> Ì z plemâ Manasììnaga perajšlì da Davìda, kalì ën ìšoǔ z′ Fìlìstymlânamì na vajnu suproc′ Saǔla, ale ne dapamagaǔ ìm, bo ǔznačal′cy Fìlìstymskìâ, paraìǔšysâ, adaslalì âgo, kažučy: na našuû galavu ën pârojdze da gaspadara svajgo Saǔla. </i>


text:
Калі ён вяртаўся ў Сэкелаг, тады перайшлі да яго з Манасіян: Аднах, Ёзавад, Едыяэл, Міхаіл, Ёзавад, Элігу і Цыльтай, тысячнікі ў Манасіян. </p><i> Kalì ën vârtaǔsâ ǔ Sèkelag, tady perajšlì da âgo z Manasìân: Adnah, Ëzavad, Edyâèl, Mìhaìl, Ëzavad, Èlìgu ì Cyl′taj, tysâčnìkì ǔ Manasìân. </i>


text:
І яны дапамагалі Давіду супроць полчышчаў, бо ўсе гэта былі людзі адважныя і былі правадыры ў войску. </p><i> Ì âny dapamagalì Davìdu suproc′ polčyščaǔ, bo ǔse gèta bylì lûdzì advažnyâ ì bylì pravadyry ǔ vojsku. </i>


text:
Так з кожным днём прыходзілі да Давіда на дапамогу да таго, што ягонае рушэньне зрабілася вялікае, як рушэньне Божае. </p><i> Tak z kožnym dnëm pryhodzìlì da Davìda na dapamogu da tago, što âgonae rušèn′ne zrabìlasâ vâlìkae, âk rušèn′ne Božae. </i>


text:
Вось лічба галоўных у войску, якія прыйшлі да Давіда ў Хэўрон, каб перадаць яму царства Саўлавае, па слове Гасподнім: </p><i> Vos′ lìčba galoǔnyh u vojsku, âkìâ pryjšlì da Davìda ǔ Hèǔron, kab peradac′ âmu carstva Saǔlavae, pa slove Gaspodnìm: </i>


text:
<pb/>сыноў Юдавых, якія носяць шчыт і дзіду, было шэсьць тысяч васямсот гатовых да вайны; </p><i> synoǔ Ûdavyh, âkìâ nosâc′ ščyt ì dzìdu, bylo šès′c′ tysâč vasâmsot gatovyh da vajny; </i>


text:
<pb/>з сыноў Сімяонавых, людзей адважных, у войску было сем тысяч і сто; </p><i> z synoǔ Sìmâonavyh, lûdzej advažnyh, u vojsku bylo sem tysâč ì sto; </i>


text:
<pb/>з сыноў Лявііных чатыры тысячы шасьцьсот; </p><i> z synoǔ Lâvììnyh čatyry tysâčy šas′c′sot; </i>


text:
і Ёдай, князь ад племя Аарона, і зь ім тры тысячы сямсот; </p><i> ì Ëdaj, knâz′ ad plemâ Aarona, ì z′ ìm try tysâčy sâmsot; </i>


text:
і Садок, мужны юнак, і род ягоны, дваццаць два начальнікі; </p><i> ì Sadok, mužny ûnak, ì rod âgony, dvaccac′ dva načal′nìkì; </i>


text:
<pb/>з сыноў Веньямінавых, братоў Саўлавых, тры тысячы, - але яшчэ многія зь іх трымаліся дома Саўлавага; </p><i> z synoǔ Ven′âmìnavyh, bratoǔ Saǔlavyh, try tysâčy, - ale âščè mnogìâ z′ ìh trymalìsâ doma Saǔlavaga; </i>


text:
<pb/>з сыноў Яфрэмавых дваццаць тысяч васямсот людзей мужных, людзей знакамітых у родах сваіх; </p><i> z synoǔ Âfrèmavyh dvaccac′ tysâč vasâmsot lûdzej mužnyh, lûdzej znakamìtyh u rodah svaìh; </i>


text:
<pb/>з паўкалена Манасіінага васямнаццаць тысяч, якія выкліканы былі паіменна, каб пайсьці ўцараваць Давіда; </p><i> z paǔkalena Manasììnaga vasâmnaccac′ tysâč, âkìâ vyklìkany bylì paìmenna, kab pajs′cì ǔcaravac′ Davìda; </i>


text:
<pb/>з сыноў Ісахаравых людзі разумныя, якія ведалі, што калі належала рабіць Ізраілю, - іх было дзьвесьце галоўных, і ўсе браты іхнія трымаліся слова іхняга; </p><i> z synoǔ Ìsaharavyh lûdzì razumnyâ, âkìâ vedalì, što kalì naležala rabìc′ Ìzraìlû, - ìh bylo dz′ves′ce galoǔnyh, ì ǔse braty ìhnìâ trymalìsâ slova ìhnâga; </i>


text:
<pb/>з племя Завулонавага гатовых да бітвы, узброеных усякаю ваеннаю зброяй, пяцьдзясят тысяч, у страі, аднадушных; </p><i> z plemâ Zavulonavaga gatovyh da bìtvy, uzbroenyh usâkaû vaennaû zbroâj, pâc′dzâsât tysâč, u straì, adnadušnyh; </i>


text:
<pb/>з племя Нэфталімавага тысяча правадыроў і зь імі трыццаць сем тысяч з шчытамі і дзідамі; </p><i> z plemâ Nèftalìmavaga tysâča pravadyroǔ ì z′ ìmì tryccac′ sem tysâč z ščytamì ì dzìdamì; </i>


text:
<pb/>з племя Данавага гатовых да вайны дваццаць восем тысяч шасьцьсот; </p><i> z plemâ Danavaga gatovyh da vajny dvaccac′ vosem tysâč šas′c′sot; </i>


text:
<pb/>ад Асіра воінаў, гатовых да бітвы, сорак тысяч; </p><i> ad Asìra voìnaǔ, gatovyh da bìtvy, sorak tysâč; </i>


text:
<pb/>з-за Ярдана, ад племя Рувімавага, Гадавага, і паўплемя Манасіінага, сто дваццаць тысяч, з усялякай воінскай зброяй. </p><i> z-za Ârdana, ad plemâ Ruvìmavaga, Gadavaga, ì paǔplemâ Manasììnaga, sto dvaccac′ tysâč, z usâlâkaj voìnskaj zbroâj. </i>


text:
<pb/>Усе гэтыя воіны, у страі, ад шчырага сэрца прыйшлі ў Хэўрон уцараваць Давіда над усім Ізраілем. Ды і ўсе іншыя Ізраільцяне былі аднадушныя, каб паставіць царом Давіда. </p><i> Use gètyâ voìny, u straì, ad ščyraga sèrca pryjšlì ǔ Hèǔron ucaravac′ Davìda nad usìm Ìzraìlem. Dy ì ǔse ìnšyâ Ìzraìl′câne bylì adnadušnyâ, kab pastavìc′ carom Davìda. </i>


text:
І прабылі там у Давіда тры дні, елі і пілі, бо браты іхнія прыгатавалі ім; </p><i> Ì prabylì tam u Davìda try dnì, elì ì pìlì, bo braty ìhnìâ prygatavalì ìm; </i>


text:
ды і блізкія да іх, нават да племя Ісахаравага, Завулонавага і Нэфталімавага, прывозілі ўсё страўнае на аслах, і вярблюдах, і мулах, і валах: муку, смоквы і разынкі, і віно, і алей, і буйнога і дробнага быдла мноства, бо радасьць была Ізраілю. </p><i> dy ì blìzkìâ da ìh, navat da plemâ Ìsaharavaga, Zavulonavaga ì Nèftalìmavaga, pryvozìlì ǔsë straǔnae na aslah, ì vârblûdah, ì mulah, ì valah: muku, smokvy ì razynkì, ì vìno, ì alej, ì bujnoga ì drobnaga bydla mnostva, bo radas′c′ byla Ìzraìlû. </i>


text:
<pb/>І раіўся Давід з тысячнікамі, сотнікамі і з усімі правадырамі, </p><i> Ì raìǔsâ Davìd z tysâčnìkamì, sotnìkamì ì z usìmì pravadyramì, </i>


text:
і сказаў Давід усяму сходу Ізраільцянаў; калі заўгодна вам, і калі на тое будзе воля Госпада Бога нашага, пашлем усюды да астатніх братоў нашых, па ўсёй зямлі Ізраільскай, і разам зь імі да сьвятароў і лявітаў, у гарады і селішчы іхнія, каб яны сабраліся да нас, </p><i> ì skazaǔ Davìd usâmu shodu Ìzraìl′cânaǔ; kalì zaǔgodna vam, ì kalì na toe budze volâ Gospada Boga našaga, pašlem usûdy da astatnìh bratoǔ našyh, pa ǔsëj zâmlì Ìzraìl′skaj, ì razam z′ ìmì da s′vâtaroǔ ì lâvìtaǔ, u garady ì selìščy ìhnìâ, kab âny sabralìsâ da nas, </i>


text:
і перанясем да сябе каўчэг Бога нашага, бо ў дні Саўла мы не зьвярталіся да яго. </p><i> ì peranâsem da sâbe kaǔčèg Boga našaga, bo ǔ dnì Saǔla my ne z′vârtalìsâ da âgo. </i>


text:
І сказаў увесь сход: хай будзе так, - бо гэта дзея ўсяму народу здавалася справядлівай. </p><i> Ì skazaǔ uves′ shod: haj budze tak, - bo gèta dzeâ ǔsâmu narodu zdavalasâ spravâdlìvaj. </i>


text:
Так сабраў Давід усіх Ізраільцянаў, ад Шыхора Егіпецкага да ўваходу ў Эмат, каб перанесьці каўчэг Божы з Кірыятыярыма. </p><i> Tak sabraǔ Davìd usìh Ìzraìl′cânaǔ, ad Šyhora Egìpeckaga da ǔvahodu ǔ Èmat, kab peranes′cì kaǔčèg Božy z Kìryâtyâryma. </i>


text:
І пайшоў Давід і ўвесь Ізраіль у Карыятыярым, што ў Юдэі, каб перанесьці адтуль каўчэг Бога, Госпада, які сядзіць на херувімах, на якім называецца імя Яго. </p><i> Ì pajšoǔ Davìd ì ǔves′ Ìzraìl′ u Karyâtyârym, što ǔ Ûdèì, kab peranes′cì adtul′ kaǔčèg Boga, Gospada, âkì sâdzìc′ na heruvìmah, na âkìm nazyvaecca ìmâ Âgo. </i>


text:
<pb/>І павезьлі каўчэг Божы на новай калясьніцы з дома Авінадава; і Оза і Ахія вялі калясьніцу. </p><i> Ì pavez′lì kaǔčèg Božy na novaj kalâs′nìcy z doma Avìnadava; ì Oza ì Ahìâ vâlì kalâs′nìcu. </i>


text:
А Давід і ўсе Ізраільцяне ігралі перад Богам з усёй сілы, са сьпевамі, на цытрах і на псалтырах, і тымпанах, і кімвалах і трубах. </p><i> A Davìd ì ǔse Ìzraìl′câne ìgralì perad Bogam z usëj sìly, sa s′pevamì, na cytrah ì na psaltyrah, ì tympanah, ì kìmvalah ì trubah. </i>


text:
Калі дайшлі да гумна Хідона, Оза працягнуў руку сваю, каб падтрымаць каўчэг, бо валы нахілілі яго. </p><i> Kalì dajšlì da gumna Hìdona, Oza pracâgnuǔ ruku svaû, kab padtrymac′ kaǔčèg, bo valy nahìlìlì âgo. </i>


text:
Але Гасподзь разгневаўся на Озу, і пабіў яго за тое, што ён працягнуў руку сваю да каўчэга; і ён памёр тут жа перад абліччам Божым. </p><i> Ale Gaspodz′ razgnevaǔsâ na Ozu, ì pabìǔ âgo za toe, što ën pracâgnuǔ ruku svaû da kaǔčèga; ì ën pamër tut ža perad ablìččam Božym. </i>


text:
<pb/>І засмуціўся Давід, што Гасподзь пабіў Озу. І назваў тое месца паразаю Озы; так называецца яно і да сёньня. </p><i> Ì zasmucìǔsâ Davìd, što Gaspodz′ pabìǔ Ozu. Ì nazvaǔ toe mesca parazaû Ozy; tak nazyvaecca âno ì da sën′nâ. </i>


text:
І спалохаўся Давід Бога ў дзень той, і сказаў: як я ўнясу да сябе каўчэг Божы? </p><i> Ì spalohaǔsâ Davìd Boga ǔ dzen′ toj, ì skazaǔ: âk â ǔnâsu da sâbe kaǔčèg Božy? </i>


text:
І не павёз Давід каўчэга да сябе, у горад Давідаў, а завярнуў яго да дома Авэдара Гэцяніна. </p><i> Ì ne pavëz Davìd kaǔčèga da sâbe, u gorad Davìdaǔ, a zavârnuǔ âgo da doma Avèdara Gècânìna. </i>


text:
І заставаўся каўчэг Божы ў Авэдара, у доме ягоным, тры месяцы, і дабраславіў Гасподзь дом Авэдара і ўсё, што ў яго. </p><i> Ì zastavaǔsâ kaǔčèg Božy ǔ Avèdara, u dome âgonym, try mesâcy, ì dabraslavìǔ Gaspodz′ dom Avèdara ì ǔsë, što ǔ âgo. </i>


text:
<pb/>І паслаў Хірам, цар Тырскі, да Давіда паслоў, і кедровыя дрэвы, і муляроў, і цесьляроў, каб пабудаваць яму дом. </p><i> Ì paslaǔ Hìram, car Tyrskì, da Davìda pasloǔ, ì kedrovyâ drèvy, ì mulâroǔ, ì ces′lâroǔ, kab pabudavac′ âmu dom. </i>


text:
Калі даведаўся Давід, што ўмацаваў яго Гасподзь царом над Ізраілем, што ўзьнесена высока царства ягонае, дзеля народу яго Ізраіля, </p><i> Kalì davedaǔsâ Davìd, što ǔmacavaǔ âgo Gaspodz′ carom nad Ìzraìlem, što ǔz′nesena vysoka carstva âgonae, dzelâ narodu âgo Ìzraìlâ, </i>


text:
<pb/>тады ўзяў Давід яшчэ жонак у Ерусалім, і спарадзіў Давід яшчэ сыноў і дочак. </p><i> tady ǔzâǔ Davìd âščè žonak u Erusalìm, ì sparadzìǔ Davìd âščè synoǔ ì dočak. </i>


text:
І вось імёны тых, што нарадзіліся ў яго ў Ерусаліме: Самус, Саваў, Натан, Саламон, </p><i> Ì vos′ ìmëny tyh, što naradzìlìsâ ǔ âgo ǔ Erusalìme: Samus, Savaǔ, Natan, Salamon, </i>


text:
<pb/>І пачулі Філістымляне, што памазаны Давід у цара над усім Ізраілем, і падняліся ўсе Філістымляне шукаць Давіда. І пачуў Давід пра гэта і пайшоў супроць іх. </p><i> Ì pačulì Fìlìstymlâne, što pamazany Davìd u cara nad usìm Ìzraìlem, ì padnâlìsâ ǔse Fìlìstymlâne šukac′ Davìda. Ì pačuǔ Davìd pra gèta ì pajšoǔ suproc′ ìh. </i>


text:
І Філістымляне прыйшлі і разьмясьціліся ў даліне Рэфаімаў. </p><i> Ì Fìlìstymlâne pryjšlì ì raz′mâs′cìlìsâ ǔ dalìne Rèfaìmaǔ. </i>


text:
І спытаўся Давід у Бога, кажучы: ці ісьці мне супроць Філістымлянаў, і ці аддасі іх у рукі мае? І сказаў яму Гасподзь: ідзі, і Я аддам у рукі твае. </p><i> Ì spytaǔsâ Davìd u Boga, kažučy: cì ìs′cì mne suproc′ Fìlìstymlânaǔ, ì cì addasì ìh u rukì mae? Ì skazaǔ âmu Gaspodz′: ìdzì, ì Â addam u rukì tvae. </i>


text:
І пайшлі яны ў Ваал-Пэрацым, і пабіў іх там Давід; і сказаў Давід: зламаў Бог ворагаў маіх рукою маёю, як прарыў вады. Таму і далі імя мясьціне той: Ваал-Пэрацым. </p><i> Ì pajšlì âny ǔ Vaal-Pèracym, ì pabìǔ ìh tam Davìd; ì skazaǔ Davìd: zlamaǔ Bog voragaǔ maìh rukoû maëû, âk praryǔ vady. Tamu ì dalì ìmâ mâs′cìne toj: Vaal-Pèracym. </i>


text:
І пакінулі там Філістымляне багоў сваіх, і загадаў Давід, і спалены яны агнём. </p><i> Ì pakìnulì tam Fìlìstymlâne bagoǔ svaìh, ì zagadaǔ Davìd, ì spaleny âny agnëm. </i>


text:
<pb/>І прыйшлі зноў Філістымляне і разьмясьціліся па даліне. </p><i> Ì pryjšlì znoǔ Fìlìstymlâne ì raz′mâs′cìlìsâ pa dalìne. </i>


text:
І яшчэ спытаўся Давід у Бога, і сказаў яму Бог не хадзі проста на іх, ухіліся ад іх і йдзі да іх з боку тутавых дрэў; </p><i> Ì âščè spytaǔsâ Davìd u Boga, ì skazaǔ âmu Bog ne hadzì prosta na ìh, uhìlìsâ ad ìh ì jdzì da ìh z boku tutavyh drèǔ; </i>


text:
і калі пачуеш шум як бы крокаў на вяршалінах тутавых дрэў, тады ўступі ў бітву, бо выйшаў Бог перад табою, каб пабіць табар Філістымлянаў. </p><i> ì kalì pačueš šum âk by krokaǔ na vâršalìnah tutavyh drèǔ, tady ǔstupì ǔ bìtvu, bo vyjšaǔ Bog perad taboû, kab pabìc′ tabar Fìlìstymlânaǔ. </i>


text:
І зрабіў Давід, як сказаў яму Бог; і разьбілі табар Філістымскі, ад Гаваона да Газэра. </p><i> Ì zrabìǔ Davìd, âk skazaǔ âmu Bog; ì raz′bìlì tabar Fìlìstymskì, ad Gavaona da Gazèra. </i>


text:
<pb/>І пранеслася імя Давідава па ўсіх землях, і Гасподзь зрабіў яго страшным для ўсіх народаў. </p><i> Ì praneslasâ ìmâ Davìdava pa ǔsìh zemlâh, ì Gaspodz′ zrabìǔ âgo strašnym dlâ ǔsìh narodaǔ. </i>


text:
<pb/>І пабудаваў ён сабе дамы ў горадзе Давідавым, і падрыхтаваў месца для каўчэга Божага, і ўладзіў для яго скінію. </p><i> Ì pabudavaǔ ën sabe damy ǔ goradze Davìdavym, ì padryhtavaǔ mesca dlâ kaǔčèga Božaga, ì ǔladzìǔ dlâ âgo skìnìû. </i>


text:
Тады сказаў Давід: ніхто не павінен насіць каўчэга Божага, акрамя лявітаў, бо іх выбраў Гасподзь на тое, каб насіць каўчэг Божы і служыць яму вавекі. </p><i> Tady skazaǔ Davìd: nìhto ne pavìnen nasìc′ kaǔčèga Božaga, akramâ lâvìtaǔ, bo ìh vybraǔ Gaspodz′ na toe, kab nasìc′ kaǔčèg Božy ì služyc′ âmu vavekì. </i>


text:
І сабраў Давід усіх Ізраільцян у Ерусалім, каб унесьці каўчэг Божы на месца яго, якое ён дзеля яго падрыхтваў. </p><i> Ì sabraǔ Davìd usìh Ìzraìl′cân u Erusalìm, kab unes′cì kaǔčèg Božy na mesca âgo, âkoe ën dzelâ âgo padryhtvaǔ. </i>


text:
<pb/>з сыноў Каатавых, Урпыіла правадыра і братоў ягоных - сто дваццаць чалавек; </p><i> z synoǔ Kaatavyh, Urpyìla pravadyra ì bratoǔ âgonyh - sto dvaccac′ čalavek; </i>


text:
<pb/>з сыноў Мэрарыных, Асаю правадыра і братоў ягоных - дзьвесьце дваццаць чалавек; </p><i> z synoǔ Mèrarynyh, Asaû pravadyra ì bratoǔ âgonyh - dz′ves′ce dvaccac′ čalavek; </i>


text:
<pb/>з сыноў Гірсонавых, Ёіля правадыра і братоў ягоных - сто трыццаць чалавек; </p><i> z synoǔ Gìrsonavyh, Ëìlâ pravadyra ì bratoǔ âgonyh - sto tryccac′ čalavek; </i>


text:
<pb/>з сыноў Элісафанавых, Шэмаю правадыра і братоў ягоных - дзьвесьце; </p><i> z synoǔ Èlìsafanavyh, Šèmaû pravadyra ì bratoǔ âgonyh - dz′ves′ce; </i>


text:
<pb/>з сыноў Хэўронавых, Эліела правадыра і братоў ягоных - восемдзясят; </p><i> z synoǔ Hèǔronavyh, Èlìela pravadyra ì bratoǔ âgonyh - vosemdzâsât; </i>


text:
<pb/>з сыноў Узіілавых, Амінадава правадыра і братоў ягоных - сто дванаццаць. </p><i> z synoǔ Uzììlavyh, Amìnadava pravadyra ì bratoǔ âgonyh - sto dvanaccac′. </i>


text:
<pb/>І паклікаў Давід сьвятароў: Садока і Авіятара, і лявітаў: Урыіла, Асаю, Ёіля, Шэмаю, Эліела і Амінадава, </p><i> Ì paklìkaǔ Davìd s′vâtaroǔ: Sadoka ì Avìâtara, ì lâvìtaǔ: Uryìla, Asaû, Ëìlâ, Šèmaû, Èlìela ì Amìnadava, </i>


text:
і сказаў ім: вы, начальнікі родаў лявіцкіх, асьвяцецеся самі і браты вашыя, і прынясеце каўчэг Госпада Бога Ізраілевага на месца, якое я падрыхтаваў для яго, </p><i> ì skazaǔ ìm: vy, načal′nìkì rodaǔ lâvìckìh, as′vâcecesâ samì ì braty vašyâ, ì prynâsece kaǔčèg Gospada Boga Ìzraìlevaga na mesca, âkoe â padryhtavaǔ dlâ âgo, </i>


text:
бо як раней ня вы гэта рабілі, дык Гасподзь Бог наш пабіў нас за тое, што мы не парупіліся за Яго, як было трэба. </p><i> bo âk ranej nâ vy gèta rabìlì, dyk Gaspodz′ Bog naš pabìǔ nas za toe, što my ne parupìlìsâ za Âgo, âk bylo trèba. </i>


text:
І асьвяціліся сьвятары і лявіты дзеля таго, каб несьці каўчэг Госпада Бога Ізраілевага. </p><i> Ì as′vâcìlìsâ s′vâtary ì lâvìty dzelâ tago, kab nes′cì kaǔčèg Gospada Boga Ìzraìlevaga. </i>


text:
І панесьлі сыны лявітаў каўчэг Божы, як наказваў Майсей паводле слова Госпада, на плячах, на жэрдзях. </p><i> Ì panes′lì syny lâvìtaǔ kaǔčèg Božy, âk nakazvaǔ Majsej pavodle slova Gospada, na plâčah, na žèrdzâh. </i>


text:
<pb/>І загадаў Давід начальнікам лявітаў паставіць братоў сваіх сьпевакоў з музычнымі інструментамі, з псалтырамі і цытрамі і кімваламі, каб яны гучна ўзьвяшчалі голас радаваньня. </p><i> Ì zagadaǔ Davìd načal′nìkam lâvìtaǔ pastavìc′ bratoǔ svaìh s′pevakoǔ z muzyčnymì ìnstrumentamì, z psaltyramì ì cytramì ì kìmvalamì, kab âny gučna ǔz′vâščalì golas radavan′nâ. </i>


text:
І паставілі лявіты Эмана, сына Ёілевага, і з братоў ягоных, Асафа, сына Вэрэхііна, а з сыноў Мэрарыных, братоў іхніх, Этана, сына Кушаі; </p><i> Ì pastavìlì lâvìty Èmana, syna Ëìlevaga, ì z bratoǔ âgonyh, Asafa, syna Vèrèhììna, a z synoǔ Mèrarynyh, bratoǔ ìhnìh, Ètana, syna Kušaì; </i>


text:
і зь імі братоў іхніх другарадных: Захара, Бэна, Яазііла, Шэмірамота, Ехііла, Унія, Эліява, Ванэю, Маасэя, Мататыю, Эліфлэуя, Мікнэя і Авэд-Эдома і Еэла, брамнікаў. </p><i> ì z′ ìmì bratoǔ ìhnìh drugaradnyh: Zahara, Bèna, Âazììla, Šèmìramota, Ehììla, Unìâ, Èlìâva, Vanèû, Maasèâ, Matatyû, Èlìflèuâ, Mìknèâ ì Avèd-Èdoma ì Eèla, bramnìkaǔ. </i>


text:
<pb/>Эман, Асаф і Этан ігралі гучна на медных кімвалах, </p><i> Èman, Asaf ì Ètan ìgralì gučna na mednyh kìmvalah, </i>


text:
а Захар, Азііл, Шэмірамот, Ехііл, Уній, Эліяў, Маасэя і Ванэя - на псалтырах, тонкім голасам. </p><i> a Zahar, Azììl, Šèmìramot, Ehììl, Unìj, Èlìâǔ, Maasèâ ì Vanèâ - na psaltyrah, tonkìm golasam. </i>


text:
А Мататыя, Эліфлуй, Мікнэй, Авэд-Эдом, Еэл і Азазія - на цытрах, каб рабіць пачатак. </p><i> A Matatyâ, Èlìfluj, Mìknèj, Avèd-Èdom, Eèl ì Azazìâ - na cytrah, kab rabìc′ pačatak. </i>


text:
А Хэнанія, начальнік лявітаў, быў начальнік сьпеваў, бо быў умельскі ў іх. </p><i> A Hènanìâ, načal′nìk lâvìtaǔ, byǔ načal′nìk s′pevaǔ, bo byǔ umel′skì ǔ ìh. </i>


text:
Вэрэхія і Элкана былі брамнікамі каля каўчэга. </p><i> Vèrèhìâ ì Èlkana bylì bramnìkamì kalâ kaǔčèga. </i>


text:
Шэванія, Ёсафат, Натанаіл, Амасай, Захар, Ванэя і Эліезэр, сьвятары, трубілі трубамі перад каўчэгам Божым. Авэд-Эдом і Ехія былі брамнікамі каля каўчэга. </p><i> Šèvanìâ, Ësafat, Natanaìl, Amasaj, Zahar, Vanèâ ì Èlìezèr, s′vâtary, trubìlì trubamì perad kaǔčègam Božym. Avèd-Èdom ì Ehìâ bylì bramnìkamì kalâ kaǔčèga. </i>


text:
<pb/>Так Давід і старэйшыны Ізраілевыя і тысячнікі пайшлі перанесьці каўчэг запавету Гасподняга з дома Авэд-Эдомавага з радасьцю. </p><i> Tak Davìd ì starèjšyny Ìzraìlevyâ ì tysâčnìkì pajšlì peranes′cì kaǔčèg zapavetu Gaspodnâga z doma Avèd-Èdomavaga z radas′cû. </i>


text:
І калі Бог памагаў лявітам, якія несьлі каўчэг запавета Гасподняга, тады закалолі ў ахвяру сем цялят і сем бараноў. </p><i> Ì kalì Bog pamagaǔ lâvìtam, âkìâ nes′lì kaǔčèg zapaveta Gaspodnâga, tady zakalolì ǔ ahvâru sem câlât ì sem baranoǔ. </i>


text:
Давід быў апрануты ў вісонную вопратку, а таксама і ўсе лявіты, якія несьлі каўчэг, і сьпевакі, і Хананія начальнік музыкантаў і сьпевакоў. А на Давідзе быў яшчэ ільняны эфод. </p><i> Davìd byǔ apranuty ǔ vìsonnuû vopratku, a taksama ì ǔse lâvìty, âkìâ nes′lì kaǔčèg, ì s′pevakì, ì Hananìâ načal′nìk muzykantaǔ ì s′pevakoǔ. A na Davìdze byǔ âščè ìl′nâny èfod. </i>


text:
Так увесь Ізраіль уносіў каўчэг запавета Гасподняга з воклічамі, пад гукі рога і труб і кімвалаў, граючы на псалтырах і цытрах. </p><i> Tak uves′ Ìzraìl′ unosìǔ kaǔčèg zapaveta Gaspodnâga z voklìčamì, pad gukì roga ì trub ì kìmvalaǔ, graûčy na psaltyrah ì cytrah. </i>


text:
Калі каўчэг запавета Гасподняга ўваходзіў у горад Давідаў, Мэлхола, дачка Саўлава, глядзела ў акно і, убачыўшы цара Давіда, які скакаў і весяліўся, знікчэмніла яго ў сэрцы сваім. </p><i> Kalì kaǔčèg zapaveta Gaspodnâga ǔvahodzìǔ u gorad Davìdaǔ, Mèlhola, dačka Saǔlava, glâdzela ǔ akno ì, ubačyǔšy cara Davìda, âkì skakaǔ ì vesâlìǔsâ, znìkčèmnìla âgo ǔ sèrcy svaìm. </i>


text:
<pb/>І прынесьлі каўчэг Божы, і паставілі яго сярод скініі, якую зладзіў яму Давід, і ўзьнесьлі Богу цэласпаленьні і мірныя ахвяры. </p><i> Ì prynes′lì kaǔčèg Božy, ì pastavìlì âgo sârod skìnìì, âkuû zladzìǔ âmu Davìd, ì ǔz′nes′lì Bogu cèlaspalen′nì ì mìrnyâ ahvâry. </i>


text:
Калі Давід закончыў цэласпаленьні і прынашэньне мірных ахвяр, дык дабраславіў народ імем Госпада. </p><i> Kalì Davìd zakončyǔ cèlaspalen′nì ì prynašèn′ne mìrnyh ahvâr, dyk dabraslavìǔ narod ìmem Gospada. </i>


text:
І раздаў усім Ізраільцянам, і мужчынам і жанчынам, па адным хлебе і па кавалку мяса і па кубку віна, </p><i> Ì razdaǔ usìm Ìzraìl′cânam, ì mužčynam ì žančynam, pa adnym hlebe ì pa kavalku mâsa ì pa kubku vìna, </i>


text:
і паставіў на службу перад каўчэгам Гасподнім некаторых зь лявітаў, каб яны славасловілі, дзякавалі і ўсхвалялі Госпада Бога Ізраілевага: </p><i> ì pastavìǔ na službu perad kaǔčègam Gaspodnìm nekatoryh z′ lâvìtaǔ, kab âny slavaslovìlì, dzâkavalì ì ǔshvalâlì Gospada Boga Ìzraìlevaga: </i>


text:
Асафа галоўным, другім пасьля яго Захара, Еела, Шэмірамофа, Ехііла, Мататыю, Эліяфа, і Ванэю, Авэд-Эдома і Еела з псалтырамі і цытрамі, і Асафа для ігры на кімвалах, </p><i> Asafa galoǔnym, drugìm pas′lâ âgo Zahara, Eela, Šèmìramofa, Ehììla, Matatyû, Èlìâfa, ì Vanèû, Avèd-Èdoma ì Eela z psaltyramì ì cytramì, ì Asafa dlâ ìgry na kìmvalah, </i>


text:
а Ванэю і Азііла, сьвятароў, каб пастаянна трубілі перад каўчэгам запавета Божага. </p><i> a Vanèû ì Azììla, s′vâtaroǔ, kab pastaânna trubìlì perad kaǔčègam zapaveta Božaga. </i>


text:
<t>У гэты дзень Давід першы раз даў псальму для ўсхваленьня Госпада праз Асафа і братоў ягоных:</t> </p><i> <t>U gèty dzen′ Davìd peršy raz daǔ psal′mu dlâ ǔshvalen′nâ Gospada praz Asafa ì bratoǔ âgonyh:</t> </i>


text:
<t>слаўце Госпада, узносьце імя Яго; абвяшчайце ў народах дзеі Ягоныя;</t> </p><i> <t>slaǔce Gospada, uznos′ce ìmâ Âgo; abvâščajce ǔ narodah dzeì Âgonyâ;</t> </i>


text:
<t>сьпявайце Яму, барабаньце Яму; раскажэце пра ўсе цуды Ягоныя;</t> </p><i> <t>s′pâvajce Âmu, baraban′ce Âmu; raskažèce pra ǔse cudy Âgonyâ;</t> </i>


text:
<t>хвалецеся імем Ягоным сьвятым: хай радуецца сэрца тых, што шукаюць Госпада;</t> </p><i> <t>hvalecesâ ìmem Âgonym s′vâtym: haj raduecca sèrca tyh, što šukaûc′ Gospada;</t> </i>


text:
<t>знайдзеце Госпада і сілы Яго, шукайце няспынна аблічча Яго;</t> </p><i> <t>znajdzece Gospada ì sìly Âgo, šukajce nâspynna ablìčča Âgo;</t> </i>


text:
<t>спамінайце цуды, якія Ён стварыў, азнакі Яго і суды вуснаў Ягоных,</t> </p><i> <t>spamìnajce cudy, âkìâ Ën stvaryǔ, aznakì Âgo ì sudy vusnaǔ Âgonyh,</t> </i>


text:
<t>вы, семя Ізраілевае, рабы Ягоныя, сыны Якава, выбранцы Яго`</t> </p><i> <t>vy, semâ Ìzraìlevae, raby Âgonyâ, syny Âkava, vybrancy Âgo`</t> </i>


text:
<t>Ён Гасподзь Бог наш, суды Яго па ўсёй зямлі.</t> </p><i> <t>Ën Gaspodz′ Bog naš, sudy Âgo pa ǔsëj zâmlì.</t> </i>


text:
<t>Памятайце вечна запавет Яго, слова, якое Ён наказаў ў тысячы родаў,</t> </p><i> <t>Pamâtajce večna zapavet Âgo, slova, âkoe Ën nakazaǔ ǔ tysâčy rodaǔ,</t> </i>


text:
<t>тое, што наказваў Абрагаму, і ў чым запрысягаўся Ісаку,</t> </p><i> <t>toe, što nakazvaǔ Abragamu, ì ǔ čym zaprysâgaǔsâ Ìsaku,</t> </i>


text:
<t>і што паставіў Якаву ў закон, і Ізраілю ў запавет вечны,</t> </p><i> <t>ì što pastavìǔ Âkavu ǔ zakon, ì Ìzraìlû ǔ zapavet večny,</t> </i>


text:
<t>кажучы: табе дам Я зямлю Ханаанскую, у спадчынны надзел вам.</t> </p><i> <t>kažučy: tabe dam Â zâmlû Hanaanskuû, u spadčynny nadzel vam.</t> </i>


text:
<t>Яны былі тады малалікія і мізэрныя, і прыхадні ў ёй,</t> </p><i> <t>Âny bylì tady malalìkìâ ì mìzèrnyâ, ì pryhadnì ǔ ëj,</t> </i>


text:
<t>і пераходзілі ад народу да народу, і з аднаго царства да другога народу;</t> </p><i> <t>ì perahodzìlì ad narodu da narodu, ì z adnago carstva da drugoga narodu;</t> </i>


text:
<t>але Ён нікому не дазволіў крыўдзіць іх і выкрываў за іх цароў:</t> </p><i> <t>ale Ën nìkomu ne dazvolìǔ kryǔdzìc′ ìh ì vykryvaǔ za ìh caroǔ:</t> </i>


text:
<t>не дакранайцеся да памазаных Маіх, і прарокам Маім не рабеце ліха.</t> </p><i> <t>ne dakranajcesâ da pamazanyh Maìh, ì prarokam Maìm ne rabece lìha.</t> </i>


text:
<t>Сьпявайце Госпаду, уся зямля, дабравяшчайце дзень у дзень выратаваньне Яго.</t> </p><i> <t>S′pâvajce Gospadu, usâ zâmlâ, dabravâščajce dzen′ u dzen′ vyratavan′ne Âgo.</t> </i>


text:
<t>Абвяшчайце язычнікам славу Яго, усім народам цуды Ягоныя,</t> </p><i> <t>Abvâščajce âzyčnìkam slavu Âgo, usìm narodam cudy Âgonyâ,</t> </i>


text:
<t>бо вялікі Гасподзь і варты хвалы, страшны больш за ўсіх багоў.</t> </p><i> <t>bo vâlìkì Gaspodz′ ì varty hvaly, strašny bol′š za ǔsìh bagoǔ.</t> </i>


text:
<t>Бо ўсе багі народаў нішто, а Гасподзь нябёсы стварыў.</t> </p><i> <t>Bo ǔse bagì narodaǔ nìšto, a Gaspodz′ nâbësy stvaryǔ.</t> </i>


text:
<t>Слава і веліч перад абліччам Ягоным, магутнасьць і радасьць на месцы Ягоным.</t> </p><i> <t>Slava ì velìč perad ablìččam Âgonym, magutnas′c′ ì radas′c′ na mescy Âgonym.</t> </i>


text:
<t>Узьнясеце Госпаду, плямёны народаў, узьнясеце Госпаду славу і гонар,</t> </p><i> <t>Uz′nâsece Gospadu, plâmëny narodaǔ, uz′nâsece Gospadu slavu ì gonar,</t> </i>


text:
<t>узьнясеце Госпаду славу імю Ягонаму. Вазьмеце дар, ідзеце прад аблічча Яго, пакланецеся Госпаду і хараству сьвятыні Яго.</t> </p><i> <t>uz′nâsece Gospadu slavu ìmû Âgonamu. Vaz′mece dar, ìdzece prad ablìčča Âgo, paklanecesâ Gospadu ì harastvu s′vâtynì Âgo.</t> </i>


text:
<t>Трымці перад ім, уся зямля, бо Ён запачаткаваў сусьвет, ён не пахісьнецца.</t> </p><i> <t>Trymcì perad ìm, usâ zâmlâ, bo Ën zapačatkavaǔ sus′vet, ën ne pahìs′necca.</t> </i>


text:
<t>Хай весяляцца нябёсы, хай радуецца зямля, і хай скажуць у народах: Гасподзь валадарыць`</t> </p><i> <t>Haj vesâlâcca nâbësy, haj raduecca zâmlâ, ì haj skažuc′ u narodah: Gaspodz′ valadaryc′`</t> </i>


text:
<t>Хай плешча мора і што напаўняе яго, хай радуецца поле і ўсё, што на ім.</t> </p><i> <t>Haj plešča mora ì što napaǔnâe âgo, haj raduecca pole ì ǔsë, što na ìm.</t> </i>


text:
<t>Хай пераможна радуюцца ўсе дрэвы дуброўныя прад абліччам Госпада, бо Ён ідзе судзіць зямлю.</t> </p><i> <t>Haj peramožna raduûcca ǔse drèvy dubroǔnyâ prad ablìččam Gospada, bo Ën ìdze sudzìc′ zâmlû.</t> </i>


text:
<t>Слаўце Госпада, бо навечна міласьць Яго,</t> </p><i> <t>Slaǔce Gospada, bo navečna mìlas′c′ Âgo,</t> </i>


text:
<t>і скажэце: выратуй, Божа, Выратавальнік наш` зьбяры нас і выбаві нас ад народаў, хай жа ўславім сьвятое імя Тваё і хай жа пахвалімся славаю Тваёю`</t> </p><i> <t>ì skažèce: vyratuj, Boža, Vyrataval′nìk naš` z′bâry nas ì vybavì nas ad narodaǔ, haj ža ǔslavìm s′vâtoe ìmâ Tvaë ì haj ža pahvalìmsâ slavaû Tvaëû`</t> </i>


text:
<t>Дабраславёны Гасподзь Бог Ізраілеў ад веку і да веку` І сказаў увесь народ: амін` алілуя`</t> </p><i> <t>Dabraslavëny Gaspodz′ Bog Ìzraìleǔ ad veku ì da veku` Ì skazaǔ uves′ narod: amìn` alìluâ`</t> </i>


text:
Давід пакінуў там, перад каўчэгам запавета Гасподняга, Асафа і братоў ягоных, каб яны служылі перад каўчэгам пастаянна, кожны дзень, </p><i> Davìd pakìnuǔ tam, perad kaǔčègam zapaveta Gaspodnâga, Asafa ì bratoǔ âgonyh, kab âny služylì perad kaǔčègam pastaânna, kožny dzen′, </i>


text:
і Авэд-Эдома і братоў ягоных, шэсьцьдзясят восем чалавек; Авэд-Эдома, сына Ідытунавага, і Хосу - брамнікамі, </p><i> ì Avèd-Èdoma ì bratoǔ âgonyh, šès′c′dzâsât vosem čalavek; Avèd-Èdoma, syna Ìdytunavaga, ì Hosu - bramnìkamì, </i>


text:
а Садока сьвятара і братоў сьвятароў перад жытлішчам Гасподнім, што на вышыні ў Гаваоне, </p><i> a Sadoka s′vâtara ì bratoǔ s′vâtaroǔ perad žytlìščam Gaspodnìm, što na vyšynì ǔ Gavaone, </i>


text:
для прынашэньня цэласпаленьняў Госпаду на ахвярніку цэласпаленьня пастаянна, раніцай і ўвечары, і дзеля ўсяго, што напісана ў законе Госпада, які Ён наказаў Ізраілю; </p><i> dlâ prynašèn′nâ cèlaspalen′nâǔ Gospadu na ahvârnìku cèlaspalen′nâ pastaânna, ranìcaj ì ǔvečary, ì dzelâ ǔsâgo, što napìsana ǔ zakone Gospada, âkì Ën nakazaǔ Ìzraìlû; </i>


text:
і зь імі Эмана і Ідытуна і іншых выбраных якія назначаны паіменна, каб славіць Госпада, бо вечная міласьць Ягоная. </p><i> ì z′ ìmì Èmana ì Ìdytuna ì ìnšyh vybranyh âkìâ naznačany paìmenna, kab slavìc′ Gospada, bo večnaâ mìlas′c′ Âgonaâ. </i>


text:
Пры іх Эман і Ідытун праслаўляі Бога, іграючы на трубах, кімвалах і розных музычных спарудах; а сыноў Ідытуна паставіў пры браме. </p><i> Pry ìh Èman ì Ìdytun praslaǔlâì Boga, ìgraûčy na trubah, kìmvalah ì roznyh muzyčnyh sparudah; a synoǔ Ìdytuna pastavìǔ pry brame. </i>


text:
<pb/>І пайшоў увесь народ, кожны ў свой дом; вярнуўся і Давід, каб дабраславіць дом свой. </p><i> Ì pajšoǔ uves′ narod, kožny ǔ svoj dom; vârnuǔsâ ì Davìd, kab dabraslavìc′ dom svoj. </i>


text:
<pb/>Калі Давід жыў у доме сваім, дык сказаў Давід Натану прароку: вось, я жыву ў доме кедровым, а каўчэг запавета Гасподняга пад намётам. </p><i> Kalì Davìd žyǔ u dome svaìm, dyk skazaǔ Davìd Natanu praroku: vos′, â žyvu ǔ dome kedrovym, a kaǔčèg zapaveta Gaspodnâga pad namëtam. </i>


text:
І сказаў Натан Давіду: усё, што ў цябе на сэрцы, рабі, бо з табою Бог. </p><i> Ì skazaǔ Natan Davìdu: usë, što ǔ câbe na sèrcy, rabì, bo z taboû Bog. </i>


text:
ідзі і скажы рабу Майму Давіду: так кажа Гасподзь: ня ты пабудуеш Мне дом для жытла, </p><i> ìdzì ì skažy rabu Majmu Davìdu: tak kaža Gaspodz′: nâ ty pabudueš Mne dom dlâ žytla, </i>


text:
бо Я ня жыў у доме з таго дня, як вывеў сыноў Ізраіля, і да сёньня, а хадзіў са скініі ў скінію з жытла ў жытло. </p><i> bo Â nâ žyǔ u dome z tago dnâ, âk vyveǔ synoǔ Ìzraìlâ, ì da sën′nâ, a hadzìǔ sa skìnìì ǔ skìnìû z žytla ǔ žytlo. </i>


text:
Дзе ні хадзіў Я з усім Ізраілем, ці сказаў Я хоць слова каму з судзьдзяў Ізраільскіх, якім Я загадаў пасьвіць народ Мой: чаму вы не пабудуеце Мне дома кедровага? </p><i> Dze nì hadzìǔ Â z usìm Ìzraìlem, cì skazaǔ Â hoc′ slova kamu z sudz′dzâǔ Ìzraìl′skìh, âkìm Â zagadaǔ pas′vìc′ narod Moj: čamu vy ne pabuduece Mne doma kedrovaga? </i>


text:
<pb/>І цяпер так скажы рабу Майму Давіду: так кажа Гасподзь Саваоф: Я ўзяў цябе ад статку авечак, каб ты быў правадыр народу Майго Ізраіля; </p><i> Ì câper tak skažy rabu Majmu Davìdu: tak kaža Gaspodz′ Savaof: Â ǔzâǔ câbe ad statku avečak, kab ty byǔ pravadyr narodu Majgo Ìzraìlâ; </i>


text:
і быў з табою ўсюды, куды ты ні хадзіў, і вынішчыў усіх ворагаў тваіх перад абліччам тваім, і зрабіў імя тваё як імя вялікіх на зямлі; </p><i> ì byǔ z taboû ǔsûdy, kudy ty nì hadzìǔ, ì vynìščyǔ usìh voragaǔ tvaìh perad ablìččam tvaìm, ì zrabìǔ ìmâ tvaë âk ìmâ vâlìkìh na zâmlì; </i>


text:
і Я ўладзіў месца народу Майму Ізраілю, і ўкараніў яго, і будзе ён спакойна жыць на месцы сваім, і ня будзе больш трывожаны, і бязбожнікі ня будуць больш уціскаць яго, як раней. </p><i> ì Â ǔladzìǔ mesca narodu Majmu Ìzraìlû, ì ǔkaranìǔ âgo, ì budze ën spakojna žyc′ na mescy svaìm, ì nâ budze bol′š tryvožany, ì bâzbožnìkì nâ buduc′ bol′š ucìskac′ âgo, âk ranej. </i>


text:
у тыя дні, калі Я паставіў судзьдзяў над народам Маім Ізраілем, і Я ўпакорыў усіх ворагаў тваіх і абвяшчаю табе, што Гасподзь зладзіць табе дом. </p><i> u tyâ dnì, kalì Â pastavìǔ sudz′dzâǔ nad narodam Maìm Ìzraìlem, ì Â ǔpakoryǔ usìh voragaǔ tvaìh ì abvâščaû tabe, što Gaspodz′ zladzìc′ tabe dom. </i>


text:
Калі завершацца дні твае і ты адыдзеш да бацькоў тваіх, тады Я пастаўлю семя тваё пасьля цябе, якое будзе з сыноў тваіх, і ўмацую царства ягонае. </p><i> Kalì zaveršacca dnì tvae ì ty adydzeš da bac′koǔ tvaìh, tady Â pastaǔlû semâ tvaë pas′lâ câbe, âkoe budze z synoǔ tvaìh, ì ǔmacuû carstva âgonae. </i>


text:
ён пабудуе Мне дом, і ўцьверджу трон ягоны навекі. </p><i> ën pabudue Mne dom, ì ǔc′verdžu tron âgony navekì. </i>


text:
Я буду яму бацькам, і ён будзе Мне сынам, - і міласьці Маёй не адбяру ў яго, як Я адабраў у таго, які быў да цябе. </p><i> Â budu âmu bac′kam, ì ën budze Mne synam, - ì mìlas′cì Maëj ne adbâru ǔ âgo, âk Â adabraǔ u tago, âkì byǔ da câbe. </i>


text:
Я пастаўлю яго ў доме Маім і ў царстве Маім навекі, і трон яго будзе цьвёрды вечна. </p><i> Â pastaǔlû âgo ǔ dome Maìm ì ǔ carstve Maìm navekì, ì tron âgo budze c′vërdy večna. </i>


text:
Усе гэтыя словы і ўяву дакладна пераказаў Натан Давіду. </p><i> Use gètyâ slovy ì ǔâvu dakladna perakazaǔ Natan Davìdu. </i>


text:
І прыйшоў цар Давід і стаў прад абліччам Гасподнім, і сказаў: хто я, Госпадзе Божа, і што такое дом мой, што Ты так узвысіў мяне? </p><i> Ì pryjšoǔ car Davìd ì staǔ prad ablìččam Gaspodnìm, ì skazaǔ: hto â, Gospadze Boža, ì što takoe dom moj, što Ty tak uzvysìǔ mâne? </i>


text:
Але і гэтага яшчэ здалося мала ў вачах Тваіх, Божа; Ты абвяшчаеш пра дом раба Твайго наперад, і глядзіш на мяне, як на чалавека вялікага, Госпадзе Божа! </p><i> Ale ì gètaga âščè zdalosâ mala ǔ vačah Tvaìh, Boža; Ty abvâščaeš pra dom raba Tvajgo naperad, ì glâdzìš na mâne, âk na čalaveka vâlìkaga, Gospadze Boža! </i>


text:
Што яшчэ можа дадаць перад Табою Давід дзеля ўзьвялічэньня раба Твайго? Ты ведаеш раба Твайго? </p><i> Što âščè moža dadac′ perad Taboû Davìd dzelâ ǔz′vâlìčèn′nâ raba Tvajgo? Ty vedaeš raba Tvajgo? </i>


text:
Госпадзе! для раба Твайго, Ты робіш усё гэта вялікае, каб паказаць ўсялякую веліч. </p><i> Gospadze! dlâ raba Tvajgo, Ty robìš usë gèta vâlìkae, kab pakazac′ ǔsâlâkuû velìč. </i>


text:
Госпадзе! Няма падобнага на Цябе, і няма Бога, апрача Цябе, паводле ўсяго, што чулі мы на свае вушы. </p><i> Gospadze! Nâma padobnaga na Câbe, ì nâma Boga, aprača Câbe, pavodle ǔsâgo, što čulì my na svae vušy. </i>


text:
І хто падобны на народ Твой Ізраіль, адзіны народ на зямлі, да Якога прыходзіў Бог, каб адкупіць яго Сабе ў народ, зрабіць Сабе імя вялікай і страшнай дзеяй, - прагнаньнем народаў ад аблічча народу Твайго, які Ты выбавіў зь Егіпта. </p><i> Ì hto padobny na narod Tvoj Ìzraìl′, adzìny narod na zâmlì, da Âkoga pryhodzìǔ Bog, kab adkupìc′ âgo Sabe ǔ narod, zrabìc′ Sabe ìmâ vâlìkaj ì strašnaj dzeâj, - pragnan′nem narodaǔ ad ablìčča narodu Tvajgo, âkì Ty vybavìǔ z′ Egìpta. </i>


text:
Ты зрабіў народ Твой Ізраіля Сваім уласным народам навек, і Ты, Госпадзе, стаў Богам ягоным. </p><i> Ty zrabìǔ narod Tvoj Ìzraìlâ Svaìm ulasnym narodam navek, ì Ty, Gospadze, staǔ Bogam âgonym. </i>


text:
Дык вось цяпер, о Госпадзе, слова, якое Ты сказаў пра раба Твайго і пра дом ягоны, умацуй навек, і зрабі, як Ты сказаў. </p><i> Dyk vos′ câper, o Gospadze, slova, âkoe Ty skazaǔ pra raba Tvajgo ì pra dom âgony, umacuj navek, ì zrabì, âk Ty skazaǔ. </i>


text:
І хай застанецца і ўзьвялічыцца імя Тваё вавекі, каб гаварылі: Гасподзь Саваоф, Бог Ізраілеў, ёсьць Бог над Ізраілем, і дом раба Твайго Давіда хай будзе цьвёрды прад абліччам Тваім. </p><i> Ì haj zastanecca ì ǔz′vâlìčycca ìmâ Tvaë vavekì, kab gavarylì: Gaspodz′ Savaof, Bog Ìzraìleǔ, ës′c′ Bog nad Ìzraìlem, ì dom raba Tvajgo Davìda haj budze c′vërdy prad ablìččam Tvaìm. </i>


text:
Бо Ты, Божа мой, адкрыў рабу Твайму, што Ты ўладзіш яму дом, таму раб Твой і асьмеліўся маліцца перад Табою. </p><i> Bo Ty, Boža moj, adkryǔ rabu Tvajmu, što Ty ǔladzìš âmu dom, tamu rab Tvoj ì as′melìǔsâ malìcca perad Taboû. </i>


text:
І цяпер, Госпадзе, Ты Бог, і Ты сказаў пра раба Твайго такое дабро. </p><i> Ì câper, Gospadze, Ty Bog, ì Ty skazaǔ pra raba Tvajgo takoe dabro. </i>


text:
Пачні ж дабраслаўляць дом раба Твайго, каб ён быў вечна прад абліччам Тваім. Бо калі Ты, Госпадзе, дабраславіш, дык будзе ён дабраславёны навекі. </p><i> Pačnì ž dabraslaǔlâc′ dom raba Tvajgo, kab ën byǔ večna prad ablìččam Tvaìm. Bo kalì Ty, Gospadze, dabraslavìš, dyk budze ën dabraslavëny navekì. </i>


text:
<pb/>Пасьля гэтага Давід пабіў Філістымлянаў і ўпакорыў іх, і ўзяў Гэт і залежныя ад яго гарады з рук Філістымлянаў. </p><i> Pas′lâ gètaga Davìd pabìǔ Fìlìstymlânaǔ ì ǔpakoryǔ ìh, ì ǔzâǔ Gèt ì zaležnyâ ad âgo garady z ruk Fìlìstymlânaǔ. </i>


text:
<pb/>Ён пабіў таксама Маавіцянаў, - і зрабіліся Маавіцяне рабамі Давіда, прыносячы яму даніну. </p><i> Ën pabìǔ taksama Maavìcânaǔ, - ì zrabìlìsâ Maavìcâne rabamì Davìda, prynosâčy âmu danìnu. </i>


text:
<pb/>І пабіў Давід Аднаазара, цара Суўскага, у Эмаце, калі той ішоў сьцьвердзіць сваю ўладу каля ракі Еўфрат. </p><i> Ì pabìǔ Davìd Adnaazara, cara Suǔskaga, u Èmace, kalì toj ìšoǔ s′c′verdzìc′ svaû ǔladu kalâ rakì Eǔfrat. </i>


text:
І ўзяў Давід у яго тысячу калясьніц, сем тысяч вершнікаў і дваццаць тысяч пешых, і разбурыў Давід усе калясьніцы, пакінуўшы зь іх толькі сто. </p><i> Ì ǔzâǔ Davìd u âgo tysâču kalâs′nìc, sem tysâč veršnìkaǔ ì dvaccac′ tysâč pešyh, ì razburyǔ Davìd use kalâs′nìcy, pakìnuǔšy z′ ìh tol′kì sto. </i>


text:
Сірыйцы Дамаскія прыйшлі былі на дапамогу да Аднаазара, цара Суўскага, але Давід пабіў дваццаць дзьве тысячы Сірыйцаў. </p><i> Sìryjcy Damaskìâ pryjšlì bylì na dapamogu da Adnaazara, cara Suǔskaga, ale Davìd pabìǔ dvaccac′ dz′ve tysâčy Sìryjcaǔ. </i>


text:
І паставіў Давід ахоўнае войска ў Сірыі Дамаскай, і зрабіліся Сірыйцы рабамі Давіда, прыносячы яму даніну. І памагаў Гасподзь Давіду ўсюды, куды ён ні хадзіў. </p><i> Ì pastavìǔ Davìd ahoǔnae vojska ǔ Sìryì Damaskaj, ì zrabìlìsâ Sìryjcy rabamì Davìda, prynosâčy âmu danìnu. Ì pamagaǔ Gaspodz′ Davìdu ǔsûdy, kudy ën nì hadzìǔ. </i>


text:
А з Тыўхаты і Куна, гарадоў Адраазаравых, узяў Давід вельмі многа медзі. Зь яе Саламон зрабіў меднае мора і слупы і медны посуд. </p><i> A z Tyǔhaty ì Kuna, garadoǔ Adraazaravyh, uzâǔ Davìd vel′mì mnoga medzì. Z′ âe Salamon zrabìǔ mednae mora ì slupy ì medny posud. </i>


text:
<pb/>І пачуў Той, цар Імата, што Давід пабіў усё войска Адраазара, цара Суўскага. </p><i> Ì pačuǔ Toj, car Ìmata, što Davìd pabìǔ usë vojska Adraazara, cara Suǔskaga. </i>


text:
І паслаў Ёрама, сына свайго, да цара Давіда, вітаць яго і дзякаваць за тое, што ён ваяваў з Адраазарам і пабіў яго, бо Той быў у вайне з Адраазарам, - і зь ім усякі посуд залаты, срэбны і медны. </p><i> Ì paslaǔ Ërama, syna svajgo, da cara Davìda, vìtac′ âgo ì dzâkavac′ za toe, što ën vaâvaǔ z Adraazaram ì pabìǔ âgo, bo Toj byǔ u vajne z Adraazaram, - ì z′ ìm usâkì posud zalaty, srèbny ì medny. </i>


text:
І прысьвяціў іх цар Давід Госпаду разам з срэбрам і золатам, якое ён узяў ад усіх народаў: ад Ідумэянаў, Маавіцянаў, Аманіцянаў, Філістымлянаў і ад Амалікіцянаў. </p><i> Ì prys′vâcìǔ ìh car Davìd Gospadu razam z srèbram ì zolatam, âkoe ën uzâǔ ad usìh narodaǔ: ad Ìdumèânaǔ, Maavìcânaǔ, Amanìcânaǔ, Fìlìstymlânaǔ ì ad Amalìkìcânaǔ. </i>


text:
<pb/>І Авэса, сын Саруі, пабіў Ідумэянаў у даліне Яалянай васямнаццаць тысяч; </p><i> Ì Avèsa, syn Saruì, pabìǔ Ìdumèânaǔ u dalìne Âalânaj vasâmnaccac′ tysâč; </i>


text:
і паставіў у Ідумэі ахоўнае войска, і зрабіліся ўсе Ідумэяне рабамі Давіду. Гасподзь памагаў Давіду ўсюды, куды ён ні хадзіў. </p><i> ì pastavìǔ u Ìdumèì ahoǔnae vojska, ì zrabìlìsâ ǔse Ìdumèâne rabamì Davìdu. Gaspodz′ pamagaǔ Davìdu ǔsûdy, kudy ën nì hadzìǔ. </i>


text:
І валадарыў Давід над усім Ізраілем, і чыніў суд і праўду ўсяму народу свайму. </p><i> Ì valadaryǔ Davìd nad usìm Ìzraìlem, ì čynìǔ sud ì praǔdu ǔsâmu narodu svajmu. </i>


text:
Ёаў, сын Саруі, быў начальнікам войска, Ёсафат, сын Ахілуда, дзеяпісцам. </p><i> Ëaǔ, syn Saruì, byǔ načal′nìkam vojska, Ësafat, syn Ahìluda, dzeâpìscam. </i>


text:
Садок, сын Ахітува, і Авімэлэх, сын Авіятара, сьвятарамі, а Суса пісцом, </p><i> Sadok, syn Ahìtuva, ì Avìmèlèh, syn Avìâtara, s′vâtaramì, a Susa pìscom, </i>


text:
Ванэя, сын Ёдая, над Хэлэтэямі і Фэлэтэямі, а сыны Давідавыя - першымі пры цары. </p><i> Vanèâ, syn Ëdaâ, nad Hèlètèâmì ì Fèlètèâmì, a syny Davìdavyâ - peršymì pry cary. </i>


text:
<pb/>Пасьля гэтага памёр Наас, цар Аманіцкі, і зацараваў сын яго замест яго. </p><i> Pas′lâ gètaga pamër Naas, car Amanìckì, ì zacaravaǔ syn âgo zamest âgo. </i>


text:
І сказаў Давід: зраблю я міласьць Анону, сыну Наасаваму, за дабрадзейства, якое бацька ягоны зрабіў мне. І паслаў Давід паслоў суцешыць яго ў бацьку ягоным. І прыйшлі слугі Давідавы ў зямлю Аманіцкую, да Анона, каб суцешыць яго. </p><i> Ì skazaǔ Davìd: zrablû â mìlas′c′ Anonu, synu Naasavamu, za dabradzejstva, âkoe bac′ka âgony zrabìǔ mne. Ì paslaǔ Davìd pasloǔ sucešyc′ âgo ǔ bac′ku âgonym. Ì pryjšlì slugì Davìdavy ǔ zâmlû Amanìckuû, da Anona, kab sucešyc′ âgo. </i>


text:
Але князі Аманіцкія сказалі Анону: няўжо ты думаеш, што Давід з павагі да бацькі твайго прыслаў да цябе суцешнікаў? Ці не на тое прыйшлі слугі яго да цябе, каб выведаць і выгледзець зямлю і спустошыць яе? </p><i> Ale knâzì Amanìckìâ skazalì Anonu: nâǔžo ty dumaeš, što Davìd z pavagì da bac′kì tvajgo pryslaǔ da câbe sucešnìkaǔ? Cì ne na toe pryjšlì slugì âgo da câbe, kab vyvedac′ ì vygledzec′ zâmlû ì spustošyc′ âe? </i>


text:
І ўзяў Анон слуг Давідавых і пагаліў іх, і абцяў вопратку іхнюю напалавіну да сьцёгнаў і адпусьціў іх. </p><i> Ì ǔzâǔ Anon slug Davìdavyh ì pagalìǔ ìh, ì abcâǔ vopratku ìhnûû napalavìnu da s′cëgnaǔ ì adpus′cìǔ ìh. </i>


text:
І пайшлі яны. І данесьлі Давіду пра людзей гэтых, і ён паслаў ім насустрач, бо яны былі вельмі зьняважаныя; і сказаў цар; застаньцеся ў Ерыхоне, пакуль адрастуць борады вашыя, і тады вяртайцеся. </p><i> Ì pajšlì âny. Ì danes′lì Davìdu pra lûdzej gètyh, ì ën paslaǔ ìm nasustrač, bo âny bylì vel′mì z′nâvažanyâ; ì skazaǔ car; zastan′cesâ ǔ Eryhone, pakul′ adrastuc′ borady vašyâ, ì tady vârtajcesâ. </i>


text:
<pb/>Калі Аманіцяне ўбачылі, што яны зрабіліся ненавіснымі Давіду, тады паслаў Анон і Аманіцяне тысячу талантаў срэбра, каб наняць сабе калясьніц і верхаўцоў зь Сірыі Месапатамскай і зь Сірыі Мааха і з Сувы. </p><i> Kalì Amanìcâne ǔbačylì, što âny zrabìlìsâ nenavìsnymì Davìdu, tady paslaǔ Anon ì Amanìcâne tysâču talantaǔ srèbra, kab nanâc′ sabe kalâs′nìc ì verhaǔcoǔ z′ Sìryì Mesapatamskaj ì z′ Sìryì Maaha ì z Suvy. </i>


text:
І нанялі сабе трыццаць дзьве тысячы калясьніц і цара Мааха з народам ягоным, якія прыйшлі і разьмясьціліся табарам перад Мэдэваю. І Аманіцяне сабраліся з гарадоў сваіх і выступілі на вайну. </p><i> Ì nanâlì sabe tryccac′ dz′ve tysâčy kalâs′nìc ì cara Maaha z narodam âgonym, âkìâ pryjšlì ì raz′mâs′cìlìsâ tabaram perad Mèdèvaû. Ì Amanìcâne sabralìsâ z garadoǔ svaìh ì vystupìlì na vajnu. </i>


text:
<pb/>Калі дачуўся пра гэта Давід, дык паслаў Ёава з усім войскам адважных. </p><i> Kalì dačuǔsâ pra gèta Davìd, dyk paslaǔ Ëava z usìm vojskam advažnyh. </i>


text:
І выступілі Аманіцяне і сталі на бітву, каля брамы горада, а цары, якія прыйшлі, асобна ў полі. </p><i> Ì vystupìlì Amanìcâne ì stalì na bìtvu, kalâ bramy gorada, a cary, âkìâ pryjšlì, asobna ǔ polì. </i>


text:
Ёаў, бачачы, што чакае яго бітва сьпераду і ззаду, выбраў воінаў з усіх адборных у Ізраілі і выставіў іх супроць Сірыйцаў. </p><i> Ëaǔ, bačačy, što čakae âgo bìtva s′peradu ì zzadu, vybraǔ voìnaǔ z usìh adbornyh u Ìzraìlì ì vystavìǔ ìh suproc′ Sìryjcaǔ. </i>


text:
А астатнюю частку народу даручыў Авэсу, брату свайму, каб яны выступілі супроць Аманіцянаў. </p><i> A astatnûû častku narodu daručyǔ Avèsu, bratu svajmu, kab âny vystupìlì suproc′ Amanìcânaǔ. </i>


text:
І сказаў ён: калі Сірыйцы будуць адольваць мяне, дык ты дапаможаш мне, а калі Аманіцяне будуць адольваць цябе, дык я дапамагу табе. </p><i> Ì skazaǔ ën: kalì Sìryjcy buduc′ adol′vac′ mâne, dyk ty dapamožaš mne, a kalì Amanìcâne buduc′ adol′vac′ câbe, dyk â dapamagu tabe. </i>


text:
Будзь мужны, і будзем цьвёрда стаяць за народ наш і за гарады Бога нашага, - і Гасподзь хай зробіць, што Яму заўгодна. </p><i> Budz′ mužny, ì budzem c′vërda staâc′ za narod naš ì za garady Boga našaga, - ì Gaspodz′ haj zrobìc′, što Âmu zaǔgodna. </i>


text:
І ўступіў Ёаў і людзі, якія былі ў яго, у бітву зь Сірыйцамі, і яны пабеглі ад яго. </p><i> Ì ǔstupìǔ Ëaǔ ì lûdzì, âkìâ bylì ǔ âgo, u bìtvu z′ Sìryjcamì, ì âny pabeglì ad âgo. </i>


text:
А Аманіцяне, убачыўшы, што Сірыйцы бягуць, і самыя пабеглі ад Авэсы, брата ягонага, і сышлі ў горад. І прыйшоў Ёаў у Ерусалім. </p><i> A Amanìcâne, ubačyǔšy, što Sìryjcy bâguc′, ì samyâ pabeglì ad Avèsy, brata âgonaga, ì syšlì ǔ gorad. Ì pryjšoǔ Ëaǔ u Erusalìm. </i>


text:
<pb/>Сірыйцы, бачачы, што яны разьбіты Ізраільцянамі, адправілі паслоў і вывелі Сірыйцаў, якія былі па той бок ракі, і Савак, ваеначальнік Адраазараў, быў на чале іх. </p><i> Sìryjcy, bačačy, što âny raz′bìty Ìzraìl′cânamì, adpravìlì pasloǔ ì vyvelì Sìryjcaǔ, âkìâ bylì pa toj bok rakì, ì Savak, vaenačal′nìk Adraazaraǔ, byǔ na čale ìh. </i>


text:
Калі данесьлі пра гэта Давіду, ён сабраў усіх Ізраільцянаў, перайшоў Ярдан і прыйшоў да іх і стаў супроць іх. І ўступіў Давід у бітву зь Сірыйцамі, і яны сьцяліся зь ім. </p><i> Kalì danes′lì pra gèta Davìdu, ën sabraǔ usìh Ìzraìl′cânaǔ, perajšoǔ Ârdan ì pryjšoǔ da ìh ì staǔ suproc′ ìh. Ì ǔstupìǔ Davìd u bìtvu z′ Sìryjcamì, ì âny s′câlìsâ z′ ìm. </i>


text:
І Сірыйцы пабеглі ад Ізраільцянаў, і зьнішчыў Давід у Сірыйцаў сем тысяч калясьніц, і сорак тысяч пешых і Савака ваеначальніка забіў. </p><i> Ì Sìryjcy pabeglì ad Ìzraìl′cânaǔ, ì z′nìščyǔ Davìd u Sìryjcaǔ sem tysâč kalâs′nìc, ì sorak tysâč pešyh ì Savaka vaenačal′nìka zabìǔ. </i>


text:
Калі ўбачылі слугі Адраазара, што яны пабітыя Ізраільцянамі, заключылі з Давідам мір і падпарадкаваліся яму. І не хацелі Сірыйцы дапамагаць больш Аманіцянам. </p><i> Kalì ǔbačylì slugì Adraazara, što âny pabìtyâ Ìzraìl′cânamì, zaklûčylì z Davìdam mìr ì padparadkavalìsâ âmu. Ì ne hacelì Sìryjcy dapamagac′ bol′š Amanìcânam. </i>


text:
Праз год, у час, калі цары выходзяць на вайну, вывеў Ёаў войска і пачаў пустошыць зямлю Аманіцянаў, і прыйшоў і аблажыў Раву. А Давід заставаўся ў Ерусаліме. Ёаў, заваяваўшы Раву, разбурыў яе. </p><i> Praz god, u čas, kalì cary vyhodzâc′ na vajnu, vyveǔ Ëaǔ vojska ì pačaǔ pustošyc′ zâmlû Amanìcânaǔ, ì pryjšoǔ ì ablažyǔ Ravu. A Davìd zastavaǔsâ ǔ Erusalìme. Ëaǔ, zavaâvaǔšy Ravu, razburyǔ âe. </i>


text:
І ўзяў Давід вянок цара іхняга з галавы яго, і ў ім аказалася вагі талант золата, і каштоўныя камяні былі на ім; і быў ён ускладзены на галаву Давіда. І здабычы вельмі многа вынес з горада. </p><i> Ì ǔzâǔ Davìd vânok cara ìhnâga z galavy âgo, ì ǔ ìm akazalasâ vagì talant zolata, ì kaštoǔnyâ kamânì bylì na ìm; ì byǔ ën uskladzeny na galavu Davìda. Ì zdabyčy vel′mì mnoga vynes z gorada. </i>


text:
А люд, які быў у ім, вывеў і забіваў іх піламі, жалезнымі цапамі і сякерамі. Так зрабіў Давід з усімі гарадамі Аманіцянаў, і вярнуўся Давід і ўвесь народ у Ерусалім. </p><i> A lûd, âkì byǔ u ìm, vyveǔ ì zabìvaǔ ìh pìlamì, žaleznymì capamì ì sâkeramì. Tak zrabìǔ Davìd z usìmì garadamì Amanìcânaǔ, ì vârnuǔsâ Davìd ì ǔves′ narod u Erusalìm. </i>


text:
Пасьля таго пачалася вайна зь Філістымлянамі ў Газэры. Тады Савахай Хушацянін пабіў Сафа, аднаго з нашчадкаў Рэфаімаў. І яны ўпакорыліся. </p><i> Pas′lâ tago pačalasâ vajna z′ Fìlìstymlânamì ǔ Gazèry. Tady Savahaj Hušacânìn pabìǔ Safa, adnago z naščadkaǔ Rèfaìmaǔ. Ì âny ǔpakorylìsâ. </i>


text:
<pb/>І зноў была вайна зь Філістымлянамі. Тады Элханам, сын Яіра, пабіў Лахмія, брата Галіяфавага, Гэцяніна, у якога дзяржальна дзіды было, як навой у ткачоў. </p><i> Ì znoǔ byla vajna z′ Fìlìstymlânamì. Tady Èlhanam, syn Âìra, pabìǔ Lahmìâ, brata Galìâfavaga, Gècânìna, u âkoga dzâržal′na dzìdy bylo, âk navoj u tkačoǔ. </i>


text:
<pb/>Была яшчэ бітва ў Гэце. Там быў адзін рослы чалавек, у якога было па шэсьць пальцаў, усяго дваццаць чатыры. І ён таксама быў з нашчадкаў Рэфаімаў. </p><i> Byla âščè bìtva ǔ Gèce. Tam byǔ adzìn rosly čalavek, u âkoga bylo pa šès′c′ pal′caǔ, usâgo dvaccac′ čatyry. Ì ën taksama byǔ z naščadkaǔ Rèfaìmaǔ. </i>


text:
Ён ганіў Ізраіля, але Ёнатан, сын Шымы, брата Давідавага, пабіў яго. </p><i> Ën ganìǔ Ìzraìlâ, ale Ënatan, syn Šymy, brata Davìdavaga, pabìǔ âgo. </i>


text:
<pb/>Гэта былі народжаныя ад Рэфаімаў у Гэце, і загінулі ад рукі Давіда і ад рукі слуг ягоных. </p><i> Gèta bylì narodžanyâ ad Rèfaìmaǔ u Gèce, ì zagìnulì ad rukì Davìda ì ad rukì slug âgonyh. </i>


text:
<pb/>І паўстаў сатана на Ізраіля, і падбіў Давіда зрабіць пералік Ізраільцянаў. </p><i> Ì paǔstaǔ satana na Ìzraìlâ, ì padbìǔ Davìda zrabìc′ peralìk Ìzraìl′cânaǔ. </i>


text:
І сказаў Давід Ёаву і начальнікам у народзе: ідзеце пералічэце Ізраільцянаў, ад Вірсавіі да Дана і прадстаўце мне, каб я ведаў лік іх. </p><i> Ì skazaǔ Davìd Ëavu ì načal′nìkam u narodze: ìdzece peralìčèce Ìzraìl′cânaǔ, ad Vìrsavìì da Dana ì pradstaǔce mne, kab â vedaǔ lìk ìh. </i>


text:
І сказаў Ёаў: хай памножыць Гасподзь народ Свой у сто разоў да таго, колькі ёсьць яго. Ці ня ўсе яны, спадару мой цар, рабы гаспадара майго? Навошта ж патрабуе гэтага гаспадар мой? Каб залічылася гэта ў віну Ізраілю? </p><i> Ì skazaǔ Ëaǔ: haj pamnožyc′ Gaspodz′ narod Svoj u sto razoǔ da tago, kol′kì ës′c′ âgo. Cì nâ ǔse âny, spadaru moj car, raby gaspadara majgo? Navošta ž patrabue gètaga gaspadar moj? Kab zalìčylasâ gèta ǔ vìnu Ìzraìlû? </i>


text:
<pb/>Але царскае слова пераважыла Ёава. І пайшоў Ёаў і абышоў усяго Ізраіля, і прыйшоў у Ерусалім. </p><i> Ale carskae slova peravažyla Ëava. Ì pajšoǔ Ëaǔ ì abyšoǔ usâgo Ìzraìlâ, ì pryjšoǔ u Erusalìm. </i>


text:
І падаў Ёаў Давіду сьпіс народнага перапісу, і было ўсіх Ізраільцянаў тысяча тысяч, і сто тысяч мужоў, якія агаляюць меч, і Юдэяў - чатырыста семдзесят тысяч, якія агаляюць меч. </p><i> Ì padaǔ Ëaǔ Davìdu s′pìs narodnaga perapìsu, ì bylo ǔsìh Ìzraìl′cânaǔ tysâča tysâč, ì sto tysâč mužoǔ, âkìâ agalâûc′ meč, ì Ûdèâǔ - čatyrysta semdzesât tysâč, âkìâ agalâûc′ meč. </i>


text:
А лявітаў і Веньямінянаў ён ня лічыў сярод іх, бо царскае слова было агіднае Ёаву. </p><i> A lâvìtaǔ ì Ven′âmìnânaǔ ën nâ lìčyǔ sârod ìh, bo carskae slova bylo agìdnae Ëavu. </i>


text:
І незаўгодная была ў вачах Божых дзея гэтая. І Ён пабіў Ізраіля. </p><i> Ì nezaǔgodnaâ byla ǔ vačah Božyh dzeâ gètaâ. Ì Ën pabìǔ Ìzraìlâ. </i>


text:
<pb/>І сказаў Давід Богу: вельмі зграшыў я, што зрабіў гэта. І цяпер даруй віну раба Твайго, бо я ўчыніў вельмі неразумна. </p><i> Ì skazaǔ Davìd Bogu: vel′mì zgrašyǔ â, što zrabìǔ gèta. Ì câper daruj vìnu raba Tvajgo, bo â ǔčynìǔ vel′mì nerazumna. </i>


text:
І гаварыў Гасподзь Гаду празорліўцу, Давідаваму, і сказаў: </p><i> Ì gavaryǔ Gaspodz′ Gadu prazorlìǔcu, Davìdavamu, ì skazaǔ: </i>


text:
ідзі і скажы Давіду: так кажа Гасподзь: тры кары я прапаную табе, выберы сабе адну зь іх, - і Я пашлю яе на цябе. </p><i> ìdzì ì skažy Davìdu: tak kaža Gaspodz′: try kary â prapanuû tabe, vybery sabe adnu z′ ìh, - ì Â pašlû âe na câbe. </i>


text:
І прыйшоў Гад да Давіда, і сказаў яму: так кажа Гасподзь: выбірай сабе: </p><i> Ì pryjšoǔ Gad da Davìda, ì skazaǔ âmu: tak kaža Gaspodz′: vybìraj sabe: </i>


text:
альбо тры гады - голад, альбо тры месяцы будуць цябе перасьледаваць ворагі твае і меч ворагаў тваіх будзе даставаць да цябе; альбо тры дні - меч Гасподні і пошасьць на зямлі і анёл Гасподні зьнішчальны ва ўсіх межах Ізраіля. Дык вось, разгледзь, што мне адказваць Таму, Хто паслаў мяне са словам. </p><i> al′bo try gady - golad, al′bo try mesâcy buduc′ câbe peras′ledavac′ voragì tvae ì meč voragaǔ tvaìh budze dastavac′ da câbe; al′bo try dnì - meč Gaspodnì ì pošas′c′ na zâmlì ì anël Gaspodnì z′nìščal′ny va ǔsìh mežah Ìzraìlâ. Dyk vos′, razgledz′, što mne adkazvac′ Tamu, Hto paslaǔ mâne sa slovam. </i>


text:
І сказаў Давід Гаду: цяжка мне вельмі, але хай лепш упаду ў рукі Госпада, бо вельмі вялікая мілажальнасьць Ягоная, толькі б ня ўпасьці мне ў рукі чалавечыя. </p><i> Ì skazaǔ Davìd Gadu: câžka mne vel′mì, ale haj lepš upadu ǔ rukì Gospada, bo vel′mì vâlìkaâ mìlažal′nas′c′ Âgonaâ, tol′kì b nâ ǔpas′cì mne ǔ rukì čalavečyâ. </i>


text:
І паслаў Гасподзь пошасьць на Ізраіля і памерла Ізраільцянаў семдзесят тысяч чалавек. </p><i> Ì paslaǔ Gaspodz′ pošas′c′ na Ìzraìlâ ì pamerla Ìzraìl′cânaǔ semdzesât tysâč čalavek. </i>


text:
<pb/>І паслаў Бог анёла ў Ерусалім, каб вынішчаць яго. І калі ён пачаў вынішчаць, убачыў Гасподзь і пашкадаваў за гэта бедства, і сказаў анёлу-зьнішчальніку: годзе, цяпер апусьці руку тваю. А анёл Гасподні стаяў тады над гумном Орны Евусэяніна. </p><i> Ì paslaǔ Bog anëla ǔ Erusalìm, kab vynìščac′ âgo. Ì kalì ën pačaǔ vynìščac′, ubačyǔ Gaspodz′ ì paškadavaǔ za gèta bedstva, ì skazaǔ anëlu-z′nìščal′nìku: godze, câper apus′cì ruku tvaû. A anël Gaspodnì staâǔ tady nad gumnom Orny Evusèânìna. </i>


text:
І падняў Давід вочы свае, і ўбачыў анёла Гасподняга, які стаяў паміж зямлёю і небам, з аголеным у руцэ ягонай мечам, працягнутым на Ерусалім; і ўпаў Давід і старэйшыны, пакрытыя вярэтай, на абліччы свае. </p><i> Ì padnâǔ Davìd vočy svae, ì ǔbačyǔ anëla Gaspodnâga, âkì staâǔ pamìž zâmlëû ì nebam, z agolenym u rucè âgonaj mečam, pracâgnutym na Erusalìm; ì ǔpaǔ Davìd ì starèjšyny, pakrytyâ vârètaj, na ablìččy svae. </i>


text:
І сказаў Давід Богу: ці ж ня я загадаў палічыць народ? я зграшыў, я ўчыніў ліха, а гэтыя авечкі што зрабілі? Госпадзе, Божа мой, хай будзе рука Твая на мне і на доме бацькі майго, а не на народзе Тваім, каб загубіць яго. </p><i> Ì skazaǔ Davìd Bogu: cì ž nâ â zagadaǔ palìčyc′ narod? â zgrašyǔ, â ǔčynìǔ lìha, a gètyâ avečkì što zrabìlì? Gospadze, Boža moj, haj budze ruka Tvaâ na mne ì na dome bac′kì majgo, a ne na narodze Tvaìm, kab zagubìc′ âgo. </i>


text:
<pb/>І анёл Гасподні сказаў Гаду, каб той сказаў Давіду: хай Давід прыйдзе і паставіць ахвярнік Госпаду на гумне Орны Евусэяніна. </p><i> Ì anël Gaspodnì skazaǔ Gadu, kab toj skazaǔ Davìdu: haj Davìd pryjdze ì pastavìc′ ahvârnìk Gospadu na gumne Orny Evusèânìna. </i>


text:
І пайшоў Давід, па слове Гада, якое ён казаў ад імя Госпада. </p><i> Ì pajšoǔ Davìd, pa slove Gada, âkoe ën kazaǔ ad ìmâ Gospada. </i>


text:
Орна абярнуўся, убачыў анёла, і чатыры сыны яго зь ім зьніклі. Орна малаціў тады пшаніцу. </p><i> Orna abârnuǔsâ, ubačyǔ anëla, ì čatyry syny âgo z′ ìm z′nìklì. Orna malacìǔ tady pšanìcu. </i>


text:
І прыйшоў Давід да Орны. Орна зірнуў, і ўбачыўшы Давіда, выйшаў з гумна, і пакланіўся Давіду тварам да зямлі. </p><i> Ì pryjšoǔ Davìd da Orny. Orna zìrnuǔ, ì ǔbačyǔšy Davìda, vyjšaǔ z gumna, ì paklanìǔsâ Davìdu tvaram da zâmlì. </i>


text:
І сказаў Давід Орну: аддай мне месца пад гумном, я пабудую на ім ахвярнік Госпаду; за сапраўдную цану аддай мне яго, каб спынілася вынішчэньне народу. </p><i> Ì skazaǔ Davìd Ornu: addaj mne mesca pad gumnom, â pabuduû na ìm ahvârnìk Gospadu; za sapraǔdnuû canu addaj mne âgo, kab spynìlasâ vynìščèn′ne narodu. </i>


text:
І сказаў Орна Давіду: вазьмі сабе; хай робіць гаспадар мой цар, што яму заўгодна; вось я аддам і валоў на цэласпаленьне, і малацільныя прылады на дровы, і пшаніцу на прынашэньне; усё гэта аддаю дарам. </p><i> Ì skazaǔ Orna Davìdu: vaz′mì sabe; haj robìc′ gaspadar moj car, što âmu zaǔgodna; vos′ â addam ì valoǔ na cèlaspalen′ne, ì malacìl′nyâ prylady na drovy, ì pšanìcu na prynašèn′ne; usë gèta addaû daram. </i>


text:
І сказаў цар Давід Орну: не, я хачу купіць у цябе за сапраўдную цану, бо ня буду прыносіць я тваёй уласнасьці Госпаду, і ня буду прыносіць на цэласпаленьне ўзятае дарам. </p><i> Ì skazaǔ car Davìd Ornu: ne, â haču kupìc′ u câbe za sapraǔdnuû canu, bo nâ budu prynosìc′ â tvaëj ulasnas′cì Gospadu, ì nâ budu prynosìc′ na cèlaspalen′ne ǔzâtae daram. </i>


text:
І даў Давід Орну за гэта месца шасьцьсот сікляў золата. </p><i> Ì daǔ Davìd Ornu za gèta mesca šas′c′sot sìklâǔ zolata. </i>


text:
І спарудзіў там Давід ахвярнік Госпаду і ўзьнёс цэласпаленьні і мірныя ахвяры; і заклікаў Госпада, і Ён пачуў яго, паслаўшы агонь зь неба на ахвярнік цэласпаленьня. </p><i> Ì sparudzìǔ tam Davìd ahvârnìk Gospadu ì ǔz′nës cèlaspalen′nì ì mìrnyâ ahvâry; ì zaklìkaǔ Gospada, ì Ën pačuǔ âgo, paslaǔšy agon′ z′ neba na ahvârnìk cèlaspalen′nâ. </i>


text:
І сказаў Гасподзь анёлу: вярні меч твой у похвы яго. </p><i> Ì skazaǔ Gaspodz′ anëlu: vârnì meč tvoj u pohvy âgo. </i>


text:
<pb/>У гэты час Давід, бачачы, што Гасподзь пачуў яго на гумне Орны Евусэяніна, прынёс там ахвяру. </p><i> U gèty čas Davìd, bačačy, što Gaspodz′ pačuǔ âgo na gumne Orny Evusèânìna, prynës tam ahvâru. </i>


text:
А скінія Гасподняя, якую зрабіў Майсей у пустыні, і ахвярнік цэласпаленьня былі ў той час на вышыні ў Гаваоне. </p><i> A skìnìâ Gaspodnââ, âkuû zrabìǔ Majsej u pustynì, ì ahvârnìk cèlaspalen′nâ bylì ǔ toj čas na vyšynì ǔ Gavaone. </i>


text:
І ня мог Давід пайсьці туды, каб ісьціць Бога, бо напалоханы быў мечам анёла Гасподняга. </p><i> Ì nâ mog Davìd pajs′cì tudy, kab ìs′cìc′ Boga, bo napalohany byǔ mečam anëla Gaspodnâga. </i>


text:
І сказаў Давід: вось дом Госпада Бога і вось ахвярнік для цэласпаленьня Ізраіля. </p><i> Ì skazaǔ Davìd: vos′ dom Gospada Boga ì vos′ ahvârnìk dlâ cèlaspalen′nâ Ìzraìlâ. </i>


text:
І загадаў Давід сабраць прыхадняў, якія былі зь зямлі Ізраільскай, і паставіў каменячосаў, каб абчэсваць камяні на пабудову дома Божага. </p><i> Ì zagadaǔ Davìd sabrac′ pryhadnâǔ, âkìâ bylì z′ zâmlì Ìzraìl′skaj, ì pastavìǔ kamenâčosaǔ, kab abčèsvac′ kamânì na pabudovu doma Božaga. </i>


text:
І мноства жалеза для цьвікоў да дзьвярэй брамы і для сувязяў нарыхтаваў Давід, і мноства медзі без вагі, </p><i> Ì mnostva žaleza dlâ c′vìkoǔ da dz′vârèj bramy ì dlâ suvâzâǔ naryhtavaǔ Davìd, ì mnostva medzì bez vagì, </i>


text:
і кедровых дрэў бязь ліку, бо Міданяне і Тыране даставілі Давіду мноства кедровых дрэў. </p><i> ì kedrovyh drèǔ bâz′ lìku, bo Mìdanâne ì Tyrane dastavìlì Davìdu mnostva kedrovyh drèǔ. </i>


text:
<pb/>І сказаў Давід: Саламон, сын мой, малады і маласілы, а дом, які трэба пабудаваць для Госпада, павінен быць даволі велічны, на славу і ўпрыгажэньне перад усімі землямі: дык вось, буду я нарыхтоўваць для яго. І нарыхтаваў Давід да сьмерці сваёй многа. </p><i> Ì skazaǔ Davìd: Salamon, syn moj, malady ì malasìly, a dom, âkì trèba pabudavac′ dlâ Gospada, pavìnen byc′ davolì velìčny, na slavu ì ǔprygažèn′ne perad usìmì zemlâmì: dyk vos′, budu â naryhtoǔvac′ dlâ âgo. Ì naryhtavaǔ Davìd da s′mercì svaëj mnoga. </i>


text:
<pb/>І паклікаў Саламона, сына свайго, і наказаў яму пабудаваць дом Госпаду Богу Ізраілеваму. </p><i> Ì paklìkaǔ Salamona, syna svajgo, ì nakazaǔ âmu pabudavac′ dom Gospadu Bogu Ìzraìlevamu. </i>


text:
І сказаў Давід Саламону: сыне мой` у мяне было на сэрцы пабудаваць дом у імя Госпада Бога майго, </p><i> Ì skazaǔ Davìd Salamonu: syne moj` u mâne bylo na sèrcy pabudavac′ dom u ìmâ Gospada Boga majgo, </i>


text:
але было мне слова Гасподняе, і сказана: ты праліў многа крыві і вёў вялікія войны; ты не павінен будаваць дом імю Майму, бо праліў многа крыві на зямлю перад абліччам Маім. </p><i> ale bylo mne slova Gaspodnâe, ì skazana: ty pralìǔ mnoga kryvì ì vëǔ vâlìkìâ vojny; ty ne pavìnen budavac′ dom ìmû Majmu, bo pralìǔ mnoga kryvì na zâmlû perad ablìččam Maìm. </i>


text:
Вось, у цябе народзіцца сын: ён будзе чалавек мірны; Я дам яму спакой ад усіх ворагаў ягоных вакол: таму імя яму будзе Саламон. І мір і спакой дам Ізраілю ў дні ягоныя. </p><i> Vos′, u câbe narodzìcca syn: ën budze čalavek mìrny; Â dam âmu spakoj ad usìh voragaǔ âgonyh vakol: tamu ìmâ âmu budze Salamon. Ì mìr ì spakoj dam Ìzraìlû ǔ dnì âgonyâ. </i>


text:
Ён пабудуе дом імю Майму, і ён будзе Мне сынам, а Я яму бацькам, і ўцьверджу трон царства яго над Ізраілем навечна. </p><i> Ën pabudue dom ìmû Majmu, ì ën budze Mne synam, a Â âmu bac′kam, ì ǔc′verdžu tron carstva âgo nad Ìzraìlem navečna. </i>


text:
<pb/>І цяпер, сыне мой` хай будзе Гасподзь з табою, каб табе быў посьпех і ты пабудаваў дом Госпаду Богу твайму, як Ён гаварыў пра цябе. </p><i> Ì câper, syne moj` haj budze Gaspodz′ z taboû, kab tabe byǔ pos′peh ì ty pabudavaǔ dom Gospadu Bogu tvajmu, âk Ën gavaryǔ pra câbe. </i>


text:
Хай дасьць табе Гасподзь кемнасьць і розум і паставіць цябе над Ізраілем; і датрымайся закону Госпада Бога твайго. </p><i> Haj das′c′ tabe Gaspodz′ kemnas′c′ ì rozum ì pastavìc′ câbe nad Ìzraìlem; ì datrymajsâ zakonu Gospada Boga tvajgo. </i>


text:
Тады ты будзеш з посьпехам, калі будзеш старацца выконваць пастановы і законы, якія наказаў Гасподзь Майсею для Ізраіля. Будзь цьвёрды і мужны, ня бойся і не маркоціся. </p><i> Tady ty budzeš z pos′peham, kalì budzeš staracca vykonvac′ pastanovy ì zakony, âkìâ nakazaǔ Gaspodz′ Majseû dlâ Ìzraìlâ. Budz′ c′vërdy ì mužny, nâ bojsâ ì ne markocìsâ. </i>


text:
І вось, я пры беднасьці маёй падрыхтаваў для дома Гасподняга сто тысяч талантаў срэбра, а медзі і жалезу няма вагі, бо яго мноства; і дрэва і камяні я таксама нарыхтаваў, а ты яшчэ дадай да гэтага. </p><i> Ì vos′, â pry bednas′cì maëj padryhtavaǔ dlâ doma Gaspodnâga sto tysâč talantaǔ srèbra, a medzì ì žalezu nâma vagì, bo âgo mnostva; ì drèva ì kamânì â taksama naryhtavaǔ, a ty âščè dadaj da gètaga. </i>


text:
У цябе мноства працаўнікоў, і каменячосаў, разьбяроў і цесьляроў, і ўсякіх здольных на ўсякую дзею; </p><i> U câbe mnostva pracaǔnìkoǔ, ì kamenâčosaǔ, raz′bâroǔ ì ces′lâroǔ, ì ǔsâkìh zdol′nyh na ǔsâkuû dzeû; </i>


text:
золату, срэбру і медзі, і жалезу няма ліку: пачні і рабі; Гасподзь будзе з табою. </p><i> zolatu, srèbru ì medzì, ì žalezu nâma lìku: pačnì ì rabì; Gaspodz′ budze z taboû. </i>


text:
<pb/>І запавядаў Давід усім князям Ізраілевым дапамагаць Саламону, сыну ягонаму: </p><i> Ì zapavâdaǔ Davìd usìm knâzâm Ìzraìlevym dapamagac′ Salamonu, synu âgonamu: </i>


text:
ці ня з вамі Гасподзь Бог наш, Які даў вам спакой з усіх бакоў, бо Ён перадаў у рукі мае жыхароў зямлі, і ўпакорылася зямля перад Госпадам і перад народам Ягоным? </p><i> cì nâ z vamì Gaspodz′ Bog naš, Âkì daǔ vam spakoj z usìh bakoǔ, bo Ën peradaǔ u rukì mae žyharoǔ zâmlì, ì ǔpakorylasâ zâmlâ perad Gospadam ì perad narodam Âgonym? </i>


text:
Дык вось, схілеце сэрца ваша і душу вашу да таго, каб знайсьці Госпада Бога вашага. Устаньце і пабудуйце сьвятыню Госпаду Богу, каб перанесьці каўчэг запавета Гасподняга і сьвяшчэнны посуд Божы ў дом, які ствараецца імю Гасподняму. </p><i> Dyk vos′, shìlece sèrca vaša ì dušu vašu da tago, kab znajs′cì Gospada Boga vašaga. Ustan′ce ì pabudujce s′vâtynû Gospadu Bogu, kab peranes′cì kaǔčèg zapaveta Gaspodnâga ì s′vâščènny posud Božy ǔ dom, âkì stvaraecca ìmû Gaspodnâmu. </i>


text:
<pb/>Давід, састарыўшыся і насыціўшыся жыцьцём, паставіў царом над Ізраілем сына свайго Саламона. </p><i> Davìd, sastaryǔšysâ ì nasycìǔšysâ žyc′cëm, pastavìǔ carom nad Ìzraìlem syna svajgo Salamona. </i>


text:
<pb/>І сабраў усіх князёў Ізраілевых і сьвятароў і лявітаў, </p><i> Ì sabraǔ usìh knâzëǔ Ìzraìlevyh ì s′vâtaroǔ ì lâvìtaǔ, </i>


text:
і палічаны былі лявіты, ад трыццаці гадоў і вышэй, і было лікам іх, лічачы пагалоўна, трыццаць восем тысяч чалавек. </p><i> ì palìčany bylì lâvìty, ad tryccacì gadoǔ ì vyšèj, ì bylo lìkam ìh, lìčačy pagaloǔna, tryccac′ vosem tysâč čalavek. </i>


text:
Зь іх прызначаны для дзеі ў доме Гасподнім дваццаць чатыры тысячы, а пісцоў і судзьдзяў шэсьць тысяч, </p><i> Z′ ìh pryznačany dlâ dzeì ǔ dome Gaspodnìm dvaccac′ čatyry tysâčy, a pìscoǔ ì sudz′dzâǔ šès′c′ tysâč, </i>


text:
і чатыры тысячы брамнікаў, і чатыры тысячы тых, што праслаўляюць Госпада на музычных спарудах, якія ён зрабіў для праслаўленьня. </p><i> ì čatyry tysâčy bramnìkaǔ, ì čatyry tysâčy tyh, što praslaǔlâûc′ Gospada na muzyčnyh sparudah, âkìâ ën zrabìǔ dlâ praslaǔlen′nâ. </i>


text:
І падзяліў іх Давід на чароды па сынах Левія - Гірсоне, Кааце і Мэрары. </p><i> Ì padzâlìǔ ìh Davìd na čarody pa synah Levìâ - Gìrsone, Kaace ì Mèrary. </i>


text:
<pb/>Сыны Лаэдана: першы Ехііл, Зэтам і Ёіль, трое. </p><i> Syny Laèdana: peršy Ehììl, Zètam ì Ëìl′, troe. </i>


text:
<pb/>Сыны Шымэя: Шыламіт, Хазііл і Гаран, трое. Яны ўзначальцы пакаленьняў Лаэданавых. </p><i> Syny Šymèâ: Šylamìt, Hazììl ì Garan, troe. Âny ǔznačal′cy pakalen′nâǔ Laèdanavyh. </i>


text:
<pb/>Яшчэ сыны Шымэя: Яхат, Зіза, Еўш і Бэрыя. Гэта сыны Шымэя, чацьвёра. </p><i> Âščè syny Šymèâ: Âhat, Zìza, Eǔš ì Bèryâ. Gèta syny Šymèâ, čac′vëra. </i>


text:
Яхат быў галоўны, Зіта другі; Еўш і Бэрыя мелі дзяцей ня многа, і таму яны былі ў адным ліку пры доме бацькавым. </p><i> Âhat byǔ galoǔny, Zìta drugì; Eǔš ì Bèryâ melì dzâcej nâ mnoga, ì tamu âny bylì ǔ adnym lìku pry dome bac′kavym. </i>


text:
<pb/>Сыны Каата: Амрам, Іцгар, Хэўрон і Азііл, чацьвёра. </p><i> Syny Kaata: Amram, Ìcgar, Hèǔron ì Azììl, čac′vëra. </i>


text:
<pb/>Сыны Амрама: Аарон і Майсей. Аарон аддзелены быў на прысьвячэньне да Сьвятога Сьвятых, ён і сыны ягоныя, навечна, каб учыняць дымленьне прад абліччам Госпада, каб служыць Яму і дабраслаўляць імем Ягоным навекі. </p><i> Syny Amrama: Aaron ì Majsej. Aaron addzeleny byǔ na prys′vâčèn′ne da S′vâtoga S′vâtyh, ën ì syny âgonyâ, navečna, kab učynâc′ dymlen′ne prad ablìččam Gospada, kab služyc′ Âmu ì dabraslaǔlâc′ ìmem Âgonym navekì. </i>


text:
А Майсей, чалавек Божы і сыны ягоныя залічаны да калена Лявіінага. </p><i> A Majsej, čalavek Božy ì syny âgonyâ zalìčany da kalena Lâvììnaga. </i>


text:
<t>Сыны Эліезра былі: першы Рэхавія. І ня было ў Эліезэра другіх сыноў; у Рэхавіі ж было вельмі многа сыноў.</t> </p><i> <t>Syny Èlìezra bylì: peršy Rèhavìâ. Ì nâ bylo ǔ Èlìezèra drugìh synoǔ; u Rèhavìì ž bylo vel′mì mnoga synoǔ.</t> </i>


text:
<t>Сыны Хэўрона: першы Ерыя і другі Амарыя, трэці Яхазііл і чацьвёрты Екамам.</t> </p><i> <t>Syny Hèǔrona: peršy Eryâ ì drugì Amaryâ, trècì Âhazììl ì čac′vërty Ekamam.</t> </i>


text:
<t>Сыны Азііла: першы Міха і другі Ішыя.</t> </p><i> <t>Syny Azììla: peršy Mìha ì drugì Ìšyâ.</t> </i>


text:
<t>Сыны Мэрарыны: Махлі і Мушы. Сыны Махлія: Элеазар і Кіс.</t> </p><i> <t>Syny Mèraryny: Mahlì ì Mušy. Syny Mahlìâ: Èleazar ì Kìs.</t> </i>


text:
<pb/>І памёр Элеазар, і ня было ў яго сыноў, а толькі дочкі; і ўзялі іх за сябе сыны Кіса, браты іхнія. </p><i> Ì pamër Èleazar, ì nâ bylo ǔ âgo synoǔ, a tol′kì dočkì; ì ǔzâlì ìh za sâbe syny Kìsa, braty ìhnìâ. </i>


text:
<pb/>Вось сыны Лявііны, па дамах бацькоў іхніх, узначальцы сямействаў, па імянным зьлічэньні іхнім пагалоўна, якія спраўлялі дзеі служэньня ў доме Гасподнім, ад дваццаці гадоў і вышэй. </p><i> Vos′ syny Lâvììny, pa damah bac′koǔ ìhnìh, uznačal′cy sâmejstvaǔ, pa ìmânnym z′lìčèn′nì ìhnìm pagaloǔna, âkìâ spraǔlâlì dzeì služèn′nâ ǔ dome Gaspodnìm, ad dvaccacì gadoǔ ì vyšèj. </i>


text:
Бо Давід сказаў: Гасподзь Бог Ізраілеў даў спакой народу Свайму і паставіў яго ў Ерусаліме навекі. </p><i> Bo Davìd skazaǔ: Gaspodz′ Bog Ìzraìleǔ daǔ spakoj narodu Svajmu ì pastavìǔ âgo ǔ Erusalìme navekì. </i>


text:
і лявітам ня трэба насіць скінію і ўсялякія рэчы яе дзеля служэньня ў ёй. </p><i> ì lâvìtam nâ trèba nasìc′ skìnìû ì ǔsâlâkìâ rèčy âe dzelâ služèn′nâ ǔ ëj. </i>


text:
Таму, паводле апошніх загадаў Давіда, палічаны лявіты ад дваццаці гадоў і вышэй, </p><i> Tamu, pavodle apošnìh zagadaǔ Davìda, palìčany lâvìty ad dvaccacì gadoǔ ì vyšèj, </i>


text:
<pb/>каб яны былі пры сынах Ааронавых, дзеля служэньня дому Гасподняму, у двары і ў прыбудовах, дзеля падтрыманьня чысьціні ўсёй сьвятыні і дзеля выкананьня ўсялякай службы пры доме Божым </p><i> kab âny bylì pry synah Aaronavyh, dzelâ služèn′nâ domu Gaspodnâmu, u dvary ì ǔ prybudovah, dzelâ padtryman′nâ čys′cìnì ǔsëj s′vâtynì ì dzelâ vykanan′nâ ǔsâlâkaj služby pry dome Božym </i>


text:
дзеля назіраньня за хлябамі пакладнымі і пшанічнаю мукою для хлебнага прынашэньня і праснакамі, за печаным, смажаным і за ўсякаю мераю і вагою, </p><i> dzelâ nazìran′nâ za hlâbamì pakladnymì ì pšanìčnaû mukoû dlâ hlebnaga prynašèn′nâ ì prasnakamì, za pečanym, smažanym ì za ǔsâkaû meraû ì vagoû, </i>


text:
і каб станавіліся кожнае раніцы дзякаваць і славасловіць Госпада, таксама і ўвечары, </p><i> ì kab stanavìlìsâ kožnae ranìcy dzâkavac′ ì slavaslovìc′ Gospada, taksama ì ǔvečary, </i>


text:
і пры ўсіх цэласпаленьнях, якія ўзносяцца Госпаду ў суботы, на маладзіка і ў сьвяты па ліку, як прадпісана пра іх, - пастаянна прад абліччам Госпада, </p><i> ì pry ǔsìh cèlaspalen′nâh, âkìâ ǔznosâcca Gospadu ǔ suboty, na maladzìka ì ǔ s′vâty pa lìku, âk pradpìsana pra ìh, - pastaânna prad ablìččam Gospada, </i>


text:
і каб ахоўвалі скінію адкрыцьця і сьвятыню і сыноў Ааронавых, братоў сваіх, пры службах дому Гасподняму. </p><i> ì kab ahoǔvalì skìnìû adkryc′câ ì s′vâtynû ì synoǔ Aaronavyh, bratoǔ svaìh, pry službah domu Gaspodnâmu. </i>


text:
<pb/>І вось разьмеркаваньні сыноў Ааронавых: <t>сыны Аарона: Надаў, Авіюд, Элеазар і Ітамар.</t> </p><i> Ì vos′ raz′merkavan′nì synoǔ Aaronavyh: <t>syny Aarona: Nadaǔ, Avìûd, Èleazar ì Ìtamar.</t> </i>


text:
<pb/>Надаў і Авіуд памерлі раней за бацьку свайго, а сыноў ня было ў іх, і таму сьвятарылі Элеазар і Ітамар. </p><i> Nadaǔ ì Avìud pamerlì ranej za bac′ku svajgo, a synoǔ nâ bylo ǔ ìh, ì tamu s′vâtarylì Èleazar ì Ìtamar. </i>


text:
<pb/>І разьмеркаваў іх Давід - Садока з сыноў Элеазара, і Ахімэлэха з сыноў Ітамара, па чарзе на службу іх. </p><i> Ì raz′merkavaǔ ìh Davìd - Sadoka z synoǔ Èleazara, ì Ahìmèlèha z synoǔ Ìtamara, pa čarze na službu ìh. </i>


text:
І знайшлося, што паміж сынамі Элеазара ўзначальцаў пакаленьняў больш, чым паміж сынамі Ітамара. І ён разьмеркаваў іх так: з сыноў Элеазара шаснаццаць узначальцаў сямействаў, а з сыноў Ітамара восем. </p><i> Ì znajšlosâ, što pamìž synamì Èleazara ǔznačal′caǔ pakalen′nâǔ bol′š, čym pamìž synamì Ìtamara. Ì ën raz′merkavaǔ ìh tak: z synoǔ Èleazara šasnaccac′ uznačal′caǔ sâmejstvaǔ, a z synoǔ Ìtamara vosem. </i>


text:
А разьмяркоўваць іх па жэрабях, бо галоўнымі ў сьвятыні і галоўнымі прад Богам былі з сыноў Элеазара і з сыноў Ітамара, </p><i> A raz′mârkoǔvac′ ìh pa žèrabâh, bo galoǔnymì ǔ s′vâtynì ì galoǔnymì prad Bogam bylì z synoǔ Èleazara ì z synoǔ Ìtamara, </i>


text:
і запісваў іх Шэмая, сын Натанаіла, пісец зь лявітаў, перад абліччам цара і князёў і перад сьвятаром Садокам і Ахімэлэхам, сынам Авіятара, і перад узначальцамі сямействаў сьвятарскіх і лявіцкіх: бралі пры кіданьні жэрабя адно сямейства з роду Элеазаравага, потым бралі з роду Ітамаравага. </p><i> ì zapìsvaǔ ìh Šèmaâ, syn Natanaìla, pìsec z′ lâvìtaǔ, perad ablìččam cara ì knâzëǔ ì perad s′vâtarom Sadokam ì Ahìmèlèham, synam Avìâtara, ì perad uznačal′camì sâmejstvaǔ s′vâtarskìh ì lâvìckìh: bralì pry kìdan′nì žèrabâ adno sâmejstva z rodu Èleazaravaga, potym bralì z rodu Ìtamaravaga. </i>


text:
<t>І выйшла першае жэрабя Егаярыву, другое Едаі,</t> </p><i> <t>Ì vyjšla peršae žèrabâ Egaâryvu, drugoe Edaì,</t> </i>


text:
<t>адзінаццатае Эліяшыву, дванаццатае Якіму,</t> </p><i> <t>adzìnaccatae Èlìâšyvu, dvanaccatae Âkìmu,</t> </i>


text:
<t>трынаццатае Хушаю, чатырнаццатае Ешававу,</t> </p><i> <t>trynaccatae Hušaû, čatyrnaccatae Ešavavu,</t> </i>


text:
<t>пятнаццатае Вілгу, шаснаццатае Імэру,</t> </p><i> <t>pâtnaccatae Vìlgu, šasnaccatae Ìmèru,</t> </i>


text:
<t>сямнаццатае Хэзіру, васямнаццатае Гапіцэцу,</t> </p><i> <t>sâmnaccatae Hèzìru, vasâmnaccatae Gapìcècu,</t> </i>


text:
<t>дзевятнаццатае Пэтахіі, дваццатае Езэкіілю,</t> </p><i> <t>dzevâtnaccatae Pètahìì, dvaccatae Ezèkììlû,</t> </i>


text:
<t>дваццаць першае Яхіну, дваццаць другое Гамулу,</t> </p><i> <t>dvaccac′ peršae Âhìnu, dvaccac′ drugoe Gamulu,</t> </i>


text:
<t>дваццаць трэцяе Дэлаю, дваццаць чацьвёртае Маазію.</t> </p><i> <t>dvaccac′ trècâe Dèlaû, dvaccac′ čac′vërtae Maazìû.</t> </i>


text:
<pb/>Вось парадак іх пры служэньні іх, як ім прыходзіць у дом Гасподні, па статуце іх праз Аарона бацьку іхняга, як наказваў яму Гасподзь Бог Ізраілеў. </p><i> Vos′ paradak ìh pry služèn′nì ìh, âk ìm pryhodzìc′ u dom Gaspodnì, pa statuce ìh praz Aarona bac′ku ìhnâga, âk nakazvaǔ âmu Gaspodz′ Bog Ìzraìleǔ. </i>


text:
<t>У астатніх сыноў Лявія - разьмеркаваньне: з сыноў Амрама: Шуваіл; з сыноў Шуваіла: Едыя;</t> </p><i> <t>U astatnìh synoǔ Lâvìâ - raz′merkavan′ne: z synoǔ Amrama: Šuvaìl; z synoǔ Šuvaìla: Edyâ;</t> </i>


text:
<t>ад Рэхавіі: з сыноў Рэхавіі Ішыя быў першы;</t> </p><i> <t>ad Rèhavìì: z synoǔ Rèhavìì Ìšyâ byǔ peršy;</t> </i>


text:
<t>ад Іцгара: Шэламот; з сыноў Шэламота: Яхаў;</t> </p><i> <t>ad Ìcgara: Šèlamot; z synoǔ Šèlamota: Âhaǔ;</t> </i>


text:
<t>з сыноў Хэўрона: першы Ерыя, другі Амарыя, трэці Яхазііл, чацьвёрты Екамам.</t> </p><i> <t>z synoǔ Hèǔrona: peršy Eryâ, drugì Amaryâ, trècì Âhazììl, čac′vërty Ekamam.</t> </i>


text:
<t>З сыноў Азііла: Міха; з сыноў Міхі: Шамір.</t> </p><i> <t>Z synoǔ Azììla: Mìha; z synoǔ Mìhì: Šamìr.</t> </i>


text:
<pb/>Сыны Мэрары: Махлі і Мушы; з сыноў Яазіі: Бэна. </p><i> Syny Mèrary: Mahlì ì Mušy; z synoǔ Âazìì: Bèna. </i>


text:
<pb/>З сыноў Мэрары ў Яазіі: Бэна і Шаагам, і Закур і Іўры. </p><i> Z synoǔ Mèrary ǔ Âazìì: Bèna ì Šaagam, ì Zakur ì Ìǔry. </i>


text:
<pb/>сыны Мушыя: Махлі, Эдэр і Ерымот. Вось сыны лявітаў па пакаленьнях іх. </p><i> syny Mušyâ: Mahlì, Èdèr ì Erymot. Vos′ syny lâvìtaǔ pa pakalen′nâh ìh. </i>


text:
<pb/>Кідалі і яны жэрабя, нароўні з братамі сваімі, сынамі Ааронавымі, перад абліччам цара Давіда і Садока і Ахімэлэха, і ўзначальцаў сямействаў сьвятарскіх і лявіцкіх: галава сямейства нароўні зь меншым братам сваім. </p><i> Kìdalì ì âny žèrabâ, naroǔnì z bratamì svaìmì, synamì Aaronavymì, perad ablìččam cara Davìda ì Sadoka ì Ahìmèlèha, ì ǔznačal′caǔ sâmejstvaǔ s′vâtarskìh ì lâvìckìh: galava sâmejstva naroǔnì z′ menšym bratam svaìm. </i>


text:
<pb/>І аддзяліў Давід і начальнікі войска на службу сыноў Асафа, Эмана і Ідытуна, каб яны вяшчалі на цытрах, псалтырах і кімвалах; і былі прызначаны яны на дзею служэньня свайго; </p><i> Ì addzâlìǔ Davìd ì načal′nìkì vojska na službu synoǔ Asafa, Èmana ì Ìdytuna, kab âny vâščalì na cytrah, psaltyrah ì kìmvalah; ì bylì pryznačany âny na dzeû služèn′nâ svajgo; </i>


text:
<pb/>з сыноў Асафа: Закур, Язэп, Нэтанія і Ашарэла сыны Асафа, пад кіраўніцтвам Асафа, які іграў па настаўленьні цара. </p><i> z synoǔ Asafa: Zakur, Âzèp, Nètanìâ ì Ašarèla syny Asafa, pad kìraǔnìctvam Asafa, âkì ìgraǔ pa nastaǔlen′nì cara. </i>


text:
<pb/>Ад Ідытуна сыны Ідытуна: Гэдалія, Цэры, Ісая, Сэмэй, Хашавія і Мататыя, шасьцёра, пад кіраўніцтвам бацькі свайго, Ідытуна, які іграў на цытры на славу і хвалу Госпада. </p><i> Ad Ìdytuna syny Ìdytuna: Gèdalìâ, Cèry, Ìsaâ, Sèmèj, Hašavìâ ì Matatyâ, šas′cëra, pad kìraǔnìctvam bac′kì svajgo, Ìdytuna, âkì ìgraǔ na cytry na slavu ì hvalu Gospada. </i>


text:
<pb/>Ад Эмана сыны Эмана: Букія, Матанія, Азііл, Шэвуіл і Ерымот, Хананія, Ханані, Эліята, Гідалці, Рамамці-Эзэр, Ёшбэкаша, Малоці, Гатыр і Махазіёт. </p><i> Ad Èmana syny Èmana: Bukìâ, Matanìâ, Azììl, Šèvuìl ì Erymot, Hananìâ, Hananì, Èlìâta, Gìdalcì, Ramamcì-Èzèr, Ëšbèkaša, Malocì, Gatyr ì Mahazìët. </i>


text:
Усе гэтыя сыны Эмана, празорліўца царскага, па словах Божых, каб узвышаць славу ягоную. І даў Бог Эману чатырнаццаць сыноў і тры дачкі. </p><i> Use gètyâ syny Èmana, prazorlìǔca carskaga, pa slovah Božyh, kab uzvyšac′ slavu âgonuû. Ì daǔ Bog Èmanu čatyrnaccac′ synoǔ ì try dačkì. </i>


text:
<pb/>Усе яны пад кіраўніцтвам бацькі свайго сьпявалі ў доме Гасподнім з кімваламі, псалтырамі і цытрамі ў служэньні ў доме Божым, паводле ўказаньня цара, альбо Асата, Ідытуна і Эмана. </p><i> Use âny pad kìraǔnìctvam bac′kì svajgo s′pâvalì ǔ dome Gaspodnìm z kìmvalamì, psaltyramì ì cytramì ǔ služèn′nì ǔ dome Božym, pavodle ǔkazan′nâ cara, al′bo Asata, Ìdytuna ì Èmana. </i>


text:
І было іх лікам з братамі іхнімі, навучанымі сьпяваць перад Госпадам, усіх знаўцаў гэтага, дзвесьце восемдзесят восем. </p><i> Ì bylo ìh lìkam z bratamì ìhnìmì, navučanymì s′pâvac′ perad Gospadam, usìh znaǔcaǔ gètaga, dzves′ce vosemdzesât vosem. </i>


text:
<pb/>І кінулі яны жэрабі пра чаргу служэньня, малы нароўні з большым, настаўнікі нароўні з вучнямі. </p><i> Ì kìnulì âny žèrabì pra čargu služèn′nâ, maly naroǔnì z bol′šym, nastaǔnìkì naroǔnì z vučnâmì. </i>


text:
<pb/>І выпала першае жэрабя Асафу, для Язэпа; другое Гэдаліі з братамі ягонымі і сынамі ягонымі; іх было дванаццаць; </p><i> Ì vypala peršae žèrabâ Asafu, dlâ Âzèpa; drugoe Gèdalìì z bratamì âgonymì ì synamì âgonymì; ìh bylo dvanaccac′; </i>


text:
<pb/>трэцяе Закуру з сынамі ягонымі і братамі ягонымі; іх - дванаццаць; </p><i> trècâe Zakuru z synamì âgonymì ì bratamì âgonymì; ìh - dvanaccac′; </i>


text:
<pb/>чацьвёртае Іцрыю з сынамі ягонымі і братамі ягонымі; іх - дванаццаць; </p><i> čac′vërtae Ìcryû z synamì âgonymì ì bratamì âgonymì; ìh - dvanaccac′; </i>


text:
<pb/>пятае Нэтанію з сынамі ягонымі і братамі ягонымі; іх - дванаццаць; </p><i> pâtae Nètanìû z synamì âgonymì ì bratamì âgonymì; ìh - dvanaccac′; </i>


text:
<pb/>шостае Вукію з сынамі ягонымі і братамі ягонымі; іх - дванаццаць; </p><i> šostae Vukìû z synamì âgonymì ì bratamì âgonymì; ìh - dvanaccac′; </i>


text:
<pb/>сёмае Есарэлу з сынамі ягонымі і братамі ягонымі; іх - дванаццаць; </p><i> sëmae Esarèlu z synamì âgonymì ì bratamì âgonymì; ìh - dvanaccac′; </i>


text:
<pb/>восьмае Ісаю з сынамі ягонымі; іх - дванаццаць; </p><i> vos′mae Ìsaû z synamì âgonymì; ìh - dvanaccac′; </i>


text:
<pb/>дзявятае Матанію з сынамі ягонымі і братамі ягонымі; іх - дванаццаць; </p><i> dzâvâtae Matanìû z synamì âgonymì ì bratamì âgonymì; ìh - dvanaccac′; </i>


text:
<pb/>дзясятае Шымэю з сынамі ягонымі і братамі ягонымі; іх - дванаццаць; </p><i> dzâsâtae Šymèû z synamì âgonymì ì bratamì âgonymì; ìh - dvanaccac′; </i>


text:
<pb/>адзінаццатае Азарыілу з сынамі ягонымі і братамі ягонымі; іх - дванаццаць; </p><i> adzìnaccatae Azaryìlu z synamì âgonymì ì bratamì âgonymì; ìh - dvanaccac′; </i>


text:
<pb/>дванаццатае Хашавію з сынамі ягонымі і братамі ягонымі; іх - дванаццаць; </p><i> dvanaccatae Hašavìû z synamì âgonymì ì bratamì âgonymì; ìh - dvanaccac′; </i>


text:
<pb/>трынаццатае Шуваілу з сынамі ягонымі і братамі ягонымі; іх дванаццаць; </p><i> trynaccatae Šuvaìlu z synamì âgonymì ì bratamì âgonymì; ìh dvanaccac′; </i>


text:
<pb/>чатырнаццатае Матанію з сынамі ягонымі і братамі ягонымі; іх - дванаццаць; </p><i> čatyrnaccatae Matanìû z synamì âgonymì ì bratamì âgonymì; ìh - dvanaccac′; </i>


text:
<pb/>пятнаццатае Ерымофу з сынамі ягонымі і братамі ягонымі; іх - дванаццаць; </p><i> pâtnaccatae Erymofu z synamì âgonymì ì bratamì âgonymì; ìh - dvanaccac′; </i>


text:
<pb/>шаснаццатае Хананію з сынамі ягонымі і братамі ягонымі; іх - дванаццаць; </p><i> šasnaccatae Hananìû z synamì âgonymì ì bratamì âgonymì; ìh - dvanaccac′; </i>


text:
<pb/>сямнаццатае Ёшбэкашу з сынамі ягонымі і братамі ягонымі; іх - дванаццаць; </p><i> sâmnaccatae Ëšbèkašu z synamì âgonymì ì bratamì âgonymì; ìh - dvanaccac′; </i>


text:
<pb/>васямнаццатае Хананію з сынамі ягонымі і братамі ягонымі; іх - дванаццаць; </p><i> vasâmnaccatae Hananìû z synamì âgonymì ì bratamì âgonymì; ìh - dvanaccac′; </i>


text:
<pb/>дзевятнаццатае Малотыю з сынамі ягонымі і братамі ягонымі; іх - дванаццаць; </p><i> dzevâtnaccatae Malotyû z synamì âgonymì ì bratamì âgonymì; ìh - dvanaccac′; </i>


text:
<pb/>дваццатае Эліяту з сынамі і братамі ягонымі; іх - дванаццаць; </p><i> dvaccatae Èlìâtu z synamì ì bratamì âgonymì; ìh - dvanaccac′; </i>


text:
<pb/>дваццаць першае Гатыру з сынамі ягонымі і братамі ягонымі; іх - дванаццаць; </p><i> dvaccac′ peršae Gatyru z synamì âgonymì ì bratamì âgonymì; ìh - dvanaccac′; </i>


text:
<pb/>дваццаць другое Гідалтыю з сынамі ягонымі і братамі ягонымі; іх - дванаццаць; </p><i> dvaccac′ drugoe Gìdaltyû z synamì âgonymì ì bratamì âgonymì; ìh - dvanaccac′; </i>


text:
<pb/>дваццаць трэцяе Махазіёту з сынамі ягонымі і братамі ягонымі; іх - дванаццаць; </p><i> dvaccac′ trècâe Mahazìëtu z synamì âgonymì ì bratamì âgonymì; ìh - dvanaccac′; </i>


text:
<pb/>дваццаць чацьвёртае Рамамці-Эзэру з сынамі ягонымі і братамі ягонымі; іх - дванаццаць. </p><i> dvaccac′ čac′vërtae Ramamcì-Èzèru z synamì âgonymì ì bratamì âgonymì; ìh - dvanaccac′. </i>


text:
<pb/>Вось разьмеркаваньне брамнікаў: з Карэянаў: Мэшэлэмія, сын Карэя, з сыноў Асафавых. </p><i> Vos′ raz′merkavan′ne bramnìkaǔ: z Karèânaǔ: Mèšèlèmìâ, syn Karèâ, z synoǔ Asafavyh. </i>


text:
<pb/>Сыны Мэшэлэміі: першынец Захар, другі Едыяіл, трэці Зэвадыя, чацьвёрты Ятнііл, </p><i> Syny Mèšèlèmìì: peršynec Zahar, drugì Edyâìl, trècì Zèvadyâ, čac′vërty Âtnììl, </i>


text:
пяты Элам, шосты Егоханан, сёмы Эльегоэнай. </p><i> pâty Èlam, šosty Egohanan, sëmy Èl′egoènaj. </i>


text:
<pb/>Сыны Авэд-Эдома: першынец Шэмая, другі Егозавад, трэці Ёах, чацьвёрты Сахар, пяты Навтанаіл, </p><i> Syny Avèd-Èdoma: peršynec Šèmaâ, drugì Egozavad, trècì Ëah, čac′vërty Sahar, pâty Navtanaìl, </i>


text:
шосты Амііл, сёмы Ісахар, восьмы Пэўльтай, бо Бог дабраславіў яго. </p><i> šosty Amììl, sëmy Ìsahar, vos′my Pèǔl′taj, bo Bog dabraslavìǔ âgo. </i>


text:
<pb/>У сына яго Шэмаі нарадзіліся таксама сыны, начальнікі ў сваім родзе, бо яны былі людзі моцныя. </p><i> U syna âgo Šèmaì naradzìlìsâ taksama syny, načal′nìkì ǔ svaìm rodze, bo âny bylì lûdzì mocnyâ. </i>


text:
Сыны Шэмаі: Отні, Рэфаіл, Авэд і Элзавад, браты ягоныя, людзі моцныя, Элія, Сэмахія. </p><i> Syny Šèmaì: Otnì, Rèfaìl, Avèd ì Èlzavad, braty âgonyâ, lûdzì mocnyâ, Èlìâ, Sèmahìâ. </i>


text:
<pb/>Усе яны з сыноў Авэд-Эдома; яны і сыны іхнія і браты іхнія былі людзі руплівыя і да службы здольныя: іх было ў Авэд-Эдома шэсьцьдзясят два. </p><i> Use âny z synoǔ Avèd-Èdoma; âny ì syny ìhnìâ ì braty ìhnìâ bylì lûdzì ruplìvyâ ì da služby zdol′nyâ: ìh bylo ǔ Avèd-Èdoma šès′c′dzâsât dva. </i>


text:
<pb/>У Мэшэлэміі сыноў і братоў, людзей здольных, было васямнаццаць. </p><i> U Mèšèlèmìì synoǔ ì bratoǔ, lûdzej zdol′nyh, bylo vasâmnaccac′. </i>


text:
<pb/>У Хосы, з сыноў Мэрарыных, сыны: Шымры галоўны, - хоць ён і ня быў першынец, але бацька ягоны паставіў яго галоўным; </p><i> U Hosy, z synoǔ Mèrarynyh, syny: Šymry galoǔny, - hoc′ ën ì nâ byǔ peršynec, ale bac′ka âgony pastavìǔ âgo galoǔnym; </i>


text:
другі Хэлкія, трэці Тэвалія, чацьвёрты Захар; усіх сыноў і братоў у Хосы было трынаццаць. </p><i> drugì Hèlkìâ, trècì Tèvalìâ, čac′vërty Zahar; usìh synoǔ ì bratoǔ u Hosy bylo trynaccac′. </i>


text:
<pb/>Вось разьмеркаваньне брамнікаў па ўзначальцах сямействаў, здольных да службы разам з братамі іхнімі, на служэньне ў доме Гасподнім. </p><i> Vos′ raz′merkavan′ne bramnìkaǔ pa ǔznačal′cah sâmejstvaǔ, zdol′nyh da služby razam z bratamì ìhnìmì, na služèn′ne ǔ dome Gaspodnìm. </i>


text:
<pb/>І кінулі яны жэрабя, як малы, так і вялікі, па сваіх сямействах на кожную браму. </p><i> Ì kìnulì âny žèrabâ, âk maly, tak ì vâlìkì, pa svaìh sâmejstvah na kožnuû bramu. </i>


text:
І выпала жэрабя на ўсход Шэлэміі; і Захару, сыну ягонаму, разумнаму дарадцу, кінулі жэрабя, і выпала яму жэрабя на поўнач; </p><i> Ì vypala žèrabâ na ǔshod Šèlèmìì; ì Zaharu, synu âgonamu, razumnamu daradcu, kìnulì žèrabâ, ì vypala âmu žèrabâ na poǔnač; </i>


text:
Авэд-Эдому на поўдзень, а сынам ягоным пры кладоўках. </p><i> Avèd-Èdomu na poǔdzen′, a synam âgonym pry kladoǔkah. </i>


text:
Шупіму і Хосу на захад; каля брамы Шалэхэт, дзе дарога падымаецца і дзе варта супроць варты. </p><i> Šupìmu ì Hosu na zahad; kalâ bramy Šalèhèt, dze daroga padymaecca ì dze varta suproc′ varty. </i>


text:
На ўсход па шэсьць лявітаў, на поўнач па чатыры, на поўдзень па чатыры а ў кладоўках па два. </p><i> Na ǔshod pa šès′c′ lâvìtaǔ, na poǔnač pa čatyry, na poǔdzen′ pa čatyry a ǔ kladoǔkah pa dva. </i>


text:
На захад каля бабінца на дарозе па чатыры, а каля самага бабінца па два. </p><i> Na zahad kalâ babìnca na daroze pa čatyry, a kalâ samaga babìnca pa dva. </i>


text:
Вось разьмеркаваньне брамнікаў з сыноў Карэевых і сыноў Мэрарыных. </p><i> Vos′ raz′merkavan′ne bramnìkaǔ z synoǔ Karèevyh ì synoǔ Mèrarynyh. </i>


text:
А лявіты, браты іхнія, глядзелі за скарбамі дома Божага і за скарбамі прысьвечаных рэчаў. </p><i> A lâvìty, braty ìhnìâ, glâdzelì za skarbamì doma Božaga ì za skarbamì prys′večanyh rèčaǔ. </i>


text:
Сыны Лаэдана, сына Герсонавага - ад Лаэдана, галовы сямействаў ад Лаэдана Герсонскага: Ехіел. </p><i> Syny Laèdana, syna Gersonavaga - ad Laèdana, galovy sâmejstvaǔ ad Laèdana Gersonskaga: Ehìel. </i>


text:
Сыны Ехіела: Зэтам і Ёіль, брат ягоны, глядзелі за скарбамі дома Гасподняга, </p><i> Syny Ehìela: Zètam ì Ëìl′, brat âgony, glâdzelì za skarbamì doma Gaspodnâga, </i>


text:
<pb/>разам з нашчадкамі Амрама, Іцгара, Хэўрона, Азііла. </p><i> razam z naščadkamì Amrama, Ìcgara, Hèǔrona, Azììla. </i>


text:
<pb/>Шэвуіл, сын Гірсона, сына Майсеевага, быў галоўным даглядчыкам скарбаў. </p><i> Šèvuìl, syn Gìrsona, syna Majseevaga, byǔ galoǔnym daglâdčykam skarbaǔ. </i>


text:
У брата ягонага Эліезэра сын Рэхавія, у Яго сын Ісая, у яго сын Ёрам, у яго сын Зіхрый, у яго сын Шэламіт. </p><i> U brata âgonaga Èlìezèra syn Rèhavìâ, u Âgo syn Ìsaâ, u âgo syn Ëram, u âgo syn Zìhryj, u âgo syn Šèlamìt. </i>


text:
Шэламіт і браты ягоныя глядзелі за ўсімі скарбніцамі прысьвечаных рэчаў, якія прысьвяціў цар Давід і ўзначальцы сямействаў і тысячнікі, сотнікі і начальнікі войска. </p><i> Šèlamìt ì braty âgonyâ glâdzelì za ǔsìmì skarbnìcamì prys′večanyh rèčaǔ, âkìâ prys′vâcìǔ car Davìd ì ǔznačal′cy sâmejstvaǔ ì tysâčnìkì, sotnìkì ì načal′nìkì vojska. </i>


text:
З заваёваў і са здабычы яны прысьвячалі на падтрымку дома Гасподняга. </p><i> Z zavaëvaǔ ì sa zdabyčy âny prys′vâčalì na padtrymku doma Gaspodnâga. </i>


text:
І ўсё, што прысьвяціў Самуіл прарок, і Саўл, сын Кіса, і Авэнір, сын Ніра, і Ёаў, сын Саруі, усё прысьвечанае было на руках у Шэламіта і братоў ягоных. </p><i> Ì ǔsë, što prys′vâcìǔ Samuìl prarok, ì Saǔl, syn Kìsa, ì Avènìr, syn Nìra, ì Ëaǔ, syn Saruì, usë prys′večanae bylo na rukah u Šèlamìta ì bratoǔ âgonyh. </i>


text:
<pb/>З племя Іцгаравага: Хэнанія і сыны ягоныя вызначаны на зьнешняе служэньне ў Ізраільцянаў пісцамі і судзьдзямі. </p><i> Z plemâ Ìcgaravaga: Hènanìâ ì syny âgonyâ vyznačany na z′nešnâe služèn′ne ǔ Ìzraìl′cânaǔ pìscamì ì sudz′dzâmì. </i>


text:
<pb/>З племя Хэўронавага: Хашавія і браты ягоныя, людзі мужныя, тысяча сямсот, мелі нагляд над Ізраілем па гэты бок Ярдана на захад, па ўсякіх справах служэньня Гасподняга і па службе царскай. </p><i> Z plemâ Hèǔronavaga: Hašavìâ ì braty âgonyâ, lûdzì mužnyâ, tysâča sâmsot, melì naglâd nad Ìzraìlem pa gèty bok Ârdana na zahad, pa ǔsâkìh spravah služèn′nâ Gaspodnâga ì pa službe carskaj. </i>


text:
<pb/>У племя Хэўронавага Ерыя быў галавою Хэўронцаў, у іхніх родах, у пакаленьнях. На саракавым годзе валадараньня Давіда яны палічаны, і знойдзены паміж імі людзі мужныя ў Язэры Галаадскім. </p><i> U plemâ Hèǔronavaga Eryâ byǔ galavoû Hèǔroncaǔ, u ìhnìh rodah, u pakalen′nâh. Na sarakavym godze valadaran′nâ Davìda âny palìčany, ì znojdzeny pamìž ìmì lûdzì mužnyâ ǔ Âzèry Galaadskìm. </i>


text:
І браты ягоныя, людзі здольныя, дзьве тысячы сямсот, былі ўзначальцы сямействаў. Іх паставіў цар Давід над племем Рувімавым і Гадавым і паўплемем Манасііным, па ўсіх справах Божых і дзеях цара. </p><i> Ì braty âgonyâ, lûdzì zdol′nyâ, dz′ve tysâčy sâmsot, bylì ǔznačal′cy sâmejstvaǔ. Ìh pastavìǔ car Davìd nad plemem Ruvìmavym ì Gadavym ì paǔplemem Manasììnym, pa ǔsìh spravah Božyh ì dzeâh cara. </i>


text:
<pb/>Вось сыны Ізраілевыя па ліку іх, узначальцы сямействаў, тысячнікі і сотнікі і кіроўцы, якія па аддзяленьнях служылі цару ва ўсіх справах, прыходзячы і адыходзячы кожнага месяца, ва ўсе месяцы года. У кожным аддзяленьні было іх па дваццаць чатыры тысячы. </p><i> Vos′ syny Ìzraìlevyâ pa lìku ìh, uznačal′cy sâmejstvaǔ, tysâčnìkì ì sotnìkì ì kìroǔcy, âkìâ pa addzâlen′nâh služylì caru va ǔsìh spravah, pryhodzâčy ì adyhodzâčy kožnaga mesâca, va ǔse mesâcy goda. U kožnym addzâlen′nì bylo ìh pa dvaccac′ čatyry tysâčy. </i>


text:
<pb/>Над першым аддзяленьнем, для першага месяца, начальнічаў Яшавам, сын Заўдыіла; у ягоным аддзяленьні было дваццаць чатыры тысячы; </p><i> Nad peršym addzâlen′nem, dlâ peršaga mesâca, načal′nìčaǔ Âšavam, syn Zaǔdyìla; u âgonym addzâlen′nì bylo dvaccac′ čatyry tysâčy; </i>


text:
ён быў з сыноў Фарэса, галоўны над усімі ваеначальнікамі ў першы месяц. </p><i> ën byǔ z synoǔ Farèsa, galoǔny nad usìmì vaenačal′nìkamì ǔ peršy mesâc. </i>


